Kraków 14.07.2009r.
167c Rozdział 21.07.1959r.
WSK-Okęcie OKL MD-12
Polska

Samolot pasażerski, fotogrametryczny.
Konstrukcja

MD-12 F dobrze widoczny zespół napędowy. 2008r.

MD-12 F widok z tyłu. Czyżyny 2008r.

Konstrukcja MD-12
MD-12 to samolot pasażerski. Zdolny do przewozu 20 pasażerów z tylko dwuosobowa załogą. Przeznaczony na krótkie trasy. Zdolny do wykonywania lotów w warunkach IFR i w nocy. Dolnopłat zbudowany w układzie klasycznym,. Czterosilnikowy. Jedyny Polski samolot z napędem czterosilnikowym. Całkowicie metalowy. 
Skrzydło proste, o obrysie trapezowym. Otrzymało jednak duży wznos wynoszący 5 stopni. Przyjęto profil skrzydła NACA 230, który był bardzo popularny w tym czasie. Jest on praktycznie symetryczny. Tylko nosek skrzydła jest bardziej zakrzywiony w dół. Skrzydło z takim profilem ma bardzo dobry współczynnik siły nośnej. Dużo lepszy od poprzednio stosowanych i właśnie debiutującego profilu laminarnego. Profil ten miał jednak pewną istotna wadę. Oderwanie strugi następowało gwałtownie, bez żadnego ostrzeżenia, z dużym spadkiem współczynnika siły nośnej. Czyli samolot nie ostrzegał przed przeciąganiem i spadał gwałtownie w dół. Skrzydło technologicznie zostało podzielone na części zewnętrzne i centropłat z gondolami silnikowymi. Technologia wykonania obu części była zupełnie odmienna. Żebra skrzydłowe były dość mocne i sztywne. Blacha falista zastępowała liczne kątowniki nitowane. Skrzydło wyposażono w lotki i klapy. 
Kadłub o przekroju owalnym, wyższy niż szerszy. Dzięki temu miejsca nad głowa było wystarczająco. Kadłub rozpoczynał dziób mieszczący przedni bagażnik. Kabina pilotów ergonomiczna z dobrą widocznością przez okna. Oszklenie kabiny pilotów złożone z 6 okien. Wszystkie okna wyposażone w płaskie szyby. Przednie dwie przed lotnikami największe wyposażono w wycieraczki i system ogrzewania i wentylacji. Boczne przednie były otwierane. Kabina pilotów i pasażerów nie była ciśnieniowa, ale była ogrzewana i wentylowana. Kabina pilotów była ogrodzona od kabiny pasażerskiej ścianką z drzwiami przesuniętymi nieco w prawo, z powodu układu foteli. 
Kabinę wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dwa wyjścia awaryjne z oknem miały wymiary dużo większe od samego okna, jak nakazywały przepisy. Lecz jak się okazało w przepisach nie było mowy, o tym, że racjonalnie wyjście awaryjne powinno znajdować się nad skrzydłem. Sadzę, że w toku produkcji seryjnej ten element by zmieniono. Na szczęście z wyjścia awaryjnego nikt nigdy nie musiał korzystać. Kabinę pasażerska wyposażono w główne drzwi umieszczone z tyłu prawej burty oraz okna; 6 w prawej burcie i 7 w lewej burcie. ich rozmieszenie pokrywało się z poszczególnymi rzędami foteli, tak, że każdy pasażer siedzący przy burcie miał okno. Okna o obrysie prostokątnym z zasłonkami. Fotele pasażerów indywidualne, tapicerowane z wysokimi zagłówkami. Zagłówki wklęsłe ułatwiały krótką drzemkę, bez obawy, że głowa śpiącego powędruje na pasażera obok. Oparcia nie regulowane, ale wyposażono je w podłokietniki. Każdy pasażer dysponował wyjątkową jak na obecne standardy przestrzenią. Gdyby wykonać wersje super ekonomiczna to kabina pomieściłaby jeszcze 6 foteli. Po obu stronach burty nad fotelami umieszczono otwarte półki na podręczny bagaż. W tyle kadłuba umieszczono w pełni funkcjonalna toaletę z sedesem i umywalką. Jak na dzisiejsze standardy toaleta była duża. W kabinie byłoby spokojnie jeszcze miejsce dla stewardesy i bufetu. 


Usterzenie klasyczne z podziałem na stery i stateczniki. Proste o obrysie trapezowym. Poziome podobnie jak skrzydła otrzymało wznos wynoszący 5 stopni. Usterzenie wykonano w technologii podobnej do zewnętrznych części skrzydeł. Żebra usterzenia wykonano z cienkiej blachy, grubości 0,5 mm. 


Usterzenie MD-12. 2008r.

Podwozie klasyczne, trójpodporowe, całkowicie chowane, wszystkie koła podwójne. Przednie chowane do tyłu. Jego komora zamykana jest czterema klapami, przy czym tylne klapy otwarte są tylko podczas chowania lub wypuszczania podwozia, co ogranicza możliwość zabrudzenia komory podwozia. Podwozie główne podparte jest w skrzydłach i chowane jest do przodu do przedłużonych gondoli silnikowych. 

