Kraków 10.02.2011r.
Lotnisko Strachowice - Wrocław

Lotnisko Strachowice na Mapie Rzeczypospolitej. 2011r.

Lotnisko Strachowice. Widok z satelity. 2010r.

Lotnisko Strachowice. 1995r.

Historia Wrocławia i okolic.

Historyczny i obecny ( od 1990r. ) Herb Wrocławia.

Według tradycji gród we Wrocławiu został założony przez czeskiego księcia Wratysława, który panował w 915r.-921r.. Nazwa Miasta być może pochodzi od skróconej formy imienia założyciela. W 985r. w Ostrowie Tumskim powstał pierwszy Gród wybudowany przez Mieszka I. Na pewno w tym okresie Miasto i reszta Śląska przeszło we władanie Piastów. W 1000r. na zjeździe w Gnieźnie Bolesław Chrobry i Otton III ustanowili we Wrocławiu biskupstwo, dlatego datę tę traktuje się jako faktyczny początek istnienia Wrocławia. W tym czasie zaczęto wznosić pierwsze kościoły romańskie. 
Miasto dzieliło dzieje Śląska, będąc jego centrum administracyjnym i gospodarczym, choć nie zawsze. Bywały okresy gdzie na czoło wysuwał się Brzeg, Legnica lub Głogów. W XI wieku doszło do najazdu czeskiego księcia i osłabienia chrześcijaństwa, a nawet wygnania biskupa. Z tego okresu pochodzą ślady świątyń pogańskich. W 1109r. Bolesław Krzywousty pokonał króla niemieckiego Henryka V i ponownie umocnił władzę Piastów. W 1138r. doszło do podziału dzielnicowego. Władca Śląska Książę Władysława II Wygnaniec został wygnany przez braci i powrócił na Śląsk przy pomocy cesarskiej. Jego syn Bolesław Wysoki w nowym miejscu, na lewym brzegu Odry, naprzeciw Ostrowa Tumskiego ( rejon dzisiejszego Uniwersytetu Wrocławskiego ) rozpoczął budowę nowego zamku i podgrodzia. Tak centrum Miasta zostało przeniesione. Dokładnie nie wiadomo, kiedy miasto uzyskało prawo lokacji na prawie zachodnim. Zwykle podaje się dwie daty; 1214r. lub 1226r.. W kwietniu 1241r. na Wrocław najechali tatarzy. Mieszkańcy jednak mieli wystarczającą ilość czasu, aby zorganizować obronę. Oblężenie zamku zakończyło się po kilku dniach odstąpieniem nieprzyjaciela. Ocalenie przypisywane jest cudowi Błogosławionego Czesława. Dalej tatarzy nie poszli. Lecz straty Miasta były bardzo duże. Miasto było tak zniszczone, iż na nowo wytyczono rynek i ulice. Nastąpiła re-lokacja Miasta. Powołano Radę Miejską ( 1261r. ). Miasto otoczono murami ( 1299r.-1351r. ). Miasto otrzymało kilka nowych praw i przywilejów, w tym prawo składu. W XIV wieku wymarła linia Piastów, a w 1335r. Księstwo Wrocławskie stało się częścią korony czeskiej. Miasto jest członkiem Hanzy. W 1387r. wybudowano pierwszy wodociąg. Rozwija się handel z Rzeczypospolita, głównie z Krakowem. Wielu wrocławian studiuje na Uniwersytecie Jagiellońskim. W dniu 5.06.1443r. Miasto nawiedziło trzęsienie ziemi, o sile ocenionej na 6 w skali Richtera. Straty były znaczne. W 1523r. Miasto przyjęło reformację. Kres rozwoju Miasta przyniosła wojna trzydziestoletnia. Kolejny cios nastąpił po przejęciu Śląska przez prusaków. Miasto utraciło wszystkie przywileje. Jedyną pociechą było zwolnienie mieszczan z obowiązku służby w pruskiej armii. W dniu 5.01.1807r. Wrocław zdobył Napoleon, który tu panował do swojej klęski w 1813r.. Miasto było bardzo zniszczone. Napoleon nakazał rozebrać fortyfikacje Miasta. Dało to Miastu możliwość nowego rozwoju urbanizacyjnego. Miasto powiększyło się z powierzchni 3,5 km kwadratowego do ponad 20 km kwadratowych. Odrodziła się samorządność, ale upaństwowiono majątki kościelne. Zapanował nowy porządek. W tym czasie narodziły się nowe barwy narodowych niemieckie; czarno-czerwono-złote. Rewolucja przemysłowa dała szybki rozwój Miastu. W 1840r. uruchomiono pierwszy omnibus, a w 1842r. linie kolejowa Wrocław-Oława. W 1819r. Wrocław liczył 78 135 mieszkańców, w 1900r. – 422 709, a w 1933r. – 625 198.. W 1903r. Wrocław zalała powódź. Po dojściu hitlera do władzy nastąpiła de-slawizacji Śląska. Wszystkie nazwy brzmiące po Słowiańska lub Polsku zmieniano. Zniemczono nawet odwieczny herb Wrocławia. Na Tarnogaju powstał jeden z pierwszych w niemczech obozów koncentracyjnych, szybko zlikwidowany. Eksterminowano żydów, czechów i Polaków. Po ataku zarazy niemieckiej na Rzeczypospolitą Wrocław pozostawał na uboczu działań wojennych do 1944r.. Tylko raz, w listopadzie 1941r. został zbombardowany przez aliantów. Zginęło 10 osób. W sierpniu 1944r. Miasto ogłoszono twierdzą. W dniu 19.01.1945r. na rozkaz gauleitera dokonano przymusowej pieszej ewakuacji mieszkańców, podczas której z zimna i chorób zginęło 90 000 osób. Ocaleni dotarli do Drezna, gdzie ginęli na ulicach pod atakami bombowymi aliantów. Przed sowietami miasto broniło się od 13.02.1945r. do 6.05.1945r. i nie zostało zdobyte. 
Podczas obrony Wrocławia był epizod budowy lotniska. Wyburzono połowę jednej dzielnicy, w okolicach dzisiejszego placu Grunwaldzkiego, by zbudować lotnisko. Czyniono to robotnikami przymusowymi. Jednak z tego lotniska wystartował tylko jeden samolot. Natomiast niemcy intensywnie wykorzystywali Lotnisko Gądów Mały. W dniach od 15.02.1945r. do 1.05.1945r. utrzymywano most powietrzny z resztą niemiec. Przez 76 dni wykonano niemal 2 000 lotów i przewieziono do oblężonego miasta 1 638 000 kg zapasów. Drugie lotnisko, Lotnisko Strachowice znalazło się w granicy 
oblężenia i nie mogło być wykorzystane przez żadną ze stron.
Wrocław nie został zdobyty, tylko poddał się po negocjacjach w dniu 6.05.1945r.. Warunkiem kapitulacji były gwarancje godnego traktowania udzielone przez sowietów. Generał Głuzdowski gwarantował jeńcom opiekę medyczną, zachowanie własności osobistej oraz natychmiastową repatriację po zakończeniu wojny. Żadna z obietnic nie została spełniona. Jak my to dobrze znamy. Większość jeńców trafiła do sowieckich gułagów, skąd ponad połowa nigdy nie wróciła.

Okres powojenny.
Wielcy tego świata zdecydowali o przyznaniu Wrocławia Polsce. Tak na dobra sprawę sowieci planowali umieścić we Wrocławiu swoje główne dowództwo w okupowanej Polsce. Lecz ogromne zniszczenia infrastruktury spowodowały, że przenieśli się do niemal nietkniętej Legnicy. 
Polaków, którzy przyjechali do Wrocławia zaraz po wojnie nazwano pionierami. Przyjeżdżali tu m.in. przesiedleńcy z Kresów, szczególnie z okolic Lwowa i Stanisławowa, nie brak było także przybyszów z Wileńszczyzny. Sporo ludności przyjechało z Wielkopolski. Przez pierwsze powojenne lata Wrocław, tak jak cały obszar tzw. ziem odzyskanych traktowany był przez wielu przyjezdnych i przez władze komunistyczne-centralne jako źródło zaopatrzenia i szabru, czemu sprzyjała atmosfera tymczasowości i niepewności Polskich osadników. Równocześnie nowe władze kładły szczególny nacisk na usunięcie śladów niemieckości - pomników, napisów. Odbudowywane zabytki "polszczono" między innymi przez regotyzację ich.
Jednym z niezniszczonych zabytków, który witał we Wrocławiu przyjeżdżających po wojnie Polaków była kaplica Błogosławionego Czesława, Polskiego przeora dominikanów z XIII w. W sposób niezwykły ocalała ona przed zniszczeniem podczas licznych wojen i ostatniego sowieckiego oblężenia. 
Odbudowa Wrocławia trwała wiele lat i tak naprawdę nigdy nie została ukończona. Polski duch w Mieście obudził się dopiero z chwilą powstania Solidarności, a potem w czasie wprowadzenia stanu wojennego, przez posłusznego kremlowi Generała Wojciecha Jaruzelskiego. Wiarę Miastu przyniósł Papież Polak Jan Paweł II Wielki. ( Beatyfikowany 1.05.2011r. ). Pielgrzymował do Wrocławia w 1983r., podczas drugiej pielgrzymki do Ojczyzny. Główne uroczystości odbyły się na Torze Wyścigów Konnych na Partynicach. Po przemianach sopłeczno-ustrojowych w 1990r. Miasto powróciło do dawnego pięciopolowego herbu. Kongres Eucharystyczny na przełomie maja i czerwca 1997r. był okazją do kolejnej wizyty Papieża Jana Pawła II. Tym razem główne obchody kongresu odbyły się niemalże w centrum Miasta – na placu między ulicami Powstańców Śląskich, a Gwiaździstą. W lipcu 1997r. Miasto nawiedziła ogromna powódź. Pierwsze dziesięciolecie XXI wieku to okres rozbudowy Miasta i wielu inwestycji komunikacyjnych.

