Kraków 6.01.2009r.
270b Rozdział 22.07.1984r.
PZL M-28 / An-28 
Polska

Samolot transportowy.

Zestawienie An-28/M-28

PZL An-28 – do prób statycznych.

PZL An-28 – pierwszy prototyp.

PZL An-28 – drugi prototyp.

PZL An-28 – trzeci prototyp.

PZL An-28 – czwarty prototyp.

PZL An-28 – piąty prototyp.

An-28 nr AJ 001-01 nb UR-28800 – pierwszy z pierwszej partii wysłany do ZSRS w 1985r.

Do 1990r. zbudowano około 180 maszyn An-28 w 11-seriach produkcyjnych, z których około 160 wyeksportowano do ZSRS. Prym wiodła wersja pasażersko-transportowa, ale zbudowano kilkanaście An-28 P- pożarnicze i An-28 A o zwiększonym zapasie paliwa, co umożliwia 5-godzin lotu.

Kilka samolotów An-28 zostało zakupionych przez Polskie organizacje i instytucje. Np.;
An-28 rejestracja SP-PDA – 1986r. Pierwszy samolot użytkowany przez Polskę, przez PZL. Malowanie zbliżone do samolotów eksportowanych na wschód, ale pas na kadłubie jest granatowy. Możliwe, że był to jeden z prototypów. Dalsza jego historia poniżej.
An-28 nr AJ 004-06 rejestracja SP-GCA – 1987r. używany przez PZL. Pomalowany na biało z czerwonym pasem, dół srebrny.
An-28 nr AJ 006-08 rejestracja SP-FFN – 1998r. użytkowany przez Pocztę Polską. Pomalowany na biało-granatowo.
An-28 nr AJ 006-11 rejestracja SP-FHR – Pomalowany na biało ( 2003r. ).
An-28 nr AJ 007-03 rejestracja SP-AWR – samolot użytkowany przez Polski Aeroklub. Pomalowany na biało z żółtym pasem ( 2004r. ). 
An-28 nr AJ 007-17 rejestracja SP-FHT – pomalowany na biało z czerwonym pasem, dół srebrny. Malowanie przypomina cywilne malowanie samolotów używanych przez 36 SPLT. Następnie użytkowany przez firmę AeroService ( 2000r. ). Biały z elementami granatowymi. 

M-28 Skytruck AJE 001-01 rejestracja SP-DDA – samolot prototypowo-reklamowy. Pokazywany wielokrotnie w kraju i za granicą, szczególnie, gdy otrzymał silniki PT. Biały z zielonymi elementami. 

M-28 nr AJ 005-06 rejestracja SP-DDB Sprint – około 1991r. samolot prototypowo-reklamowy.

M-28 nr AJ 006-07 rejestracja SP-DDC 285 – około 1995r. samolot prototypowo-reklamowy. Biały z niebieskim pasem.

M-28 Skytruck nr AJEP 001-01 rejestracja SP-DDF – 1993r. Prototyp Skytruck został oblatany w lipcu 1993r.. Samolot otrzymał awionikę firmy Bendix-King. Silniki Pratt&Whitney Canada PT6A-65B, z 5-łopatowymi śmigłami Hartzell. Płatowiec pochodził z 10-serii produkcyjnej. 

M-28-02 Skytruck –zmodyfikowana wersja o masie całkowitej 7 500 kg, o udźwigu płatnym nawet do 2 300 kg. Pod kadłubem pojawił się dodatkowy bagażnik o udźwigu 300 kg.

M-28-05 Skytruck – zmodyfikowany M-28-02 z dodatkowymi drzwiami na lewej burcie. Dodatkowe zbiorniki w skrzydłach. Możliwość zabudowy awioniki różnych producentów. Zespół napędowy zgodny z życzeniem klienta.

M-28 Skytruck nr AJE 001-09 rejestracja SP-DFB – 1996r. jeden z prototypów, z silnikami PT i 5-łopatowymi śmigłami. Na lewej burcie miał dodatkowe drzwi. 

M-28 Skytruck nr AJE 001-10 rejestracja SP-DFC – 1996r. jeden z prototypów, z silnikami PT i 5-łopatowymi śmigłami. Na lewej burcie miał dodatkowe drzwi. 

