Kraków 8.08.2013r.

291b Rozdział 20.04.1990r.

PZL PZL-126 Mrówka

PZL WSK Okęcie

 

Samolot rolniczy.

Konstrukcja

PZL-126 Mrówka to wolnonośny dolnopłat o konstrukcji metalowej, jednomiejscowy, napędzany niewielkim silnikiem tłokowym.

PZL-126 Mrówka SP-MKA. 1990r. Zdjęcie W. Grabarczyk

PZL-126 Mrówka. Modułowa budowa. 1990r. Zdjęcie Tomasz Markowski

 

Skrzydło ma obrys prostokątny, niewielki wznos dodatni. Zastosowano profil NASA GA(W)-1 zmodyfikowany w części spływowej poprzez spłaszczenie. Konstrukcja skrzydła jedno-dźwigarowa, dwudzielna, całkowicie metalowa. Wewnątrz skrzydła, przed dźwigarem umieszczono integralne zbiorniki paliwa. Za dźwigarem umieszczono chowane hamulce aerodynamiczne oraz przerywacze. Przerywacze zastosowano doświadczalnie, aby sprawdzić celowość ich stosowania na tak małym samolocie. Skrzydła wyposażono w klapo-lotki (elewony), o rozpiętości 0,92 m i klapy zaskrzydłowe, ze szczelinami, o rozpiętości 1,27 m. Cięciwa klapo-lotek i klap wynosi 0,225 m. Powierzchnia klapo-lotek 2 x 207 m2. Powierzchnia klap 2 x 0,286 m2. Dostęp do mechanizmów poruszających powierzchniami sterowymi zapewniają zdejmowane pokrywy umieszczone w dolnej części skrzydeł. Mocowanie skrzydeł do kadłuba rozwiązano tak jak w szybowcu; dźwigar w skrzydle lewym jest przesunięty do tyłu, a w skrzydle prawym do przodu. Siły ze skrzydeł na kadłub są przenoszone za pomocą czterech sworzni, montowanych prostopadle do burty kadłuba. Końcówki kadłuba są wykonane z kompozytu lub w ich miejscu jest zamontowana instalacja rozpylająca. Obciążenie powierzchni wynosi 82,0 – 93,3 kg/m2.

 

Kadłub technologicznie został podzielony na dwie części; przednią i tylną. Są one połączone za pomocą czterech specjalnych elementów (węzłów), które stanowią przedłużenie głównych podłużnic. Węzły te są łatwo rozłączalne. Podział przebiega tuż za kabiną pilota. W przedniej części mieści się; kabina pilota, przegroda do której mocowane jest łoże silnika, węzły mocowania podwozia. Do tylnej części mocowane jest usterzenie. We wnętrzu tej części umieszczono zbiornik środków chemiczno-biologicznych i instalacje do jego rozsiewania. Dostęp do wnętrza umożliwiają łatwo zdejmowalne pokrywy. Maksymalna szerokość kadłuba wynosi 0,60 m.

 

Usterzenie klasyczne, metalowe, o obrysie prostokątnym, łatwo demontowane. Rozpiętość 2,00 m. Cięciwa usterzenia poziomego 0,50 m. Powierzchnia usterzenia poziomego 1,02 m2. Usterzenie pionowe jest ze skosem do przodu, bardzo rzadko stosowane. Cięciwa usterzenia pionowego 0,66 m. Ster wysokości jednoczęściowy, z klapką wytwarzającą. Stery wyważone masowo. Powierzchnia usterzenia pionowego 0,68 m2.

 

Podwozie trójpodporowe z kołem przednim, niechowane. Baza podwozia 1,34 m. Rozstaw podwozia głównego 1,94 m. Wszystkie koła pojedyncze, o jednakowych rozmiarach; 0,36 x 0,135 m. Podwozie przednie z kołem na widelcu z wahaczem pchanym. Goleń jest stalowa. Amortyzator olejowo-gazowy. Koło ma nad sobą błotnik. Koło jest samonastawne i wyposażone w tłumik drgań poprzecznych. Goleń podwozia głównego została wykonana jako jeden sprężysty, wygięty element i wykonany ze sprężystego duralu. Koła podwozia głównego wyposażono w hamulce tarczowe. Instalacja hamulcowa zaprojektowana i zbudowana przez PZL-Krosno. Hydrauliczna. Zastosowano pompkę z samolotu PZL-104 Wilga. Hamowanie pedałami przez pilota różnicowe.

 

Zespół napędowy pierwszego prototypu; Do napędu prototypu zastosowano silnik  PZL-F dwucylindrowy 2A-120-C1 o mocy 1 x 44 kW wyposażony w dwu-łopatowe śmigło drewniane o stałym skoku (nienastawne). Obciążenie 9,55 kg/kW. Silnik mocowany do łoża wykonanego ze stalowych rur. Łoże z kolei mocowane jest do przegrody rozpoczynającej strukturę kadłuba. Średnica śmigła 1,40 m. Odległość pracującego śmigła od ziemi wynosi 0,18 m.

Zespół napędowy drugiego prototypu; silnik Continental O-200A, o mocy 1 x 74 kW. Silnik napędza metalowe śmigło McCauley 1A100MCA6950 o zmiennym skoku.

