Kraków 27.05.2011r.
Lotnisko Zegrze Pomorskie

Lotnisko Zegrze Pomorskie na Mapie Rzeczypospolitej. 2011r.

Zegrze Pomorskie widok w kierunku północno-zachodnim. 2003r.

Zegrze Pomorskie widok w kierunku wschodnim. 2003r.

Zegrze Pomorskie widok w kierunku wschodnim. 2010r.

Zegrze Pomorskie
Zegrze Pomorskie to Miejscowość położona w Województwie Zachodniopomorskim, w Powiecie Koszalińskim, w Gminie Świeszczyno, przy Drodze Wojewódzkiej Nr 168 ( łączy ona drogę wojewódzką Nr 167, poprzez drogę krajową Nr 11, z drogą wojewódzką Nr 205 ). Zegrze Pomorskie jest Miejscowością Sołecką, w której skład wchodzą; Czaple, Sieranie i Zegrzyn. Do Koszalina jest 18 km, a do brzegu Morza Bałtyckiego jest 25 km. W latach 1975r.-1998r. Miejscowość należała do Województwa Koszalińskiego.
Do dzisiaj zachował się usytuowany w centrum Miejscowości kompleks pałacowo-folwarczny z przylegającym do niego parkiem dworskim. Całość pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku. W skład kompleksu poza pałacem wchodzi gorzelnia oraz kilkupiętrowy spichlerz. Pierwsze założenia hektarowego parku dworskiego z polowy XVIII wieku miały cechy ogrodu francuskiego. Kolejni właściciele przebudowali go na założeniach angielskich. Z tego okresu pochodzą grupy kasztanowców zwyczajnych, klonów zwyczajnych oraz pojedyncze okazy jesionu wyniosłego i modrzewia europejskiego. Rosnące w parku dęby szypułkowe, graby zwyczajne i cisy pospolite liczą około 250 lat.

Polskie Lotnisko Wojskowe.
W dniu 25.06.1950r. komunistyczna Korea ponad 400 tysięczną armią zaatakowała Korę Południowa. Tak rozpoczęła się wojna koreańska. Początkowo nie miała ona żadnego wpływu na sytuacje w Polsce. Lecz już z początkiem 1951r. kreml nakazał Polsce rozwój armii ponad realne potrzeby obronne. Kazano nam zbroić się na potęgę, co dla wycieńczonej drugą wojną światową naszej Ojczyzny było wysiłkiem ponad miarę. Kazano nam budować czołgi, samoloty i lotniska. 
Jednym z nich było Lotnisko Zegrze Pomorskie. Nie wiemy, kto wybrał tę lokalizację, ale chyba nie ma to większego znaczenia, bo w tym czasie wszystkie główne stanowiska dowódcze w Wojsku Polskim piastowali sowieci. Większości z nich dorabiano Polskie życiorysy, a sztandarowym przykładem był Konstanty Rokosowski. Uczniowie w Polskich szkołach musieli uczyć się na pamięć ich życiorysów. 
Lokalizacja Lotniska Zegrze Pomorskie była przemyślana. Wybrano teren w Puszczy Koszalińskiej. W jej północno-zachodnim fragmencie. Z dala od dużych miast i innych skupisk ludności cywilnej. A jednocześnie stosunkowo blisko Morza Bałtyckiego. Teren przeznaczony pod lotnisko był słabo zadrzewiony z powodu niskiej klasy gleby. Najbliższą osadą było Zegrze Pomorskie, praktycznie nie zamieszkałe, gdyż tutejsi mieszkańcy uciekli przed frontem sowieckim. W opuszczonych domach Zegrza Pomorskiego i Kurozwęcza zakwaterowano żołnierzy batalionu budowy lotnisk. 
Standardem w tym okresie było wykorzystywanie transportu kolejowego, przy budowie niemal wszystkich obiektów wojskowych. Także lotnisk. Dla budowy tego Lotniska postanowiono wykorzystać Koszalińskie Koleje Wąskotorowe. Ich historia rozpoczyna się w 1898r.. W dniu 1.05.1945r. wszystkie koleje na terenie Polski przejęły Polskie Koleje Państwowe. Przypuszczalnie w 1947r., pod naciskiem wojska, zapadła decyzja o remoncie zniszczonej linii kolejowej z Puszczy Koszalińskiej do Koszalina. Wojsko w tym czasie jeszcze nie miało sprecyzowane, jakie obiekty wojskowe w Puszczy powstaną. W dniu 1.07.1948r. ruszył pierwszy pociąg osobowy na trasie Koszalin – Świetlino – Bobolice. Po odbudowie torów do Kurozwęcza, przystąpiono do budowy bocznicy ( 5 000 m, nowy odcinek ) na teren budowy Lotniska. Dzięki tej kolei na Lotnisko dostarczano materiały budowlane, a następnie paliwo do samolotów, opał dla jednostki i inne przedmioty. 
Budowa Lotniska Zegrze Pomorskie na dobre ruszyła w 1951r.. Plan budowy lotniska był standardowy i typowy dla lotnisk budowanych pod okiem sowietów. Wytyczono drogę startową, która od samego początku była twarda, o nawierzchni betonowej. Jej wymiary 1 900 m x 40 m. Wyznaczono; stojanki, skład materiałów pędnych i smarów. Obiekty sztabowo-koszarowe i magazynowe ulokowano przy szosie, która obecnie jest Drogą Wojewódzką Nr 168, niemal naprzeciw osady Kurozwęcze. Pierwsze budynki były drewniane, gdyż drewna nie brakowało. Pierwszym obiektem użytecznym był tartak. Zbudowano budynek sztabowy, wartownię, skład broni, stołówkę, kilka magazynów i wiat. W odległości około 2 000 m, na wschód od Lotniska, w gęstym lesie, zlokalizowano skład bomb. 
Niemal w tym samym czasie przystąpiono do budowy pierwszych bloków mieszkalnych dla kadry oficerskiej w Rosnowie. 

Powstanie 26 PLM
26 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego należał do tych jednostek LWP, które zostały powołane do życia na fali ogromnego zwiększania potencjału militarnego Polski pod dyktando kremla. 26 PLM w planach stanowił część 9 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego. Polski Minister Obrony Narodowej - Marszałek Polski Konstanty Rokosowski ( jaki on Polski ), rozkazem z dnia 23.03.1952r. polecił sformować 26 PLM. Dowódca 9 DLM ( dywizji lotnictwa myśliwskiego ) rozkazem organizacyjnym ogłosił sformowanie Pułku w mieście Malbork. Początkowo Pułk tworzono w Ornecie, ale szybko przeniesiono do Malborka. Pierwszym dowódcą został mjr Iwan Gołubickij, a do chwili jego przybycia za sprawy organizacji odpowiedzialny był por. Sobańko. 
Generalne plany były takie, aby powołać cztery dywizje, a w każdej z dywizji trzy pułki myśliwskie. Jednak trudna sytuacja ekonomiczna Polski spowodowała, że powołanie tak dużej ilości pułków lotniczych stało się niemożliwe. Wydano nowy rozkaz Nr 0078/Org. z dnia 19.11.1952r., który założył formowanie lotniczych związków taktycznych w składzie dwóch pułków lotniczych. Dlatego zaniechano tworzenie 24 PLM i 27 PLM, a 11 DLM otrzymała pod rozkazy 26 PLM z 9 DLM. Drugim pułkiem podległym pod 11 DLM stał się 40 PLM ze Świdwina, gdzie także pomieszczono pozostałe jednostki dywizji. Czyli 26 PLM, razem z 40 PLM był pod rozkazami 11 DLM w Świdwinie i należał do Wojsk Lotniczych. 
Codziennie do Pułku przybywali piloci, technicy, mechanicy i specjaliści innych służb. W dniu 29.04.1952 z OSL nr 4 ( Dęblin ), nr 5 ( Radom ) przybyło 9 pilotów, a 16.05.1952r. z TOSWL - 14 chorążych. Pierwszymi samolotami w Pułku były Jak-23, które dostarczono w ilości 12 sztuk w dniu 24.05.1952r. Pierwszy lot szkoleniowy odbył się 2.06.1952r.
W dniu 25.09.1953 r. dowództwo 26 PLM wyjeżdża do Zegrza Pomorskiego odebrać od budowniczych trzy bloki mieszkalne dla kadry ( osiedle Rosnowo ), baraki koszarowo-sztabowe i drogę startową na polu wzlotów. 
W dniu 30.09.1953r. Pułk rozpoczyna przebazowanie z Malborka do Zegrza Pomorskiego. W dniu 2.10.1953r. pierwszy eszelon ( pociąg wojskowy ) przybywa na stację kolejową w Koszalinie, skąd kolumną wojsko dociera do Zegrza Pomorskiego. Przebazowanie kończy się 10.10.1953r.. Samolotów typu Jak-23 przebazowywano tylko kilka. 
W dniu 31.10.1953r. na Lotnisku Zegrze Pomorskie ląduje 13 samolotów MiG-15, przekazanych z innych Polskich jednostek. 
W kolejnych latach ( 50-tych lat ) nadal trwa budowa Lotniska. Powstają betonowe drogi kołowania i betonowe stojanki. Uruchomiona zostaje strzelnica samolotowa i strzelnica klasyczna dla żołnierzy. Umieszczenie części koszarowo-sztabowej, pierwszorzutowej jednostki, przy głównej szosie nie było fortunne. Dlatego zdecydowano o budowie nowej w południowo-zachodniej części Lotniska. Dużo lepiej ukrytej wśród drzew. Tu pobudowano kotłownię, sztab, budynki koszarowe, kuchnię ze stołówką, valetudinarium ( izbę chorych ) i inne.
Pierwsza strefa rozśrodkowania samolotów została wyznaczona w północno-zachodniej części Lotniska. Wyznaczono tu 16 stojanek, które w 60-tych latach otrzymały obwałowania ziemne. Tutaj stały myśliwce Jak-23, MiG-15, a następnie różne typy samolotów Lim. 
Z końcem 70-tych lat wybudowano jeszcze jeden skład materiałów pędnych i drugi park samochodowy. Z początkiem 80-tych lat infrastruktura Lotniska uzyskała ostateczny kształt. Zastopowanie rozwoju Polskiego Lotnictwa Wojskowego w 90-tych latach XX wieku, spowodowało także wstrzymanie rozwoju i modernizacji Lotniska w Zegrzu Pomorskim. 
Od 1953r. 26 PLM ( JW. 5069 ) podlega pod 11 Dywizję Lotnictwa Myśliwskiego z Dowództwem w Świdwinie. Na lotnisku Świdwin bazuje 40 PLM, który jest siostrzaną jednostką dla 26 PLM. Oba lotniska w linii prostej dzieli zaledwie 48 km. Na potrzeby szkolenia personelu latającego obu pułków ( 26 i 40 PLM ) rozkazem DWL nr 02/Org. z 3.03.1953r. został sformowany poligon lotniczy nr 6 w Podborsku. Mniej więcej w połowie drogi między obu lotniskami.

