Kraków 8.05.2017r.

Rozdział 1946.02.28.

Republic F-84 kontra OKB Mikojan MiG-15

USA

 

Konstrukcja

 

F-84 kontra MiG-15

Republic F-84 Thunderstrjet kontra OKB Mikojan MiG-15

 

 

 

Republic F-84 Thunderstrjet

 

Konstrukcja F-84

 

Podstawowe wymagania, dla których zbudowano samolot. Prędkość max 600 mph (966 km/h), promień działania 700 mil (1 126,54 km), uzbrojenie 6 karabinów maszynowych kal 0,5 in (12,7 mm) lub 4 karabinów maszynowych kal 0,6 in (15,2 mm). Dla samolotu dedykowano silnik General Electric TG-180 budowany przez firmę Allison pod oznaczeniem Allison J35. Trzeba także pamiętać, że jedynym konkurentem samolotu Republic F-84 był wówczas Lockheed P-80 Shooting Star. Nie brano pod uwagę maszyn budowanych dla US NAVY, bo to inny rodzaj lotnictwa. Z resztą, w tamtym czasie dla US NAVY budowano także samoloty z prostymi skrzydłami. I jeszcze jedno. Sojusznik USA, za Oceanem Atlantyckim UK miał w służbie już dwa udane myśliwce.

 

To, iż samolot F-84 zaczęto opracowywać już w 1944 roku zawarzył na jego układzie aerodynamicznym. Pierwszą sprawą było zastosowane prostych skrzydeł, których aerodynamiczne własności były bardzo dobrze znane. Poza tym, przedstawione wymagania były przy nich spełnione. Nowością było umieszczenie zbiorników paliwa w skrzydłach, które były integralne. Profil skrzydła był stosunkowo gruby. W 80-latach zostałby nazwany nadkrytycznym. Profil taki pozwala zbliżyć się bardzo blisko do prędkości dźwięku, ale nie pozwala jej przekroczyć. Jest to doskonały profil dla samolotów komunikacyjnych, które większość lotu spędzają na wysokich, poddźwiękowych prędkościach przelotowych. Ich przestrzeń wewnętrzna pozwala na umieszczenie dużej ilości plaiwa. Natomiast dla samolotu bojowego był on raczej błędem.

 

W wersji F-84 F skrzydło zostało zasadniczo przebudowane. W 1949 roku firma Republic liczyła, że samolot F-84 F Thunderstreak ze skośnym skrzydłem dorówna poziomem myśliwcowi F-86, który w Korei zaczął odnosić znaczne sukcesy i deklasować F-84 z prostymi skrzydłami. Prototyp był oznaczony YF-96. Nowe skrzydło otrzymało skos 38,5 stopnia i zupełnie nowy profil. Ma ono także dużo większą powierzchnię.

 

Maszyna rozpoznawcza RF-84 F Thunderflash otrzymała także zmienione skrzydło. U jego nasady umieszczono chwyty powietrza do silnika. To rozwiązanie później przeniesiono na samolot uderzeniowy Republic F-105. Samolot RF-84 F Thunderflash mógł zabrać do 6 sztuk kamer i aparatów fotograficznych. Dla aparatów fotograficznych opracowano system automatycznego sterowania, który dostosowywał ustawienie aparatów do światła (naświetlenia), prędkości i wysokości lotu. Pilot otrzymał peryskop, przez który obserwował ogólne pole widzenia dla aparatów oraz magnetofon, na którym nagrywał komentarz do obserwowanych obiektów (spostrzeżenia).

 

Zaskoczeniem może być fakt, iż żadna z wersji samolotu Republic F-84 nie została zbudowana w układzie dwusteru, co świadczy o łatwym opanowaniu pilotażu tego samolotu przez przeciętnego lotnika.

 

Kadłub

 

Kadłub samolotu F-84 jest zdecydowane smukły i nie stawia dużego oporu aerodynamicznego. Zostało to osiągnięte poprzez umieszczenie silnika ze sprężarką osiową niemal w połowie długości kadłuba. Jednak takie rozwiązanie ma zasadniczy minus. Silnik ma niezwykle długą dyszę wylotową, która generuje straty ciągu. W ogóle, wszystkie podzespoły samolotu starano się umieścić jak najbliżej środka ciężkości płatowca. Takie podejście do tematu pozwoliło na zachowanie wystarczającej zwrotności samolotu, bez tendencji do autorotacji. Umieszczenie aż czterech karabinów maszynowych w przedniej części kadłuba spowodowało efekt jego zdecydowanie większej objętości niż tylnej części, gdzie oprócz długiej dyszy wylotowej silnika, nie ma praktycznie nic.