Lotnisko Gądów Mały.
W dniu 4.09.1865r. odbył się we Wrocławiu przelot kilkuosobowym balonem, zorganizowany przez braci Berg. Jak donosi "Dziennik Poznański" - "Balon wzniósłszy się do wysokości 6 000 stóp wrócił szczęśliwie pod wsią Małe Gądowy na ziemię”.
W 1872r. teren ten kupiło wojsko i po zniwelowaniu używano jako plac ćwiczeń i plac apelowy. Odbywały się na nim parady i defilady. W 1906r. odbyła się defilada, na której jako gość był Winston Churchill. 
Nie wiadomo, kiedy ten plac apelowy stał się lotniskiem. Prawdopodobnie na początku funkcjonowała tu jednostka balonów obserwacyjnych. Było to jedno z pierwszych lotnisk w niemczech i jedyne we Wrocławiu, aż do rozpoczęcia w 1936r. budowy Lotniska Strachowice, położone jeszcze dalej na zachód od centrum Wrocławia. Lotnisko Gądów Mały miało dobre położenie. Znajdowało się przy głównej drodze wylotowej z Wrocławia na zachód. W odległości 7 km od centrum Miasta. Połączenie z centrum Miasta zapewniała linia tramwajowa. 
W 1910r. na Lotnisku postawiono składany, przenośny hangar dla bazowania sterowców. Stacjonował w nim sterowiec Parseval PL-5. Spłonął w Hann. Münden podczas wypuszczania wodoru w dniu 16.06.1911r. Jego miejsce zajął Parseval PL-9, który w 1913r. został sprzedany Turcji. Pierwszą stałą infrastrukturę stanowiły trzy hangary, zbudowane przypuszczalnie w 1914r.. Po wojnie światowej, od 1920r. w wyniku postanowień Traktatu Wersalskiego niemcy zostali pozbawienie lotnictwa wojskowego. Lotnisko Gądów Mały pozostało wyłącznie jako cywilne. Od 1922r. na Lotnisku działa filia fabryki Junkersa. Po dojściu hitlera do władzy Lotnisko przeżywa duży wzrost ruchu pasażerskiego. Rozpoczęto regularne loty krajowe do Berlina, Szczecina, Jeleniej Góry, Gliwic, Goerlitz, Drezna, Lipska i Halle, a także zagraniczne do Warszawy i Pragi. Lotnisko było także przykrywką dla armii niemieckiej. Szkolono tu przyszłych pilotów na kursach szybowcowych i skoków spadochronowych. Trasy wyścigów Challenge w 1929r. i w 1930r. przebiegały właśnie przez to Lotnisko. Co jakiś czas Lotnisko odwiedzały sterowce. W 1932r. wybudowano pierwszy murowany hangar z wieżą kontroli lotów ( przy dzisiejszej ulicy Lotniczej ). W 1937r. uroczyście oddano do użytku nowoczesny ( istniejący do dziś ) budynek zarządu lotniska, z nową wieżą kontroli lotów, reprezentacyjną halą przylotów i restauracją na tarasie widokowym. Zbudowano bunkier na południowej krawędzi lotniska przy ul. Bystrzyckiej oraz wybetonowano podjazd, ale lotnisko przez cały czas istnienia miało miękką, trawiastą nawierzchnię. Jeszcze przed rozpoczęciem drugiej wojny światowej fabryka Junkersa zaczęła budować samoloty bojowe. Między innymi Ju-88 Sztukas. Oba Wrocławskie lotniska, tuż przed agresją zarazy niemieckiej na Rzeczypospolitą, bazowały dziesiątki samolotów bojowych. 
Po przegranej przez Rzeczypospolitą wojnie obronnej w 1939r. Wrocław i jego lotniska znalazły się na uboczu głównych działań wojennych, do czasu kiedy w styczniu 1945r. zbliżył się front sowiecki. Kiedy zamknął się pierścień wokół twierdzy Wrocław Lotnisko Gadów Mały stało się jedyną droga transportu. W marcu 1945r. silny ostrzał zniszczył pole wzlotów, ale oddziały paramilitarne naprawiły nawierzchnię. Z końcem marca 1945r. linia frontu przesunęła się na odległość około 1 km. Praktycznie uniemożliwiło to starty i lądowania. Dlatego było wykorzystywane jako punkt zrzutu zaopatrzenia. Ocenia się, że do tego czasu niemcy zdążyli ewakuować ponad 6 000 rannych oraz sprowadzić ponad 3 000 żołnierzy. W dniu 1.04.1945r. Lotnisko zostało zdobyte przez sowietów, ale dalej w kierunku centrum się nie posunęli. 
Zniszczenia wojenne uniemożliwiały korzystanie z Lotniska. Teren był zaminowany i było na nim wiele niewybuchów ( niewypałów ). Rozminowywanie i wyrównywanie pola wzlotów trwało aż do 1947r.. W hangarze powstała filia Bielskich Zakładów Szybowcowych. Do 1979r. zbudowano przeszło 1 000 szybowców różnych typów. 
W latach 1946r. – 1958r. Lotnisko Gądów Mały obsługiwały regularne loty cywilne linii lotniczych PLL LOT. Drugie lotnisko, Lotnisko Strachowice było używane wyłącznie przez samoloty wojskowe, a dokładnie armię sowiecką. Równocześnie Lotnisko Gądów Mały w okresie od końca 1946r. do 1978r., było eksploatowane przez Aeroklub Dolnośląski. 
W dniu 13.09.1959r. otwarto Salon Lotniczy. Podczas inauguracji na lotnisku klubowym zgromadziło się 200 tysięcy osób. Było tu centrum Wrocławskiej społeczności lotniczej. Tutaj odbyły się pierwsze Samolotowe Rajdy Dziennikarzy i Pilotów. Organizowano Międzynarodowe Zawody o Błękitną Wstęgę Odry, Dni Wrocławskich Skrzydeł itp. Na Gądowie działały m.in. Centrum Wyszkolenia Lotniczego, lotnictwo sanitarne, agrolotnictwo, zakłady szybowcowe, stacja meteorologiczna. Uczył się tu latać m.in. Mirosław Hermaszewski, Polski kosmonauta. W 1978r. przeprowadzono ostatnie szkolenie szybowcowe i skoki spadochronowe i Lotnisko zamknięto.
W połowie 70-tych lat teren Gądowa przeznaczono pod zabudowę mieszkaniową i podjęto decyzję o likwidacji Lotniska. Na jego miejscu powstało osiedle, a nazwy ulic – Balonowa, Skrzydlata, Szybowcowa, Latawcowa, Sterowcowa, Samolotowa, oraz bulwarów: Dedala i Ikara – nawiązują do lotniczej przeszłości tego miejsca.

Historia Lotniska Strachowice.
Decyzję o budowie nowego lotniska we Wrocławiu podjęto w niemieckich wojskach lotniczych już w 1934r.. Lotnisko miało być używane tylko przez armię niemiecką. Budowę Lotniska rozpoczęto w 1936r., a oddano do eksploatacji w 1938r.. Budowali je głównie robotnicy przymusowi i więźniowie. Układ Lotniska okazał się nad wyraz chaotyczny. Lotnisko to nie jest podobne do typowych lotnisk budowanych przez niemców na tak zwanych ziemiach odzyskanych. Dlatego można wnioskować, że obiekt początkowo miał być przeznaczony dla innego rodzaju wojsk. Pole wzlotów położone na południe od zabudowań koszarowych bardzo szybko okazało się zbyt małe. Więc należało kontynuować rozbudowę pola wzlotów w kierunku zachodnim. Ale to już nastąpiło po drugiej wojnie światowej. 
Podczas drugiej wojny światowej Lotnisko było, tak jak i miasto Wrocław, na uboczu działań wojennych. Dopiero kiedy zbliżał się front sowiecki, a Wrocław został ogłoszony twierdzą, zaczęła wzrastać rola lotniska jako kanału zaopatrzenia. W chwili rozpoczęcia oblężenia Wrocławia, z końcem stycznia 1945r., Lotnisko z dnia na dzień okazało się niedostępne i to dla obu stron. Obrońcy Wrocławia korzystali z Lotniska Gądów Mały.
W maju 1945r. Lotnisko zostało zajęte przez sowietów. To we Wrocławiu sowici planowali umieścić swoje naczelne dowództwo wojskowe na podbitą Polskę. Lotnisko było im bardzo potrzebne. Problemem jednak okazało się znaczne zniszczenie infrastruktury miejskiej. Trudności z uruchomieniem wodociągów, kanalizacji i elektryczności. Dlatego sowieci zwinęli żagle i przenieśli się do prawie nie zniszczonej Legnicy.
Nie wiadomo w jakim stanie było lotnisko na przełomie wojny i pokoju. Miedzy rządami niemców, a sowietów. jedno jest pewne, iż ruch na lotnisku był intensywny. Od czerwca 1945r., do wiosny 1946r. utrzymywany był także ruch cywilny, reaktywowany przez PLL LOT. Loty cywilne przeniesiono na trawiaste Lotnisko Gądów Mały. Trzeba pamiętać, iż Lotnisko Strachowice nie było zaminowane. Tutaj ciężkie walki także się nie toczyły. 

