Kraków 1.12.2014r.


Zarys historii nawigacji

Wojskowy sprzęt lotniskowych

70-lata XX wieku.

Część IV

Samochody dyspozycyjne


Auta dyspozycyjne

GAZ-69/UAZ-69

GAZ-69 to sowiecki samochód terenowy produkowany w okresie 1952r.-1955r., w zakładach GAZ w Gorkim, a do 1972r., w zakładach UAZ w Uljanowsku (oznaczany UAZ-69). Był podstawowym lekkim samochodem terenowym w wojskach i służbach bloku państw komunistycznych oraz innych będących w gospodarczej lub wojskowej sferze wpływów CCCP. W Polsce samochody te nazywano Gazikami. Samochód został opracowany jako nadwozie typu otwartego, przykrywany opończą rozpiętą na stelażu. Budowano wersje dwu-drzwiowe i cztero-drzwiowe. Zdecydowanie więcej wyprodukowano wersji dwu-drzwiowych. Silniki 2 140 cm³ R4 M-20, o mocy 55 KM. Napęd 4x4. Skrzynka przekładniowa 3-biegowa. Masa własna 1 535 kg. Na bazie tego pojazdu budowano także wersje specjalistyczne. Na przykład Wozy Dowodzenia, wyposażone w sprzęt łączności.



UAZ-469

UAZ-469 to samochód terenowy, który zastąpił UAZ-69/GAZ-69. Produkowany od 1972r., do 2007r., a od 2010r., ponownie w produkcji w fabryce UAZ w Ulianowsku. W trakcie produkcji dokonywano licznych poprawek i modyfikacji. Używany przez wojska Układu Warszawskiego.

Samochód opracowano jako konstrukcję otwartą. Góra to opończa montowana na stelażu. Układ napędowy 4x4 (dołączany przedni most). Silnik benzynowy gaźnikowy, 4-cylindry, o pojemności 2 445 cm³. 4-biegi. Moc 70 KM. Masa całkowita 1 630 kg. Prędkość max 105 km/h. Zużycie paliwa 10-28 litrów/100 km. Zapas paliwa 78 litrów. Wymiary długość 4,02 m, szerokość 1,78 m, wysokość 2,01 m. Pojazd zabiera do 7 osób lub 2 osoby + 600 kg.

Na bazie tego pojazdu budowano także wersje specjalistyczne. Na przykład Wozy Dowodzenia, wyposażone w sprzęt łączności. W tylnej części posiadały charakterystyczną antenę ramową. Samochody te popularnie nazywano WuDek, nie mylić z wódką.




Inne pojazdy

W 70-latach XX wieku Wojsko Polskie użytkowało także typowe pojazdy cywilne. Wyżsi oficerowie, pełniący funkcje dowódcze mieli do dyspozycji samochody osobowe z kierowcami. Kierowcami byli żołnierze służby zasadniczej. Autami tymi były; GAZ-21 Wołga, GAZ-24 Wołga (oba zwykle w czarnym kolorze, importowane ze Wschodu), samochody Warszawa, FIAT 125P (których produkcję uruchomiono na Żeraniu od 1967r., do 1991r.), FSO-POLONEZ (Polski samochód produkowany na Żeraniu od 1978r., do 2002r.). Użytkowano także samochody typu furgon, bardziej znane obecnie jako samochody dostawcze (towarowe) i bus (osobowe). W Wojsku Polskim królowały samochody; FSC Żuk (produkowane od 1959r., do 1998r.) i ZSD Nysa (produkowane od 1958r., do 1994r.). Do tych pojazdów trzeba dopisać autokary; AUTOSAN i JELCZ.




Na bazie tych samochodów budowano wersje specjalistyczne. Pierwszymi typowo specjalistycznymi zabudowami były karetki pogotowia oraz samochody pożarnicze. Jednak można było także spotkać pojazdy z poprzednich dekad. Takim przykładem była karateka pogotowia (sanitarka) zabudowana na podwozu samochodu ciężarowego Lublin-51.



Zabudowy specjalistyczne




Do zabudów specjalistycznych zaliczamy także specjalistyczne przyczepy. Takim transparentnym przykładem były kuchnie polowe. Na świecie są one znane od XVIII wieku. Są one standardowo budowane jako przyczepki jednoosiowe. W Wojsku Polskim w 70-latach XX wieku używano i używa się kuchni polowej typu KP-340 oraz mniej popularna KP-120 (bez podwozia, przenośna).



Wśród specjalistycznych zabudów wyróżnia się także wszelkiego rodzaju cysterny, służące do przewozu i magazynowania wszelkiego rodzaju płynów (woda, paliwa itp.).



Opracował Karol Placha Hetman