Historia Konstrukcja Zestawienie

Lockheed Martin C-130. 2012r.

316 Rozdział 2009-03-24

Lockheed Martin C-130 E Hercules

Polska

Historia

Kolejne lata eksploatacji samolotów Lockheed C-130 Hercules w Wojsku Polskim.

Lockheed C-130 nb 1506 Powidz. Nadplanowy Hercules, który 2010-02-05, podczas lotu uległ awarii. Zdjęcie 2009-12-14, 33. BLTr.
Lockheed C-130 nb 1506 Powidz. Nadplanowy Hercules, który 2010-02-05, podczas lotu uległ awarii. Zdjęcie 2009-12-14, 33. BLTr.

Nadszedł czas, kiedy pierwsze załogi Polskich samolotów transportowych C-130 Hercules, osiągnęły pełną gotowość do wykonywania zadań transportowych, desantowych i ewakuacyjnych. Dlatego można było stawiać przed nimi te zadania, dla których samoloty te zostały pozyskane.

Polskie samoloty C-130 Hercules są przede wszystkim wykorzystywane, jako środek transportu. Ale nie tylko. W dniu 2010-09-10, Polskie samoloty F-16 Jastrząb z 32. BLT wyleciały na ćwiczenia pod kryptonimem Tactical Leadership Programme (TLP) w bazie lotniczej Albacete na terenie Hiszpanii. Personel naziemny i sprzęt do Hiszpanii został przebazowany na pokładzie C-130 z 14. ELTr i C-295 M z 13. ELTr. W sumie kontyngent liczył 55 żołnierzy. Samolot C-130 ćwiczył operowanie w strefie zakłóceń elektronicznych.

Już w grudniu 2010 roku, samolot transportowy C-130 Hercules z 33. BLT (14. ELTr) został wykorzystany do przeprowadzenia misji humanitarnej. W tym to czasie Albanię nawiedziła klęska powodzi. Dlatego zebrano pomoc humanitarną i na pokładzie C-130 dostarczono ją do Albanii na lotnisko Tirana.

Ocena programu C-130. Powidz 2011-01-13 rok.

Nowoczesny hangar samolotów transportowych C-130 lotniska w Powidzu stał się w dniu 2011-01-13,  miejscem spotkania mieszanej Polsko-Amerykańskiej grupy specjalistów związanych z zarządzaniem programem pozyskania samolotów C-130 E Hercules dla Polskich Sił Powietrznych. Spotkania w sprawie oceny stanu programu przeprowadzano co kilka miesięcy. Program nie był łatwy. Okazało się, że wytypowane samoloty wymagały większej modernizacji, niż wykazano podczas wstępnych oględzin. Dlatego następowały przesunięcia terminów kolejnych dostaw. Trzeba jednak podkreślić, że strona Amerykańska wywiązywała się z przyjętego zobowiązania wobec sojusznika wzorowo. Pozaplanowo dostarczono trzy inne samoloty Lockheed C-130.

Szkolenie na symulatorach

Z uwagi na małą liczbę eksploatowanych w Polsce samolotów C-130, nie jest ekonomicznie uzasadnione posiadanie własnego symulatora lotu. Dlatego, co jakiś okres czasu grupa lotników obsługujących te samoloty udaje się do USA, aby odbyć stosowne szkolenie. Zwykle Polscy piloci ćwiczą w ośrodku „C-130 Tampa Training Center" na Florydzie. Tutaj znajdują się symulatory wszystkich wersji samolotów C-130. Polscy żołnierze po raz pierwszy na Florydzie byli w 2010 rok. W dniach 11-19.04.2011 roku, na szkoleniu na symulatorach w USA przebywała grupa pilotów i techników samolotów C-130.

C-130 E nb 1507 zostaje w Polsce.

Z uwagi na opóźnienie dostaw zamówionych C-130, Siły Powietrzne RP otrzymały samolot C-130 nb 1506, a później C-130 nb 1507. Maszyny te były wypożyczone. W dniu 2011-06-24, ukazała się informacja, iż samolot C-130 E nb 1507 nie wróci do właścicieli. Amerykanie zgodzili się zostawić go naszym lotnikom w formie bezzwrotnej pożyczki, jako pomoc szkoleniowa w formie trenażera naziemnego i ewentualnego magazynu części zamiennych. Maszynie w lipcu 2011 roku, skończył się resurs eksploatacyjny i miała wrócić za ocean, jako samolot z Nr 21856 do magazynu na pustyni w Teksasie. Otrzymaliśmy ją dla zapewnienia ciągłości procesu szkolenia w związku z opóźnieniami w dostawach Polskich Hercules. Pozostawienie C-130 nb 1507 w Powidzu zostało potwierdzone podczas Przeglądu Realizacji Programu C-130 z udziałem przedstawicieli Amerykańskich agencji rządowych, która odbyła się 20-25.05.2011 roku w Polsce.

Ku pamięci Powstania Warszawskiego. 2011 rok.