Podwozie MD-12

Zespół napędowy.
Po licznych perypetiach dla MD-12 wybrano zespół napędowy składał się z 4 silników WN-3C. Moc 4 x 330 KM. Silnik ten stanowił napęd samolotów TS-8 Bies. Oprócz silników przejęto także śmigło i osłony. Silnik ten opracował inżynier Wiktor Narkiewicz, który wzorował się na jankeskim silniku Jacobs, stosowanym w dwusilnikowych samolotach Cessna Bocat.
WN-3 C jest silnikiem gwiazdowym, 7-cylindrowym, chłodzony powietrzem. Moc startowa 4 x 330 KM ( 244 kW ), moc trwała 283 KM ( 208 kW ). Silnik jest bez sprężarki i reduktora. Brak sprężarki wywołuje spadek mocy wraz ze wzrostem wysokości. Natomiast brak reduktora powoduje, że śmigło jest szybkoobrotowe. Osłona silnika jest pierścieniowa, o długiej cięciwie typu NACA. Wlot powietrza wyposażono w żaluzję regulowana z kabiny. Dzięki temu można zoptymalizować temperaturę pracującego silnika. Rozruch silnika odbywa się sprężonym powietrzem. Chłodnicę oleju w postaci płaskiej spirali umieszczono pod przednią częścią osłony przed cylindrami. Rury wydechowe wyposażono w układ służący do ogrzewania kabiny i odladzania skrzydeł. 
Śmigło zamontowane na wale silnika, dwułopatowe, drewniane przestawiane, lecz nie w chorągiewkę, typu WR-1 o średnicy 2,2 m. Stosunkowo głośne.
Silniki WN-3 na samolocie MD-12 nigdy nie zawiodły. Jeśli były usterki to tylko osprzętu. 
Samolot osiągał przelotowy pułap 3 500 m, lecz maksymalny pułap był nieosiągalny z uwagi na brak ciśnieniowej kabiny.

Awionika 
Samolot wyposażono w radiostację, radiokompas, radiowysokościomierz. Problem poległa jednak na tym, że ciężar tych urządzeń był bardzo nawet jak na tamte lata duży. Około 200 kg. Gdyby władze komunistyczne były zainteresowane tym samolotem, nic nie stało na przeszkodzie opracować i zbudować nowe, dokładniejsze i lżejsze urządzenia. 

Konstrukcja MD-12 F
Samolot otrzymał bardzo dużo istotnych zmian. Przede wszystkim zmianie uległo jego przeznaczenie. To samolot typowo fotogrametryczny.
Skrzydło zostało wydłużone do rozpiętości 23,60 m poprzez dodanie końcówek o długości 1,12 m z innym kształtem. Klapy i lotki pozostały bez zmian. Zmiany te spowodowały zwiększenie powierzchni nośnej, aby samolot osiągał wyższy pułap. 

Kabina nawigatora w MD-12 F. Czyżyny 2008r.

Kadłub uległ dużym przeobrażeniom. W dziobie pojawiła się oszklona kabina nawigatora, do której dostęp uzyskano poprzez likwidacje miejsca drugiego pilota. Kabina otrzymała 9 okien z szybami wypukłymi ze szkła organicznego. Tylko okno dolne wyposażono w płaską szybę. Nawigator siedzi w fotelu umieszczonym centralnie, mając po prawej stronie pulpit sterowniczy. 
Kabina pasażerska przeobraziła się w salę filmowo-fotograficzną w której zamontowano cztery stanowiska dla aparatów fotograficznych produkcji NRD. Dwa stanowiska do zdjęć pionowych i dwa stanowiska do zdjęć skośnych, w lewo i prawo. Dla tych stanowisk wykonano specjalne otwory, które w stanie spoczynku zasłaniane są metalowymi pokrywami odsuwanymi tylko przy pracy aparatów.



Przednia i tylna pokrywa aparatów foto pod kadłubem MD-12 F. Czyżyny 2008r.


Z lewej strony drzwi pokrywa aparatu foto do zdjęć skośnych na prawej burcie. Dobrze widoczne 5 okien zamiast 6 jak w wersji pasażerskiej. Czyżyny 2008r.

Dane T-T

 

MD-12

MD-12 F

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

21,36

23,60

M.

D

 

15,87

15,80

M.

H

 

5,80

5,80

M.

Pow. nośna

 

55,0

57,0

M2

Masa

Własna

4 950

 

Kg

 

Całkowita

7 500

7 000

Kg

Prędkość

Max

320

305

Km/h

 

Max

410

 

Km/h

Zasięg

Max

650

2 100

Km

Pułap

przelotowy

3 500

4 750

M.

Silnik

Typ

WN-3 C

WN-3 C

 

 

Ciąg

4 x 330 KM

4 x 330 KM

 

Załoga

 

2

1+1+3

 

Liczba

sztuk

2

1

 


Dodatkowe dane T-T



Opracował Karol Placha Hetman