3 / 11 PLM w Strachowicach.

Godło 11 PLM

W związku z wojną w Korei sowieci zmusili nas do rozwinięcia armii do rozmiarów większych niż faktyczne potrzeby. W związku z tym zaczęto tworzyć nowe związki taktyczne. W okresie 1950-1953r. tworzy się 6 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego Wojsk Lotniczych. Podstawą tego związku taktycznego staje się 3 PLM Gdynia Babie Doły. W tym celu 3 PLM zostaje przebazowany na Lotnisko Wrocław-Strachowice. Sama 6 DLM WL podlega pod 3 Korpus Lotnictwa Myśliwskiego z dowództwem w Poznaniu.
Przypuszczalnie w 1950r. zapadła decyzja kremla o przekazaniu Lotniska Strachowice Wojsku Polskiemu. Ponieważ 3 PLM miał został przezbrojony w samoloty z napędem turboodrzutowym należało wybudować betonową DS. Prace te wykonano w okresie 1952r.-1953r.. W sprawie informacji o betonowej DS. nie ma pewności, kiedy powstała. Gdyby została zbudowana przez niemców podczas drugiej wojny światowej umieszczono by ją naprzeciwko hangarów. Mało tego, powstałyby trzy DS. na planie trójkąta, jak np. w Mierzęcicach. Tak się nie stało. Pamiętajmy, iż Lotnisko Strachowice nie było dla niemców strategiczne w czasie drugiej wojny światowej ( 1940r.-1944r. ). Wybudowanie DS. na nowym terenie, na zachód od istniejącego pola wzlotów, gdzie było więcej miejsca, nasuwa poważne przypuszczenie, iż pierwsza betonowa DS. powstał właśnie w 1952r.-1953r..
Sam 3 PLM w 1953r. rozpoczyna przeszkalanie się na samoloty z napędem turboodrzutowym. Pierwszym typem staje się Jak-23, a samolotem szkolnym Jak-17 W Agata. Ten stan rzeczy trwa jednak krótko, gdyż Polski przemysł już produkował na skalę masową samoloty Lim-1 będące licencją sowieckich MiG-15. Samoloty te zaczęły docierać do Pułku w 1954r. 
Na mocy porozumienia z Czechosłowacją otrzymujemy od niej 33 szkolno-bojowe CS-102/UTI MiG-15. W dniu 12.05.1955r. w Strachowicach lądują pierwsze 3 maszyny o numerach; 142693, 142697, 242234. 
Przypuszczalnie jesienią 1955r. do 3 PLM docierają pierwsze egzemplarze Polskich samolotów Lim-2. Pułk był jednym z ostatnich, który otrzymał te nowe maszyny.

Samoloty Lim-2 na Lotnisku Strachowice. Koniec 50-tych lat.

W 1957r. następuje w Lotnictwie Polskim znaczna zmiana organizacyjna. Nie wdając się we wszystkie szczegóły, to w ich efekcie 3 PLM przeniesiony zostaje z Lotnictwa Wojskowego do Lotnictwa Obrony Przeciw Lotniczej Obszaru Kraju. Nie ma już dywizji, a największą jednostką organizacyjną jest korpus. 3 PLM zostaje przypisany do 3 Korpusu OPL OK. z dowództwem we Wrocławiu. Oprócz 3 PLM w jego skład weszły; 38 PLM z Powidza, 45 PLM z Babimostu, 62 PLM z Krzesin. Dodatkowo 3 Korpus OPL OK. ma do dyspozycji; 44 Eskadra Lotnictwa Łącznikowego ( Wrocław ), 14 Pułk Artylerii OPL ( Wrocław ), 98 Pułk Artylerii OPL ( Poznań ), 18 Batalion Radiotechniczny ( Poznań-Ławica ), 22 Batalion Radiotechniczny ( Strachowice ).
W 1958r. na Lotnisko Strachowice wracają przewozy pasażerskie. Głównym powodem był brak betonowej DS. na Lotnisku Gądów Mały. Ponownie na Lotnisku Strachowice lądują i startują samoloty PLL LOT. Są to samoloty; Douglas DC-3, Lisunow Li-2, Iliuszyn Ił-12 B, Iliuszyn ( VEB ) Ił-14 P.
Około 1959r. 3 PLM przyjął na uzbrojenie pierwsze samoloty myśliwskie typu Lim-5. Samoloty pochodziły z ostatnich serii produkcyjnych. Pierwsza partia liczyła 12 maszyn. Samoloty te na okres około 10 lata stały się podstawowym myśliwcem w Pułku. Użytkowane były w Pułku do końca 80-tych lat XX wieku.
Około 1965r. było pewne, iż Pułk zostanie uzbrojony w naddźwiękowe samoloty myśliwskie typu MiG-21, które stał się podstawowym sprzętem jednostki do końca jej istnienia. W 1966r. w jednostce pojawiają się pierwsze MiG-21 F-13. Są to maszyny pozyskane z innych Polskich jednostek wojskowych, które w tym czasie otrzymywały już nowsze wersje tego myśliwca. Na przełomie 60/70-tych lat Pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze MiG-21 PF i MiG-21 PFM, które stają się podstawowym typem używanym w Pułku. Pozwoliły one na przezbrojenie Pułku na myśliwce naddźwiękowe, chociaż w 3 eskadrze lotniczej nadal latano na samolotach typu Lim-5. 
W 1968r. następuje w Polsce kolejna ważna reorganizacja, która skutkuje zmiana nazwy z 3 PLM na 11 Brandenburski PLM, czyli powrotu do nazwy historycznej. Jest to o tyle istotne, gdyż podkreśla, że Pułk brał udział w walkach z niemcami. W 1970r. Pułk otrzymał prawo do posiadania zbiorowego patrona; Osadników Ziemi Dolnośląskiej. W 1973r. oficjalnie Pułkowi przywrócono jego historyczną nazwę wyróżniającą i do września 1991r. nosił miano: 11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Osadników Ziemi Dolnośląskiej. Musimy także pamiętać, że w tym czasie 11 PLM stacjonujący w Debrznie zostaje przemianowany na 9 PLM.
W dniu 15.07.1970r. doszło do niecodziennego wypadku podczas ćwiczeń prowadzonych wspólnie z lotnictwem Czechosłowacji. Ćwiczenia odbywały się pod kryptonimem ZENIT-70 i miały na celu zacieśnianie Jednolitego Sytemu Obrony Powietrznej państw – stron Układu Warszawskiego. Jednym z zadań było przechwycenie naruszycela przez myśliwiec. Do tego zadania przygotowywał się kapitan pilot Henryk Osierda z 11 PLM. Okazało się jednak, iż jego samolot MiG-21 PFM jest niesprawny. Nakazano wykonać zadanie na innym samolocie. Był to jednak samolot z pary dyżurnej, uzbrojony w 2 k.p.r. R-3 S, a nie w szkolne pociski R-3 U. Naruszycielem był Czechosłowacki Su-7 BKL, który był pilotowany przez kapitana Frantiszka Kruźika. W ferworze walki kapitan pilot Henryk Osierda odpalił pocisk. Samolot Su-7 BKL został trafiony. Na szczęście jego pilot szczęśliwie się wystrzelił i uratował, lądując na spadochronie. Strona Polska za utracony samolot przekazała lotnictwu Czechosłowacji samolot Polski Su-7 BKL nr 6023. Piloci incydentu spotkali się i nie mieli do siebie żalu. Czy była to wyłącznie wina kapitana Henryka Osierda? Czy został on odpowiednio poinformowany i tylko zapomniał? Tego nie wiemy. Pilot miał jednak problemy, a na dodatek, pół roku później zginął w katastrofie lotniczej ( 16.02.1971r. ).
W okresie od 8.04. do 1.12.1976r. Pułkiem dowodził pierwszy Polski lotnik - kosmonauta, mjr dypl. pil. Mirosław Hermaszewski.
W sierpniu 1979r. Pułk został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

MiG-21 MF nb 8007 na terenie Lotniska Strachowice. Samolot zakończył służbę w 11 PLM przed 1995r. Zdjęcie 2010r.