100 000 ulotek zachęcających mieszkańców Warszawy i przyjezdnych do uczczenia minutą ciszy godziny, w której wybuchło Powstanie Warszawskie, zostało zrzuconych w dniu 2011-08-01, tuż przed godz. 17;00 nad stolicą z pokładu transportowca C-130 Hercules Polskich Sił Powietrznych. Samolot przeleciał trasą Lotnisko Chopina - pl. Konstytucji - pl. Krasińskich. Wkrótce po godzinie 17;00 siedem samolotów TS-11 Iskra z Zespołu Akrobacyjnego "Biało-Czerwone Iskry" wykonało lot trasą pl. Zbawiciela - Marszałkowska - pl. Krasińskich z włączonymi smugaczami w barwach narodowych. Niech pamięć o Powstaniu Warszawskim nigdy nie zginie!

Ćwiczenia RYBOŁÓW. 2011-09-14.

W dniach 14-16.09.2011 roku, przeprowadzono ćwiczenia po kryptonimem RYBOŁÓW 11. Ćwiczenia te wpisały się w cały system ćwiczeń organizowanych przez Wojsko Polski; ćwiczenia dowódczo-sztabowego pk. SANTANA-11 oraz ćwiczenia z wojskami Dowódcy Sił Powietrznych pk. ORZEŁ 11. Celem ćwiczenia było zgrywanie działania dowództw dwóch podległych jednostek: 33. Bazy Lotnictwa Transportowego (33. BLTr) oraz 2. Grupy Poszukiwawczo - Ratowniczej (2 GPR) z działaniem wojsk w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. W celu jego osiągnięcia wymienione jednostki wykonują m.in. następujące zadania: Przerzut żołnierzy i sprzętu; Ochrona obiektowa samolotu na lądowisku przygodnym; Desantowanie grup specjalnych; Pokonywanie obrony przeciwlotniczej przeciwnika; Taktyczne sposoby podejścia do lądowania i odejścia od lotniska po starcie; Lądowanie na pasach trawiastych samolotami M 28 Bryza i C 130 E Hercules; Prowadzenie operacji poszukiwawczo - ratowniczych; Przygotowanie samolotów do wersji MEDEVAC i ewakuacja rannych. Do udziału praktycznego w powietrzu zaangażowane zostały samoloty C-130 E Hercules, M-28 B Bryza i śmigłowce W-3 Sokół.

Kolejny C-130 nb 1504. 2011-09-16.

W piątek, 2011-09-16, o godz. 15;00 na Lotnisku Powidz wylądował kolejny, czwarty Polski samolot C-130 E Hercules, który otrzymał nb 1504. Powiększył on tym samym flotę samolotów transportowych eksploatowanych przez Siły Powietrzne RP. Łącznie będzie to 6 samolotów tego typu, otrzymanych przez Polskę w darze od Stanów Zjednoczonych (pięć po przeprowadzonym głębokim przeglądzie strukturalnym i modernizacji, oraz jeden nielatający, jako pomoc szkoleniowa). Pierwszy Polski samolot tego typu Siły Powietrzne otrzymały 2009-03-24 (nb 1501), drugi 2010-04-26 (nb 1502), trzeci 2010-11-16 (nb 1503). Obecnie przybyły Hercules nosi numer taktyczny 1504 (dotychczas 70-1263).

W związku z opóźnieniami w dostawach i dużym zapotrzebowaniem na wykonywanie lotów transportowych, desantowych i szkolnych 33. BLTr w Powidzu czasowo eksploatowała jeszcze trzy inne wypożyczone przez stronę Amerykańską samoloty C-130 E o numerach:

Nb 1506 – Nadplanowy pożyczony z powodu opóźnienia programu. Po zdarzeniu lotniczym w lutym 2010 roku, w Afganistanie spisany ze stanu.

Nb 1507 – Przyleciał do Polski w dniu 2010-09-29, po zakończeniu resursu w dniu 2011-07-01, został przekazany bezpłatnie stronie Polskiej z przeznaczeniem do szkolenia techników i obsług naziemnych.

Nb 1508 – Na podobnych zasadach użyczenia od maja 2011 roku, w Polskich barwach latał inny C-130 E, wypożyczony z 314th Airlift Wing z Little Rock w stanie Arkansas, któremu nadano numer  burtowy 1508. Został przysłany w miejsce uziemionego samolotu. Powrócił do USA po przylocie C-130 nb 1505.