Parę słów o Osadzie Podborsko
Osada Podborsko należy do Gminy Tychowo w Sołectwie Borzysław i leży w Puszczy Koszalińskiej. W 2010r. zamieszkiwało ją 43 mieszkańców. Leży przy drodze wojewódzkiej Nr 169 i linii kolejowej Nr 404 Szczecinek – Kołobrzeg. Właśnie wybudowanie linii kolejowej ( jednotorowej, obecnie zelektryfikowanej ) z końcem XIX wieku, wpłynęło na powstanie taj osady. Osiedlili się tutaj ludzie związani z przetwórstwem drzewnym. Wybudowano tartak wraz z linią do impregnacji drewna. Istnieje do dnia dzisiejszego. Stacja kolejowa jest niewielka i w zasadzie pełni rolę mijanki na jednotorowej linii. Oczywiście jest także wykorzystywana do transportu drewna. Ruch kolejowy na linii obecnie ( 2010r. ) nadal jest duży ( jak na Polskie realia ). 
W 1944r. niemcy założyli nieopodal Osady, w lesie obóz jeniecki dla zestrzelonych i pojmanych lotników alianckich. Obóz miał nazwę Stalag Luft 4 Gross Tychow. Do dnia dzisiejszego, na placu przed stacją kolejową jest pomnik przedstawiający głaz wsparty na kilkunastu ręcznych narzędziach rolniczych. Na tablicy jest napis w języku Polskim i angielskim; Od maja 1944 do lutego 1945 z dworca Kiefheide (Podborsko) do obozu "Stalag Luft 4 Gross Tychow" drogą niewoli przeszło 10 000 jeńców wojennych USA i koalicji antyhitlerowskiej.
W 1953r., zgodnie z rozkazem DWL nr 02/Org. z 3.03.1953r. został sformowany poligon lotniczy nr 6 w Podborsku. Poligon Lotniczy nr 6 – Podborsko ( etat 6/181 ). Zlokalizowany został na południe od Osady Podborsko. Poligon miał wymiary 7 km na 4 km i powierzchnię około 20 km kwadratowych. Należał do niewielkich obiektów tego typu w Polsce. Imitacje celów naziemnych montowano tylko w wyznaczonym rejonie poligonu, o powierzchni około 3 km kwadratowych. Tu gdzie z powodu gorszej gleby drzewostan był bardzo skąpy. Tuż przy tartaku, od wschodniej strony, zbudowano obiekty komendy poligonu; sztab, koszary, zaplecze magazynowo-warsztatowe. Z czasem, w pobliżu wybudowano wieżę obserwacyjną wysoką na 55 m. Z niej dowodzono ćwiczeniami nad poligonem i oceniano ćwiczenia wykonywane przez pilotów. Nad poligonem można było zobaczyć wszystkie typy samolotów Lim, a z czasem MiG-21, Su-20 i Su-22. 
W 1965r. przeprowadzono sowieckie ćwiczenia, których zadaniem było jak najszybsze, sprawne i bezpieczne przetransportowanie bomb i głowic jądrowych ( atomowych ) dla Polskiego Wojska. Transport był morski, drogowy i kolejowy. Okazało się, iż operacja była długa, trudna i dogodna do przeciwdziałania wrogiej armii. Władcy na kremlu nakazali Polsce wybudować trzy składy broni jądrowej, za Polskie pieniądze i według sowieckich planów. Obsługą tych składów zajęli się tylko sowieci. Do dnia dzisiejszego, nie wiadomo ile innych składów jądrowych ( atomowych ) sowieci mieli na terenie Polski. 
Jeden z takich składów powstał w okolicach Osady Podborsko. Oddany sowietom do użytku w 1970r.. Tym razem wybrano teren na północ od Podborska. W gęstym lesie. Zamknięto jednocześnie leśną drogę z Podborska do Miejscowości Dobrowo. Na zamkniętym obszarze powstał jeden bunkier typu Granit i dwa podziemny składy. Łącznie około 60 – 80 ładunków jądrowych ( atomowych ). Sowieci składowali je od 1970r. do 1992r.. W 1993r. wojska sowieckie wyniosły się z Polski, ale KGB ( czy jego hybrydy ) zostały i nadal wpływają na życie polityczne w Rzeczypospolitej. 
W 1994r. Wojsko zamknęło poligon, który w tym czasie nosił oznaczenie - 38 Poligon Lotniczy. 
Obecnie ( 2010r. ) obiekt po sowietach jest zarządzany przez Służbę Więzienniczą i jest Oddziałem Zewnętrznym w Dobrowie Aresztu Śledczego w Koszalinie. Sowiecki obiekt można zwiedzać, a nawet urządzać spotkania integracyjne. Jest w doskonałym stanie. Budynek koszarowy Komendy Poligonu jest od 2004r., Młodzieżowym Ośrodkiem Wychowawczym dla chłopców i jednocześnie szkołą dla nich. Wieża obserwacyjna została przejęta przez nadleśnictwo. Służy do obserwacji w promieniu 50 km i wypatrywaniu ewentualnych pożarów Puszczy Koszalińskiej. Jest niedostępna dla postronnych osób. Sam poligon przejęło nadleśnictwo, a wspomniane wyżej 3 km kwadratowe zalesiono. 

Podborsko i okolice. 2011r.

Dalsza historia Lotniska Zegrze Pomorskie.
W 1953r. Polski Przemysł Lotniczy produkował już na masową skalę myśliwce typu Lim-1, wiec pewne były, że Dywizja rychło zostanie przezbrojona. Od sierpnia 1953r. do grudnia 1953r. personel latający i techniczny 26 i 40 PLM został przeszkolony na samolotach UTI MiG-15 oraz Lim-1, które zastąpiły samoloty Jak-23. Oprócz tego w pułkach Dywizji nadal eksploatowano małą ilość samolotów Po-2, Ut-2 oraz Jak-18.