Około 1980r. Pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze egzemplarze samolotów MiG-21 M / MF. 11 PLM ( jako jednostka JW. 1456 ) działa w składzie trzech eskadr; 1 i 2 z samolotami MiG-21 M / MF, a 3 eskadra z samolotami Lim-5. Samoloty MiG-21 PF / PFM zostały przekazane do innych jednostek.
W 1989r. pułk zostaje zobowiązany do przekazanie kilku samolotów MiG-21 MF do 62 PLM w Krzesinach. Jednak już w 1990r. samoloty te powracają do Starachowic, gdyż w Krzesinach nie było dostatecznej bazy osobowej i materiałowej do eksploatacji tych samolotów. W 1990r. zapadła w MON decyzja o wycofaniu samolotów MiG-21 PF / PFM z eksploatacji w Lotnictwie Polskim. W 1991r. Pułk posiadał na stanie 24 MiG-21 MF, 5 MiG-21 UM oraz około 4 TS-11 Iskra. 
Samoloty TS-11 Iskra wprowadzono na stan jednostki głównie dla podtrzymania nawyków pilotażowych i uzyskiwania koniecznego rocznego nalotu pilotów. Przypominam, iż sytuacja gospodarcza Polski była bardzo zła. MON stać było w tym okresie na zakup zaledwie 12 MiG-29 i na kolejne nie było szans.
W przededniu przemian społeczno-politycznych w Polsce ( 1989r. ) 11 BPLM nadal podlega pod 3 Korpus OPK ( poprzednio OPL OK. ) z dowództwem we Wrocławiu, ale już tylko w składzie dwóch pułków. Tym drugim był 62 PLM Krzesiny. Dodatkowo w tym czasie 3 Korpus OPK dysponuje; 1 Brygadą Artylerii OPK w Bytomiu, 79 Samodzielnym Pułkiem Artylerii w Poznaniu, 3 Brygada Radiotechniczną.
W 1989r. na bazie sprzętu 2 eskadry 11 PLM w Strachowicach utworzono 2 Eskadrę Lotnictwa Myśliwskiego w Mierzęcicach. Była to jednostka organizacyjnie podległa pod 11 PLM, lecz faktycznie była samodzielna. Większość je kadry nie pochodziła ze Strachowic. Zobacz osobny Rozdział.
W 1991r. następuje zmiana nazwy jednostki, konieczna z uwagi na przemiany społeczno-gospodarcze w Rzeczypospolitej. Nazwa 11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego, zmienia się na 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego. W sierpniu 1994r., na podstawie Decyzji MON, patronem Pułku został pilot i dowódca – płk Bolesław Orliński. Wreszcie Pułk ma prawdziwego patrona, wspaniałego Polaka i lotnika, który na dodatek jest pochowany we Wrocławiu.
Z początkiem 1999r. został rozformowany 2 ELM Mierzęcice. Samoloty powróciły do 11 PLM Strachowice. Lecz już jesienią 1999r. zapadła decyzja o rozformowaniu także 11 PLM. Wszystkie jego sprawne MiG-21 MF przekazano do 3 PLM ( były 62 PLM ) w Krzesinach i 10 PLM w Łasku. Dzięki temu wszystkie będące jeszcze w użyciu MiG-21 MF skupiono w tych dwóch pułkach.
W dniu 31.12.1999r. 11 PLM Strachowice przestał istnieć.
Samoloty używane w 3 / 11 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego we Wrocławiu-Strachowicach;
Jakowlew Jak-17 W,
Jakowlew Jak-23,
WSK Mielec Lim-1,
WSK Mielec Lim-2,
WSK Mielec Lim-5,
SB Lim-2,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 F-13,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 PF,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 PFM,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 M,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 MF,
Mikojan i Guriewicz MiG-21 U / UM,
TS-11 Iskra

Wypadki lotnicze w 11 PLM;
W dniu 24.01.1969r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM w okolicach miejscowości Zamłynie. Pilot porucznik Mieczysław Wojciechowski zginął. Cześć Jego Pamięci! Porucznik pilot Mieczysław Wojciechowski syn Mieczysława urodzony 29.04.1940r. w miejscowości Wilczkowice w powiecie Kraków. Absolwent OSL nr 5 w Radomiu z 25.03.1962r. Starszy pilot 11 PLM we Wrocławiu, pilot I klasy. Nalot 560 godzin na samolotach; Jak-11, SB Lim-2 / UTI MiG-15, Lim-5, MiG-21. Zadanie:
Lot na przechwycenie w DTWA z użyciem celownika radiolokacyjnego. Okoliczności katastrofy: Pilot wykonywał lot na samolocie MiG-21 PFM w dzień w trudnych warunkach atmosferycznych, wykorzystując celownik radiolokacyjny. Samolot zderzył się z ziemią w rejonie miejscowości Zamłynie. Prawdopodobną przyczyną katastrofy było niewłaściwe rozłożenie uwagi podczas poszukiwania celu. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
W dniu 16.02.1971r. wypadkowi uległ MiG-21 PFM z 11 PLM koło miejscowości Wrząca Śląska. Pilot kapitan Henryk Osierda zginął. Cześć Jego Pamięci! 
W dniu 14.06.1978r. wypadkowi uległ MiG-21 U z 11 PLM na lotnisku Wrocław-Strachowice. Pilot kapitan Zbigniew Jancewicz przeżył ( zginął ). Brak bliższych informacji. 
W dniu 2.08.1979r. wypadkowi uległ MiG-21 F-13 nb 2409 nr 762409 z 11 PLM. Pilot przeżył.
W dniu 4.03.1988r. wypadkowi uległ MiG-21 MF z 11 PLM na lotnisku Starachowice-Wrocław. Pilot porucznik Jarosław Górecki zginął podczas startu do nocnego lotu. Przyczyną katastrofy była niesprawność silnika wynikająca z uszkodzenia przewodu powietrznego doprowadzającego powietrze pod ciśnieniem do pompy paliwowej dopalacza. Nadmierna ilość paliwa spowodowała przepalanie łopatek turbiny i przerwanie pracy silnika. W miejscu gdzie zginął pilot koledzy z JW. 1465 umieścili tablice pamiątkową. Cześć Jego Pamięci!
Na terenie byłej 3 BLot znajduje się obelisk z tablicą upamiętniającą wszystkich poległych w 3 / 11 PLM.

Tablica pamiątkowa na terenie byłej 3 BLot. 2007r.

3 BLot
 

Godło 3 Bazy Lotniczej.

Sztab 3 Bazy Lotniczej. 2009r.

Po likwidacji 11 PLM w 1999r. Lotnisko Strachowice staje się tylko 3 Bazą Lotniczą w której nie bazowała żadna jednostka bojowa. Było to ściśle powiązane z przystąpieniem Rzeczypospolitej do struktur NATO, wprowadzaniem nowej struktury Lotnictwa Wojskowego oraz brakiem perspektyw na większą ilość nowych samolotów bojowych. 
3 Baza Lotnicza została powołana na podstawie Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr Pf-26/Org. z dnia 04.03.1999r., Rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP Nr 029/Org. z dnia 17.03.1999r., Rozkazu Dowódcy WLOP Nr Pf 63 z dnia 15.04.1999r. i Rozkazu Dowódcy 3.KOP Nr Pf-28 z dnia 10.05.1999r. Za datę powstania 3 BLot przyjęto datę 15.05.1999r., choć pełną działalność rozpoczęła się z początkiem 2000r.
3 Baza Lotnicza rozpoczęła działalność z dniem 1.01.2000r., jako JW. 3030. Baza przejęła część zadań rozformowanego 11 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego, 1. batalionu zabezpieczenia z Mierzęcic oraz Wydziału Administracyjno – Gospodarczego ( WAG ) 3. Korpusu Obrony Powietrznej.
3 Baza Lotnicza była Jednostką Wojskową zabezpieczaną pod względem finansowo – gospodarczym przez 2. Wojskowy Oddział Gospodarczy we Wrocławiu. 3. Baza Lotnicza kontynuowała tradycje lotnicze 11 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego i jego patrona płk pil. Bolesława Orlińskiego.
Z jednostek lotniczych w Strachowicach funkcjonowała wyłącznie 3 Eskadra Lotnictwa Transportowo-Łącznikowego, wykonująca loty głównie przy użyciu śmigłowców.
Ponieważ pierwsza dekada XXI wieku wiązała się z dużym zaangażowaniem Wojska Polskiego w misje zagraniczne Lotnisko Strachowice stało się ważnym punktem z którego nasi żołnierze wyruszali na te misje. To głównie z Lotniska Strachowice odlatywały samoloty z żołnierzami i sprzętem; CASA C-295 M, C-130 Herkules, Boeing C-17 Globemaster III, Antonow An-124.

Lotnisko Wrocław-Starachowice 2007r. 