 

Instalacja paliwowa samolotu składa się z 4 integralnych zbiorników skrzydłowych o łącznej pojemności 79 litrów i dwóch zbiorników kolektorowych w kadłubie. Instalacja olejowa zamknięta, stanowi integralną część silnika. Ma pompę olejową i filtr olejowy. Olej zbiera się w misce olejowej (carter).

 

Sterowanie samolotem klasyczne, sztywne typu popychaczowego. Tylko ster kierunku poruszany jest linkami. Natomiast klapka wyważająca na sterze wysokości jest typu bowdenowego (linka w pancerzu, tak jak hamulce w rowerze).

 

Instalacja elektryczna niemal jak w samochodzie, prądu stałego o napięciu 12 V.

Instalacja przeciw pożarowa, składa się z gaśnicy halonowej umieszczonej w przedziale silnikowym i uruchamianej przez pilota. Dodatkowo przedział silnikowy jest odgrodzony od kabiny pilota przegrodą ogniową, a kabina jest wentylowana dla usunięcia ewentualnego dymu.

 

Awionika

Awionika jak na tak mały samolot jest bardzo bogata. W jej skład wchodzi; busola (kompas), chyłomierz, prędkościomierz, wariometr, wysokościomierz, termometr gaźnika, termometr oleju, termometr cylindrów, manometr oleju, paliwomierze (2 sztuki), manometr paliwa, obrotomierz wału silnika, zestaw kontrolek sygnalizacyjnych. Na pokładzie jest radiostacja UHF RS-6102 (720 kanałów). Samolot może być wyposażony w radiotelefon do kontaktu np. ze służbami leśnymi.

PZL-126 Mrówka. 1990r. Zdjęcie W. Grabarczyk

 

Wyposażenie rolnicze.

W wariancie do rozpryskiwania chemikaliów o dużym stężeniu na końcach skrzydeł zamontowano zespoły opryskujące. Zostały one opracowane specjalnie dla PZL-126 i są chronione patentem. Mają one kształt opływowych zbiorników. We wnętrzu każdego z nich mieści się 25 litrów cieczy chemicznej. Niewielkie nadciśnienie panujące w zbiorniku powoduje przepływanie cieczy do instalacji rozbryzgowej. W instalacji znajduje się atomizer napędzany silnikiem elektrycznym. Ciśnienie w instalacji jest regulowane zaworem regulacyjnym. Wartość tego ciśnienia pokazuje manometr umieszczony w kabinie. Do kadłuba zbiornika doczepiono dwa skrzydełka rozpraszające wiry powietrzne i wspomagające skutecznie rozpylanie cieczy. Cały zespół jest łatwo demontowany. Po opróżnieniu zbiornik jest ściągany z samolotu i zakładany jest kolejny napełniony zestaw. Napełnianie zbiornika odbywa się wyłącznie w zakładzie chemicznym. Taki system, z jednej strony ma przyspieszyć wykonywana prace, a z drugiej strony ma ograniczyć kontakt ludzi z substancjami chemicznymi o dużym stężeniu.

Do rozsiewania środków biologicznych służy rozrzutnik. Skład się on z czterech współosiowych szpul. Na szpulach tych nawinięta jest taśma papierowa, a do niej przyklejone są komórki ze specjalnie spreparowanymi jajami szkodnika. Podczas lotu, taśma rozwija się i wydostaje poza samolot. Specjalne urządzenie tnące oddziela odpowiednie odcinki taśmy i rozcina komórki. Tak uwolnione jaja, spadają na ziemię.

W kadłubie samolotu, za kabiną można także zamontować inne wyposażenie np.; do fotografowania, do rozpoznawana skażeń, do analizy stopnia zanieczyszczenia atmosfery.

PZL-126 Mrówka. Rozrzutnik środków biologicznych.1990r. Zdjęcie W. Grabarczyk

 

Dane T-T

 

PZL-126 Mrówka 1 prototyp

PZL-126 Mrówka 2 prototyp

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

6,00

6,30 z instalacją do oprysku

7,66

M.

D

 

4,66

5,25

M.

H

 

2,53

2,80

M.

Pow. nośna

 

5,12 z końcówkami z kompozytów

4,50 z instalacją do oprysku

6,90

7,30 z instalacją do oprysku

M2

 

 

 

 

 

Masa

Własna

300

370

Kg

 

Całkowita

420

575

Kg

 

Max

 

 

Kg

 

Ładunku

50

 

Kg

 

Paliwo

79 litrów

 

Kg

Prędkość

Max

 

195

Km/h

 

Max

 

 

Km/h

 

Wznoszenia

 

 

 

 

Przelotowa

140

140-150

Km/h

 

Lądowania

 

 

Km/h

Zasięg

Max

 

 

Km

 

Z ładunkiem

 

 

Km

Pułap

 

3 000

 

M.

Rozbieg

Dobieg

 

 

M.

Silnik

Typ

PZL-F dwucylindrowy 2A-120-C1

Continental O-200A

 

 

Ciąg

1 x 44 kW

1 x 74 kW

 

Załoga

 

1

1

 

Liczba

sztuk

1

1

 

 

PZL-126 Mrówka. 1990r. Zdjęcie Tomasz Markowski

 

Opracował Karol Placha Hetman