1954r.
W 1954r. po licznych perturbacjach 11 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego była organizacyjnie bardzo rozbudowanym i silnym związkiem operacyjnym. Choć do pełnej gotowości bojowej jeszcze sporo brakowało. Łącznie było 10 jednostek wojskowych. Większość z nich była zlokalizowana w Świdwinie. W Zegrzu Pomorskim był; 26 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego – JW 5069 Zegrze Pomorskie ( etat 6/165 ), 10 batalion obsługi lotnisk – JW 3895 Zegrze Pomorskie. ( Jednostka powołana z chwilą budowy Lotniska Zegrze Pomorskie ). W tym była; kompania łączności, kompania wartownicza, kompania samochodowa.
W dniu 4.03.1954r. doszło do pierwszego w Pułku wypadku w którym zginął pilot ppor. Jerzy Golik. Cześć Jego Pamięci! Wykonywał on lot na samolocie MiG-15. W locie wewnątrz chmury otworzył hamulce aerodynamiczne co spowodowało znaczne zmniejszenie prędkości i w efekcie "przepadnięcie" samolotu, a następnie jego zderzenie z ziemią. Przyczyną katastrofy był błąd pilotażowy.
W lipcu 1954r. nastąpiło całkowite przezbrojenie 26 PLM w samoloty typu MiG-15. Jednocześnie zakończono eksploatację samolotów Jak-23, przekazując je do bazy sprzętu lotniczego. 
W sierpniu 1954r. wyznaczone samoloty i piloci z Pułku zostali przebazowani na Lotnisko Sochaczew w związku z mającą się odbyć defiladą powietrzną nad Warszawą. 
W dniu 9.09.1954r. doszło do kolejnej katastrofy. Piloci ćwiczyli lot szykiem na samolotach typu MiG-15. Porucznik pilot Mieczysław Kochanowski swoim samolotem niewłaściwie dołączał do maszyny pilotowanej przez ppor pilota Jerzego Świńczaka. Doszło do kolizji. Mieczysław Kochanowski szczęśliwie się katapultował z niesterownej maszyny. Jerzy Świńczak ocenił, że uszkodzenie jego maszyny nie jest tak poważne i podjął próbę lądowania na własnym lotnisku. Niestety przy podejściu samolot utracił sterowność i rozbił się, grzebiąc pilota. Cześć Jego Pamięci!

1955r.
Na początku 1955r. Dywizję i oba pułki myśliwskie przygotowano do przyjęcia samolotów Lim-2. Zmiana była o tyle istotna, że teraz 26 i 40 PLM otrzymywały samoloty nowe, prosto z Polskiej fabryki. 
W 1955r. 40 PLM osiągnął gotowość bojową. 26 PLM taką gotowość osiągnął dopiero z końcem 1956r.. Ktoś może powiedzieć, że późno. Problem był w systemie naboru kandydatów na pilotów oraz oficerów w ogóle. Komuniści bardzo dbali, aby do Ludowego Wojska Polskiego nie przyszli Polacy o rodowodzie z II Rzeczypospolitej, antykomuniści, a tym bardziej walczących na frontach zachodnich. Nie chcieli inteligencji. Więc musieli zaniżać wymogi przy przyjęciu. Nie chcę powiedzieć, iż do Polskiego Lotnictwa przyszli ludzie niewłaściwi, ale że nie dostali się ci którzy marzyli o lataniu i jednocześnie głęboko ... mieli komunizm. Jeszcze w 70-tych latach szefowie WKU ( wojskowa komenda uzupełnień ) publicznie się wypowiadali – „Dojść mamy oficerów żywcem odciągniętych od pługa. Wojsko potrzebuje ludzi inteligentnych.” 
W dniu 18.05.1955r. doszło do kolejnej tragedii. Wystartowała para samolotów typu Lim-2. Prowadzącym był por Bolesław Turbański. Prowadzonym ppor Marian Wolszczak. Warunki atmosferyczne były bardzo trudne. Prowadzony nie zdołał utrzymać się za prowadzącym i odłączył się. Prawdopodobną przyczyną katastrofy była utrata orientacji przestrzennej. Pilot Marian Wolszczak katapultował się, jednak nie odnaleziono ani jego, ani spadochronu i fotela. Pusty samolot wpadł do jeziora Łebsko.
Tu parę słów komentarza. Na przestrzeni 14 miesięcy Pułk traci w katastrofach 4 samoloty i 3 młodych pilotów. Jednak znamienne jest to, że zawsze winni są piloci. Nigdy nie ma nawet podejrzeń, co do ewentualnej usterki samolotu; systemu sterowania, silnika, czy przyrządów pokładowych. Czy komisje które badały przyczyny, sprawdzały dokładnie wraki? W samolocie ppor Jerzego Golika po prostu silnik mógł stracić ciąg. Samolot wszedł w nurkowanie i zaczął się rozpędzać. Pilot chciał zmniejszyć prędkość i dlatego otworzył hamulce aerodynamiczne przed katapultowaniem się. No, ale komisje były pod dyktando sowieckie, a ich sprzęt był przecież najlepszy na świecie. 

1956r.
W dniu 30.05.1956r. lot na samolocie MiG-15 wykonywał ppor Henryk Tokarski. W niewyjaśnionych okolicznościach samolot wpadł w korkociąg, z którego pilot nie zdołał wyprowadzić. Cześć Jego Pamięci!
W 1956r. na mocy rozkazu MON nr 045/Org. z 16.10.1956r. 11 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego została podporządkowana Dowódcy 3 Korpusu Lotnictwa Mieszanego.

1957r.
26 PLM Zegrze Pomorskie – Rozkazem z dnia 14.11.1957r. wychodzi ze struktur 11 DLM WL i przechodzi do OPL OK. Zostaje podporządkowany pod 10 DLM OPL OK. w Słupsku. Tak więc w składzie 10 DLM jest; 25 PLM Pruszcz Gdański, 26 PLM Zegrze Pomorskie, 28 PLM Słupsk. 
W 1957r. do Zegrza Pomorskiego zaczynają docierać myśliwce typu MiG-17 i niemal równolegle jego Polski odpowiednik Lim-5. Uzupełnieniem były samoloty szkolne; UTI MiG-15 i Lim-1 SB.

1959r.
W 1959r. nastąpiła reorganizacja Pułku. Na podstawie rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych z 14.08.1959r. powstał Dywizjon Techniczny, któremu podporządkowano trzy Eskadry Lotnictwa Myśliwskiego, Dział Obsługi Technicznej, Służbę Inżynieryjno-Eksploatacyjną ( SIE ). 
W tym czasie Pułk posiadał na wyposażeniu: 10 - MiG-17 / Lim-5, 17 - MiG-15 / Lim-1 / Lim-2, 4 – UTI MiG-15, 4 – Lim-1 SB, 4 – Jak-11.
W dniach od 28.09. do 8.10.1959r. na Lotnisku Strachowice odbyły się zawody lotnicze o mistrzostwo lotnictwa wojskowego. 26 PLM reprezentowali: mjr pil. Janusz Żywno, kpt. pil. Roman Zieliński, kpt. pil. Stanisław Stalicki, por. inż. Ludwik Żminkowski. Reprezentacja Pułku zajęła VI miejsce, co było dobrym rezultatem.

1960r. 
W 1960r. następują kolejne zmiany organizacyjne w lotnictwie Obrony Przeciw Lotniczej Obszaru Kraju ( OPL OK. ). W miejsce dywizji powstają korpusy. Między innymi 2 Korpus OPL OK. z dowództwem w Bydgoszczy. Ma on w swoim składzie cztery pułki myśliwskie; 11 PLM Debrzno,
25 PLM Pruszcz Gdański, 26 PLM Zegrze Pomorskie, 28 PLM Słupsk. Dodatkowo pod 2 Korpus OPL OK. podlegają; 19 Eskadra Holownicza ( Słupsk ), 43. Eskadra Lotnictwa Łącznikowego ( Bydgoszcz ), 129. Pułk Artylerii OPL ( Szczecin ), 136. Pułk Artylerii OPL ( Bydgoszcz ), 2. ( Grudziądz ), 8. ( Słupsk ), 9. ( Choszczno ) Bataliony Radiotechniczne.
W dniu 6.03.1960r., w rocznicę wyzwolenia Białogardu 26 PLM otrzymuje sztandar. Fundatorem jest społeczeństwo Miasta Białogard, choć według innych źródeł fundatorem była Rada Państwa. Uroczystość odbyła się na Placu Wolności w Białogardzie. Sztandar wręczył generał brygady M. Jakubik, na ręce dowódcy Pułku majora pilota Janusza Żywno. Odbyła się także defilada wojskowa, połączona z przelotem trójek samolotów z napędem turboodrzutowym i tłokowym.
Po czterech latach, doszło do kolejnej katastrofy lotniczej w Pułku. W dniu 21.03.1960r. piloci wykonywali strzelania ostrą amunicją do rękawa. Samolot ppor Tadeusza Golona i ppor Jerzego Piotrowa zderzyły się w powietrzu ulegając całkowitemu zniszczeniu. Cześć Ich Pamięci! Nie minęły dwa miesiące, a w dniu 12.05.1960r., podczas wykonywania lotów w DTWA, w niewyjaśnionych okolicznościach rozbił się samolot Lim-2 pilotowanym przez ppor Mieczysława Lelocha.