M-28-05 Skytruck nr AJE 001-01 rejestracja SP-FYV – 1997r. z bagażnikiem pod kadłubem dla 300 kg ładunku, który na tym samolocie przechodził testy. Silniki P-W PT6A-65B i 5-łopatowe śmigła Hartzell. 1997r.

M-28 + Skytruck plus rejestracja SP-PDA – wersja z większą przestrzenią bagażową przystosowana do transportu kontenerów lotniczych LD-3. Powstała makieta z egzemplarza samolotu SP-PDA. Prace przerwano. W 2008r. samolot ten jako niekompletny przebywał na lotnisku w Mielcu.

An-28 TD nr AJ 004-04 nb 0404 – 1988r. dla Marynarki Wojennej. Pierwszy dostarczony wojsku razem z nb 0405. Pomalowany w kamuflaż. W 2000r. przebudowany na wersje ekologiczną Bryza-1E. Pomalowany na szaro.

An-28 TD nr AJ 004-05 nb 0405 – 1988r. dla Marynarki Wojennej. Pomalowany w kamuflaż. W 2000r. przebudowany na wersje ekologiczną Bryza-1E. Pomalowany na szaro.

An-28 TD Bryza-1 TD nr AJBP 01-01 nb 0723 – 1992r. transportowo-pasażerski-desantowy. Pierwszy prototyp opracowany zgodnie z wymogami WTT dla Polskiego Wojska. Samolot zbudowano na bazie płatowca An-28 nr AJ 007-23.

An-28 B1R Bryza-1R nr AJGP 01-01 rejestracja SP-PDC – 1992r. patrolowy. Pierwszy prototyp patrolowy dla Polskiej MW. Samolot zbudowano na bazie płatowca An-28 nr 008-10. W 2003r. samolot stał się prototypem nowego standardu patrolowej wersji M-28 Bryza bis, ze składanym podwoziem i większymi możliwościami. Pomalowany na szaro. 

An-28 TD Bryza-1 TD nr AJB 001-01 nb 1003– transportowo-pasażerski. Jeden z pierwszych dostarczonych Wojsku Polskiemu. Pomalowany biało-niebiesko z granatowym pasem. Napęd PZL-10 S i 3-łopatowe śmigła.

An-28 nr AJHP 01-01 nb 1007– salonka dla MW. Przypuszczalnie zbudowano tylko jeden egzemplarz. Samolot biało-niebieski z granatowym pasem. Napęd PZL-10 S i 3-łopatowe śmigła. Samolot powstał na bazie typowego An-28, który nosił rejestrację cywilną SP-PDD.


M-28 Bryza 1-TD nb nr AJG 002-01 1117– 2001r. transportowy dla MW. Silniki PZL-10 S i 5-łpoatowe śmigła. Pomalowany na szaro.

M-28 Bryza 1-TD nr AJG 002-02 nb 1118– 2001r. transportowy dla MW. Silniki PZL-10 S i 5-łpoatowe śmigła. Pomalowany na szaro.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-03 nb 0203 – dostarczony w 2002r. w ramach pierwszej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-04 nb 0204 – dostarczony w 2002r. w ramach pierwszej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-05 nb 0205 – dostarczony w 2002r. w ramach pierwszej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-06 nb 0206 – dostarczony w 2002r. w ramach pierwszej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-07 nb 0207 – dostarczony w ramach drugiej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD AJG 002-08 nb 0208 – dostarczony w ramach drugiej partii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-09 nb 0209 – dostarczony w ramach trzeciej serii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-10 nb 0210 – dostarczony w ramach trzeciej serii. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr AJG 002-11 nb 0211 – dostarczony w ramach czwartej serii. Ma awionikę przystosowaną do użycia gogli NVG. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej.

M-28 B Bryza-TD nr 002-12 nb 0212 – dostarczony w ramach czwartej serii. Ma awionikę przystosowaną do użycia gogli NVG. Płatowiec analogiczny z M-28-05 Skytruck dla 7 500 kg masy całkowitej. Silniki PZL-10 S śmigła 5-łopatowe.

