Kraków 24.07.2007r.
197 Rozdział 1965.07.18. - 1964.06.01.
OKB Suchoj PL Su-7 B ( BM, BKŁ, U )
Polska 

Naddźwiękowy samolot bezpośredniego wsparcia na polu walki i uderzeń jądrowych.

Konstrukcja

PL Su-7 BM nb 06 w Muzeum Lotnictwa Czyżyny. 30.06.2007r.
Zdj. Karol Placha Hetman
Konstrukcja Su-7 BM
Jednosilnikowy, jednomiejscowy, średniopłat ze skośnym skrzydłem. Nie wyposażony w stację radiolokacyjną, ale zdolny do wykonywania działań w trudnych warunkach atmosferycznych. Konstrukcja całkowicie metalowa.

Skrzydło PL Su-7 BM nb 06 Czyżyny. 30.06.2007r.
Zdj. Karol Placha Hetman
Skrzydła o konstrukcji dwu dźwigarowej z dwoma dźwigarami pomocniczymi. Kąt skosu krawędzi natarcia wynosi 600 . Zamontowane pod 00 zaklinowania, mają ujemny wznos 20 . Skrzydła wyposażono w dwuczęściowe, jednoszczelinowe klapy z przesuwaną osią obroty, tzw. klapy poszerzacze, lotki i dwie pary kierownic aerodynamicznych. U nasady skrzydeł zamontowano dwa działka kal. 30 mm. W skrzydłach umieszczono zbiorniki paliwa. Pod skrzydłami zamontowano po jednym węźle uzbrojenia.
Kadłub o przekroju kołowym, rozpoczyna centralny chwyt powietrza z ruchomym stożkiem regulującym dopływ powietrza do silnika. Kabina jednoosobowa. Wystaje z obrysu kadłuba. Składa się ze stałego wiatrochronu wyposażonego w trzy okna, przednie kuloodporne z płaską szybą i ruchomej owiewki odsuwanej do tyłu ręcznie oraz zaopatrzonej w peryskop do obserwacji tylnej półsfery. Zastosowano okna przeciw pożarowe. Fotel pilota typu KS-2 ( kriesło Suchowo ). Na pewno ratuje pilota z wysokości 0 m., ale prawdopodobnie od prędkości ponad 150 km/h. Za kabiną umieszczono przedział dla wyposażenia, a dalej zbiorniki paliwa. W końcu umieszczono silnik. W tyle kadłuba na obwodzie umieszczono 4 hamulce aerodynamiczne, o kształcie zbliżonym do prostokąta. W tle kadłuba wygospodarowano miejsce na jeden spadochron hamujący. 
Usterzenie poziome płytowe, o kącie skosu 550 i grubości względnej od 6 do 7 %. Na końcach dodano masy przeciwflatterowe. Połówki usterzenia są zamienne. Usterzenie pionowe z podziałem na ster i statecznik.

Tylna część kadłuba PL Su-7 BM nb 06 Czyżyny. 30.06.2007r.
Zdj. Karol Placha Hetman
Podwozie z kołem przednim. Wciągane i wypuszczane hydraulicznie. Przednia goleń wyposażona w tłumik drgań, który jednocześnie pełni rolę układu kierowania ( skręcania ) kołem. Wszystkie koła pojedyncze. Amortyzatory olejowo-pneumatyczne. Przednie podwozie chowa się w kierunku przodu i jest zakrywane dwoma symetrycznymi klapami. Główne w kierunku kadłuba, głównie do skrzydeł, a tylko częściowo do kadłuba. Opony maja stosunkowo dużą średnicę dla możliwości korzystania z lotnisk gruntowych i są wysoko ciśnieniowe. Rozstaw podwozia głównego wynosi 3,83 m. 