Grób Polskiego Pilota który zginął w 1960r. 2006r.

1962r.
W 1962r. następują kolejne zmiany w 2 Korpusie OPK Bydgoszcz. Do składu dołącza 34 PLM Babie Doły, który dotychczas był w Lotnictwie Marynarki Wojennej. 2 Korpus ma; 11 PLM Debrzno, 25 PLM Pruszcz Gdański, 26 PLM Zegrze Pomorskie, 28 PLM Słupsk, 34 PLM Babie Doły, 19 Eskadra Holownicza Słupsk, 43 Eskadra Lotnictwa Łącznikowego Bydgoszcz. Dodatkowo; 129. Pułk Artylerii OPL ( Szczecin ), 136. Pułk Artylerii OPL ( Bydgoszcz ), 2 batalion radiotechniczny ( Grudziądz ), 8 batalion radiotechniczny ( Słupsk ), 9 batalion radiotechniczny ( Choszczno ).

1963r.-1964r.
Era naddźwiękowych samolotów myśliwskich w Lotnictwie Polskim zbliżała się nieuchronnie. Pierwszą grupę pilotów do przeszkolenia na samoloty typu MiG-21 wytypowano latem 1963r.. Udali się oni na kilkumiesięczny kurs do Modlina gdzie funkcjonowało Centrum Szkolenia Lotniczego. Piloci przeszli przeszkolenie na typie MiG-21 F-13 ( tych jeszcze bez celowników radiolokacyjnych ). Dowództwo OPL OK. zdecydowało o przekazaniu 26 PLM czterech maszyn tego typu, pozyskanych z innych jednostek. Większość z 1 PLM z Mińska Mazowieckiego. Były to MiG-21 F-13 nb 803, 805, 806, 807. Samoloty te pojawiały się w Zegrzu Pomorskim w lipcu ( sierpniu ) 1964r.. W ten sposób 26 PLM stał się czwartą jednostką w Polsce eksploatującą tego typu maszyny. 

1965r.
W 1964r. przygotowano kolejną grupę pilotów i techników do przeszkolenia na kolejny typ myśliwca, MiG-21 PF. Tym razem szkolenie prowadzono na Lotnisku Krzesiny. Tutaj dostarczano nowe myśliwce w skrzyniach z ZSRS. Sowieci je montowali, wykonywali obloty i przekazywano stronie Polskiej, która wykonywała loty odbiorcze. W dniu 6.04.1965r. aż 7 nowych MiG-21 PF wylądowało w Zegrzu Pomorskim. Były to MiG-21 PF nb 1801 – 1807. 
Jeszcze w 1965r., a dokładnie 6.08.1965r. 26 PLM przyjął u siebie 5 kolejnych maszyn MiG-21 PF nb 2006 – 2010. Również nowe. 

1967r.
Przez 7 lat Pułk bezpiecznie wykonywał zadania. Do czasu. W dniu 17.04.1967r. katastrofie uległ MiG-21 PF nb 2008. Samolot zderzył się z ziemią. Pilot podporucznik Czesław Rawski zginął. Cześć Jego Pamięci! Okolice miejscowości Racibórz Polanowski. Pilot wykonywał lot w DTWA. Podczas przebijania chmur, w 34 minucie lotu zderzył się z ziemią. Jako przyczynę oficjalnie podano złą organizację lotów, ale w rzeczywistości nie wiadomo co się stało. Co było powodem utraty orientacji, iż w efekcie samolot opadał, zamiast się wznosić. Była to pierwsza tragedia w 26 PLM na samolocie typu MiG-21.
W 1967r. Pułk przyjął na stan kolejną wersję samolotu typu MiG-21 PFM ( typ 94 A ). Pierwsze samoloty wylądowały na Lotnisku w maju 1967r., a zostały wpisane na stan w dniu 2.06.1967r.. Były to 8 maszyn MiG-21 PFM nb 5608 – 5615.
W czerwcu, a dokładnie 24.06.1967r. wpisano na stan kolejne 5 maszyn MiG-21 PFM nb 5701 – 5705.
Jeszcze latem 1967r. na stan 26 PLM przyjęto kolejne 7 maszyn MiG-21 PFM, lecz pozyskanych z 34 PLM Babie Doły. Wśród nich były MiG-21 PFM nb 5402 i 5310. W ten sposób w Zegrzu Pomorskim było 20 maszyn MiG-21 PFM. Celem było uzbrojenie Pułku w jedną wersję myśliwca MiG-21 PFM, a tym samym ułatwienie procesu szkolenia i obsługi. Oczywiście pozostałe MiG-21 F-13 i MiG-21 PF przekazano stopniowo innym jednostkom. 
W dniu 28.09.1967r. o godz. 18;42, wypadek zdarzył się na samolocie MiG-21 PF w czasie lotów nocnych w zwykłych warunkach atmosferycznych, podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Zegrzu Pomorskim. 17 km przed lotniskiem samolot uderzył w wierzchołki drzew, a następnie w ziemię. Przyczyną katastrofy był błąd pilotażowy. Zginął ppor Mieczysław Brańka. Cześć Jego Pamięci!

1968r.
W dniu 15.03.1968r. na stan jednostki wpisano kolejne 16 maszyn typu MiG-21 PFM, co pozwoliło na dopełnienie etatu sprzętu w Pułku. W sumie na Lotnisku bazowało już 36 tych maszyn, nie licząc maszyn szkolno-bojowych.
Ppor. pil. Włodzimierz Łubniewski, zginął 23.05.1968r. o godz. 06;35, w katastrofie lotniczej. Okoliczności katastrofy: Pilot startował na samolocie MiG-21 PFM SPS z lotniska w Zegrzu Pomorskim, w celu wykonania lotu na przechwycenie w ramach odbywających się ćwiczeń. W chwili oderwania się samolotu od DS otworzyła się osłona kabiny. Pilot przerwał start, a następnie zmienił decyzję i usiłował wystartować ponownie. Gdy samolot zbliżał się do przeszkód terenowych, pilot energicznie poderwał go w powietrze, pomimo niedostatecznej prędkości. Maszyna z dużym kątem natarcia zaczęła się wznosić, a następnie z wysokości 20 m zwaliła się na lewe skrzydło i w położeniu odwróconym uderzyła w ziemię. Pilot poniósł śmierć. Cześć Jego Pamięci!
We wrześniu 1968r. po raz pierwszy piloci 26 PLM uczestniczyli w ostrym strzelaniu pociskami rakietowymi klasy p-p na terenie ZSRS. W tym czasie takich strzelań w Polsce nie przeprowadzano. Było to duże doświadczenie dla pilotów z Rosnowa. 

1969r.
W dniu 5.07.1969r. w ramach wspólnych ćwiczeń układu warszawskiego na Lotnisku Zegrze Pomorskie przybyła Węgierska Eskadra Lotnicza. Węgrzy przybili myśliwcami MiG-21. Celem było wykonanie strzelań na poligonie morskim Ustka. Od tej pory samoloty węgierskie bardzo często przybywała do Zegrza Pomorskiego. Aż do 2002r.

1971r.
Latem 1971r. Pułk odwiedzili oficerowie Wietnamskiej Republiki Demokratycznej. Zapoznali się z bazą i jej sprzętem. Spotkali się z dowództwem i pilotami.

1972r.
W 1972r. przeprowadzono II zawody o tytuł mistrza walki powietrznej. Zwycięzcą został pilot z 26 PLM. Potwierdzając coraz lepsze wyszkolenie tej pierwszorzutowej jednostki.

