WSK Mielec Lim-5, Lim-5 P

Kraków 1.05.2007r.
140 Rozdział 1956.05.25.
WSK Mielec Lim-5, Lim-5 P
Polska

Samolot myśliwski.
Konstrukcja

Lim-5 nb 1419 Cytadela Poznańska 2007r. zdj. Karol Placha Hetman. 

Lim-5 nb 1414 Czyżyny 2007r. zdj. Karol Placha Hetman. 

Para samolotów Lim-5 w locie nad chmurami na dopalaczach.
Na pierwszym planie Lim-5 nr 1C 13-28 zbudowany w drugiej połowie 1958r. 

Lim-5 nb 1414 sylwetka od przodu. 2007r.

Lim-5 nb 1414 sylwetka od tyłu. 2007r.

 

Lim-5 nb 1414 skrzydło. 2007r.

Konstrukcja Lim-5
Samolot stanowi konsekwentne rozwiniecie konstrukcji MiG-15 bis ( Lim-2 ), który otrzymał przede wszystkim nowy zespół napędowy wyposażony w dopalacz, jakiego poprzednicy nie posiadali. Cały układ samolotu pozostawiono, ale dzięki dłuższemu zespołowi napędowemu, wydłużeniu uległ kadłub, przez co samolot zyskał na smukłości. Wyraźnie mocniejszy ciąg zespołu napędowego nie spowodował jednak, że samolot stał się konstrukcją naddźwiękową. Co prawda maszyna jest zdolna do osiągania prędkości równej lub nieznacznie większej od Ma-1 , i to w locie poziomym, ale trwa to tylko krótki czas i jest okupione znacznym zużyciem paliwa. Co jednak najważniejsze to na samolotach seryjnych montowany jest automat, który przy prędkości M-0,97 wychyla hamulce i chowa je automatycznie po spadnięciu prędkości do Ma-0,92. Czyli jest to typowy myśliwiec nie przekracza prędkości dźwięku.
Jednosilnikowy, jednomiejscowy myśliwiec frontowy, zbudowany w klasycznym układzie. Średniopłat, ze skośnym skrzydłem. Konstrukcja półskorupowa, nitowana.
Skrzydło skośne, zwane sierpowe, o kącie skosu 450 przy kadłubie i 420 dalej. Zastosowano profil laminarny S-12s u nasady i SR-11 na końcu. Powierzchnia skrzydeł wynosi 22,6 m2 , kąt zaklinowania 10 , wznos –30 , grubość względna 8 %, wydłużenie 4,08, zbieżność 1,23. Konstrukcja jednodźwigarowa z tylnym dźwigarem pomocniczym. Na końcu każdego skrzydła masy obciążające po 5,1 kg. Klapy o łącznej powierzchni 2,86 m2 wychylane do startu o 200 , a do lądowania o 600 . Lotki o łącznej powierzchni 1,6 m2 wychylane są w górę i dół po 180 . Na lewej lotce zamontowano trymer poruszany silniczkiem elektrycznym. Na górnej powierzchni płatów trzy pary kierownic aerodynamicznych. Skrzydło montowane jest do kadłuba przy pomocy czterech węzłów.


Pilot myśliwca Lim-5 przygotowujący się do lotu. 1960r.


Szczegóły konstrukcyjne hamulca aerodynamicznego samolotu Lim-5. 1962r. 

Kadłub o przekroju kołowym technologicznie podzielony na dwie części. Przednia część złożona z 13 wręg, tylna z 18. Do wręgi 13 montowany jest silnik i tylny dźwigar skrzydeł. Maksymalna średnica kadłuba wynosi 1,45 m, wydłużenie 6,17 m. Grubość pokrycia waha się od 1,5 do 1 mm. Ścianki kanałów powietrznych mają grubość 0,8 mm. Hamulce aerodynamiczne o łącznej powierzchni 0,98 m2 , są wychylane o kąt 550 . Hamulce obsługuje pilot, a dodatkowo automat nie dopuszczający do przekroczenia krytycznych prędkości. Przy prędkości Ma-0,97 hamulce się otwierają, a zamykają przy Ma-0,92. Kabina pilota częściowo opancerzona od dołu. Oszklenie to przedni stały wiatrochron ze środkowym oknem pancernym i owiewka odsuwana ręcznie do tyłu. Na szczycie oszklenia peryskop do obserwowania tylnej strefy. W kabinie instalacja przeciwprzeciążeniowa z ubiorem PPK-1 oraz fotel wyrzucany z zasłonką na twarz. Katapultowanie jest dozwolone w locie powyżej 250 m i do prędkości 850 km/h.
Usterzenie pionowe o kącie 560 , powierzchni 4,26 m2 , w tym 0,947 m2 steru. Kąt wychylania po 250 . Usterzenie poziome o kącie 450 , o powierzchni 3,10 m2 w tym 0,884 m2 sterów. Na lewym sterze trymer. Stery wychylane 320 w górę i 160 w dół.
Podwozie przednie o rozmiarach koła 480 x 200, główne z kołami 660 x 160. Baza podwozia 3,368 m, rozstaw 3,849 m.

