PKP Skawina. 2021r.

Skawina 2021-09-25

Stacja kolejowa w Skawinie.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Stacja kolejowa w Skawinie znajduje się w odległości 16 km od centrum Krakowa w kierunku południowo - zachodnim. Współrzędne geograficzne 49°58′38″N 19°49′20″E. Skawina to jest miasto w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Miasto jest położone nad rzeką Skawinką.

Stacja kolejowa w Skawinie została uruchomiona w 1884 roku, równocześnie z otwarciem szlaku kolejowego Kraków Płaszów (wówczas Podgórze) - Sucha Beskidzka (wówczas Sucha). Szlak był częścią Galicyjskiej Kolei Transwersalnej, która miała zabezpieczyć potrzeby militarne Austro-Węgier. Dopiero w drugiej kolejności rozwinąć gospodarkę. W tym czasie Małopolska była pod zaborem Austro-Węgier. Mimo wszystko kolej ożywiła gospodarkę regionu. Powstały kolejno, między innymi: browar (1895 rok), rafineria nafty (1900 rok), Pierwsza Galicyjska Fabryka Wyrobów Kamionkowych i Szamotowych (1909 rok) oraz Fabryka Środków Kawowych Henryka Francka i Synów (1910).

Dworzec kolejowy w Skawinie.

Budynek dworca jest jednym z typowych, budowanych w tym czasie dworców w zaborze Austro-Węgierskim. Jest średniej wielkości, dwukondygnacyjny, z niezagospodarowanym poddaszem. Budynek ma przypominać niewielki pałac. Od strony ulicy ma wysuniętym w części środkowej ryzalit. Od strony torów ma zadaszenie peronu na całej swojej długości. W dniu 14 listopada 1995 roku, dworzec został wpisany na listę zabytków.

Na dworcu, poczekalnia i kasy biletowe zostały zamknięte w maju 2012 roku. W tym samym czasie na dworcu zlikwidowano także mieszkania kolejowe znajdujące się na I piętrze, biura spółki PKP Cargo oraz posterunek Straży Ochrony Kolei znajdujący się w dawnym biurze zawiadowcy stacji. Firma PKP postanowiła pozbyć się zbędnej nieruchomości, jak to jest w przypadku innych dworców kolejowych w Polsce. W 2018 roku, dworzec został przekazany miastu Skawina. Budynek został wyremontowany. Zyskał poddasze użytkowe, czyli jest obecnie trzykondygnacyjny. Od dnia 29 września 2020 roku, pasażerowie mogą korzystać z wyremontowanego zabytkowego dworca w Skawinie. Oprócz funkcji kolejowej, budynek zyskał też funkcję kulturalną, bo umieszczono w nim nową siedzibę Miejskiej Biblioteki Publicznej. Nowa siedziba biblioteki jest w pełni dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych. Znajdują się tam podjazdy, winda, wrzutnia biblioteczna oraz inne usprawnienia. W budynku jest sklep.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Rozwój stacji kolejowej.

Stacja rozwijała się tak jak rozwijał się lokalny przemysł. Powstawały kolejne obiekty kolejowe. Zbudowano wieżę wodną, a później drugą. Założono warsztaty razem z kuźnią. Na stacji w Skawinie była nieduża lokomotywownia. Na stacji było 6 torów głównych.

Duży rozwój stacji w Skawinie nastąpił po drugiej wojnie światowej. Powodem było założenie w pobliżu kilku zakładów przemysłowych: elektrownia (obecnie elektrociepłownia), zakłady przemysłu cukierniczego, huta aluminium i inne. Wszystkie większe zakłady posiadały własne bocznice kolejowe. Huta aluminium i elektrownia miały własne lokomotywy manewrowe.

W tym okresie nad peronami zbudowano kładkę dla podróżnych z której korzystali także mieszkańcy i pracownicy okolicznych fabryk. Kładka łączyła miasto Skawina z jego północną, przemysłową częścią. W tym czasie uruchomiono także przystanek kolejowy PKP Skawina Zachód, z którego korzystali pracownicy elektrowni i huty aluminium.

W Skawinie były dwie wieże wodne. Obie dojść nietypowe. Pierwsza starsza to był budynek zbudowany na planie prostokąta. Pierwsza kondygnacja była murowana, a druga obłożona tylko deskami. Tam znajdował się zbiornik wody. Druga wieża młodsza także była na planie prostokąta. Miała dwie kondygnacje murowane i całość przykryta dachem kopertowym.