1973r.
Ppor. pil. Henryk Zieliński, zginął 3.07.1973r., w katastrofie lotniczej w czasie lotu na walkę powietrzną w dzień. Przyczyn katastrofy nie ustalono. Cześć Jego Pamięci!
Ale 1973r. był także bardzo szczęśliwy dla Pułku. W dniach 27.08.1973r. – 1.09.1973r. na Lotnisku Mińsk Mazowiecki odbył się finał III zawodów lotnictwa myśliwskiego Wojsk OPK o tytuł mistrza walki powietrznej. Pułk i korpus reprezentował kpt. pil. Bolesław Sobania. Rozegrano 6 konkurencji, tytuł mistrza walki powietrznej zdobył właśnie kpt. pil. Bolesław Sobania. Do zwycięstwa przyczynili się kpt. nawig. Zygmunt Kędziora i dowódca obsługi technicznej por. Ryszard Jurgielaniec. Był to wielki sukces Pułku.

1974r.
Rozwój techniki szedł do przodu. Sowieci opracowywali kolejne wersje myśliwca MiG-21. W Polsce pojawił się MiG-21 M i MiG-21 MF. Na uzbrojenie 26 PLM przeznaczono wersje MiG-21 MF. W dniu 9.02.1974r. na stan wpisano fabrycznie nowe 6 egzemplarzy MiG-21 MF nb 8702 – 8707. Miesiąc później, w dniu 26.03.1974r. na stan wpisano kolejne 13 maszyn MiG-21 MF. 
W 1974r. Pułk odnosi kolejne sukcesy, udowadniając doskonałe opanowanie sprzętu. W dniach 2.09.1974r. – 12.09.1974r., odbywały się IV zawody lotnictwa myśliwskiego Wojsk OP o tytuł mistrza walki powietrznej. Po raz pierwszy finał nie był rozgrywany centralnie na jednym lotnisku, lecz na trzech lotniskach. Korpus reprezentował pilot 26 PLM kpt. pil. Jacek Tuteja. Po raz trzeci z rzędu tytuł mistrzowski przywędrował do Pułku, razem z pucharem, który został na sali tradycji na stałe. Nawigatorem był mł. chor. Włodzimierz Łukasik, obsługą samolotu kierował por. Jerzy Małek.

1979r.
Istotną zmianą w strukturach Polskiego Lotnictwa Wojskowego na szczeblu pułków było utworzenie w końcu lat siedemdziesiątych batalionów łączności i ubezpieczenia lotów. W skład pułków lotniczych włączono też bataliony zaopatrzenia. W ten sposób Pułk stał się jednym organizmem.

1980r.
W 1980r. na stan 26 PLM wpisano kolejne maszyny typu MiG-21 MF. Tym razem były to samoloty pozyskane z innych Polskich jednostek. Liczebnie wystarczało to na całkowite przezbrojenie Pułku w tą wersję. 
W dniach 25.09.1980r. – 4.10.1980r., dokonano kurtuazyjnej wymiany eskadr między 26 PLM a pułkiem lotniczym z NRD z Trollhenhagen.

1981r.
Koniec 70-tych lat wykazał, że najważniejsze dla obrony Polski ( w ówczesnym układzie politycznym ) były trzy pułki lotnicze; 26 PLM, 28 PLM Słupsk, 34 PLM Babie Doły. Zachodnie wybrzeże Polski i nasza zachodnia granica były „bronione” przez jednostki sowieckie. Dlatego MON zdecydowało o przezbrojeniu tych jednostek w nową technikę, oczywiście rodem z ZSRS. Wybór padł na samoloty typu MiG-23 MF. Lecz szybko okazało się, iż jest on niedopracowany. Ostatecznie tylko 28 PLM otrzymał myśliwce MiG-23 MF. Natomiast 26 i 34 PLM przezbrojono w myśliwce typu MiG-21 bis. Po latach okazało się, iż wybór był słuszny i najlepszy z możliwych. 
W dniu 14.07.1981r. na stan 26 PLM wpisano 18 samolotów MiG-21 bis. W dniu 9.09.1981r. wpisano kolejne 6 maszyn, a w dniu 17.09.1981r. 11 maszyn. Ostatni 36 egzemplarz wpisano w dniu 4.12.1981r..

1983r.
W dniach 13.05.1983r. – 31.05.1983r. po raz kolejny na Lotnisku Zegrze Pomorskie gościła eskadra z Węgier. Podobnie jak poprzednio ich celem było wykonanie strzelań na poligonie morskim Ustka.

1985r.
Rok 1985r. był kolejnym udanym dla Pułku. W dniach 15.05.1985r. – 17.05.1985r., przeprowadzono zawody lotniczej służby fotograficznej. Zespół Pułku pod kierownictwem mjr. Jana Perczyńskiego, a prowadzony przez chor. Zenona Dobrzyńskiego zajął I miejsce.

1987r.
W dniach 23.06.1987r. – 3.07.1987r., po raz kolejny, kurtuazyjnie jednostkę odwiedzili żołnierze niemieckiej armii ludowej NRD. W tym samym czasie jedna eskadra 26 PLM przebywała na lotnisku w Neubrandenburgu.
Tragedia w Pułku. Kpt. pil. Jan Kozyra oraz ppor. pil. Ryszard Duro, zginęli 7.09.1987r., w czasie wykonywania zadania w powietrzu na samolocie TS-11 Iskra. Przyczyn nie ustalono. Cześć Ich Pamięci! Była to jedyna katastrofa tego typu samolotu w Zegrzu Pomorskim.

1989r.
26 PLM zostaje przemianowany na 9 PLM. Pułk w Zegrzu Pomorskim otrzymuje numer po rozformowanej jednostce z Lotniska Debrzno. Nowa jednostka przejęła tradycje po 26 PLM i wszystkich poprzednich 9 Pułkach Lotniczych. 

1990r.
Ostatnia katastrofa lotnicza w Zegrzu Pomorskim. Por. pil. Andrzej Seroka, zginął 16.04.1990r.. Cześć Jego Pamięci! Okoliczności Katastrofy: Pilot samolotu MiG-21 bis wykonywał lot na przechwycenie celu powietrznego w nocy w chmurach. Podczas energicznego wykonywania manewru wyprowadzania z ataku niewłaściwie rozłożył uwagę i stracił orientację przestrzenną. Samolot przeszedł w stromą spiralę i zderzył się z ziemią. Pilot nie wykorzystał automatycznego pilota do wyprowadzenia maszyny ze skomplikowanego położenia, nie podjął też próby opuszczenia samolotu za pomocą fotela katapultowego. 

1995r.
Pułk otrzymał sztandar ponownie w dniu 14.03.1995r.. Został on ufundowany przez Społeczny Komitet Ufundowania Sztandaru, któremu przewodniczył Franciszek Klim. Rodzicami chrzestnymi sztandaru byli: Bogumiła Betlej oraz ppłk rez. Jacek Tuteja.

1996r.
W dniu 14.06.1996r., z wizytą w Województwie Koszalińskim przebywał Zwierzchnik SZ RP Prezydent postkomunista Aleksander Kwaśniewski.


Samolot An-124 na Lotnisku Zegrze Pomorskie.

1999r.
Lata 90-te XX wieku to stopniowy zastój, a następnie regres w Polskim Lotnictwie Wojskowym. Polski przemysł zbrojeniowy jest rozprzedawany, albo likwidowany. Pułki z niecierpliwością oczekują nowych samolotów. A dla dowódców jedyne zadanie to – Utrzymać osiągnięte standardy. Przystąpienie w 1999r. Rzeczypospolitej do NATO ożywia nadzieję, która jednak po kilkunastu miesiącach gaśnie. O czym przekonali się żołnierze służący w Zegrzu Pomorskim. 

Struktura 9 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w 1999r.
Dowództwo
Stanowisko Dowodzenia
Sztab
1 eskadra lotnictwa myśliwskiego
1 klucz eksploatacji płatowca i silnika
2 klucz eksploatacji płatowca i silnika
3 klucz eksploatacji płatowca i silnika
klucz Urządzeń Radioelektronicznych ( URE )
klucz osprzętu lotniczego
klucz uzbrojenia lotniczego
2 eskadra lotnictwa myśliwskiego
1 klucz eksploatacji płatowca i silnika
2 klucz eksploatacji płatowca i silnika
3 klucz eksploatacji płatowca i silnika
klucz Urządzeń Radioelektronicznych ( URE )
klucz osprzętu lotniczego
klucz uzbrojenia lotniczego
eskadra techniczna
Służba Inżynieryjno-Lotniskowa ( SIL )
Sekcja Przechowywania i Elaboracji Rakiet ( Pocisków rakietowych. SpiER ). Elaboracja rakiet to zespół czynności związanych z użyciem pocisku rakietowego. Głównymi czynnościami jest montaż, uzbrajanie i napełnianie materiałem pędnym. Na Lotnisku Zegrze Pomorskie sekcja elaboracji mieściła się w ostatnim zachodnim schronohangarze.
klucz remontu płatowca i silnika
klucz remontu osprzętu
klucz remontu Urządzeń Radioelektronicznych
klucz remontu uzbrojenia
batalion zaopatrzenia
kompania obsługi lotniska
kompania samochodowa
kompania ochrony
batalion łączności i ubezpieczenia lotów
kompania łączności
kompania ubezpieczenia lotów
węzeł łączności.