 

Kadłub o przekroju owalnym ma długość 11,60 m. Chwyt powietrza owalny. W wersji F-84 F/G chwyt powietrza jest okrągły. Kabina ciśnieniowa ogrzewana powietrzem od silnika. Oszklenie wystaje z obrysu kadłuba, dzieli się na stały wiatrochron z szyba pancerną o całkowitej grubości 50 mm i odsuwaną automatycznie do tyłu owiewkę. Owiewka początkowo miała liczne okna. Następnie całość owiewki wykonywano z jednego arkusza szkła. W wersjach F-84 F/G owiewka jest unoszona w górę automatycznie na wodzikach, z jednoczesnym zachowaniem poziomego ułożenia. Rodzaj baldachimu.

 

Wyposażenie F-84

 

Celownik typu A-1CM lub A-4 z radiolokatorem typu APG-30 lub MK-18.

Inne wyposażenie: AN/ARC-33 lub 34 zestaw łączności radiowej na falach UHF, AN/APX-6 lub 6A transponder identyfikacji IFF (swój-obcy), który dodatkowo ma funkcję alarmowania „nagły wypadek”, AN/AR-6 radio kompas, AN/APW-11 lub 11A zestaw radiowy do odbioru sygnałów nawigacyjnych wysyłanych przez radar naziemny np. SCR-584, AN/APN-21 zestaw TACAN (Tactical Air Navigation, system nawigacyjny bliskiego zasięgu).

 

 

Uzbrojenie F-84

 

Samoloty uzbrojono w sześć karabinów maszynowych AN/M3 Browning o szybkostrzelności 1 000-1 200 strzałów/minutę, kal 0,50 in (12,7 mm), z zapasem 300 naboi na jedno działko.

 

Zespół napędowy dla F-84

 

Pierwsze silniki dla F-84 to J35-GE-7 o ciągu 3 745 lbf (16,66 kN). Następnie silnik J35-GE-15 o ciągu 4 000 lbf (17,79 kN). Były to nie najgorsze turbiny, ale dla tak dużego samolotu zdecydowanie za słabe. Dopiero wersja F-84 D otrzymała zadowalające silniki J35-A-17D o ciągu 5 000 lbf (22,24 kN), został przystosowany do standardowego nowego paliwa JP-4. Dla samolotów standardowo zastosowano dodatkowe zbiorniki na końcach skrzydeł (stałe) i podwieszane pod skrzydłami, zamiennie z uzbrojeniem. Część samolotów otrzymała instalacje do pobierania paliwa w locie z latających cystern. Wersja samolotu F-84 G otrzymała silnik o ciągu 5 560 lbf (24,73 kN). Start samolotów może być wspomagany przy zastosowaniu prochowych przyspieszaczy startowych RATO o ciągu 4,4 kN, które montowano 2 lub 4 sztuki.

 

Wersje F-84 F i RF-84 F otrzymały silniki Wright J65-W-3.

 

Dane T-T

 

F-84 1945r.

F-84 F 1950r.

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

11,10 (36 ft 5 in)

10,25 (33 ft 7 in)

M.

D

 

11,60 (38 ft 1 in)

13,23 (43 ft 5 in)

M.

H

 

3,84 (12 ft 7 in)

4,39 (14 ft 5 in)

M.

Pow. nośna

 

24 m2 (260 ft2)

30 m2 (325 ft2)

M2

Masa

Własna

5 200 (11 464 lb)

5 200 (11 464 lb)

Kg

 

Całkowita

8 200 (18 080 lb)

 

Kg

 

Max

10 590 (23 340 lb)

12 701 (28 000 lb)

Kg

 

Ładunku

2 020 (4 450 lb)

2 727 (6 000 lb)

Kg

 

 

 

 

 

Prędkość

Max

1 000 (622 mph, 540 kn)

1 119 (695 mph, 604 kn)

Km/h

 

Max

Ma 0,81

Ma 0,91

Km/h

 

Wznoszenia

19,1 m/s (3 765 ft/min)

42 m/s (8 200 ft/min)

 

 

Przelotowa

770 (475 mph, 413 kn)

 

Km/h

 

Lądowania

300

 

Km/h

Zasięg

Max

3 200 (1 700 nmi)

 

Km

 

Z ładunkiem

1 600 (870 nmi)

1 304 (704 nmi)

Km

Czas lotu

 

Do 3 godzin

 

 

Pułap

 

12 350 (40 500 ft)

14 000 (46 000 ft)

M.

