Kraków 1.10.2013r.

261b Rozdział 18.06.1982r.

PZL M-21 Dromader Mini

PZL WSK Mielec

 

Samolot rolniczo-pożarniczy.

Konstrukcja

PZL M-21 Dromader Mini nr 1ALP 01-01 rejestracja SP-PDM 1982r. Zdjęcie PZL Mielec

 

Konstrukcja

Samolot zbudowany w układzie klasycznym, jednosilnikowy dolnopłat ze stałym podwoziem. Załoga; 1 pilot. Resurs samolotu (z końcem 80-lat) wynosił 6 000 godzin, co było doskonałym wynikiem. Dopuszczalne przeciążenia konstrukcji; +3,5 g, -1,4 g. Konstrukcja metalowa. Konstrukcja M-21 w 70 % jest zunifikowana z konstrukcja M-18.

 

Skrzydła

Skrzydło ma profil NACA 4416 przy kadłubie i NACA 4412 na końcu skrzydła. Skrzydła składają się z trzech części; centropłata i dwóch doczepianych skrzydeł. Konstrukcja centropłata jest jedno-dźwigarowa. Dodatkowo jest tylna ścianką siłowa, dlatego czasami można spotkać określenie – konstrukcja z dźwigarem pomocniczym lub dwudźwigarowa. Pokrycie centropłata wykonano z blachy duraluminiowej o grubości od 0,5 mm do 1,5 mm. W porównaniu do M-18, w M-21 centropłat pozbawiono klap. Zewnętrzne części skrzydeł wykonano w identycznej technologii jak centropłat. Zamontowane są pod niewielkim wznosem, dla odsunięcia końców płata od ziemi. Na spływie zewnętrznych części skrzydeł zamontowano parę klap i lotki. Między dźwigarem głównym, a pomocniczym, w częściach zewnętrznych płata, umieszczono zbiorniki paliwa o pojemności 2 x 200 litrów. Wszystkie klapy i lotki wykonano z metalu (stopy aluminium). Konstrukcja dźwigarowo-żeberkowa, kryta blachą. Zawieszenie lotek na łożyskach kulkowych.

 

Kadłub

Kadłub samolotu stanowi kratownica, która jest wykonana z rur stali chromowo-molibdenianowej, łączonych metodą spawania elektrycznego w osłonie argonu. Kratownica z zewnątrz jest zabezpieczona emaliami epoksydowymi. Wewnętrzne zabezpieczenie przed korozją zostało wykonane przy pomocy oleju. Pokrycie wykonano z blach duraluminiowych. Z przodu kratownicy na stałe zamontowano przegrodę wykonaną z ognioodpornej blach (stal żaroodporna). Do niej jest mocowane łoże silnika.

Laminowany zbiornik montowany jest w przedniej części kratownicy, za pomocą sześciu okuć. Kratownica posiada w dolnej części kolejne osiem okuć mocujących centropłat. Szkielet kabiny jest integralna częścią kratownicy. Został przetestowany pod kątem ewentualnego kapotażu. Kabina mieści pilota i niewielki bagażnik. Oszklenie kabiny szkłem organicznym. Wiatrochron złożony z trzech okiem. Przednie słupki zaopatrzono w gilotyny, dla ewentualnego zerwania linii napowietrznej elektrycznej lub telefonicznej. Kabina jest zaopatrzona w drzwi wejściowe, zarówno na prawej jak i lewej burcie. Drzwi otwierają się na zewnątrz, do dołu. W razie sytuacji awaryjnej jest możliwość awaryjnego zrzutu drzwi. Tylna część kratownicy ma okucia do mocowania podwozia ogonowego i usterzenia. Pokrycie kadłuba jest mocowane do kratownicy głównie za pomocą szybko złącznych zamków, wkrętowych zamków i niewielkiej liczby wkrętów i śrub. Połączenia między poszczególnymi blachami są uszczelnione uszczelkami i innymi masami uszczelniającymi.

 

Usterzenie

Usterzenie klasyczne z podziałem na stery i stateczniki. Całkowicie metalowe. Stery wyważone masowo i aerodynamicznie. Zawieszone na łożyskach kulkowych. Ster poziomy zaopatrzono w dwie klapki wyważające. Poruszane elektrycznie z kabiny pilota. Konstrukcja wszystkich zespołów jest dźwigarowo-żeberkowa. Pokrycie gładkie lub żłobkowane. Na szczycie usterzenia pionowego umieszczono okucie dla linki łączącej z dachem kabiny. Jest to ochrona przed przewodami energetycznymi i telefonicznymi.