2000r.
W 2000r. 9 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego przekształcono w 9 Eskadrę Lotnictwa Myśliwskiego i 24 Bazę Lotniczą. Była to typowa tendencja w tamtym okresie. Jak się okazało w Polskich warunkach niewłaściwa. 

Start pary myśliwców MiG-21 bis. Zegrze Pomorskie 2000r.

2002r.
Wstąpienie Rzeczypospolitej do NATO spowodowało, iż zaczęli do Zegrza Pomorskiego przylatywać nie tylko piloci dotychczas zaprzyjaźnionych krajów, ale z tych do niedawna wrogich. Byli miedzy innymi Holendrzy.


W 2002r. na Lotnisku Zegrze Pomorskie po raz ostatni gościli Węgrzy. Również wykonywali strzelania na poligonie Ustka. 2002r.

Holenderskie F-16 na Lotnisku Zegrze Pomorskie. 2002r.

Mimo powołania do istnienia 9 ELT, szybko się rozniosła wieś gminna, że i Eskadra i Baza zostaną z braku sprzętu rozformowane. Tak się też stało. Do końca 2002r. rozformowano 9 ELT. Jej samoloty przebazowano na Lotnisko Krzesiny. Natomiast w dniu 27.11.2002r. rozformowano 24 BLot, przekształcając ją w Komendę Lotniska.
W taki cichy sposób, jedno z najważniejszych lotnisk wojskowych w systemie obrony Rzeczypospolitej znikło. Obecnie ( 2011r. ) proces likwidacji Polskiego Lotnictwa Wojskowego trwa nadal. Rządzący realizują anty-Polskie cele. Przekonamy się o tym za kilka lat. 

Historia cywilnego transportu na Lotnisku Zegrze Pomorskie
W połowie 60-tych lat XX wieku władze zdecydowały o rozwoju osobowego transportu lotniczego na terenie Polski. Zdecydowano o umożliwieniu korzystania z wybranych lotnisk wojskowych przez samoloty PLL LOT. Jednym z tych lotnisk zostało Zegrze Pomorskie. 
Myliłby się jednak czytelnik, gdyby myślał, iż ruch ten był taki jak obecnie. Biletów na lotnisku nie można było kupić. PLL LOT miały w miastach placówki w których dokonywano zakupu. O ustalonej dacie i godzinie, należało stawić się w placówce, gdzie specjalny autobus zawodził podróżnych na lotnisko. Dworzec lotniczy to był zwykle niewielki budynek. Jego okna w kierunku pola wzlotów były zamalowane. Wszędzie obowiązywał zakaz fotografowania. Kontrola była szczegółowa i nie mniejsza niż w czasach terroryzmu. Bilet i dowód osobisty były obowiązkowe. Zakaz był posiadani przy sobie tak popularnych wówczas przenośnych radioodbiorników tranzystorowych i aparatów fotograficznych. Praktycznie nie było czegoś takiego jak bagaż podręczny. Wszystko należało przekazać jako bagaż. Samolot zawsze ustawiano bardzo blisko budynku dworca. Do samolotu prowadziła stewardesa i wojskowa ochrona. Szło się niemal parami. Drzwi zamykano, samolot kołował i startował. Te milicyjne metody miały jednak duży plus, na który wówczas nie zwracano uwagi – Praktycznie nigdzie się nie czekało. Wszystko funkcjonowało jak z automatu. Po lądowaniu było podobnie, tylko w odwrotnej kolejności. Tak było między innymi w; Zegrzu Pomorskim, Goleniowie, Babimoście.
Pierwsze regularne loty z Portu Lotniczego LOT Koszalin ( Zegrze Pomorskie ) rozpoczęły się w 1965r.. Kierownikiem Portu został Jan Kawiak, który pełnił tą funkcję przez trzy lata. Biuro PLL LOT w Koszalinie w tym czasie prowadziła Irena Klimczak. Pierwszymi mechanikami byli: Milan Mejer, Ryszard Jocek, Józef Świnoga i Stanisław Klaus.
Ruch pasażerski na Lotnisku Zegrze Pomorskie trwał w okresie 1965r.-1991r.. Był związany z turystyką nadmorską, w okresie letnim. Pierwszymi samolotami były sowieckie Li-2 zabierające na pokład do 20 pasażerów. Niemal równolegle pojawiały się Ił-14 zbierające na pokład do 30 pasażerów. W 80-tych latach prowadzono także loty czarterowe. Obsługiwały go samoloty typu An-24, a czasami Ił-18 i Tu-134.
W 1969r. kierownikiem PLL LOT został Zenon Szamszur. Port się rozwijał, przybywało pasażerów i tym samym pracowników. Kierownikiem technicznym obsługi samolotów został w 1969r. Władysław Błażejewski. W 1970r. kierownikiem portu lotniczego został Władysław Nowicki, który pełnił tą funkcję do likwidacji PLL LOT Koszalin. Na początku 70-tych lat, a dokładnie od 1971r. rozpoczęły loty pasażerskie samoloty An-24. Były to również samoloty sowieckie, lecz napędzane silnikami turbośmigłowymi. Samolot An-24 zabierał na pokład 51 pasażerów. Do Zegrza Pomorskiego przylatywały czasami samoloty Ił-18, które na pokład zabierały ponad 100 pasażerów ( 104 ). Były to pierwsze samoloty czterosilnikowe w Zegrzu Pomorskim. Pod koniec 70-tych lat do Zegrza zaczęły przylatywać także pasażerskie Tu-134, pierwsze o napędzie turboodrzutowym. Zabierały na pokład 76 pasażerów.
W 1979r. Lotnisko obsłużyło 85 853 pasażerów. Okres stanu wojennego był praktycznie wstrzymaniem ruchu. Ale już od 1983r. ruch odnowiono. W latach 1986r.-1991r. średnio w roku przewożono 50 000 – 55 000 pasażerów. 
W 1988r. podjęto decyzję o budowie nowego budynku dworcowego ( terminalu pasażerskiego ). Prace budowlane ruszyły w 1989r.. Wykonano fundamenty pod dwa budynki przyszłego dworca oraz nową kotłownię i jej komin. Zaczęto także budować stacje transformatorową. 
Jednak recesja gospodarcza i zmiany społeczno-gospodarcze w Polsce zniweczyły te plany. Mówiono wówczas o nierentowności połączeń lotniczych z Koszalinem. Prawda jednak jest inna. Samoloty którymi obsługiwano ten ruch były; przestarzałe, małe, ciasne, paliwo żerne, brakowało części zamiennych. PLL LOT toczył batalię o nowe samoloty na trasy zagraniczne. Na nowe maszyny na trasy krajowe brakowało funduszów i determinacji. W 1990r. PLL LOT zawiesił komunikację pasażerską z Koszalina. Lotnisko jako cywilny port zostało zamknięte w dniu 30.11.1991r. dla ruchu rejsowego i czarterowego. Mało tego. Ktoś w Warszawie wydał polecenie rozbiórki rozpoczętych inwestycji i podejrzewam, że to te same siły które zablokowały powszechne uwłaszczenie Polaków, otwierając zarazie niemieckiej drogę do odzyskiwania majątków. Jeszcze raz przypomnę – To nie Polacy ustalili powojenne granice Polski.

Jan Paweł II w Zegrzu Pomorskim
W 1991r. Jan Paweł II po raz czwarty pielgrzymował do Ojczyzny. Tym razem pod wezwaniem – „Bogu dziękujcie, Ducha nie gaście.” Swoją pielgrzymkę Ojciec Święty rozpoczął od Koszalina. I właśnie na Lotnisku Zegrze Pomorskie w dniu 1.06.1991r. powitano Ojca Świętego i ( 2.06.1991r. ) odprawiono Mszę Świętą pod Jego przewodnictwem. Było to pierwsze spotkanie Jana Pawła II ze społeczeństwem Ziemi Koszalińskiej, ale przede wszystkim pierwsze spotkanie z żołnierzami Wojska Polskiego. To do nich Jan Paweł II wygłosił homilię. 