Podwozie samolotu PL Su-7 BM nb 06 Czyżyny 30.06.2007r.
Zdj. Karol Placha Hetman
Wyposażenie Su-7 BM
Radiostacja UKF KSIU , 6-kanałowa.
Radiostacja awaryjna.
Radiokompas automatyczny.
Odbiornik sygnałów radiolatarni.
Urządzenie odzewowe swój-obcy SRO-2 M.
Zestaw wyposażenia do lądowania bez widoczności ziemi.
Urządzenia ostrzegającego Sirena.
Radiodalomierza.
Pilota automatycznego dla każdej prędkości.
Celownik optyczny ASP-5 ND sprzężony lub nie z dalmierzem radiolokacyjnym, o zasięgu 300 – 3 000 m.
Dla pilota wyposażenie tlenowe typu KKO-2 stosowane od wysokości 9 000 m.
Instalacja hydrauliczna zdwojona służy do poruszania powierzchniami sterowymi. Trzecia instalacja chowania i wypuszczania podwozie, uruchamiania klap i steruje kołem przednim.
Instalacja pneumatyczna służy do hamowania kół, przeładowywania działek, uszczelniania kabiny, awaryjnego wypuszczania podwozia.
Źródłem prądu jest prądnica napędzana przez silnik i akumulatory. Instalacja głównie jednoprzewodowa prądu stałego i zmiennego. Przeznaczona jest do uruchamiania silnika, zasilania pomp paliwowych, przyrządów pilotażowo-radiowo-nawigacyjnych oraz oświetlenia samolotu.
Instalacja tlenowa dostarcza tlen dla załogi zarówno przy szczelnej, jak i rozszczelnionej kabinie.
Sterowanie usterzeniem płytowym, lotkami, sterem kierunku jest realizowane ze wspomaganiem w układzie bezzwrotnym oraz sztucznym czuciem na drążku sterowym. W układzie sterowania usterzeniem płytowym zastosowano stałe przełożenie między drążkiem a powierzchniami w stosunku 4:1. Przyjęty układ kinematyczny zapewnia skuteczne sterowanie zwłaszcza na małych wysokościach. W układzie sterowania kierunkowego zastosowano automat ARZ-1 usteczniający samolot kierunkowo przez samoczynne wychylanie steru proporcjonalnie do kątowej prędkości odchylenia.

Napęd Su-7 BM
Stanowi turboodrzutowy, jednoprzepływowy, jednowałowy silnik A. M. Lulki AL.-7 F-1 o ciągu 1 x 68,65 kN. ( 1 x 7 000 kG. ) z dopalaniem 1 x 98,10 kN. ( 1 x 10 000 kG. ). Składa się on z 9-stopniowej sprężarki osiowej, pierścieniowo-dzbanowej komory spalania, 2-stopniowej turbiny, dopalacza i regulowanej dyszy. Silnik wyposażono w instalacje tlenową dla ułatwienia rozruchu na ziemi przy niskich temperaturach lub wysoko w powietrzu. Instalacja paliwowa mieści się w skrzydłach i kadłubie i wynosi 2 940 litrów. Można także podwieszać pod kadłubem lub skrzydłami 2 zbiorniki paliwa o pojemności 2 x 600 litrów.
Początkowo stosowano silnik AL.-7 F-1 ( TRD-31 ) o ciągu 1 x 66,64 kN. ( 1 x 6 800 kG. ) z dopalaniem 1 x 94,08 kN ( 1 x 9 600 kG. ).
Samolot może używać startowe rakiety prochowe SPRD-110 o ciągu 2 x 29,40 kN. ( 2 x 3 000 kG. ).

Silnik AL.-7 F Czyżyny. 2000r.
Zdj. Karol Placha Hetman
Uzbrojenie Su-7 BM
Stałe stanowią dwa działka NR-30 kal. 30 mm.
6 węzłów podwieszenia uzbrojenia ( 2 pod kadłubem i 2 pod skrzydłami ). Podstawowym środkiem bojowym są zasobniki UB-16-57U lub UB-32-56U odpowiednio z 16 lub 32 pociskami S-5 kal. 57 mm. Maszyna może zabrać do 750 kg. bomb. Efekty użycia uzbrojenia są rejestrowane kamerą zamontowana w prawym skrzydle, w pobliżu kadłuba.
Dla Polskich samolotów na terenie Polski w sowieckich magazynach składowano bomby z ładunkiem jądrowym.
Wersja Su-7 BKŁ
Zmiany w stosunku do Su-7 BM.
Na skrzydłach wzmocniono kierownice aerodynamiczne. Pod skrzydłami pojawiły się montowane od 1969r. dwa dodatkowe węzły o udźwigu 2 x 250 kg.
W kabinie zastosowano nowy fotel wyrzucany KS-4 klasy 0-140. Przednia pancerna szyba jest nieco cieńsza dla poprawy widoczności. Nieznacznie powiększono zapas wewnętrzny paliwa. Hamulce aerodynamiczne wzmocniono.
Usterzenie pionowe nieznacznie przekonstruowano i wzmocniono. 
Podwozie otrzymało system płozowy.
Lądowanie wspomagane teraz dwoma, a nie jednym spadochronem hamującym. Umieszczono je w zasobniku u podstawy usterzenia pionowego.