Rozbieg

Dobieg

2 600-3 000

2 400-2 800

M.

Silnik

Typ

Allison J35-A-29

Wright J65-W-3

 

 

Ciąg

24,70 kN (5 560 lbf)

32,20 kN (7 220 lbf)

 

Załoga

 

1

1

 

Liczba

sztuk

4 457

3 428

 

 

 

Konstrukcja MiG-15 / Lim-1

 

Pierwszy samolot myśliwski z napędem turboodrzutowym produkowany z licencji w Polsce. Jednomiejscowy, jednosilnikowy myśliwiec frontowy, zbudowany w układzie klasycznym. Średniopłat. Konstrukcja metalowa, głównie duraluminium - D 16-T, a w ważnych miejscach stal - 30 ChGSA.

 

Skrzydła skośne, 37 stopni na krawędzi natarcia, wznos ujemny –2 stopnie, kąt zaklinowania 1 stopni. Profil przy kadłubie symetryczny CAGI S-10s, o grubości względnej 9 %, na końcu nośny CAGI SR-3-12, o grubości względnej 12 %. Konstrukcja nośna jednodźwigarowa z dźwigarem pomocniczym tylnym. Pokrycie pracujące o grubości od 1 mm do 2 mm. Na końcu skrzydła masa 26 kg zmniejszająca drgania (przeciwfllaterowa). Na górnej powierzchni dwie pary kierownic aerodynamicznych wysokości 10 cm. Klapy typu poszerzacze, przy opuszczaniu wysuwają się o 20 cm. Do startu wychylane 20 stopni do lądowania 55 stopni. Powierzchnia 1,18 m2. Lotki o powierzchni 0,505 m2, wychylane są +- 15 stopni. Wydłużenie skrzydła 4,85, zbieżność 1,61.

 

Kadłub o przekroju kołowym ma długość 8,08 m. Chwyt czołowy o średnicy 0,747 mm. Kabina ciśnieniowa ogrzewana powietrzem od silnika. Oszklenie wystaje z obrysu kadłuba, dzieli się na stały wiatrochron z szyba pancerną o całkowitej grubości 64 mm i odsuwaną ręcznie do tyłu owiewkę. Fotel wyrzucany ładunkiem prochowym na wysokość 11 m. Minimalna bezpieczna wysokość użycia fotela to około 250 m. nad ziemią. Kabina opancerzona. Za kabiną umieszczono główny zbiornik paliwa. Średnica wylotu dyszy 0,560 m.

 

Usterzenie typu krzyżowego, skośne, z podziałem na stery i stateczniki. Pionowe kąt skosu 56 stopni. Powierzchnia statecznika 3 m2, steru 1 m2, wychylany po 20 stopni. Poziome o kącie skosu 40 stopni i powierzchni 3 m2 w tym ster 0,79 m2. Z lewej strony klapka wyważająca o powierzchni 0,046 m2. Wychylanie 32 stopni w górę, 16 stopni w dół.

 

Podwozie trójpodporowe z kołem przednim. Wszystkie koła pojedyncze. Przednie o wymiarach 480 x 200, chowane do przodu. Główne o wymiarach 660 x 160, chowane w skrzydła w kierunku kadłuba. Rozstaw kół podwozia głównego 3,81 m., baza podwozia 3,175 m.

 

Napęd MiG-15 / Lim-1

 

Jednowałowy, jednoprzepływowy silnik turboodrzutowy o oznaczeniu RD-45 F i o oznaczeniu Polskim Lis-1, o ciągu 22,25 kN (2 270 kG). Produkowany w Polsce w Rzeszowie. Zbudowany z jednostopniowej, dwustronnej sprężarki odśrodkowej, za którą umieszczono 9-dzbanowych komór spalania, a za nimi 1-stopniową turbinę. Turbina ta napędza jednocześnie prądnicę i sprężarkę wysokościową. 