Papież Jan Paweł II Wielki wysiada z samolotu na Lotnisku Zegrze Pomorskie. 1.06.1991r.

Zegrze Pomorskie 2.06.1991r.

Ołtarz polowy na którym Mszę Święta celebrował Papież Jan Paweł II Wielki. Na stopniach siedzą żołnierze służby zasadniczej w wyjściowych mundurach i obserwują odlot samolotu z Ojcem Świętym. 2.06.1991r.

Historia po 2002r.
Od 2004r. Lotnisko jest użytkowane przez Aeroklub Koszaliński. Powierzono mu także powojskowe hangary dla przetrzymywania i naprawy w nich szybowców i samolotów. Lotnisko zaczęli często odwiedzać przybysze z zagranicy, głównie z rajchu. 
Lotnisko służy także amatorom sportów motorowych. Co jakiś czas odbywają się tutaj; pokazy pojazdów tuningowanych, wyścigi na ¼ mili, „palenie gumy”, bracket racing.

W dniach 29-30.08.2009r. po raz pierwszy zorganizowano Dni Otwarte Lotniska. Celem umożliwienie okolicznym mieszkańcom i wszystkim chętnym zapoznanie się z infrastrukturą i działalnością na Lotnisku. W programie dwudniowej imprezy znalazły się między innymi; pokazy akrobacji lotniczych na samolocie Extra 300, wystawa statyczna samolotów, loty widokowe samolotem An-2, Cessna i maszynami ULM. Można było zwiedzić WKL, hangary i schronohangary. Imprezę na lotnisku w Zegrzu Pomorskim przygotowały wspólnie: Aeroklub Koszaliński, Koszalińskie Stowarzyszenie Lotnicze oraz firmy: Kospel i IMSO KI.

Lotnicze pogotowie ratunkowe.
W okresie 2002r.-2009r. na Lotnisku funkcjonowało sezonowo Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Obsługę zapewniał śmigłowiec typu Mi-2. Jego załogi biły rekordy wylotów ratujących życie i zdrowie ludziom. Niestety w lutym 2009r. w wypadku pod Jastrowem rozbił się śmigłowiec Mi-2, który był maszyną nadstanową i zawsze delegowaną na sezon letni do Koszalina. 
W 2011r. po dwóch latach nieobecności Lotnictwo Pogotowia Ratunkowego powróciło do Zegrza Pomorskiego. Smutna statystyka dowodzi, że lądowisko w Zegrzu Pomorskim jest potrzebne. W ostatnich miesiącach Ministerstwo Zdrowia odebrało 23 nowe śmigłowce medyczne i nic nie stoi na przeszkodzie, aby w Zegrzu Pomorskim stacjonował jeden z nich. Oczywiście nieudolna Minister Zdrowia Ewa Kopacz znalazła problemy - w Zegrzu brakuje infrastruktury nie tylko dla samych ratowników, ale też dla ich maszyny, która musi być odpowiednio chroniona. Ciekawe, jak do 2009r. funkcjonowała Baza? Czy Mi-2 nie wymagał ochrony? Wieżę jednak, że latem 2011r. na Lotnisku zobaczymy śmigłowiec ratowniczy. 