PL Su-7 BKL nb 20 podczas lądowania. 
Doskonale widoczne dwa spadochrony hamujące i zasobnik umieszczony pod usterzeniem pionowym.
Zdj. Archiwum.

PL Su-7 BKL nb 807 Czyżyny. 30.06.2007r.
Dobrze widoczna płoza przy goleni podwozia głównego 
oraz zaczepy do bomb podwieszanych grlandowo.
Zdj. Karol Placha Hetman

Napęd Su-7 BKŁ 
Zespół napędowy to silnik AL.-7 F-1-250, którego resurs wydłużono do 250 godzin. Masa wynosi 2 103 kg. Zużycie paliwa 0,9 kg/kG/h. Zespół napędowy jest wspomagany przez przyspieszacze startowe SPRD-110 o ciągu 2 x 29,40 kN ( 2 x 2 998 kG ), jednak ich ciąg zależy temperatury zewnętrznej i wilgotności.

Wyposażenie Su-7 BKŁ
Półautomatyczny celownik ASP-PF-7, który w 70-tych latach zastąpiono nowszym ASP-PFM-7.
Samolot ma teraz 6 węzłów uzbrojenia w układzie 2 x 2 x 2. Samolot może przenosić na węzłach wewnętrznych podskrzydłowych dodatkowe zbiorniki paliwa o pojemności 950 litrów. Teoretycznie do przebazowania samolot może zabrać 3 955 litrów w kadłubie + 3 100 litrów w 4 zbiornikach podkadłubowych, co daje razem 7 055 litrów. W użyciu są pewne ograniczenia; samolot może zabrać, albo tylko pociski, albo tylko bomby, gdyż wykorzystuje się te same połączenia elektryczne. W 70-tych latach wprowadzono do użytku nową wyrzutnię dla rakiet S-5, była to UB-32A-72 z 32 prowadnicami.
Także w 70-tych latach wszystkie wersje Su-7 zostały przystosowane do przenoszenia pod skrzydłem zasobnika zakłócającego typu SPS-141, SPS-142 i SPS-143 w zależności od przewidywanego zakłócanych częstotliwości.

Konstrukcja Su-7 U

PL Su-7 U nb 116 Czyżyny 30.06.2007r.
Zdj. Karol Placha Hetman
Podstawową różnicą jest zastosowanie kabiny dwuosobowej w układzie tandem. Kadłub jest dłuższy o 0,20 m. Na kadłubie umieszczono nadbudówkę w której umieszczono wyposażenie przeniesione zza kabiny pilota. Pomimo przebudowy kadłubowych zbiorników paliwa jego ilość jest niemal identyczna jak w wersji Su-7 BM.
Osłony kabin indywidualne są podnoszone w górę do tyłu pneumatycznie. Tylną kabinę wyposażono w składany peryskop. Jego lustra są wykonane z polerowanego metalu. Peryskop można używać do prędkości 600 km/h. ( Wzmocniona wersja jest używana do prędkości 850 km/h ).
Załoga otrzymała specjalną wersję foteli wyrzucanych KS-4 U-22, zawsze odpalał się pierwszy fotel pilota, a zaraz potem instruktora, niezależnie od tego kto zainicjował opuszczenie samolotu. 
Wzmocnieniu uległo podwozie ( często fatalnie traktowane przez młodych pilotów szczególnie podczas lądowań ) i jego hamulce. Przednia goleń podwozia wyposażona była w hamulce i mogła być sterowana hydraulicznie. Układ hamulcowy podwozia otrzymał instalację spryskującą piasty kół spirytusem, powodując ich efektywniejsze chłodzenie. 
Wzrost masy całego samolotu spowodował ograniczenia w przenoszonym uzbrojeniu, maksymalny udźwig podwieszeń ograniczono do 2 500 kg, część maszyn nie otrzymała lewoskrzydłowego działka kalibru 30 mm. Pozostawiono jednak możliwość przenoszenia bomb jądrowych. Używany na szkolnym samolocie celownik to modyfikacja z S-7 BM oznaczona jako ASP-5ND-7U zastąpiona od 12 serii produkcyjnej nowszym ASP-PF-7U. 