Napęd Lim-5
Budowane w Polsce licencyjne Lim-5, Lim-5 P napędzane są silnikami produkowanymi także na podstawie licencji przez Polski przemysł w WSK Rzeszów. Jest to silnik Lis-5 ( licencyjny silnik ) o ciągu 1 x 26,46 kN ( 1 x 2 700 kG ), a z doplanaiem 1 x 33,12 kN ( 1 x 3 380 kG ). 
Dopalacz połączony jest z silnikiem i stanowi przedłużoną i odpowiednio uformowaną rurę wylotową. Umieszczono tam zestaw wtryskiwaczy, przez które dostarczane jest dodatkowe paliwo, a jego spalenie wywołuje wzrost ciągu. Dopalacz zakończony jest regulowaną dyszą. W czasie pracy dopalacza dysza jest całkowicie otwarta. Przy wyłączonym dopalaczu ruchome segmenty zwierają się zmniejszając przekrój otworu wylotowego. Paliwo do silnika podaje pompa PCR-1-5.
Paliwo umieszczono tylko w kadłubie, w identyczny sposób jak w myśliwcu Lim-1 / -2. główny zbiornik paliwa typu miękkiego umieszczono pomiędzy kabiną, a silnikiem i ma pojemność 1 200 ( 1 250 ) litrów. Drugi zbiornik typu metalowego składa się z dwóch połówek obejmujących silnik w tylnej części kadłuba. Ma pojemność 2 x 165 litrów.
Wewnętrzny zapas paliwa można powiększyć poprzez zastosowanie zbiorników podwieszanych pod skrzydłami o pojemności 2 x 400 litrów. Zbiorniki te wykonane są z blachy duraluminiowej lub tworzywa sztucznego. Istnieje możliwość ich zrzutu podczas lotu.


Silnik Lis-5 Czyżyny 2007r. zdj. Karol Placha Hetman.

Instalacje Lim-5
Samolot wyposażono w rozbudowaną automatykę różnych układów zasilanych przy pomocy różnych instalacji; paliwowa, hydrauliczna, pneumatyczna, tlenowa, klimatyzacji, elektryczna i przeciwoblodzeniowa.

Wyposażenie Lim-5.
Radiostacja nadawczo-odbiorcza UKF R-800 lub R-801 W. 
Urządzenie identyfikacyjne swój-obcy SRO-1, SRO-2 lub Chrom ( w ostatnich seriach Lim ). Urządzenie to automatycznie odpowiada na wysłany drogą radiową specjalny kod z innego samolotu lub stanowiska naziemnego.
Urządzenie ostrzegające o opromieniowywaniu Syrena-2. sygnalizuje ona o promieniowaniu tylnej półstrefy samolotu przez dalmierz radiolokacyjny lub SR ( stację radiolokacyjną ) samolotu przeciwnika.
Zestaw OSP-48 służący do lądowania według przyrządów ( radiowysokościomierz RW-2, radiokompas ARK-5, odbiornik sygnałów przelotu nad radiolatarnią MRP-48 P ). Radiowysokościomierz RW-2 dokonuje precyzyjnego pomiaru w zakresie od 0 m do 600 m . Jego antena odbiorcza umieszczona jest na lawecie uzbrojenia strzeleckiego, a nadawcza w tyle kadłuba. Antena typu ramowego radiokompasu ARK-5 i antena odbiornika przelotu nad radiolatarnią MRP-48 umieszczona jest pod kadłubem w osłoniętej szkłem organicznym kapsule.
Celowanie umożliwia optyczny automatycznym celownik żyroskopowy ASP-4 NM ( lub starszy ASP-3 NM ), współpracujący z radiodalmierzem SRD-1 M, który mierzy rzeczywistą odległość do atakowanego celu. 
W wyposażeniu pilotażowo-nawigacyjnym; prędkościomierz KUS-1200, sztuczny horyzont AGI-1, busola żyromagnetyczna DGMK-1, wariometr.