Do 2006 roku, na stacji były tylko perony o wysokości „krawężnika”, czyli bardzo niskie. W 2006 roku, oba perony przebudowano na wysokie i dużo bardziej nowoczesne. Na Peronie 2 zamontowano wiaty z ławkami, które chroniły pasażerów przed deszczem i śniegiem. Działania te były związane z inicjatywą remontu Kolejowego Szlaku Jana Pawła II z Krakowa do Wadowic. W ramach tego projektu zlikwidowano najbliższy tor przy dworcu, który od długiego czasu nie był używany. Rozebrano także kilka nieużywanych budynków kolejowych jak: Odcinek Zabezpieczenia Ruchu Kolejowego, magazyny Odcinka Drogowego, budynek socjalny dla manewrowych, budynek działki energetycznej i toromistrza, budynek byłego ACZ i kuźni DZ, budynki magazynowe bezpośrednio przy dworcu oraz budkę wagi wagonowej znajdującej się przy torze bocznym.

W grudniu 2017 roku, stacja PKP Skawina stała się końcową stacją drugiej linii Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej relacji Sędziszów - Miechów - Kraków Główny - Skawina. Pociąg ze Skawiny do stacji Kraków Główny jedzie 20 minut.

W 2020 roku, obok dworca powstało Skawińskie Centrum Komunikacyjne, gdzie znajduje się pętla autobusowa, wiata dla 60 rowerów oraz parking park&ride dla 500 pojazdów.

W 2021 roku, zamiast kładki nad torami zbudowano tunel dla podróżnych i mieszkańców. Kładka została zamknięta w dniu 20 maja 2019 roku i rozebrana. Różnica w czasie zamknięcia kładki a otwarcia tunelu była okresem bardzo uciążliwym dla mieszkańców Skawiny, a zwłaszcza tych osób, które chciały dojść do szpitala, ośrodka zdrowia, czy zakładów pracy.

PKP Skawina obecnie.

Skawina jest stacją węzłową, na której od dwutorowej, zelektryfikowanej linii z Krakowa Płaszowa do Oświęcimia odgałęzia się jednotorowa, zelektryfikowana linia, biegnąca przez Kalwarię w kierunku Suchej Beskidzkiej. Na stacji są dwa perony i jest 6 torów głównych.

Peron 1 jest jednokrawędziowy. Zlokalizowany jest od strony dworca. Przy tym peronie jest tor 4.

Peron 2 jest peronem wyspowym dwukrawędziowym. Przy tym peronie są tory 1 i 2. Dojście na peron zapewnia tunel z którego są schody oraz winda dla wózków inwalidzkich i rowerów.

Ruch pociągów na stacji prowadzony jest przez dwie nastawnie: „Sk” oraz „Sk1”, które w ostatnim czasie zostały zmodernizowane. Przez stację przebiegają dwie linie kolejowe:

Linia kolejowa Nr 94 Kraków Płaszów – Oświęcim to jest linia kolejowa znaczenia państwowego o długości 64,502 km, dwutorowa, zelektryfikowana. Odcinek Kraków - Spytkowice zelektryfikowano w 1970 roku. Odcinek Spytkowice - Oświęcim zelektryfikowano w 1971 roku.

Linia kolejowa Nr 97 Skawina – Żywiec to jest jednotorowa, zelektryfikowana linia kolejowa o długości 82,708 km, otwarta w 1884 roku. Odcinek Skawina - Sucha Beskidzka został zelektryfikowany w 1974 roku. Odcinek Sucha Beskidzka - Żywiec został zelektryfikowany w 1989 roku.

Przez stację Skawina kursują głównie pociągi osobowe PolRegio w relacjach z/do Krakowa; Zakopane, Bielsko Biała, Sucha Beskidzka. W Skawinie kończą kurs pociągi Aglomeracyjne, tak zwana linia SKA2 (Szybka Kolej Aglomeracyjna); Skawina - Kraków - Miechów - Sędziszów. W okresie letnim przez Skawinę przejeżdżają pociągi dalekobieżne InterCity do/z Zakopanego. Ogólnie latem to jest 75 par pociągów pasażerskich w ciągu doby (rozkład lato 2021 rok). W zimie to jest 47 par pociągów pasażerskich w ciągu doby (rozkład zima 2021 rok). Ruch pociągów towarowych jest umiarkowany.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Opis zdjęcia: Widok w kierunku wschodnim: Kraków.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Opis zdjęcia: Widok w kierunku zachodnim: Oświęcim, Wadowice, Zakopane.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Opis zdjęcia: Tunel pod peronami. Widok od strony ulicy Tyniecka.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Opis zdjęcia: Tunel. Wyjście w kierunku ulicy Tyniecka.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Opis zdjęcia: Parking dla 500 osobowych samochodów.

PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman
PKP Skawina. 2021 rok. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Opis zdjęcia: Parking dla 60 rowerów. Dach pokryty panelami fotowoltaicznymi.

Opracował Karol Placha Hetman