Instalacja paliwowa składa się ze zbiorników umieszczonych w kadłubie i dodatkowych zbiorników podwieszanych pod skrzydłami. W kadłubie pierwszy gumowy zbiornik ma pojemność 1 245 litrów. Tylny zbiornik skalda się z dwóch połówek o pojemności 2 x 167 litrów. Dwa dodatkowe zbiorniki mocuje się poprzez uniwersalne zamki-uchwyty BD-2-48MiG, te same, które służą do podwieszania bomb lub zasobników-kaset z n.p.r. Zbiorniki te początkowo miały pojemność 2 x 175 litrów. Przeszły niewielką modernizację dla poprawy kształtu aerodynamicznego, poprzez dodanie niewielkiego stożka na końcu. Zbiorniki są metalowe. Istnieje możliwość ich zrzutu podczas lotu po wyczerpaniu z nich paliwa. Jednak podczas tej czynności zbiornik ześlizguje się po skrzydle i grozi to uszkodzeniem jego powierzchni. W późniejszym czasie zaczęto stosować zbiorniki o pojemności 2 x 400 litrów, o kształcie znacznie bardziej aerodynamicznym, wykonane z duraluminium lub jako dwuczęściowe z tworzywa sztucznego.

 

Wyposażenie MiG-15 / Lim-1

 

Radiostacja nadawczo-odbiorcza RSI-6 K (RSI – radiostacja istriebitielnaja), lub RSIU-3, radiopółkompas RPKO-10 M, prędkościomierz KUS-1200, wariometr WAR-75, zakrętomierz EUP-48, sztuczny horyzont AGI-1, machometr M-0,95, żyroskopowy półautomatyczny celownik ASP-3 N lub ASP-3 MN, później nowszy AP-2 R umożliwiający strzelanie n.p.r. TRS-190 lub ARS-212, fotokarabin S-13 wykonujący 8 zdjęć na sekundę z 5 m. filmu.

 

Uzbrojenie MiG-15 / Lim-1

 

Uzbrojenie; jedno działko kal. 37 mm., typ NS-37 (szybkostrzelność 250 strzałów / minutę) lub N-37 i dwa działka kal. 23 mm., typ NS-23 (szybkostrzelność 550 strzałów / minutę) lub NR-23. Umieszczono je na lawecie opuszczanej w dół, pod podłogą kabiny. Działka te występują we wszystkich możliwych kombinacjach. Zapas amunicji; 40 sztuk dla kal. 37 mm., 80 sztuk dla każdego 23 mm. Lim-1 najczęściej miał na lewej stronie kadłuba 2 działka NS-23 kal.23 mm z zapasem po 80 naboi na działko. Z prawej strony kadłuba 1 działko NS-37 kal. 37 mm z zapasem 40 naboi. Pod skrzydłami dwa dodatkowe zbiorniki paliwa. W kolejnych latach samolot uzyskał możliwość przenoszenia bomb i n.p.r.; 4 szt. TRS-190 lub 2 szt. ARS-212. W skład uzbrojenia zalicza się także elektrorakietnicę sygnalizacyjną EKSR-46 z 4 kolorowymi nabojami, używana niekiedy awaryjnie w celu wyjścia z korkociągu.

 

Dane T-T

 

MiG-15 30.12.1947r.

Lim – 1 1.09.1952r.

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

10,08

10,08

M.

D

 

10,04

10,04

M.

H

 

3,70

3,70

M.

Pow. nośna

 

20,60

20,60

M2

Masa

Własna

3 382

3 382

+ zbiorniki 3 416

Kg

 

Całkowita

4 806

4 806

Kg

 

Max

5 260

5 260

Kg

 

Ładunku

 

1 424

Kg

 

 

 

 

 

Prędkość

Max

1 050

1 050

Km/h

 

Max

Ma – 0,92

Ma – 0,92

Km/h

 

Wznoszenia

42 m/s

42 m/s

 

 

Przelotowa

850

850

Km/h

 

Lądowania

> 190

> 190

Km/h

Zasięg

Max

 

1 600 – 1960 zb.

1 420 – 1 600

1 600 – 1960 zb.

Km

 

Z ładunkiem

 

 

Km

Czas lotu

 

 

2 godziny

 

Pułap

 

15 200

15 200

M.

Rozbieg

Dobieg

600 / 700

600 / 700 - 710

M.

Silnik

Typ

RD – 45 F

RD – 45 F

 

 

Ciąg

1 x 22,25 kN.

1 x 22,25 kN.

 

Załoga

 

1

1

 

Liczba

sztuk

> 1 000

348 ( 227 )

 

 

 


Opracował Karol Placha Hetman