MAK = Anodina

Межгосударственный авиационный комитет 

и генеральный Татьяна Анодина.

 

Siała baba MAK, (nie) wiedziała jak, ....

 

Międzypaństwowy Komitet Lotniczy MAK

Międzypaństwowy Komitet Lotniczy, ros. Межгосударственный авиационный комитет (МАК) jest organizacją powołaną w dniu 30.12.1991r. w celu badania przyczyn cywilnych wypadków lotniczych na terenie państw będących wcześniej republikami ZSRS, a następnie skupionych wokół Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP), zarejestrowana w Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), jako niezależna międzynarodowa organizacja regionalna. Międzypaństwowy Komitet Lotniczy zajmuje się także certyfikowaniem sprzętu lotniczego (w tym typów samolotów) oraz lotniczych zakładów produkcyjnych i remontowych położonych na obszarze jego działalności.

W pracach komitetu uczestniczą; Azerbejdżan, Armenia, Białoruś, Gruzja, Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, rosja, Tadżykistan, Turkmenistan, Uzbekistan i Ukraina. Siedziba Komitetu mieści się przy ul. Wielka Ordynka 22 w moskwie. Komitetowi dozgonnie przewodniczy generał lotnictwa i KGB Tatiana Anodina, a jej zastępcami są Oleg Jermołow, Aleksiej Morozow, Jelena Nowikowa, Aleksandr Fiłatow i Igor Cigarenko. Członkowie Komitetu posiadają immunitet dyplomatyczny, a jego siedziba w Moskwie jest eksterytorialna. Komitet jest nadzorowany przez Radę Lotnictwa i Nadzorowania Przestrzeni Powietrznej, powołaną przez Wspólnotę Niepodległych Państw. W skład Rady Lotnictwa wchodzi po dwóch przedstawicieli każdego z państw wchodzących w skład Komitetu – osoba kierująca w danym kraju urzędem zarządzającym sprawami lotnictwa oraz dowódca sił powietrznych. Decyzje Rady Lotnictwa zapadają jednogłośnie.

 

Decyzje MAK budziły kontrowersje już z końcem 90-tych lat XX wieku. W 2003r. rosyjska Duma Państwowa podjęła uchwałę, w której wyraziła oburzenie z powodu cofnięcia przez MAK certyfikatu rosyjskiemu samolotowi Ił-86. W uchwale stwierdzono m.in., że połączenie przez Międzypaństwowy Komitet Lotniczy funkcji certyfikacji statków powietrznych i badania przyczyn katastrof lotniczych doprowadziło do tego, że główną przyczyną większości wypadków stał się „czynnik ludzki”, a nie pogorszenie stanu technicznego samolotów, co prowadzi do przerzucania winy za wypadki na członków załóg statków powietrznych. W uchwale tej Duma postulowała likwidację komitetu i zastąpienie go przez organy państwowe, albo chociaż pozbawienie MAK funkcji certyfikowania. Jednak siła Tatiany Anodiny była tak wielka, że na uchwale się skończyło. Wielu deputowanych wycofało swoje poparcie dla uchwały.

Po raz kolejny nierzetelność i stronniczość MAK ujawniła się w 2006r., po katastrofie armeńskiego Airbusa A-320. Po zakończeniu badania przez MAK przyczyn katastrofy Airbusa A-320 armeńskich linii lotniczych Armavia; armeński przewoźnik nie zgodził się wówczas z wnioskami komitetu, a MAK oskarżano o zatajenie dowodów dotyczących błędów obsługi lotniska i fatalnego stanu technicznego portu lotniczego. I po raz kolejny ujawniła się siła Tatiany Anodiny.

Po zamachu smoleńskim (10.04.2010r.) doszło do kolejnych kontrowersji. Co prawda to osobna sprawa, ale jeden z faktów przytoczę. W dniu 12.01.2011r. MAK opublikował swój raport końcowy z badania katastrofy bez uzgodnień ze stroną Polską. Specjaliści Premiera Donalda Tuska wysunęli wątpliwości co do niektórych punktów raportu. I co zrobiła generał Tatiana Anodina? Opublikowała uwagi strony Polskiej jako integralną część raportu końcowego i zamknęła dochodzenie. Mało tego; wymierzyła jeszcze Premierowi Donaldowi Tuskowi serię „policzków”. Ten przyjął wszystko „na klatę” i powiedział narodowi – „Polacy, nic się nie stało.”

