Kraków 22.08.2011r.
064b Rozdział 1948.12.18.
PZL CSS-13, S-13 
Polska

Zestawienie


Około 30 maszyn Po-2 było na stanie 2 Pułku Nocnych Bombowców Kraków. Używano dwóch wersji; Po-2 UT i Po-2 NLB. 1944r.-1945r.

Na potrzeby PKWN funkcjonowała specjalna eskadra lotnicza, eksploatująca Po-2 także w wersji Po-2 SP ( trzymiejscowy ). Jedna z takich maszyn była do dyspozycji generała Zygmunta Berlinga ( Polskiego oficera na usługach moskwy ). Szacunkowo eskadra dysponowała około 6 maszynami. Eskadra po kolejnych przekształceniach stała się 36 Specjalnym Pułkiem Lotnictwa Transportowego ( rozformowanym w efekcie zamachu Smoleńskiego w sierpniu 2011r. )

W Zamościu, a następnie w Dęblinie na potrzeby szkolenia było około 6 maszyn Po-2 UT. 1944r.-1949r.

CSS-13
CSS-13 nr 48-013 rejestracja SP-AKZ – prototyp. Pierwszy lot wykonano w dniu 18.12.1948r., a pilotami byli Ludwik Lech i Kazimierz Tyrlik. Samolot ten w 1953r. został przekazany do PLL LOT i przebudowany na samolot rolniczy do opylania.

CSS-13 nr 49-015 rejestracja SP-AWO – pierwsza seryjna maszyna. Pierwszy lot 2.09.1949r.. Pilotami byli Ludwik Lech i Roman Lewandowski.

W PZL Mielec w okresie 1949r.-1950r. zbudowano 180 maszyn CSS-13.
W PZL Okęcie w okresie 1951r.-1955r. zbudowano 320 maszyn CSS-13.
Razem zbudowano 500 maszyn. 300 przekazano wojsku ( od 1955r. przekazywane Aeroklubom ), 180 Aeroklubom, 20 sprzedano. 

CSS-13 – 20 maszyn sprzedana na Węgry i do Rumunii. 1953r.

Aerokluby
CSS-13 rejestracja SP-AAG – pozyskany z wojska.
CSS-13 rejestracja SP-ABP nb 2 - ...
CSS-13 rejestracja SP-ACD - ...
CSS-13 rejestracja SP-ACT - ...
CSS-13 rejestracja SP-ADJ nb 9 – latał w szkole w Ligocie Dolnej.
CSS-13 Nr 42071 następnie rejestracja SP-AIN – ostatni wojskowy przekazany do Aeroklubu. Z Dęblina do Inowrocławia ( Aeroklub Kujawski ). Przebazowano w dniu 27.09.1961r..
CSS-13 rejestracja SP-AOL – Aeroklub Szczeciński, użytkowany do 1978r.
CSS-13 rejestracja SP-API nr 49-069 – ...
CSS-13 rejestracja SP-APM - ...
CSS-13 rejestracja SP-AZE - ...
CSS-13 rejestracja SP-BDH - ...
CSS-13 rejestracja SP-BFM – w październiku 1962r. jako pierwszy wyposażony w silnik M-11 FR ze śmigłem WD-451.
CSS-13 rejestracja SP-BFN – Aeroklubie Grudziądzkim, zbudowany w 1952r., skreślony ze stanu 1976r. wylatał 2 000 godzin, przeleciał 300 000 km.
CSS-13 rejestracja SP-BKL - ...
CSS-13 rejestracja SP-FGC – zbudowany w 1954r., skreślony z rejestru w 2009r.
CSS-13 rejestracja SP-YPO – latający zabytek 2009r.
CSS-13 rejestracja SP-YZN – latający zabytek 2008r., zarejestrowany jako specjalny.
PLL LOT otrzymało w okresie 1953r.-1955r. 20 maszyn CSS-13. 19 maszyn przebudowano na samoloty rolnicze i przekazano Aeroklubom, które miały za zadanie wykonywać opylania. ( SP-AKZ, SP-ATA, ... )

S-13
S-13 – 1953r., sanitarny, pilot, lekarz, chory na noszach. 6 sztuk powstało z przebudowy CSS-13, 3 sztuki powstały z przebudowy Po-2, 50 sztuk powstało od podstaw. Razem 59 maszyn. 40 maszyn przekazano wojsku, a 19 maszyn lotnictwu cywilnemu. Wojsko wszystkie maszyny ( 37 sztuk ) przekazały lotnictwu cywilnemu w okresie 1956r.-1958r.
S-13 rejestracja SP-AXI - ...
S-13 rejestracja SP-AXN – latał w Aeroklubie Opolskim.
S-13 rejestracja SP-AXS – latał w Aeroklubie w Świdniku. 
S-13 rejestracja SP-AXT – był czasowo w Muzeum Lotnictwa i Astronautyki.
S-13 rejestracja SP-KXF – latał w Aeroklubie Wrocławskim.

CSS-13 P rejestracja SP-KPE – wersja 3-miejscowa z pełna kabiną. Zbudowany w jednym egzemplarzu. Oparty na konstrukcji S-13. Samolot ten eksploatowano w okresie 1954r.-1971r.


Opracował Karol Placha Hetman