M-28 B/PT Bryza nb AJG 002-13 nb 0213 – 2006r. z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 B/PT Bryza AJG 002-14 nb 0214 – z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 B/PT Bryza nr AJG 002-15 nb 0215 – z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 B/PT Bryza nr AJG 002-16 nb 0216 – z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Pierwotnie przeznaczony dla MW Indonezji.

M-28 Bryza nr AJG 003-01 nb 0301 - z silnikami PT-6A-65B i śmigłami Hartzell. Należy do kolejnej, trzeciej serii produkcyjnej dla Polskiego Wojska kontynuującej M-28 B/PT nb 0213

M-28 nb 0404 M-28B1E Bryza-1E – w 2000r.-2002r. samolot przystosowano do zadań patrolowo-ekologicznych. Ma system obserwacyjny Erocson MSS-5000.

M-28 nb 0405 M-28B1E Bryza-1E – w 2000r.-2002r. samolot przystosowano do zadań patrolowo-ekologicznych. Ma system obserwacyjny Erocson MSS-5000.

M-28 B1R Bryza-1R nr 1 AJGP 01-01 nb 0810 – morski patrolowo-ratowniczy. Pierwszy lot w 1992r. 
M-28 B1R bis Bryza-1R bis nr 1 AJGP 01-01 nb 0810 – morski patrolowo-ratowniczy zmodernizowany. Pierwszy lot w 2003r.

M-28 Bryza 1R nb 1006 nr AJG 010-04 – ze SR ARS-400. Z 10-serii. pierwszy z serii 7 maszyn patrolowych przekazanych MW. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell. Pomalowany na szaro.

M-28 Bryza rozpoznania elektronicznego nb 1007 – Od połowy 90-tych lat opracowywano specjalistyczną wersję rozpoznania elektronicznego. Program miał początkowo nazwę Rybitwa. Prototyp nr 1 AJHP 01-01 budowano na bazie samolotu 10-serii produkcyjnej z nb 1007. Program zawieszono.

M-28 Bryza 1R nb 1008 nr AJG 010-02 – ze SR ARS-400. Z 10-serii. Drugi z 7 maszyn dla MW. Pomalowany na biało-niebiesko z granatowym pasem. Prezentowany za granicą między innymi w Wielkiej Brytanii w 1999r. Silniki PZL-10 S i AW-24 AN.

M-28 Bryza 1R nb 1017 nr AJG 010-03 – ze SR ARS-400. Z 10-serii. Trzecia maszyna z 7 dla MW. Pomalowany na biało-niebiesko z granatowym pasem. W 2003r. przemalowany na malowanie Wellington. Silniki PZL-10 S i AW-24 AN.

M-28 Bryza 1R nb 1022 nr AJG 010-01 – ze SR ARS-400. Z 10-serii. Czwarty z serii 7 maszyn dla MW. Pomalowany na biało-niebiesko z granatowym pasem. Silniki PZL-10 S i AW-24 AN.

M-28 Bryza nb 1114 nr AJG 01-05 011-14 – ze SR ARS-400. Z 11-serii. Piąty z 7 dla MW. Pomalowany na szaro. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell.

M-28 Bryza nb 1115 nr AJG 01-06 011-15 – ze SR ARS-400. Z 11-serii. Szósty z 7 dla MW. Pomalowany na szaro. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell.

M-28 Bryza nb 1116 nr AJG 01-07 011-16 – ze SR ARS-400. Z 11-serii. Siódmy z 7 dla MW. Pomalowany na szaro. Silniki PZL-10 S i śmigła Hartzell.

M-28 dla Straży Granicznej – W 2005r. Polska Straż Graniczna zamówiła samolot patrolowy bazujący na płatowcu M-28-05 z trzeciej serii produkcyjnej nr AJE 003-11. Samolot otrzymał nr SN-60YG ( chwilowo przy dostarczaniu użytkownikowi SP-PDG ). Maszynę wyposażono w SR ARS-400M o zasięgu 220 km, głowicę FLIR, skaner morski IR/UV, wyposażenie ratownicze i patrolowe oraz awionikę z żyroskopem laserowym. Napęd to silniki PT 6 A-65 B i śmigła Hartzell. 

Opracował Karol Placha Hetman