 

Tatiana Grigoriewna Anodina 

Tatiana Grigoriewna Anodina ros. Татьяна Григорьевна Анодина. Urodziła się w dniu 16.04.1939r., w Leningradzie. Jej ojciec był pilotem wojskowym. Absolwentka Politechniki Lwowskiej z tytułem inżyniera konstruktora, którą ukończyła w 1961r.. Wieloletni pracownik ministerstwa lotnictwa cywilnego ZSRS, gdzie m.in. pełniła funkcję szefowej zarządu technicznego lotnictwa. Generał lotnictwa i generał KGB. Doktor nauk technicznych. Posiada tytuł profesora i wiele innych. Niejednokrotnie była za swoją działalność odznaczana.

Mężem Tatiany Anodiny był Piotr Pleszakow (1922r.–1987r.), minister łączności, generał. W latach 90-tych latach XX wieku blisko związana z politykiem Jewgienijem Primakowem (w niektórych źródłach pojawia się informacja, że w 1992r. Tatiana Anodina została jego żoną). W 1991r. dzięki działaniom Jewgienija Maksimowicza Primakowa, wiceszefa KGB (później szefa rosyjskiego wywiadu), Tatiana Anodina została szefem Międzypaństwowego Komitetu Lotniczego (MAK), którego współzałożycielem był Jewgienii Primakow. Od 1991r. Tatiana Anodina dozgonnie zajmuje stanowisko szefa MAK.

Jest także mniejszościową akcjonariuszką prywatnych linii lotniczych Transaero, założonych przez jej syna, Aleksandra Pleszakowa (ok. 4 % akcji). Generalnym dyrektorem Transaero, obecnie drugą co do wielkości linią lotniczą na terenie Rosji, jest od 2001r. jej synowa Olga Pleszakowa, pierwsza kobieta w rosji zarządzająca linią lotniczą. Mając taką teściową, można daleko zajść. Tatiana Anodina, szefowa MAK, należy do najbardziej wpływowych osób w państwie moskiewskim. Tatiana Anodina, nazywana w rosyjskim lotnictwie „mamą” lub „generałem w spódnicy”, ma rangę ministra. Jej podpis na dokumentach decyduje o wszystkim, co jest związane z lotnictwem na niemal całym terytorium byłego ZSRS. Ma syna Aleksandra i wnuczkę.

 

Życiorys spowity mgłą

Nieliczne dane o szefowej MAK zawierają wiele niedopowiedzeń. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy są bliskie związki Tatiany Anodiny zarówno z Primakowem, jak też z innymi funkcjonariuszami służb specjalnych państwa moskiewskiego. Jej kariera i podjęcie studiów na Politechnice Lwowskiej na wydziale lotniczym było z góry kierowane. Warto wiedzieć, że lotnictwo w tym czasie było oczkiem w głowie władz na kremlu i było silnie związane z KGB. Bo wojskowe lotnictwo państwa moskiewskiego było jedyną siłą dorównującą potędze USA. Tatiana Anodina po studiach trafiła do ministerstwa lotnictwa cywilnego ZSRS. Podobno stała się jedną z głównych osób w ministerstwie wyznaczającą kierunki badań i opracowań konstrukcyjnych. Trzeba jednak pamiętać, że ministerstwo lotnictwa cywilnego ZSRS, było fikcją, bo cywilne samoloty nie były budowane. Pracowano wyłącznie nad konwersjami bombowców na samoloty pasażerskie. Pierwszym cywilnym samolotem pasażerskim został dopiero Ił-86 (1976r.).

W życiorysie Tatiany Anodiny często podaje się, że jest pracownikiem naukowym. Jednak konia z rzędem temu, kto najdzie choćby jedną z jej rozpraw naukowych. Zawodowymi osiągnięciami Anodiny zaskoczony był szef Polskiej komisji badania wypadków lotniczych i akredytowany przy MAK Edmund Klich. - Ja przed katastrofą smoleńską w ogóle nie znałem takiego nazwiska. Anodina nie jest badaczem, Anodina jest myślę politykiem [...] - powiedział.
Z racji pełnionych funkcji i dostępu do tajemnic państwowych Tatiana Anodina musiała zostać funkcjonariuszem służ specjalnych. Tak to tam do chwili obecnej funkcjonuje. Ślub Tatiany Anodiny z Piotrem Pleszakowem (minister łączności, starszym o 17 lat) nie jest dziwny, jeśli dowiemy się, czym Piotr Pleszakow się zajmował. Pełnił on funkcję dyrektora naukowo-badawczego instytutu łączności armii sowieckiej. Głównym zadaniem tej instytucji była produkcja systemów wykorzystywanych przez moskiewski wywiad, także przy wykorzystaniu platform lotniczych. Piotr Pleszakow był kombatantem II wojny światowej oraz wojny w Korei, gdzie testował sprzęt radiowy produkowany dla wywiadu i armii.

