SNCASE SE.161 Languedoc. 1947r.

Warszawa 2021-11-17

SNCASE SE.161 Languedoc w Polsce.

SNCASE SE.161 Languedoc to jest francuski czterosilnikowy samolot pasażerski. Pięć samolotów tego typu było używanych w Polsce w PLL LOT.

SNCASE SE-161 Languedoc. Zdjęcie Wikipedia
SNCASE SE-161 Languedoc. Zdjęcie Wikipedia

Samolot został opracowany przed druga wojną światową w zakładach Bloch na bazie samolotu Bloch MB.160. Prace projektowe nad nowym samolotem Bloch MB.161 rozpoczęły się w 1937 roku. Prototyp samolotu Bloch MB.161 z rejestracją F-ARTV, został oblatany w dniu 15 grudnia 1939 roku. Samolot był napędzany czterema silnikami gwiazdowymi Gnome-Rhône 14N, o mocy 4 x 1 020 KM (4 x 760 kW). Prace nad samolotem trwały długo. Ponadto wybuchła druga wojna światowa i Marcel Bloch stał się poddanym trzeciej rzeszy. Testy w locie ukończono w styczniu 1942 roku. Francuski rząd Vichy, podległy Niemcom, wydał zamówienie na dwadzieścia egzemplarzy w grudniu 1941 roku. Jednak samolotów nie zbudowano. Program wstrzymano w 1944 roku, kiedy fabryki w Saint-Martin-du-Touch i Haute-Garonne, zostały zbombardowane przez aliantów.

Po wyzwoleniu Francji, rząd tymczasowy generała De Gaulle'a zezwolił na wznowienie produkcji pierwszego seryjnego samolotu, oznaczonego SE.161 i zarejestrowanego F-BATA. Samolot ten pierwszy lot wykonał w dniu 25 sierpnia 1945 roku. Dla Air France zbudowano 40 samolotów. Łącznie zbudowano około 100 samolotów SNCASE SE.161 Languedoc. Samoloty służyły głównie w Air France, siłach powietrznych Francji i marynarce wojennej Francji.

Generalnie samolot był niedopracowany. Samoloty miały problemy z wypuszczaniem podwozia. Maszyny nie miał instalacji do odladzania skrzydeł i śmigieł. Widoczność z kokpitu była niezadowalająca oraz kokpit i kabina pasażerską nie były ogrzewane (!) W dodatku w samolocie było głośno. Silniki Gnome Rhône były wysoce awaryjne i miały również bardzo krótki czas między przeglądami.

W 1947 roku, samoloty wycofano ze służby i poddano modernizacji. Zastosowano nowe silniki Pratt & Whitney R-1830. Zabudowano instalacje do odladzania krawędzi natarcia skrzydeł i śmigieł. Zamontowano ogrzewanie kokpitu i kabiny, które jednak nie było przetestowane. Zamontowano nowe radiostacje łączności. Poprawiony samolot oznaczono SE .161.P7.

W Air France samoloty służyły do 1952 roku, kiedy zostały zastapione przez samoloty Douglas DC-4. Air France ostatecznie sprzedała część swoich samolotów liniom lotniczym: Air Liban z Libanu, Misrair z Egiptu i Aviaco z Hiszpanii. Pozostałe samoloty przeniesiono do francuskiego wojska. W marynarce francuskiej służyło aż 25 samolotów. Część z nich służyła do szkolenia nawigatorów i była wyposażona w radar. Część samolotów została przystosowana do zadań SAR. Samoloty SNCASE SE.161 Languedoc było używane jako nosiciele dla samolotu z napędem strumieniowym René Leduca. Samolot uczestniczył w 20 wypadkach i incydentach, czyli co piąty samolot.

SNCASE SE.161 Languedoc w Polsce.

Polska była pierwszym zagranicznym użytkownikiem samolotów SNCASE SE.161 Languedoc.