Mimo krótkiego okresu czasu, już w 2007r. następują kolejne zmiany organizacyjne. Zgodnie z decyzją Ministra Obrony Narodowej w sprawie rozformowania dowództwa 2. i 3. Korpusu Obrony Powietrznej oraz zmiany podporządkowania niektórych jednostek organizacyjnych Sił Powietrznych w dniu 27.04.2007r. nastąpiło przekazanie 3. Bazy Lotniczej w bezpośrednie podporządkowanie pod dowództwo 3. Brygady Lotnictwa Transportowego Powidz (, a od 1.01.2009r. dowództwo 3. Skrzydła Lotnictwa Transportowego Powidz ).
Dalsza redukcja potencjału obronnego Rzeczypospolitej dokonywana przez liberalny Rząd Platformy Obywatelskiej Premiera Donalda Tuska i MON ( Minister Bogdan Klich ) doprowadza do likwidacji kolejnego Polskiego Lotniska Wojskowego. Choć na szczęście Lotnisko Strachowice będzie funkcjonowało jako Cywilny Port Lotniczy. O czym poniżej. Do końca czerwca 2010r. nastąpiło rozformowanie 3 BLot, a na jej miejscu powstanie z dniem 1.07.2010r. Komenda Obsługi Lotniska podległa pod 8 Bazę Lotnictwa Transportowego z Balic. To już jest epitafium Lotnictwa Wojskowego w Strachowicach.
W dniu 17.06.2010r. odbył się uroczysty apel w związku z rozformowaniem 3 Bazy Lotniczej. W uroczystym apelu udział wzięli zaproszeni goście, w tym m.in. dowódca 3. Skrzydła Lotnictwa Transportowego gen. bryg. pil. Tadeusz Mikutel, ostatni dowódca 3. Korpusu Obrony Powietrznej gen. bryg. w stanie spoczynku Zbigniew Janoś, ostatni dowódca 11. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego płk rez. pil. Zbigniew Martynowicz, były dowódca 3. Bazy Lotniczej płk Bogusław Ochap, dowódca 8. Bazy Lotnictwa Transportowego płk pil. Mirosław Jemielniak, dowódca 13. eskadry lotnictwa transportowego ppłk pil. Dariusz Janiszek, dowódca 14. eskadry lotnictwa transportowego ppłk pil. Mieczysław Gaudyn oraz przedstawiciele innych jednostek i instytucji współpracujących z bazą. Po złożeniu meldunku Dowódcy 3. SLTr przez Dowódcę Bazy płk. Mirosława Molika o gotowości pododdziałów do uroczystego apelu odbyło się powitanie zaproszonych gości oraz wciągnięcie na maszt flagi Sił Powietrznych. Następnie odczytano wyciągi z rozkazów o rozformowaniu bazy oraz o wyróżnieniach kadry i pracowników wojska. Uroczystość zakończyła defilada pododdziałów, po której zaproszeni goście udali się do Sali Tradycji bazy w celu dokonania pamiątkowych wpisów w Księdze Pamiątkowej. Dowódca bazy uhonorował zaproszonych gości dyplomami i pamiątkowymi medalami.

3 Bazą Lotniczą dowodzili kolejno: 
- ppłk mgr inż. Tadeusz Wąs ( 1999r. – 03.2001r. )
- p.o. płk mgr Krzysztof Grzybowski ( Grabowski ) ( 03.2001r. – 12.2001r. )
- płk dr pil. Leszek Cwojdziński ( 12.2001r. – 11.2002r. )
- płk mgr inż. Bogusław Ochap ( 11.2002r. – 08.2007r. )
- płk mgr inż. Mirosław Molik ( 09.2007r. – 30.06.2010r. )

Podporządkowanie;
3 Korpus Obrony Powietrznej ( 15.05.1999r. – 27.04.2007r. )
3 Brygada Lotnictwa Transportowego ( 27.04.2007r. – 31.12.2008r. )
3 Skrzydło Lotnictwa Transportowego ( 1.01.2009r. – 30.06.2010r. )

Baza dziedziczyła tradycje następujących jednostek:
- 11 Pułk Myśliwski ( 1925r. – 1928r. )
- 5 Pułk Lotniczy ( 1928r. – 1939r. )
- 317 dywizjon „Wileński” ( 1941r. – 1947r. )
- 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego ( 1945r. – 1946r. )
- 3 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego ( 1946r. – 1967r. )
- 11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego ( 1967r. – 1991r. )
- 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego im. płk pil. Bolesława Orlińskiego ( 1991r. – 1999r. )


Ostatnie symbole po 3 BLot. 2010r.

Ostatnia zbiórka personelu 3 BLot. 2010r.

Dopełniając temat jednostek wojskowych na terenie Lotniska Strachowice należy wspomnieć o 3 Eskadrze Lotnictwa Transportowo-Łącznikowego. Jednostka ta funkcjonowała przez długie lata. Użytkowała przede wszystkim małych samolotów i śmigłowców. Największymi samolotami były Antonow An-2. Podstawowe śmigłowce to; Mi-2 i Mi-8.
Adres; 3 Baza Lotnicza, ul. Graniczna 13, 54-516 Wrocław.
Wojskowe epitafium.
Nie ulega wątpliwości, iż bytność Wojska Polskiego na Strachowicach dobiega końca. Jesienią 2010r. AMW wystawiła na sprzedaż ostatnie grunty, razem z bocznicą kolejowa. Teren jest zabudowany licznymi budynkami, które w zasadzie nie nadają się do adaptacji, tylko do rozbiórki. Ale sam teren jest atrakcyjny dla branży hotelowej, magazynowej, czy handlowej.


Tereny wystawione na sprzedaż przez AMW. 2011r.

Port Lotniczy Strachowice.

wroclaw_Logo
Adres lotniska
Międzynarodowy Port Lotniczy im. Mikołaja Kopernika ( oficjalna nazwa angielska: Copernicus Airport Wrocław, kod IATA: WRO, kod ICAO: EPWR ). Położony 123 m npm.
Wrocław-Strachowice ul. Skarżyńskiego 36, 54-530 Wrocław.
Telefon kontaktowy: +48 (71) 358 11 00 Faks: +48 (71) 357 39 73.
Port Lotniczy im. Mikołaja Kopernika we Wrocławiu jest aktualnie ( 2010r. ) w posiadaniu trzech właścicieli:
Przedsiębiorstwo Państwowe "Porty Lotnicze" w Warszawie - 38,10 proc. akcji
Miasto - Gmina Wrocław - 46,39 proc. akcji
Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego - 15,51 proc. akcji