W 1964r. Tatiana Anodina urodziła syna Aleksandra.

Kariera jej się nadal rozwijała. Została dyrektorem państwowego naukowo-badawczego instytutu aeronawigacji. Z każdym rokiem stawała się coraz bardziej wpływową osobą. W 1987r. umiera jej mąż Piotr Pleszakow i Tatiana związuje się z Jewgienijem Maksimowiczem Primakowem.

Jewgienij Maksimowicz Primakow to jedna z najważniejszych person państwa moskiewskiego. Jeden z głównych kreatorów polityki zagranicznej i wywiadu. Urodził się w 1929r. w Kijowie jako Jewgienij Finkelstein, z ojca Ukraińca i matki rosyjskiej żydówki. Absolwent Moskiewskiego Instytutu Orientalistyki. W 1959r. został członkiem KPZR. Od 1962r. współpracownik organu KPZR Prawda. Będąc „dziennikarzem”, wielokrotnie działał na bliskim wschodzie, wykonując zadania wywiadowcze. Doskonale znał Saddama Husajna. W latach 1977r.–1985r. był dyrektorem Instytutu Orientalistyki Akademii Nauk ZSRS. W latach 1985r.-1989r. został następcą Aleksandra Jakowlewa (nie tego od samolotów) na stanowisku dyrektora Instytutu Ekonomiki Światowej i Stosunków Międzynarodowych. W czasie rządów Michaiła Gorbaczowa był zastępcą członka Biura Politycznego (1989r.–1990r.). W 1990r. został członkiem Rady Prezydenckiej, a w 1991r. jednym z członków Rady Bezpieczeństwa. Pierwszy zastępca szefa KGB w 1991r., następnie zaś dyrektor Służby Wywiadu Zagranicznego rosji w latach 1991r.–1995r.. Od 1996r. minister spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej, zaś od 1998r. do 1999r. premierem. Jego pierwszą żoną była pochodząca z Gruzji Laura Charadze (1930r.–1987r.). Po jej śmierci związał się z Tatianą Anodiną. Niektóre źródła podają, że Tatiana Anodina została w 1992r. jego żoną. Aktualną żoną jest Irina Borisowna Primakowa (ur. 1952r.), z zawodu lekarz.

Baz wątpienia ścisła znajomość Tatiany Anodiny z Jewgienijem Primakowem (od 1987r.) pomogła jej w zajęciu jeszcze ważniejszej roli w państwie moskiewskim. To dla niej Jewgienij Primakow stworzył MAK. Ich drogi rozeszły się z chwilą wycofania się Jewgienija Primakowa z polityki (2000r.).

 

Sposób działania MAK

Według oficjalnych dokumentów, działalność MAK jest kontrolowana przez Radę Lotnictwa. W rzeczywistości kontrola Rady Lotnictwa nad MAK jest fikcją. Trzeba także wiedzieć, że MAK nie ma żadnej oficjalnej struktury, co nasuwa przypuszczenie o jego posadowieniu w strukturach wywiadu. Ma także nieograniczone fundusze. MAK nie ma obowiązku składnia rocznych rozliczeń finansowych. Według skąpych informacji wiadomo, że w skład MAK wchodzi spółka Awiaregister, która za wydanie każdego certyfikatu kasuje ok. 3 mln dol. Rosyjskojęzyczne media podają wiele informacji o niezgodnej, nawet z ich prawem, działalności MAK. Podawane są m.in. wiadomości o „przekrętach z licencjami” i „wycinaniu konkurentów z lotniczego biznesu za pomocą tej struktury”. Kolejni przywódcy na kremlu nigdy nie reagowali na takie zgłoszenia, stad wniosek, że albo nie są w stanie ruszyć Tatiany Anodiny, albo mają udziały w korupcji.

Krytycznie zarówno o MAK, jak i Tatianie Anodinie pisała rosyjska gazeta „Stringer”. W artykule z sierpnia 2001r. czytamy: „Stworzony pod pretekstem utrzymania jednolitości lotnictwa na terenie WNP MAK nie jest organizacją legalną, ponieważ – według konstytucji Federacji Rosyjskiej – międzypaństwowe umowy muszą być ratyfikowane w Dumie Państwowej. Jednak umowy zawarte między państwami i MAK nie były ratyfikowane. Tatiana Anodina w sposób samozwańczy nosi mundur ministra lotnictwa cywilnego Rosji. Jeśli rozpatrywać „kacykostwo” Tatiany Anodiny na płaszczyźnie prawa, to wszystkie certyfikaty wydane przez ową organizację nie mają mocy prawnej. Uchwała rządu Czernomyrdina (nr 367) z 23 kwietnia 1994r., w którym MAK-owi dano pełnomocnictwa federalnego zarządu Federacji Rosyjskiej do wydawania certyfikatów dotyczących techniki lotniczej, została wydana wbrew konstytucji Rosji. Według umowy podpisanej między rządem Rosji i MAK (zatwierdzonej uchwałą premiera Wiktora Czernomyrdina) wszyscy funkcjonariusze tej dziwnej organizacji ze statusem dyplomatycznym nie podlegają odpowiedzialności sądowej podczas wykonywania obowiązków służbowych.”