Celownik ASP-4 N.
Celownik tego typu jest stosowany do broni ustawionej nieruchomo na samolotach myśliwskich. Należy do celowników typu kolimatorowego z ruchomą siatką w polu widzenia, to jest ruchoma linią przezierania. Linią przezierania nazywamy linię łączącą oko strzelca ( pilota ) z celem. Kiedy strzelec celuje, to znaczy pokrywa cel z jakimś punktem pierścienia lub skrzyżowania, linia przezierania pokrywa się z linią celowania. Przy celowaniu celownik ASP-4 N ustala automatycznie niezbędne wyprzedzenia kątowe, odchylając linię przezierania od osi broni o kąt równy wielkości wyprzedzenia kątowego. Aby trafić cel w czasie walki powietrznej, gdy jest on widoczny w skrócie kątowym, należy skierować broń w stronię ruchu celu z wyprzedzeniem o wspomniany wyżej kąt wyprzedzenia.
Kąt celowania zmienia się wraz z odległością strzelania oraz wysokością lotu i zależy między innymi od charakterystyki broni oraz pocisku. Na ogół przyjmuje się stały kąt celowania na wszystkie odległości strzelania, ponieważ wielkość błędów powstających przy tym jest nieznaczna, a rozwiązanie konstrukcyjne celownika upraszcza się. Stały kąt celowania ustala się za pomocą nachylenia całego celownika przy przestrzeliwaniu broni. 
Celowanie przy użyciu tego celownika polega na ciągłym utrzymywaniu środka siatki na celu oraz na ciągłym obejmowaniu celu. Utrzymywanie środka siatki na celu osiąga pilot poprzez manewrowanie samolotem, starając się nie dopuścić do najmniejszego oddalenia się środkowego punktu siatki od obracanego na powierzchni celu punktu celowania. Natomiast ciągłe obejmowanie celu powietrznego według rozpiętości skrzydeł, a celu naziemnego według skrajnych wymiarów przez siatkę o zmiennym promieniu, składającym się ze świecących rombów, umożliwia pilotowi nieustanne pokręcanie pokrętłem odległości, znajdującego się na dźwigni sterowania silnikiem. Siatka celownika jest stale oświetlona światłem o regulowanym natężeniu.
Podstawowe zespoły celownika to; głowica z opornikiem odległości i wspornikiem mocującym ją w kadłubie, mechanizm automatycznego wprowadzania wysokości, skrzynka rozdzielcza, stabilizator prądu oraz filtra zakłóceń radiowych. Głowica opornikiem odległości i wspornikiem stanowią główny element celownika. Znajdują się w nim wszystkie zasadnicze zespoły i układ optyczny wytwarzający w polu widzenia siatkę celownika to jest linię przezierania. Odbiornik odległości jest mechanizmem, za pomocą którego wprowadza się poprawki do zasadniczych zespołów celownika przy określeniu odległości. 
Na rysunku przedstawiono schemat celownika ASP-4 N. Układ optyczny celownika składa się z płytki kolimatorowej ( reflektora ) 1, obiektywu 2, dwóch zwierciadeł 3 i 4 oraz dwóch płytek 5 i 6, tworzących obraz siatki celownika i oświetlonych żarówką 7. Obraz siatki celownika w postaci 8 małych rombików, znajdujących się w równej odległości od punktu środkowego oraz pierścień o stałym promieniu rzutowany jest na płytkę kolimatrową i widziany przez pilota w polu widzenia celownika razem z sylwetką celu. Oś A-A jest osią symetrii układu żyroskopowego i jednocześnie osią całego celownika. Ponieważ celownik jest zamontowany na sztywno na samolocie, więc oś A-A jest nieruchoma względem osi samolotu. Siatka celownika naniesiona na płytkach 5 i 6, skala bazy 12 i odległość 13 oraz opornik suwakowy połączone są ze sobą kinematycznie i razem tworzą urządzenie do pomiaru odległości i wprowadzania jej do przelicznika celownika. 
Pilot posługuje się celownikiem w następujący sposób. Po ustawieniu bazy celu na skali 12, nastawia odległość celu za pomocą pokrętła odległości 15, umieszczonego na dźwigni sterowania silnikiem. Przy obracaniu pokrętła 15 punkty przecięcia wycięć prostych i krzywoliniowych 5 i 6 ( rombików ), rozmieszczone na okręgu, zmieniają położenie względem środka siatki celownika. Pilot obramowując rombikami cel, powoduje jednocześnie ruch suwaka potencjometru 14, co wywołuje zmiane prądu w uzwojeniu kata wyprzedzenia zespołu żyroskopowego 8, a tym samym zmianę strumienia magnetycznego w zależności od odległości. Przy korzystaniu z tego celownika zadanie polega na sterowaniu samolotem tak, aby sylwetka celu widoczna była w siatce celownika. Gdy sylwetka jest widoczna w siatce, oznacza to, że broń ustawiona jest pod wymaganym kątem wyprzedzenia w stosunku do celu i można otwierać ogień z działek lub odpalić n.p.r. Celownik przy współpracy z dalmierzem radiowym obliczony jest dla dwóch balistyk działek NR-23 i N-37. Zasadnicza jest balistyka dla działka NR-23. Przy pracy z dalmierzem radiowym do celownika wprowadza się odległość 200 – 2 000 m i zakres strzelania 200 – 1 200 m. Przy korzystaniu z dalmierza optycznego wprowadza się odległości 180 – 800 m oraz cele o wymiarach od 7 do 45 m. Masa kompletnego celownika wynosi 20 kg.