Cywilna historia Lotniska datuje się od czerwca 1945r.. Równocześnie uruchomione zostało okrężne połączenie lotnicze na trasie Warszawa - Łódź - Poznań - Wrocław - Katowice - Łódź - Warszawa.
Wiosną 1946r. lotnisko cywilne zostało przeniesione na lotnisko trawiaste Gądów Mały z jednoczesnym uruchomieniem połączenia Warszawa - Wrocław - Warszawa z międzylądowaniem w Łodzi a w latach 1948r. – 1950r. również połączenia Poznań - Wrocław - Katowice. 
Loty cywilne do Strachowic powróciły w 1958r. wówczas to jedynym przewoźnikiem był PLL LOT. Utrzymywano wyłącznie połączenia regularne, krajowe, w rozkładach lotów na okres letni i zimowy. Wykonywano głównie połączenia do / z Warszawy. Czasami Gdańsk, Szczecin, Poznań. Połączenia realizowały samoloty; Douglas DC-3, Lisunow Li-2, Iliuszyn Ił-12 B, Iliuszyn ( VEB ) Ił-14 P. W 60-tych latach pojawiają się turbośmigłowe Ił-18 i An-24.
Wprowadzenie stanu wojennego przez Generała Wojciecha Jaruzelskiego całkowicie wstrzymało na kilkanaście miesięcy ruch pasażerski. Lata 80-te to marazm w lotach krajowych i zagranicznych.
Do 1992r., kiedy to powołana została spółka Port Lotniczy Wrocław S.A., lotnisko obsługiwało regularne połączenia z Warszawą, Krakowem i Rzeszowem oraz sezonowe połączenia z Gdańskiem, Szczecinem i Koszalinem.
Dopiero przemiany społeczno-gospodarcze umożliwiły dynamiczny rozwój lotnictwa cywilnego. Od stycznia 1992r. Lotnisko zaczęło działać jako Port Lotniczy Wrocław S.A. Pierwsze zagraniczne połączenie uruchomiono uroczyście w styczniu 1993r. z Frankfurtem nad Manem. Następnie w kwietniu 1993r. z Dusseldorfem, a od 1998r. z Wiedniem i Kopenhagą. 
W marcu 2005r. przedstawiciele Agencji Mienia Wojskowego ( AMW ) i wrocławskiego Portu 
Lotniczego podpisali umowę dzierżawy, na podstawie której lotnisko cywilne będzie mogło korzystać z infrastruktury i urządzeń lotniska wojskowego. Początkowo umowa została zawarta na okres 3 lat. Do tej pory wojsko i Port Lotniczy Wrocław byli współużytkownikami, ale nie współzarządzającymi terenem lotniska, z którego korzystały samoloty zarówno cywilne, jak i wojskowe. Na podstawie tej umowy Port Lotniczy przejął 470 hektarów z ogólnej powierzchni 700 ha lotniska wojskowego. 
Prezes wrocławskiego Portu Lotniczego Andrzej Barski podkreślił, że podpisanie umowy umożliwi rozwój lotniska. - "Będziemy mogli rozbudować terminal oraz płytę lotniska. Nasz obecny terminal 
jest przewidziany na 600 tys. pasażerów rocznie, a w tym roku ( 2005r. ) przewidujemy ruch na poziomie pół miliona ludzi, więc zbliżamy się do ściany. A w lecie co najmniej kilkakrotnie zbliżymy się do masy krytycznej" - podkreślił Andrzej Barski. Przedstawiciele portu nie chcieli powiedzieć, za ile będą dzierżawić od AMW przejęte tereny. Poinformowano jedynie, że kwota jest dużo mniejsza niż ta, którą wynegocjowano przy podobnej transakcji w Krakowie-Balicach.
Do tej pory jakiekolwiek inwestycje nie były możliwe, bo w świetle prawa każdy obiekt wybudowany nie na swojej działce należy do właściciela terenu. Czyli w tym przypadku do wojska. Bez wątpienia 2005r. stał się przełomowym dla rozwoju Portu Lotniczego Strachowice.
Wówczas to, w 2005r. władze portu podjęły decyzję o budowie nowej DS i terminalu. Nadzwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy Portu Lotniczego we Wrocławiu zaakceptowało plan generalny rozbudowy lotniska. Nowy terminal chciano oddać do użytku w 2008r., ale tak się nie stało. W planach jest wydłużenie DS. z obecnych 2 500 m do 3 000 m i budowa drugiej DS.. Od razu wyjaśnię, że o ile wydłużenie DS. do 3 000 m jest tylko kwestią funduszy ( i dokupienia gruntu ), to budowa drugiej równoległej DS. jest niemożliwa z uwagi na zlokalizowane w pobliżu osiedla mieszkalne. 
W tym okresie ogromnym plusem Portu było to, iż nie był finansowo zadłużony. 
W dniu 6.12.2005r. nadano lotnisku imię Mikołaja Kopernika oraz otworzono nową część terminalu, zwiększając jednocześnie do 750 000 maksymalną liczbę obsługiwanych pasażerów na rok.
Pierwsza dekada XXI wieku to dalszy rozwój połączeń zagranicznych stałych i czarterowych. Realizowały je takie typy samolotów jak; Airbus A319, Airbus A320, A310-300, Airbus A330-300, Boeing 737-400, Boeing 737-800, McDonnell Douglas MD-82.
Wrocław jest pierwszym miastem w Polsce skąd uruchomione zostały połączenia słynnych irlandzkich tanich linii lotniczych - Ryanair. Ten tani przewoźnik zaoferował Dolnoślązakom codzienne loty do Londynu.
W marcu 2008r. oddano do użytku nowy terminal ( wydzielona część w istniejącym budynku ) o powierzchni 1 900 m kwadratowych. Terminal przeznaczony jest do obsługi pasażerów podróżujących do krajów ze strefy non Schengen. 
Obecnie jest piątym najruchliwszym Polskim portem lotniczym ( pod względem liczby obsługiwanych pasażerów ), natomiast porównując liczbę operacji lotniczych zajmuje on trzecią pozycję. W 2007r. po raz pierwszy obsłużono ponad 1 milion pasażerów, a dokładnie 1 270 825 osób.
Obecnie znajduje się tutaj terminal lotniczy zagraniczny i krajowy umieszczone w jednym budynku oraz terminal towarowy.
Wrocławski port lotniczy jest obecnie ( 2010r. ) obsługiwany przez 7 regularnych linii lotniczych. W okresie letnim obsługuje szereg połączeń czarterowych. Lotnisko obsługuje tanie linie lotnicze oraz regularne linie lotnicze, takie jak: PLL LOT, Lufthansa, Cimber Air, Ryanair, Wizz Air, Norwegian. 
1. LOT tel: 0801 703 703 kasa: (071) 358 12 03 2. Lufthansa tel.: 0801 312 312 3. Cimber Sterling tel.: (071) 35 81 201 4. Ryanair tel.: 0300 303 033 5. Wizz Air tel.: 022 351 94 99. 
Natomiast w okresie letnim obsługuje szereg połączeń czarterowych m.in. do Bułgarii, Egiptu, na Kretę, Rodos, Tunezji i Turcji.
W 2010r. z Lotniska Strachowice można było dolecieć do 28 portów.
W dniu 11.06.2010r. Lotnisko otrzymało 464,5 ha gruntu, a w ciągu kolejnych trzech miesięcy ma dostać kolejne 240 ha, co pozwoli na dalsze inwestowanie w infrastrukturę obiektu.

Rok

Pasażerowie

Cargo (tony)

Operacje lotnicze

1998

174 202

871

9 558

1999

191 502

628

10 333

2000

210 873

2 548

11 858

2001

237 705

1 172

7 430

2002

236 151

1 571

6 594

2003

284 334

1 183

12 384

2004

355 431

823

18 509

2005

454 047

1 378

20 556

2006

857 931

1 510

25 002

2007

1 270 825

1 458

26 948

2008

1 486 442

1 462

32 000

2009

1 365 456

1 031

25 472

I-XI 2010

1 551 654

885

21 972





Stary Terminal Porty Lotniczego. 2010r.

Wnętrze starego Terminalu. 2010r.

Wnętrze starego Terminalu. 2010r.

Kaplica na terenie starego terminalu. 2010r.

Dojazd na Lotnisko.
Dojazd na Lotnisko jest chyba jednym z najgorszych w Rzeczypospolitej i to pomimo przebiegania w pobliżu autostrady A4. Z tej autostrady nie ma bezpośredniego zjazdu i trzeba się nieźle nakręcić kierownicą, aby dostrzec do portu. Do lotniska od strony Jeleniej Góry dojedziemy trasą 35, a następnie ulicami: Czekoladową, Karmelkową, Awicenny, Stanisławowską, oraz Mińską bezpośrednio do ulicy Granicznej. Oznakowania kierujące do portu są poprawne, ale nie da się na lotnisko dojechać na pamięć. Związane to jest z licznymi inwestycjami prowadzonymi w strukturze drogowej Wrocławia. Kierowcy podążający na Lotnisko po raz pierwszy lub po dłuższej przerwie, powinni uzbroić się w cierpliwość i duży margines czasu.
Parkingi są piętą achillesową Lotniska. Przy samym terminalu znajdzie miejsce tylko 500 samochodów. Na dodatek cena jest stosunkowo wysoka. 
Komunikacja zbiorowa.
Autobus linii 406 kursuje do Dworca Głównego PKP i Centralnego PKS:
- w dni powszednie co 20-30 minut (w godz. 4,52 - 22.53)
- w dni wolne i świąteczne co 40 minut (w godz. 6.02 - 22.56)
Autobus nocny linii 249 kursuje na trasie Lotnisko - Jarnołtów,
- dwa razy w ciągu doby.
Cena biletu normalnego 2,40 złotych, nocny 2,80 złotych. Bilet można zakupić u kierowcy za dodatkową opłatę 0,40 złotych.
Firma Dekatlon oferuje pasażerom lotów czarterowych transfery na lotnisko we Wrocławiu z Jeleniej Góry, Legnicy, Wałbrzycha i Świdnicy.
Przed terminalem pasażerskim znajduje się postój taksówek, który obsługuje firma Taxi-Plus. telefon:
+48 71 358 12 99. Telefony innych firm taksówkowych: Domino Taxi, tel. +48 71 1-9625, MPT, tel. +48 71 1-9191, ZPT, tel. +48 71 1-9622, Taxi Blues, tel. +48 71 1-9661, Lux Radio Taxi, tel. +48 71 1-9623, Taxi Maj, tel. +48 71 1-9585, Super Taxi, tel. +48 71 1-9663.
Na lotnisku znajduje się kilka punktów wypożyczali samochodów: 1. AVIS (071) 358 12 93 2. Budget (071) 358 12 92 3. Europcar (071) 358 12 91 4. Hertz (071) 358 12 94 5. Sixt (071) 353 77 14 6. National - Alamo (071) 358 12 96 7. Feldman-Car (071) 358 12 09 
Przy lotnisku nie ma hoteli, ale z uwagi na niewielką odległość do centrum Wrocławia można korzystać z bazy hotelowej Miasta. Najbliższy hotel znajduje się już w odległości 3,6 km od Lotniska.
Kolej na Lotnisko.

Nieużywana bocznica kolejowa. 2010r.

Możliwe jest także uruchomienie połączenia kolejowego. Dzięki niemu pasażerowie mogliby szynobusami pokonywać trasę Lotnisko – Dworzec Główny Wrocław. Większość infrastruktury istnieje. Jest bocznica kolejowa, którą właściciel, czyli AMW wystawiła na sprzedaż jesienią 2010r.. Cena wywoławcza 3 600 000 złotych. Czy do tego dojdzie? Szanse są 50/50.

Nowy Terminal 

Makieta nowego terminalu demonstrowana w starym terminalu. 2010r.