Według oficjalnych dokumentów MAK bada katastrofy cywilnych statków powietrznych na terenie WNP. W rzeczywistości bada także wypadki statków wojskowych. W rosji nie ma wojskowej komisji badania wypadków lotniczych. Ustalona przez MAK przyczyna katastrofy ma decydujące znaczenie na ewentualne odszkodowania, czy wręcz los linii lotniczej, której samolot się rozbił, a często także decyduje o jej dalszym istnieniu. Praktycznie linia lotnicza nie ma możliwości odwoławczej. Może udać się do sądu, lecz szansa na sprawiedliwość jest niewielka i dąży do zera.

Jedną z głośniejszych spraw, wspomnianych przeze mnie powyżej, była katastrofa samolotu ormiańskiego, która wydarzyła się w nocy 3.05.2006r. w okolicach Soczi. Airbus A-320 runął do Morza Czarnego z 113 osobami – nikt nie przeżył. MAK „ustaliło”, że przyczyną była zła pogoda i błędy załogi. Po ogłoszeniu raportu ormiańska linia lotnicza Armavia oświadczyła, że nie zgadza się z raportem Międzypaństwowego Komitetu Lotniczego. Oświadczenie poparło Narodowe Zrzeszenie Lotnicze Armenii. MAK oskarżano o zatajenie dowodów dotyczących błędów obsługi lotniska i fatalnego stanu technicznego portu lotniczego. Linia lotnicza Armavia wskazała, że raport został napisany, aby całą winę zrzucić na załogę, by nie popsuć reputacji portu lotniczego w Soczi, który ubiegał się w tym czasie o status portu międzynarodowego oraz czekała go rozbudowa przed Olimpiadą zimową planowaną w 2014r..

Nie jest więc dziwne, że niemal w 90 % przypadków (dane szacunkowe) winę za wypadki lotnicze ponosi załoga samolotu. Tak było w Irkucku w 1994r. czy w Adżarii w 2000 r.. Tak też było w wypadkach Tu-204 w dniu 22.03.2010r. oraz w dniu 29.12.2012r. w wypadku Tu-204 na Lotnisku Domadiedowo.
Sporządzone raporty są publikowane. Nie ma jednak możliwości odwołania się od ich wniosków. Same raporty lądują w archiwum MAK, do którego dostęp ma bardzo wąskie grono osób. Praktycznie nie ma możliwości skorzystania z oryginalnych dokumentów, aby założyć sprawę sądowa.

Osobiście jest mi przykro, że w Rzeczypospolitej wielu ludzi związanych z lotnictwem bezkrytycznie wypowiadało się na temat generała KGB Tatiany Anodiny, tuż po zamachu smoleńskim.
- Pani Anodina jest córką pilota wojskowego i można powiedzieć, że jest naprawdę świetnym fachowcem w dziedzinie lotnictwa – oceniał świętej pamięci Krzysztof Zalewski z magazynu "Lotnictwo". - Przez wiele lat była szefową zarządu, który zajmował się rozwojem technicznym lotnictwa radzieckiego, to było bardzo odpowiedzialne stanowisko, wiązało się to z kontaktem z bardzo wysokimi technologiami lotniczymi i naprawdę był do tego potrzebny fachowiec - dodaje.

Russia Air Show. Radosna atmosfera podczas przekazywania przez generała KGB Tatianę Anodinę zmanipulowanych kopii nagrań lotu i innych danych Polskiej delegacji w dniu 31.05.2010r., po zamachu smoleńskim. Będą jeszcze prezenty; albumy, alkohol i inne gadżety.

Russia Air Show. W dniu 12.01.2011r. generał KGB Tatiana Anodina przekazuje Jerzemu Millerowi raport MAK. Tutaj już Polskiej stronie nie jest za bardzo do śmiechu, bo to kolejny „policzek” wymierzony Polsce. Będą jeszcze kolejne policzki włącznie z zamianą ciał tragicznie zmarłych i publikacją tragicznych zdjęć ofiar katastrofy.

Russia Air Show. I jeszcze jedno zdjęcie z tej samej imprezy. 12.01.2011r.

 

Opracował Karol Placha Hetman