Dane T-T 

Dane T-T

 

Su-7 B 

nie używany w Polsce

Su-7 BM  1964r.

Su-7 BKŁ  1966r.

Su-7 U  1969r.

 

Wymiary

 

 

 

 

 

Miano

R

 

8,77 ( 9,309 )

9,309

9,309

8,93 ( 9,309 )

M.

D

 

16,80 z sondą 18,055

18,055

18,055

18,255

M.

H

 

5,157 ( 4,57 )

5,157

5,157

5,157 ( 4,80 )

M.

Pow. nośna

 

34,0

34,0

34,0

34,0

M2

Masa

Własna

7 765 - 8 620

8 370

8 937

8 382 - 10 000

Kg

 

Całkowita

12 000 – 13 043

13 830

14 530

 

Kg

 

Max

13 500

 

 

17 700

Kg

 

Ładunku

750 – 2 000

3 000

4 000

2 500

Kg

 

Paliwo

3 455 / 1 200

3 650 - 3 955 / 2 400

3 925 - 3 955 / 3 100

3 660 /

Litrów

Prędkość

Max

1 700 ( Ma-1,6 ) na 12 000 m.

2 120

2 070

2 070

Km/h

 

Max

1 350 na 0 m.

 

 

 

Km/h

 

Wznoszenia

152 m/s

9 120 m/min

 

 

 

 

 

Przelotowa

850

 

 

 

Km/h

 

Lądowania

 

 

 

 

Km/h

Zasięg

Max

1 450 - 1580

1 875

1 630

1 430

Km

 

Z ładunkiem

 

 

 

 

Km

Pułap

 

18 000 – 19 500

18 500

17 200

16 900

M.

Rozbieg

Dobieg

800 – 1 300 / 800 – 1 400

900 – 1 500 / 1 000 – 1 600

1 000 – 1 700 / 700 – 1 700

1 000 – 1 700 / 800 – 1 700

M.

Silnik

Typ

AL.-7 F-1-100

AL.-7 F-1

AL.-7 F-1-250

 

 

 

Ciąg

1 x 68,65 kN bez dop

1 x 98,10 kN z dop

1 x 68,65 kN bez dop

1 x 98,10 kN z dop

 

 

 

Załoga

 

1

1

1

2

 

Liczba

sztuk

-

6

31

10

 


Przekrój perspektywiczny samolotu Su-7 B.
1 – sonda z rurką Pitota. 2 – antena radiodalomierza. 3 – 4 – kierownice aerodynamiczne. 5 – lotka. 6 – klapa. 7 – silnik turboodrzutowy AL.-7 F-1. 8 – antena nadajnika układu kursowego. 9 – ster kierunku. 10 – poziome usterzenie płytowe. 11 – klapy hamulców aerodynamicznych. 12 – kadłubowe zbiorniki paliwa. 13 - światło pozycyjne. 14 – skrzydłowe zbiorniki paliwa. 15 – konstrukcja skrzydła. 16 – podwozie główne. 17 – zbiornik sprężonego powietrza do przeładowywania działka. 18 – jedno z dwóch działek NR-30 kal. 30 mm. 19 – podwieszane zbiorniki paliwa. 20 – kanał wlotowy powietrza. 21 – podwozie przednie. 22 – stożek regulacji dopływu powietrza do silnika.

Rysunek PL Su-7 BKL nb 818.
Opracował Karol Placha Hetman