Budowa nowego terminalu ( portu lotniczego ) od kilku lat była już koniecznością. Szczęśliwie dla lotnictwa cywilnego wojsko ograniczało swoja działalność na lotnisku. Jak wspomniałem powyżej, 2005r. okazał się przełomowy i pozwolił śmielej inwestować w infrastrukturę. Można było rozpocząć prace przygotowawcze do realizacji nowego terminalu.
Konkurs na projekt nowego Terminalu ogłoszono w 2005r.. Celem konkursu było uzyskanie atrakcyjnej architektonicznie, funkcjonalnie i ekonomicznie koncepcji Terminalu pasażerskiego Międzynarodowego Portu Lotniczego we Wrocławiu ( z zagospodarowaniem otaczającego go terenu ). 
Kryteria oceny prac; 1. walory architektoniczne - 40% . 2. walory funkcjonalne - 40% . 3. deklarowana cena wykonania dokumentacji inwestycji - 20% .
Natomiast nieporozumieniem było ustalenie nagród; I nagroda 30 000 złotych, II nagroda 30 000 złotych, III nagroda 20 000 złotych. Czy jesteśmy tak bogaci, iż stać nas na rozdawnictwo społecznych funduszy? Przecież celem nie był konkurs, tylko nowy terminal. Te 80 000 złotych można było lepiej spożytkować. Poza tym, liczą się tylko zwycięscy, a oni i tak zarobią na projekcie.
Skład Sądu Konkursowego: 
mgr inż. arch. Adam Zwierzchowski - Stowarzyszenie Architektów Polskich -przewodniczący 
prof. inż. arch. Wojciech Leśnikowski - Uniwersytet w Illinois USA - sędzia referent 
dr inż. arch. Magdalena Belof - Urząd Marszałkowski - sędzia 
mgr arch. Piotr Fokczyński - Urząd Miejski Wrocławia - sędzia 
mgr inż. Tadeusz Kura - Port Lotniczy Wrocław S.A - sędzia 
dr hab.inż. arch. Tomasz Ossowicz - Biuro Rozwoju Miasta Wrocławia - sędzia 
mgr inż. Henryk Paw - Port Lotniczy Wrocław S.A. - sędzia 
dr inż. arch. Marek Skorupski - Politechnika Wrocławska - sędzia 

I jeszcze jedna uwaga. Nie mam pojęcia, dlaczego tą inwestycje sztucznie powiązano z impreza sportową Euro 2012 ( piłka nożna )? Czy to znaczy, że w innym wypadku nowego dworca by nie było? Przecież impreza sportowa potrwa zaledwie trzy tygodnie i potem terminal będzie rozebrany? Przecież to jest chore. Chyba, że na to popatrzymy jak na „kolejny sukces” nieudolnego Rządu Premiera Donalda Tuska, który zlikwidował kilka lotnisk w Rzeczypospolitej.
W dniu 19.07.2006r. rozstrzygnięto konkurs na projekt nowego terminalu we Wrocławiu. Wygrała koncepcja architektów z warszawskiej firmy JSK. Zwycięzcami zostali Zbigniew Pszczulny i Mariusz Rutz z firmy JSK Architekci. Firma zaprojektowała wcześniej lotniska we Frankfurcie, Düsseldorfie i Berlinie-Schönefeld. Ta koncepcja spodobała się jury ze względu na swoją prostotę i estetykę, połączoną z dużą funkcjonalnością. Nowy terminal zostanie zbudowany na zasadzie modułów, które w przyszłości z łatwością będzie można rozbudować. 
Pozwolenia na budowę wydano w grudniu 2006r., a przetarg na wykonanie został ogłoszony na początku 2007r.. Planowano, że w 2009r. pierwsi pasażerowie zostaną obsłużeni w nowym Terminalu. Jednak działania przygotowawcze znacznie się wydłużyły. 
W dniu 11.03.2009r. otwarto koperty z ofertami trzech konsorcjów na budowę nowego terminala. Przewidywany kosz inwestycji to 430 milionów złotych brutto. Trzy konsorcja; Hochtief Polska, Hochtief Construction wycenił swoją ofertę na 296 730 492,92 zł brutto, Budimex Dromex, Ferrovial Agroman na 298 598 220,93 zł brutto, zaś Mostostal Warszawa, Acciona Infraestructuras na 329 571 887 zł brutto. Wszystkie konsorcja zadeklarowały ukończenie inwestycji do 30.03.2011r. i udzielenie gwarancji na okres 73 miesięcy.
Budowa ani na moment nie wstrzymała ruchu lotniczego na Lotnisku.
Nowy terminal pozwoli na zwiększenie przepustowości terminalu z 1,2 do 3,5 ( 3,2 ) mln pasażerów rocznie. Po ewentualnych kolejnych rozbudowach nawet 7 milionów pasażerów. W ramach całego projektu powstanie również ponad tysiąc miejsc parkingowych. Oszacowano, że dzięki realizacji przedsięwzięcia powstanie dodatkowo ponad 7 000 miejsc pracy. Całość składa się z dwóch zadań, budowy nowego terminalu oraz budowy i rozbudowy płaszczyzn lotniskowych. Nowy terminal to nowoczesna i dynamiczna architektura - najbardziej charakterystycznym elementem terminalu jest dach o powierzchni 19 tys. m kwadratowych. Nowy budynek, będzie posiadał jedną z największych kubatur w Polsce - 330 429,81 m sześciennych, na 4 piętrach ( w tym jednym podziemnym ). Jest to jedna z największych kubatur wśród Polskich terminali. Powierzchnia blisko 50 000 m kwadratowych. Znajdzie się tutaj: 8 stanowisk kontroli bezpieczeństwa, 21 stanowisk odprawy biletowo-bagażowej, sale konferencyjne, bary, kawiarnie, apteka, bank, galeria handlowa, stacja kolejowa. Najnowocześniejszy system kontroli bagażu ( w tym 2 urządzenia do precyzyjnej kontroli podejrzanych przesyłek, pracujące na zasadzie tomografu ). Terminal został zbudowany z 2 000 ton stali. Kawiarnia położona na wysokości dziewięciu i pół metra. Będzie z niej można obserwować pas startowy, drogę kołowania i płaszczyzny postojowe samolotów. Widok na samoloty podjeżdżające pod terminalu będzie też miała restauracja na parterze terminalu. Najbardziej przestronna będzie hala przylotów i odlotów – ma mieć powierzchnię 1700 m kwadratowych – to prawie 4 razy więcej niż w obecnie wykorzystywanym terminalu. Cały obiekt będzie klimatyzowany. Darmowy dostęp do Internetu. Około 4 000 m kwadratowych powierzchni komercyjnej ( sale konferencyjne, galeria handlowa, gastronomia, usługi bankowe itd. ). Stary terminal to zaledwie powierzchnia 39 000 m kwadratowych. 
Nowością na wrocławskim lotnisku będą też rękawy, którymi pasażerowie będą przechodzić bezpośrednio do samolotów. Na początek zamontowane zostaną 2 takie rękawy, ale wraz z rozwojem ruchu pasażerskiego ich liczbę będzie można potroić. Wrocław, po Okęciu, jest drugim takim portem lotniczym z rękawami. Przed terminalem powstaje 16 stanowisk postojowych dla samolotów, w sumie na całym lotnisku będzie ich ok. 30.
Mimo że nowy terminal na wrocławskim lotnisku ma być wybudowany do końca marca 2011r., to rzeczywista odprawa pasażerów zacznie się tam pod koniec września 2011r.. Kilka miesięcy potrwają specjalistyczne odbiory techniczne oraz rozruch urządzeń i systemów stosowanych w tego typu obiektach.
W sierpniu 2009r. wkopano pierwszą łopatę pod budowę. Przez cały czas prace szły zgodnie z harmonogramem. W ciągu 12 miesięcy; gotowa była bryła nowego terminalu, a blachą pokrywano dach obiektu. W jednej trzeciej wykonano prace związane z pokrywaniem szkłem fasad. Do oszklenia terminalu zużyto w sumie 11,5 tys. mkw. szkła. W 65% zrealizowano budowę infrastruktury zewnętrznej, takiej jak parkingi, czy drogi dojazdowe. Na placu budowy zatrudnionych dziennie było 400 – 700 osób.
Z uwagi na niewielką odległość Lotniska od osiedli mieszkalnych niezbędnym okazało się postawienie ekranów dźwiękochłonnych. Ekrany zostały postawione wzdłuż ogrodzenia płyty postojowej. Całość ma 142 m długości i 6 m wysokości. Pomiary przed przystąpieniem do montażu prowadzili przez wiele miesięcy naukowcy z Politechniki Wrocławskiej. Ekrany są odporne na silne podmuchy z dysz lądujących samolotów. Bariera dźwiękochłonna jest droga. Przed jej montażem wykonawca przeprowadził odwierty na głębokości 5 metrów zapewniając stabilność instalacji. Bariera zmniejsza hałas o 2 do 12 decybeli. Koszt około 1 miliona złotych. 

Budowa fundamentów. 2009r.

Budowa fundamentów. 2009r.

Budowa szkieletu. 2010r.

Zaawansowana budowa. 2010r.


Zaawansowana budowa. 2010r.

Konstrukcja budynku. 2010r.

Budynek jest już oszklony. Konstrukcje od strony ogrodzenia to rękawy. 2010r.

Daleko zaawansowana budowa. 2010r.

Daleko zaawansowana budowa. 2010r.

Daleko zaawansowana budowa. 2010r.

Infrastruktura Lotniska Strachowice 2010r.

DS utwardzona ma wymiary 2 500 m x 58 m, jest usytuowana na kierunki 11/29. Powierzchnia 120 000 m kwadratowych. Nawierzchnia asfalto-betonowa, zdolna do przyjęcia najcięższych samolotów, nawet An-124. Pierwsza betonowa DS. powstał w 1953r. i miała długość 2 000 m.. Obecnie ( 2010r. ) są plany wydłużenia DS. do 3 000 m.