Uzbrojenie Lim-5


Lim-5 nb 409 z dobrze widocznym uzbrojeniem strzeleckim. 
Uzbrojenie samolotu zostało praktycznie przejęte z myśliwca MiG-15. W jego skład zwykle wchodzi jedno działko N-37 D ( lub podobne ) z zapasem 40 sztuk naboi i dwa działka NR-23 ( lub podobne ) z zapasem 80 sztuk naboi na każde działko. Bywają też samoloty z mniejsza ilością działek; np. 1 kal. 37 mm. i 1 kal. 23 mm. System montowania działek oparto o opuszczaną do dołu lawetę.
Uzupełnieniem jest fotokarabin typu S-13.
Stałym wyposażeniem samolotu jest także elektrorakietnica EKSR-46 zabudowana w stateczniku pionowym, blisko jego nasady. Ma cztery rakiety sygnałowe w różnych barwach.
Wszystkie wersje maja możliwość przenoszenia dwóch bomb o masie od 2 x 50 kg do 2 x 250 kg. Montowane są one za pomocą zamków-wyrzutników D-4-50 w miejscu dodatkowych zbiorników paliwa.
Część maszyn standardowo wyposażono w aparat fotograficzny AFA-39. aparat umieszczono w dolnej części kadłuba w połowie jego długości. Wykonuje on do 200 zdjęć z wysokości w zakresie od 500 m do 5 000 m . 

Konstrukcja Lim-5 P
W porównaniu do wersji podstawowej samolot otrzymał celownik radiolokacyjny RP-5. Jest on zbudowany w systemie dwuantenowym. Jedna antena nadawcza, druga antena odbiorcza. Obie umieszczono w przedniej części kadłuba. Jedną w przegrodzie chwytu powietrza, drugą nad chwytem powietrza.
Ponieważ SR ( stacja-celownik radiolokacyjny ) ma swoją znaczną wagę dlatego dla odchudzenia samolotu zamiast lewego działka N-37 D montowano lżejsze NR-23. Dzięki temu samolot miał trzy jednakowe działka. 


Przednia część z dobrze widocznymi osłonami anten celownika radiolokacyjnego 
Lim-5 P nr 1D 06-09. 1965r. 

Dane T-T

 

PL MiG-17 PF 

W Polsce w 1955r.

Lim-5  1956r.

Lim-5 P  1959r.

 

Wymiary

 

 

 

 

Miano

R

 

9,628

9,628

9,628

M.

D

 

11,68

11,260

11,680

M.

H

 

3,80

3,800

3,800

M.

Pow. nośna

 

22,60

22,60

22,60

M2

Masa

Własna

4 182

3 920

4 182

Kg

 

Całkowita

5 620

5 345 - 5 550

5 345 – 5 620

Kg

 

Max

6 350 – 6 552

6 075

6 350

Kg

 

Ładunku

 

1 425

1 438

Kg

 

 

 

 

 

 

Prędkość

Max

1 121 na 4 000 m.

1 097 na 3 000 m.

1 074 na 4 000 m.

Km/h

 

Max

1 123 na 5 000 m.

1 145 na 3 000 m z dopalaczem

1 121 na 4 000 m z dopalaczem

Km/h

 

Wznoszenia

55 m/s

65 m/s

55 m/s

 

 

Przelotowa

 

 

 

Km/h

 

Lądowania

170 - 200

180 - 200

170 – 190

Km/h

Zasięg

Max

1 930

1 980

1 930

Km

 

Z ładunkiem

 

 

 

Km

Czas lotu

 

 

2 godz 53 min

2 godz 39 min

 

Pułap

 

15 850 - 16 300

16 600

15 850

M.

Rozbieg

Dobieg

730 / 885

805 / 885

590 / 820

M.

Silnik

Typ

WK – 1 F

Lis-5

Lis-5

 

 

Ciąg

1 x 26,46 kN bez dop

1 x 33,12 kN z dop

1 x 26,46 kN bez dop

1 x 33,12 kN z dop

1 x 26,46 kN bez dop

1 x 33,12 kN z dop

 

Załoga

 

1

1

1

 

Liczba

sztuk

12

477

129

 


Lim-5, Lim-5 P rysunek. 1978r. 

Lim-5 P rysunek. 1979r.
Opracował Karol Placha Hetman