Przylot C-130 nb 1504. Lotnisko Powidz. 2011-11-16 rok. Zdjęcie 33. BLTr, Grzegorz Schmidt
Przylot C-130 nb 1504. Lotnisko Powidz. 2011-11-16 rok. Zdjęcie 33. BLTr, Grzegorz Schmidt

Przylot C-130 nb 1504. Lotnisko Powidz. 2011-09-16 rok. Zdjęcie 33. BLTr, Grzegorz Schmidt
Przylot C-130 nb 1504. Lotnisko Powidz. 2011-09-16 rok. Zdjęcie 33. BLTr, Grzegorz Schmidt

Szkolenie na symulatorach

Ilość zadań, jakie wykonują załogi Polskich Herculesów jest coraz większa. Samoloty te transportują ładunki i ludzi nie tylko do Afganistanu (w ramach zabezpieczenia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie), ale i po całej Europie zabezpieczając ćwiczenia wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych, ćwiczenia i pokazy lotnicze F-16, MiG-29, Su-22 i TS-11, lub biorąc w nich udział. Uczestniczą w lotach specjalnych (jak z okazji wybuchu Powstania Warszawskiego, czy w formacji GROT na Air Show Radom 2011), szkoleniu spadochronowym i desantowaniu dużych pododdziałów, a ostatnio także w deportacji naszych obywateli, którzy weszli w konflikt z prawem na terenie innych krajów. Do szkolenia własnego wykorzystywana jest każda wolna maszyna i każda przerwa w wykonywaniu lotów operacyjnych. Kolejny samolot z pewnością zadanie to ułatwi.

Polski C-130 na ćwiczeniach Red Flag. 2012-06-08.

Jeden Polski C-130 z 33. BLTr z Powidza (obok F-16 Jastrząb) uczestniczył w największych cyklicznych manewrach na terenie USA na Alasce. Na Alasce Polacy wykonywali zadania razem z załogami C-130 z Wojsk Lotniczych Australii i lotnictwa Sił Samoobrony Japonii. Wszyscy operują z bazy Elmendorf w Anchorage. Załoga majora pilota Jarosława Gozdalskiego doskonaliła w dniu 2012-06-08 roku, loty na małej wysokości. Trzeba wiedzieć, że w Polsce minimalny pułap lotu wynosi 300 m, (z powodu protestu mieszkańców). Na Alasce latano na 100 m i poniżej. Doskonalono także lądowania na krótkiej drodze startowej, 1 200 m. Lądowanie na krótszej DS wymaga nieco innej techniki pilotażu niż w przypadku dłuższej drogi. Z każdym dniem poziom kolejnych zadań się zwiększał. Był zrzut zaopatrzenia w towarzystwie samolotów C-130 J lotnictwa Australii i C-17 lotnictwa USAF. Było zadanie defensywne w osłonie myśliwców i ataku agresorów.

C-130 nb 1504 na ćwiczeniach Red Flag. Zdjęcie czerwiec 2012 rok, 33 BLTr.
C-130 nb 1504 na ćwiczeniach Red Flag. Zdjęcie czerwiec 2012 rok, 33 BLTr.

Ostatni samolot C-130 nb 1505 w Powidzu. 2012-07-23.

W dniu 23.07.2012 roku, o godzinie 15;20 na Lotnisku Powidz władował ostatni pozyskany przez Rzeczypospolita średni samolot transportowy C-130 E nb 1505 (70–1263). W kolejnych dniach samolot przeszedł procedurę zdawczo-odbiorczą (Acceptance Inspection), został wpisany do Polskiego rejestru statków powietrznych oraz dopuszczony do wykonywania lotów. Według Inspektoratu Uzbrojenia, lot C-130 nb 1505 do Polski trwał cztery dni, podczas których samolot spędził w powietrzu około 20 godzin. Z lotniska zakładowego firmy L3 Communication w Teksasie w USA Hercules wystartował 20.07.2012 roku, kilka minut po godzinie 15;00 czasu środkowoeuropejskiego.

Oficjalna uroczystość związana z zakończeniem dostaw C-130 E, z udziałem przedstawicieli strony Polskiej oraz Amerykańskiej, odbyło się w Powidzu 22.08.2012 roku.

Przylot C-130 nb 1505. 2012-07-23 rok. Zdjęcie 33. BLTr.
Przylot C-130 nb 1505. 2012-07-23 rok. Zdjęcie 33. BLTr.

Końcowy przegląd realizacji Programu samolotów C-130.

W dniach 12-14.11.2012 roku, w Warszawie zorganizowano ostatni już przegląd realizacji programu pozyskania samolotów transportowych C-130 dla Polskich Sił Powietrznych – Final C-130 Program Management Review. W spotkaniu wzięli udział; przedstawiciele agencji rządowych z USA, delegacja jednostek USAF, przedstawiciele Inspektoratu Uzbrojenia Rzeczypospolitej, osoby z Sztabu Generalnego WP, Dowództwa Sił Powietrznych oraz żołnierze z 33. BLTr. Celem spotkania było podsumowanie procesu wdrażania samolotów. Omówiono stan wyszkolenia załóg i personelu naziemnego. Rozważono przyszłe koncepcje użycia i finansowania zadań. Sposób rozliczania kolejnych umów oraz perspektywy.

Do dnia 2012-08-01 rok, Polskie C-130 Hercules spędziły w powietrzu 2 650 godzin.

Opracował Karol Placha Hetman