Na podejściu DS. od strony wschodniej. W oddali po prawej stronie żuraw budowlany na miejscu nowego terminalu. 2010r.


DS. Widok od strony zachodniej. Po lewej stronie WKL. 2010r.


Widok na pole wzlotów. Na pierwszym planie samochodowa droga techniczna. Samolot A-320 kołuje po głównej DK w kierunku starego terminalu. Dalej jest DS.. Na horyzoncie widać las, a w nim obszar rozśrodkowania samolotów bojowych. 2010r.

Drogi kołowania. Od północnej strony DS. równolegle usytuowana jest główna DK o długości około 2 000 m.. DS., główna DK i CPPS Terminalu łączy DK o długości około 600 m. Łącznie Lotnisko dysponuje około 6 000 m dróg kołowania. 
PPS ( Płaszczyzny Postojowe Samolotów ). CPPS umieszczona jest tuż obok starego terminalu. Ma powierzchnię około 50 000 m kwadratowych. To tutaj do 2011r. pasażerowie wsiadali i wysiadali z samolotów. 

CPPS przy starym terminalu. 2010r.

CPPS przy starym terminalu. 2010r.

Obecnie ( 2010r. ) budowano nową CPPS umieszczoną naprzeciw nowego terminalu. Łączy się ona z PPS terminalu towarowego. Docelowo nowa płyta będzie miała powierzchnię blisko 100 000 m kwadratowych. W południowej części Lotniska umieszczone są jeszcze dwie kolejne PPS. Jedna była wojskową centralną płaszczyzną postojową. Ma wymiary 700 m x 50 m, powierzchnia 35 000 m kwadratowych. Druga o mniejszych wymiarach ( 200 m x 40 m ). Do tej liczby należy doliczyć płaszczyzny postojowe zlokalizowane przed hangarami.
Hangary. Lotnisko Strachowice posiada aż 7 hangarów. Największe mają w podstawie 100 m x 45 m. Wszystkie były wykorzystywane przez Polskie Lotnictwo Wojskowe. Obecnie ( 2011r. ) są stopniowo przejmowane przez firmy cywilne. 

Jeden z hangarów. Przed hangarem samoloty An-2. 2000r.

Wieże kontroli lotów. Najstarsza, nieistniejąca WKL była zlokalizowano przy zespole hangarów. Kolejna była ulokowana na południe od starego terminalu pasażerskiego. Powszechnie nazywana ją wieżą wojskową. W marcu 2010r. została rozebrana. Trzecia WKL zlokalizowana jest w zespole budynków starego terminalu. Najnowsza i obecnie eksploatowana ulokowana jest w pobliżu terminalu towarowego. Został oddana do użytku w 2005r.

Stara wojskowa WKL. W marcu 2010r. została rozebrana. 2006r.

Nowa WKL. 2010r.

Nowa WKL. Widok od tyłu. 2005r.

Stojanki. W południowo zachodniej części lotniska, wśród licznego drzewostanu zlokalizowano jedną ze stref rozśrodkowania samolotów bojowych. Umieszczono tam 18 indywidualnych stanowisk. Większość z nich jest otoczona z trzech stron wałami ziemnymi, o wysokości 3-4 m. Druga strefę rozśrodkowania samolotów bojowych umieszczono w południowo wschodniej części Lotniska. Tutaj znajduje się 12 stanowisk. Są one podwójne, czyli jest 6 zespołów, otoczonych z trzech stron wałami ziemnymi. Dodatkowo stanowiska zwrócone wyjazdem do pola wzlotów ( na południe ) mają za drogą kołowania dodatkowy wał ziemny. Stanowiska są podobne do tych jakie można spotkać na Lotnisku Mierzecice Pyrzowicie. Na Lotnisku Strachowice nie ma schronohangarów. 

Strefa rozśrodkowania południowo zachodnia. 2010r.

Strefa rozśrodkowania południowo wschodnia. 2010r.

MPS. Skład materiałów pędnych i smarów zlokalizowano we wschodniej części Lotniska, tuż przy bocznicy kolejowej.

MPS. 2010r.

Na terenie Lotniska zlokalizowano kilkanaście obiektów o charakterze lotniczym i militarnym. Znaleźć tu można; obiekty systemu łączności i radiolokacji, schrony, bombo-skład, strzelnicę samolotową, stanowiska OPL, wartownie. Są także inne obiekty; kotłownia, lokomotywownia, park samochodowy i inne. Główny zespół koszarowo sztabowy ulokowana w części północno wschodniej obszaru, pomiędzy zespołem hangarów, a główną bramą wojskową.

Wojskowa część 3 BLot. U dołu ulica Graniczna i główna brama wjazdowa. Na skwerze widoczny MiG-21 MF nb 8007. W centrum główne budynki sztabowo-koszarowe. Dalej zespół hangarów i pole wzlotów. 2000r.

Cały teren lotniska jest ogrodzony.

Jedna z bram wiodąca na teren Lotniska. 2010r.

Szczegółowe dane Lotniska Strachowice na 2010r.

51°06'09.66"N 016°53'09.01"E - 950 m od THR 29, na linii centralnej RWY 11/29

Deklarowane długości drogi startowej i wymiary zabezpieczenia końców drogi startowej

RWY

Wymiary RWY (m)

Kierunek

Nawierzchnia / nośność

Współrzędne THR

Wysokość THR (m)

11
29

2500 x 58
2500 x 58

116° GEO / 113° MAG
296° GEO / 293° MAG

asfaltobeton / PCN 54/F/A/X/T
asfaltobeton / PCN 54/F/A/X/T

51°06'31.69"N 016°51'56.97"E
51°05'56.26"N 016°53'52.65"E

123.2
122.1

RWY

Pas startowy (m)

SWY (m)

CWY (m)

TORA (m)

TODA (m)

ASDA (m)

LDA (m)

11
29

3463 x 300
3463 x 300

brak
brak

brak
brak

2500
2500

2500
2500

2500
2500

2500
2500

 

 


Urządzenia łączności radiowej ATS

TWR

Wrocław WIEŻA/TOWER - 127.225 MHz

Wyposażenie w środki radionawigacyjne

Rodzaj

Znak

Częstotliwość

Współrzędne anteny

Uwagi

ILS GP
ILS LLZ
DME
NDB
NDB


WRO
WRO
WRC
WRW

335.000 MHz
110.300 MHz
CH40X
255.000 kHz
525.000 kHz

51°05'56.2"N 016°53'35.1"E
51°06'37.3"N 016°51'38.5"E
51°05'56.2"N 016°53'35.1"E
51°05'42.6"N 016°54'37.0"E
51°04'56.9"N 016°57'05.7"E

GP 3°, RDH: 16m, deklarowany zasięg operacyjny: 10 NM, 450 m
CAT I, deklarowany zasięg operacyjny: 25 NM, 600 m
ELEV 120 m, deklarowane pokrycie operacyjne: 25 NM, 600 m
Deklarowany zasięg operacyjny: 32 NM, 2800 m
Deklarowany zasięg operacyjny: 80 NM, 3300 m

Radar AVIA-W - stacja radiolokacyjna produkcji Polskiej ( Radwar – Warszawa ) służąca do kontroli ruchu lotniczego w rejonie lotniska.

Obowiązujące procedury wykonywania lotów, środki bezpieczeństwa, ograniczenia

Wykonywanie lotów:

PROCEDURY DLA LOTÓW VFR

Doloty i odloty VFR do/z lotniska WROCŁAW/Strachowice mogą odbywać się po następujących trasach VFR:
- punkt "KILO" (Kostomłoty) 51°02'54"N 016°36'48"E do punktu "SIERRA" (Smolec) 51°04'30"N 016°53'02"E
- punkt "GOLF" (Gniechowice) 50°59'22"N 016°50'03"E do punktu "SIERRA" (Smolec) 51°04'30"N 016°53'02"E
- punkt "MIKE" (Mrozów) 51°11'00"N 016°47'38"E do punktu "NOVEMBER" (zakład przemysłowy) 51°07'33"N 016°54'11"E
- punkt "BRAVO" (Most Milenijny) 51°08'04"N 016°59'42"E do punktu "NOVEMBER" (zakład przemysłowy) 51°07'33"N 016°54'11"E
Wysokość lotu po trasach: 150 - 300 m AGL

PROCEDURY DLA LOTÓW IFR
Na podejściu RWY 29 pracują dwa wojskowe markery w odległości 1 km i 4 km od THR 29. Markery nie są w żaden sposób związane z procedurą podejścia ILS/DME RWY 29, która ma być wykonywana w oparciu o odczyty ILS GP, ILS LLZ oraz ILS/DME. Piloci wykonujący podejście ILS/DME RWY 29 na lotnisku WROCŁAW/Strachowice mają ignorować sygnały transmitowane przez markery wojskowe wymienione powyżej.

Osłona meteorologiczna:

Lotniskowa Stacja Meteorologiczna
Tel.: +48-71-358-1390
Faks: +48-71-373-7705
E-mail: lbm.strachowice@imgw.pl

Biuro Prognoz Meteorologicznych
Tl.: +48-71-320-0151, -0119
Faks: +48-71-348-7337
E-mail: meteo.wroclaw@imgw.pl


Opracował Karol Placha-Hetman.