 

Podwozie

Podwozie trójpodporowe, z kołem ogonowym, stałe. Podwozie główne jest odmiennej konstrukcji niż w M-18. Jest mocowane do centropłata niemal pod kadłubem, przez co jego rozstaw jest mniejszy. Opony podwozia głównego; 800 x 260 mm. Opona koła ogonowego 360 x 150 mm lub 380 x 150 mm. Amortyzatory olejowo-powietrzne. Hamulce hydrauliczne, tarczowe, uruchamiane pedałami z kabiny pilota. Hamulce te pełnią także funkcje hamulca postojowego. Koło ogonowe jest samonastawne, ale także wyposażone w płytkę ustalającą, dzięki której możemy zablokować koło w pozycji neutralnej, z kabiny pilota.

 

Napęd

Zespół napędowy to silnik PZL-3 SR o mocy 1 x 448-544 kW (1 x 600 hp). Jest to 7-cylindrowy, gwiazdowy silnik, chłodzony powietrzem. Poprzez reduktor napędza 3-łopatowe lub 4-łopatowe śmigło, którego łopaty są metalowe.

Zbiornik chemikaliów może służyć, jako dodatkowy zbiornik paliwa. Wymaga to, co prawda, umycia zbiornika oraz zamontowania przygotowanych już przewodów paliwowych.

M-21 Dromader Mini z silnikiem PZL-3 SR i 4-łopatowym śmigłem. Zdjęcie LAC

 

Układy i instalacje

Układ sterowania złożony głównie ze sztywnych drążków i arensów (linek w pancerzu dwustronnego działania, tak jak linki przerzutek w rowerze). Klapy zaskrzydłowe poruszane hydraulicznie.

Instalacja hydrauliczna o ciśnieniu roboczym 10-15 MPa. Wychyla klapy, hamuje kołami i wiatrakiem pompy chemikaliów.

Instalacja elektryczna o napięciu 24 V. Źródłem prądu jest alternator 50A/24 V i akumulator 24 V/24 Ah.

Samolot posiada podstawowe przyrządy pilotażowe; sztuczny horyzont, żyrobusolę, wskaźnik VOR, radiostacja UKF RS-6102. Możliwy jest montaż innych przyrządów w zależności od życzeń zamawiającego.

 

Aparatura specjalistyczna

Zbiornik chemikaliów.

Zbiornik chemikaliów przeznaczony jest dla środków sypkich (proszek, granulki) lub cieczy. Zbiornik ma pojemność 1 700 litrów. Zbiornik waży około 100 kg. Kształtem przypomina piramidę ustawioną szczytem w dół. Ma płaszcz wykonany z laminatu szklanego. Zbiornik jest wzmocniony dwiema wtopionymi listwami stalowymi. Zbiornik połączony jest z kratownicą za pomocą sześciu okuć. Otwór zasypowy umieszczono w górnej części w postaci włazu otwieranego na zewnątrz. Po zamknięciu włazu trzymają go zamki zatrzaskowe. Właz jest na tyle duży, aby wszedł do środka pracownik celem dokonania napraw. We wnętrzu znajdują się dwie przegrody utrudniające swobodne przelewanie się cieczy. Na zbiorniku umieszczono trzy skale poziomu, które są widoczne z zewnątrz i z kabiny pilota. Dół zbiornika to kosz wysypowy, wykonany głównie z blachy nierdzewnej. W koszu umieszczono mieszalnik, który miesza i rozprowadza substancje chemiczne. W jego bocznych ścianach umieszczono klapki, które są regulowane i w ten sposób reguluje się ilość dozowanych środków. Czas pracy 3,6 godziny.

Poza tym, na samolocie można zastosować ta samą aparaturę do opylania, oprysku i mgławienia co na samolocie M-18 i PZL-106 Kruk.

 

 

Dane T-T

 

PZL M-21 Dromader Mini 1982r.

 

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

14,51

 

M.

D

 

9,48

 

M.

H

 

3,82

 

M.

Pow. nośna

 

 

 

M2

Masa

Własna

 

 

Kg

 

Całkowita

3 300

 

Kg

 

Max

 

 

Kg

 

Ładunku

900

 

Kg

 

Paliwo

404 litry

 

Kg

Prędkość

Max

230

 

Km/h

 

Max

Robocza 155-180

 

Km/h

 

Wznoszenia

 

 

 

 

Przelotowa

227

 

Km/h

 

Lądowania

 

 

Km/h

Zasięg

Max

700

 

Km

 

Z ładunkiem

Czas pracy 3,6 h z 30 min rezerwą

 

Km

Pułap

 

4 000

 

M.

Rozbieg

Dobieg

470 m (na 15 m)/550 m (z 15 m)

 

M.

Silnik

Typ

PZL-3 SR

 

 

 

Ciąg

600 KM (442 kW)

 

 

Załoga

 

1

 

 

Liczba

sztuk

2

 

 

 

Porównanie danych T-T PZL M-18 i PZL M-21. 1983r. Zdjęcie LAC

PZL M-21 Dromader Mini 1983r. Zdjęcie PZL Mielec

PZL M-21 Dromader Mini 1983r. Zdjęcie PZL Mielec

 

Opracował Karol Placha Hetman