W dniu 21.03.1947 roku, został zademonstrowany w Warszawie czterosilnikowy samolot pasażerski SNCASE SE-161 Languedoc. W maju 1947 roku, PLL LOT kupił 5 samolotów tego typu. Przeznaczone były przede wszystkim do obsługi dłuższych linii zagranicznych. Kupione samoloty w wersji SE-161/1 Languedoc B-2 były wyprodukowane w okresie 1946 - 1947. Otrzymały one znaki rejestracyjne: SP-LDA, SP-LDB, SP-LDC, SP-LDD, SP-LDE. Pierwsze trzy maszyny przybyły do Polski w dniu 5.07.1947 roku i od 1.08.1947 roku, weszły na trasy. W październiku 1947 roku, przybył czwarty samolot, a piąty w 1948 roku.

Początkowo zamierzano zakupić łącznie 10 samolotów SE-161 dla zapewnienia szybkiego rozwoju linii zagranicznych. Niestety, bardzo awaryjne okazały się silniki. Doprowadziły one do kilku przymusowych lądowań. W dniu 31.05.1948 roku, podczas lotu samolotu SP-LDA z Warszawy do Paryża kolejno zatrzymały się 3 silniki i samolot lądował przymusowo ze złożonym podwoziem koło Reims we Francji. Na szczęście pasażerom nic się nie stało, a samolot nadawał się do remontu. Po tym wypadku zawieszono loty na wszystkich samolotach SE-161 w PLL LOT. Wytwórnia zaproponowała wymianę silników na Pratt Whitney R-1830. Silników jednak nie wymieniono, a wiosną 1950 roku, samoloty skasowano. Razem z wyremontowanym i nie odebranym z Francji SP-LDA. Languedoc był pierwszym samolotem 4-silnikowym użytym w Polskiej komunikacji lotniczej. Fatalna kondycja techniczna samolotów SNCASE SE-161 Languedoc, dała komunistom doskonały argument co do niskiej jakości zachodniej techniki. Z użytkowaniem Languedoc przez PLL LOT wiążą się również ludzkie tragedie. Władze PRL oskarżyły kilku kluczowych pracowników PLL LOT, związanych z eksploatacją tych samolotów, o działalność sabotażową i skazano ich na śmierci.

Konstrukcja SNCASE SE.161 Languedoc.

Samolot SNCASE SE.161 Languedoc jest zbudowany w klasycznym układzie i jest dolnopłatem. Układ napędowy jest złoży z czterech silników tłokowych.

Samolot miał pięcioosobową załogę: pilot, drugi pilot/nawigator, radiooperator, inżynier pokładowy i steward. W kabinie pasażerskiej były 33 fotele w układzie 1-2 w 11 rzędach. Przy zastosowaniu wyższych foteli na pokładzie były 44 fotele w układzie 2-2. Podwozie trójpodporowe z tylnym kołem ogonowym. Wszystkie koła były chowane w locie.

Silniki gwiazdowe typu Gnome-Rhône 14N 44/45 lub 54/55, o mocy 4 x 1 020 KM (4 x 760 kW). Istniała możliwość zastosowania łoża silnika dla motoru rzędowego chłodzonego wodą. W związku z problemami z silnikami Gnome-Rhône Francja zamontowała silniki gwiazdowe Pratt & Whitney R-1830 Twin Wasp. Do montażu tych silników w polskich samolotach nie doszło.

Dane T-T SNCASE SE.161 Languedoc:

Załoga 5 osób. Ilość pasażerów 33 osoby. Rozpiętość 29.39 m (96 ft 5 in). Długość 24.26 m (79 ft 7 in). Wysokość 5.14 m (16 ft 10 in). Powierzchnia nośna 111.32 m2 (1,198 sq ft). Masa własna 12,651 kg (27,891 lb). Masa startowa 20,577 kg (45,320 lb). Prędkość maksymalna 440 km/h (274 mph, 238 kn). Zasięg 3 200 km (1,989 mi, 1,728 nmi). Pułap operacyjny 7 200 m (23,616 ft).

Opracował Karol Placha Hetman