2 Dywizjon Lotniczy Marynarki Wojennej w Darłowie. 1962r.-1995r.

Kraków 2007-10-12

2 Dywizjon Lotniczy Marynarki Wojennej w Darłowie. 1962r.-1995r.

Historia

28 Eskadra Ratownicza w Darłowie. 1962 rok.

Zalety statków powietrznych, jakimi są śmigłowce w Wojsku Polskim dostrzeżono już w 50-tych latach. Stwierdzono, że doskonale nadają się one jako środek poszukiwania i ratowania rozbitków na morzu. Pojawienie się w produkcji seryjnej w CCCP śmigłowca Mil Mi-1 stworzyło realne możliwości wprowadzenia ich do służby w LWP (Ludowe Wojsko Polskie).

Zgodnie z zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego z dnia 20.09.1962 roku, na lotnisku w Darłowie, z dniem 25.12.1962 roku, sformowano 28 Eskadrę Ratowniczą. Utworzona została w ramach powietrznego systemu ratownictwa morskiego PMW (Polskiej Marynarki Wojennej).

Początkowo na wyposażenie eskadry trafiły śmigłowce SM-1 i SM-2, będące licencyjnymi śmigłowcami Mil Mi-1, które produkowano w PZL Świdnik.

W 1965 roku, w 28 Eskadrze Ratowniczej utworzono klucz śmigłowców ZOP (zwalczania okrętów podwodnych), uzbrojony w zakupione w CCCP cztery śmigłowce Mil Mi-4 ME. W następnym roku eskadra otrzymała pierwsze samoloty patrolowo-ratownicze An-2, a później śmigłowce ratownicze PZL Mi-2 RM.

Mil Mi-4 ME. Czyżyny 2008 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
Mil Mi-4 ME. Czyżyny 2008 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

16 Pułk Lotnictwa Specjalnego w Darłowie. 1983 rok.

Poważne zmiany w Darłowie zaszły na początku 80-lat. Pierwsze sześć śmigłowców ZOP Mi-14 PŁ przybyło do Darłowa 01.06.1981 roku. Kolejne sześć samolotów dostarczono w dniu 29.10.1983 roku. Cztery ratownicze śmigłowce Mi-14 PS wylądowały w Darłowie 27.02.1984 roku. Wcześniej wycofano ze służby wszystkie śmigłowce SM-1/2 i Mi-4.

W związku z dużym wzrostem ilościowym statków powietrznych w Darłowie, dowódca PMW (Polskiej Marynarki Wojennej) polecił z dniem 01.12.1983 roku, przeformować 28 Eskadrę Ratowniczą w 16 Pułk Lotnictwa Specjalnego. Nowo powstały pułk miał w swoim składzie dwie eskadry lotnicze: zwalczania okrętów podwodnych i ratownictwa. Pododdziały zaopatrzenia oraz łączności i ubezpieczenia lotów zostały rozwinięte do batalionów.

16 Pułk Lotnictwa Specjalnego w Darłowie. 1988 rok.

W ramach reformy lotnictwa Marynarki Wojennej w dniu 1.07.1988 roku, w Darłowie został rozformowany 16 Pułk Lotnictwa Specjalnego. Jego pododdziały weszły w skład istniejącego 7 Pułku Lotnictwa Specjalnego w Siemirowicach. Ta sytuacja organizacyjna przetrwała do dnia 1.04.1991 roku, kiedy to powstała 40 Eskadra Śmigłowców Zwalczania Okrętów Podwodnych i Ratownictwa w Darłowie.

40 Eskadra Zwalczania Okrętów Podwodnych. 1991 rok.

Do nowej 40 Eskadry włączono wszystkie śmigłowce, a wszystkie samoloty An-2 pozostawiono w 7 Pułku Lotnictwa Specjalnego w Siemirowicach. Nowa jednostka, mimo formalnego etatu eskadry, pozostawiła w swoim składzie rozwinięte bataliony zabezpieczenia ( odpowiednie dla pułku ).

W 1994 roku, 40 Eskadra Śmigłowców Zwalczania Okrętów Podwodnych i Ratownictwa Marynarki Wojennej w Darłówku składała się m.in. z:

kluczy śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych, kluczy śmigłowców ratowniczych, klucz techniczny, batalion łączności i ubezpieczenia lotów, batalion zaopatrzenia.

40 Eskadra, w dniu 01.01.1995 roku, miała na swoim uzbrojeniu 19 śmigłowców:

6 śmigłowców ratowniczych PZL-Świdnik Mi-2 RM, 10 śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych Mi-14 PŁ ( w tym 1 Mi-14 PX przystosowany do działań ratowniczych ), 3 śmigłowce ratownicze Mi-14 PS.

Zadania 40 Eskadry dokładnie określa jej pełna nazwa. W kolejnych latach śmigłowce ratownicze Mi-2 RM, a w później ciężkie Mi-14 PS, zostały zastąpione przez ratownicze śmigłowce W-3 RM Anakonda. Na 40 Eskadrze oparto również punkt bazowania śmigłowców ratowniczych na zachodnim wybrzeżu Bałtyku (Dziwnów i Goleniów).

W tym czasie w planie było wycofane ze służby śmigłowce ZOP Mi-14 PŁ. Możliwe było zastąpione ich przez nowe polskie śmigłowce ZOP Aligator zbudowane na bazie śmigłowca W-3 Sokół/Anakonda. Nowe śmigłowce ZOP Aligator nie zostały jednak zbudowane.

40 Eskadra stacjonowała na lotnisku w Darłowie. Lotnisko było wówczas lotniskiem V klasy (piątej klasy). Główny pas startowy (RWY) o długości mniejszej od 900 m. Jako iż 40 Eskadra miała na uzbrojeniu tylko śmigłowce, dłuższy pas startowy nie był niezbędny. RWY mogły wykorzystywać lekkie samoloty transportowe PZL An-2 czy PZL An-28.

Śmigłowce ZOP 40 Eskadry miały jako godło czarnego aligatora niosącego dwie bomby, a śmigłowce ratownicze krzyż maltański oraz delfina z kołem ratowniczym.

W 1994 roku, 40 Eskadra Zwalczania Okrętów Podwodnych i Ratownictwa przemianowana została na 2 Dywizjon Lotniczy Marynarki Wojennej.

Mil Mi-14 nb 1001. 2013 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
Mil Mi-14 nb 1001. 2013 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Mil Mi-14 nb 1011. 2015 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
Mil Mi-14 nb 1011. 2015 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Mil Mi-14 SAR. 2017 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
Mil Mi-14 SAR. 2017 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Dowódcy 40 Eskadry:

kmdr pil. Roman Morawiec - 1991 - 1994 rok

kmdr por. pil. Wiesław Kusalewicz - 1994 rok

2 Dywizjon Lotniczy Marynarki Wojennej w Darłowie. 1994 rok.

W dniu 1 lipca 1997 roku, dywizjon w Darłowie posiadał w swoim składzie następujące śmigłowce: 3 śmigłowce ratownicze Mi-14 PS, 6 śmigłowców wielozadaniowych Mi-2 RM, 10 śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych Mi-14 PŁ.

Zmiany w Lotnictwie Marynarki Wojennej po 1995 roku.

W 1994 roku zawiązano Brygadę Lotnictwa Marynarki Wojennej. Skupiła ona pod swoim dowództwem wszystkie oddziały latające i lotniska podległe Marynarce Wojennej. Historia Brygady jest opisana w inny rozdziale.

Opracował Karol Placha Hetman