Ruch pasażerski.
W dniu 22.07.2004r. Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Pomorza Środkowego podpisało umowę dzierżawy Lotniska od Agencji Mienia Wojskowego. Większość nieruchomości lotniska o powierzchni ok. 297 ha, na której położone są wszystkie najważniejsze elementy infrastruktury lotniskowej: betonowa droga startowa, droga kołowania i reszta pola wzlotów, wieża kontrolna lotów, miejsca postojowe samolotów. SGiPPŚ udostępnia teren Aeroklubowi Koszalińskiemu, który ma dbać o utrzymanie infrastruktury Lotniska.
W grudniu 2004r. Rada Miejska w Koszalinie wyraziła poparcie dla ponownego uruchomienia lotniska cywilnego w Zegrzu Pomorskim, jako istotnego czynnika rozwoju Koszalina.
Co przemawiało za reaktywowaniem Lotniska Cywilnego? Po pierwsze, całkiem spory ruch w okresie PRL. Po drugie, jedyne lotnisko na wybrzeżu środkowym Rzeczypospolitej. Po trzecie, fatalna komunikacja kolejowa i samochodowa na trasie Warszawa – Koszalin. Podróż samochodem z Koszalina do Warszawy ( 436 km ) to około 9 godzin.
W celu pozyskania potencjalnych partnerów do realizacji zadania, w maju 2006r. Prezydent Miasta Koszalina wziął udział w Pierwszym Europejskim Forum „New Route Europe” organizowanym w Warszawie. Gospodarzem Forum branży lotniczej było Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”, a głównym celem spotkania było omówienie potencjału rynku oraz systemu zachęt, jaki będzie wspierał powstanie nowego połączenia – ułatwiając w ten sposób liniom lotniczym podjęcie decyzji w kwestii lokalizacji świadczenia nowych usług lotniczych. 
Podczas spotkań z następującymi liniami lotniczym: Air Baltic, Austrian Arrows, Centralwings, Direct Fly ( nowe linie krajowe ), Easyjet, Eurolot ( linie krajowe) Jet2.com, Wizzair, Prezydent Miasta zaprezentował potencjał Miasta i regionu oraz możliwości ponownego uruchomienia lotniska w Zegrzu Pomorskim.
Działania Miasta na rzecz reaktywacji lotniska spotkały się z pozytywną opinią Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty, który pismem z dnia 23.10.2006r. poparł uruchomienia Lotniska dostrzegając w tym działaniu istotny i wymierny element przyczyniający się do rozwoju gospodarczego całego regionu.
Władze samorządowe planują reaktywację portu lotniczego pod nazwą "Koszalin/Kołobrzeg". Zakłada się obsługę ruchu czarterowego do sanatoriów w Kołobrzegu oraz ruch regionalny. Prowadzone są rozmowy z inwestorem zagranicznym oraz z zarządcami innych Polskich regionalnych portów lotniczych ( poważnie zainteresowany jest port lotniczy Poznań-Ławica ). Rozważane jest także wykorzystanie istniejącej wąskotorowej linii kolejowej po przebudowaniu na wersję normalnotorową, w celu zorganizowania dowozu pasażerów do centrum Koszalina oraz obsługę cargo.
Reaktywacja Lotniska cywilnego została ujęta w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego 2007r.–2013r. jako jedna z kluczowych inwestycji Indykatywnego Planu Inwestycyjnego na kwotę 18 mln euro.
Zadanie to ujęte zostało również w Planie Rozwoju Lokalnego Miasta Koszalina na lata 2007r.-2009r., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej Nr XXXVIII /595/2006 w dniu 26.10.2006r., jak również w kolejnych edycjach ww. dokumentu: Planie Rozwoju Lokalnego Miasta Koszalina na lata 2008r.-2010r., przyjętym uchwałą Rady Miejskiej Nr XX/188/2008 z dnia 7.02.2008r. i przygotowywanym Planem Rozwoju Lokalnego Miasta Koszalin na lata 2009r.-2011r..
W czerwcu 2007r. światowa firma Airport Strategy and Marketing Limited ASM Manchesteru opracowała Wstępne Studium Wykonalności dla ponownego uruchomienia Lotniska cywilnego w Zegrzu Pomorskim, z którego wynika, że Lotnisko w Zegrzu Pomorskim jest inwestycją opłacalną.
Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Pomorza Środkowego w wyniku wszczętego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie dialogu konkurencyjnego na „Wykonanie prac przedprojektowych, studialno – koncepcyjnych i analiz przedinwestycyjnych dotyczących uruchomienia lotniska użytku publicznego w Zegrzu Pomorskim koło Koszalina wraz z wnioskiem o pozyskanie środków z Unii Europejskiej” podpisało umowę z angielską firmą Ove Arup & Partners International Limited .
Zgodnie z umową z dnia 21.07.2008r. wykonawca zobowiązał się do wykonania; Studium wykonalności uruchomienia i funkcjonowania lotniska na nie krócej niż 30 lat, Planu generalnego lotniska na 30 lat, Raportu oddziaływania na środowisko, Wniosku aplikacyjnego o wsparcie unijne w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007r. – 2013r.. 
Wstępny koszt całej inwestycji oszacowano na 130 milionów złotych. Początkowo ruch pasażerski oceniono na 25 000 – 30 000 osób na rok. Perspektywa to 400 000 osób w 2040r.. Terminal zaprojektowany na przepustowość 100 000 pasażerów z możliwością rozbudowy do 400 000 pasażerów rocznie. Lotnisko będzie mogło obsłużyć samoloty przewożące około 200 pasażerów, czyli np. Boeing 737 i Airbus A 321. Z rekomendowanego wariantu wynika, że port lotniczy przy przewidywanych nakładach inwestycyjnych byłby przedsięwzięciem samofinansującym się. Firma Airport Strategy and Marketing Limited opracowała jeszcze dwa dodatkowe, alternatywne warianty. Za swoją pracę zainkasowała 1 200 000 złotych.
Sporządzenia analizy zażądała Komisja Europejska, która wstępnie zaakceptowała utworzenie na terenie dawnego wojskowego lotniska cywilnego portu. Wsparcie inwestycji publicznymi pieniędzmi uzależniła jednak od opracowania odpowiadającego na pytanie; Czy przedsięwzięcie będzie opłacalne?
Jak zwykle wszystko zależało od kołchozu europejskiego, który odpowiedź mógł dać po 6 miesiącach. Zainteresowani nie powinni tak długo czekać. Byłoby dużo prościej, gdyby projekt był popierany przez Rząd Rzeczypospolitej. Ale ten pod przewodnictwem nieudolnego Premiera Donalda Tuska nie wykazywał zainteresowania sprawą. Władze Miasta Koszalina nie będą biernie czekać i zamierzały podjąć kolejne kroki w celu uruchomienia portu lotniczego.
Władze Miasta Koszalina podjęły uchwałę dotyczącą powstania spółki, która zajęłaby się dalszymi sprawami związanymi z tym projektem, m.in. uzyskaniem zezwolenia na założenie lotniska. Spółka miałaby prawo przejąć na własność Lotnisko od Agencji Mienia Wojskowego. Taki zabieg, dodatkowo jest konieczny, gdyż Lotnisko nie znajduje się w granicach administracyjnych Miasta.
W dniu 21.01.2009r. Powiat ziemski Koszalin stał się właścicielem Lotniska w Zegrzu Pomorskim. Przejęty przez powiat teren ma ponad 300 ha powierzchni i jest wart 17 mln zł. Prawną podstawą przekazania nieruchomości samorządowi była uchwalona w lipcu 2008r. nowelizacja ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego.
Na razie Koszalin ma zarezerwowane 9 mln euro (czyli ok. 36 mln zł) w Regionalnym Programie Operacyjnym. Ale już wiadomo, że Miasto będzie się starało o większy zastrzyk finansowy u marszałka zachodniopomorskiego ( z RPO wsparcie może sięgać 76 procent całości ). Obecnie ( 2010r. ) wiadomo, że Miasto nie ma wystarczającej kwoty. 
Jeszcze nie wiadomo, jacy przewoźnicy pojawią się w Zegrzu, ani też, ile będą kosztowały przeloty. Wiadomo natomiast, że Koszalin chce postawić nie tylko na loty krajowe, ale też międzynarodowe - do Europy Zachodniej i w rejon basenu Morza Śródziemnego. I tu jest kolejny problem. Okoniem stają Lotniska; Goleniów i Rębiechowo, które będą musiały stracić część pasażerów. Obecnie ( 2010r. ) nie ma perspektyw na wyraźny wzrost liczby podróżnych, bo Polskie społeczeństwo ubożeje. Można liczyć na turystów zagranicznych, ale ci z rajchu już tu siedzą.
Polskie Linie Lotnicze LOT są zainteresowane uruchomieniem połączeń krajowych z planowanym lotniskiem w Zegrzu Pomorskim. To efekt rozmów prezydenta Koszalina Mirosława Mikietyńskiego w Warszawie z prezesem PLL LOT Sebastianem Mikoszem. Wizyta miała na celu podpisanie listu intencyjnego wyrażającego wolę nawiązania współpracy, jednak Polskie Linie Lotnicze tak zainteresowały się planowaną inwestycją, że zaproponowały uruchomienie połączeń już od połowy 2010r..
W 2010r. władze w Warszawie wyliczyły, iż przepustowość 30 000 pasażerów nie może sprawić, że port będzie dochodowy. Jednym słowem położyły kreskę na Koszalinie. To po co nam Rząd, skoro nie popiera lokalnych inicjatyw, a przez to nie chce rozwoju Rzeczypospolitej? A może czekają na przyjście swojego narodowego przewoźnika – lufthanzy? Przypomnę, iż wiele lotnisk w rajchu jest deficytowe.
Po wielu miesiącach wreszcie Komisja Europejska dała głos; Zażądała m.in. wyremontowania pasa startowego ( dogi startowej ). Bez komentarza.
Władze Koszalina podjęły więc plan minimum: uruchomienie Lotniska lokalnego. W takim scenariuszu nie trzeba remontować pasa startowego, inwestycje mogłyby ograniczyć się do nakładów związanych z bezpieczeństwem lotów, nawigacją, podejściem, ochroną przeciwpożarową itd. Pasażerowie odprawiani byliby w istniejących powojskowych budynkach zaadaptowanych do potrzeb dworca cywilnego. To ograniczy pierwotne koszty uruchomienia Lotniska. I będzie znakomitym testem dla Zegrza.
Turystom chcącym przylecieć na wczasy na Wybrzeże Środkowe nie będzie robiło różnicy, czy odprawieni zostaną w supernowoczesnym terminalu wybudowanym za grube miliony, czy w zapewniających ledwie minimum wygody obiektach. Dla nich celem będzie nie Lotnisko, a hotel, plaża, uzdrowisko. Jeśli oni przekonają się, że warto latać na wczasy nad Bałtyk samolotami - będzie to podstawą do funkcjonowania cywilnego portu lotniczego.
W 2009r. lotnisko obsłużyło ok. 19 000 pasażerów General Avation ( lotnictwo korporacyjne i biznesowe ).

Lotnisko Zegrze Pomorskie
Lotnisko otrzymał kod IATA; OSZ i kod ICAO; EPKO. Współrzędne geograficzne; 54 stopnie 02 minuty 32 sekundy N, 16 stopni 15 minut 51 sekund E. Elewacja 76 m, 250 ft. 
Obecnie ( 2008r. ) Lotnisko ma przyznany przez Urząd Lotnictwa Cywilnego status innego miejsca przystosowanego do startów i lądowań KOSZALIN/Zegrze Pomorskie EPKO, użytkowanego przez Aeroklub Koszaliński.
Lotnisko stanowi także jedyną sezonową bazę Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w Polsce, w sezonie letnim. Z lotniska korzysta Aeroklub Koszaliński, który dysponuje także hangarami do przechowywania samolotów i szybowców.
Dane radiowe; Gdańsk Informacja 127,150 MHz, Koszalin Radio 122,300 MHz, Koszalin TWR 124,750 MHz.
Kontakt telefoniczny 94-316-4548, 600-211-889, 511-747-590, 600-211-889.
Aeroklub Koszaliński Lotnisko Zegrze Pomorskie 76-042 Rosnowo
www.aeroklub.of.pl, aeroklubkoszalin@wp.pl


Plan sytuacyjny Lotniska Zegrze Pomorskie z zaznaczonymi obiektami przekazanymi przez Agencję Mienia Wojskowego dla Aeroklubu Koszalińskiego w 2004r.

Zabudowania i szybowce Aeroklubu Koszalińskiego. Zegrze Pomorskie 2005r.

Obowiązuje lewy krąg nadlotniskowy. Minimalna wysokość lotu w obszarze startów i lądowań Zegrze Pomorskie wynosi 150 m, w przypadku lotów połączonych z przejściem na drugi krąg lub lotów koszących - po uzyskaniu pozwolenia od kierownika lotów dopuszcza się do obniżenia wysokości lotu nad pasem lądowania do wysokości poniżej 50 m.
Władze terenowa; Urząd Gminy Świeszyno 76-024 Świeszyno Tel.: 094-316-1270, 094-316-1271 (centrala) Tel.: 094-316-1380 (wójt).
Lotnisko posiada dwie drogi startowe ( DS. ): betonową w dobrym stanie technicznym na kierunku 07/25 o wymiarach 2 400 m × 60 m i równoległą gruntową-trawiastą, o wymiarach 2 400 m x 60 m. Główna DS. w ULC jest zgłoszona z mniejszą długością ( 2 300 m x 60 m ).

Pole wzlotów Lotniska Zegrze Pomorskie. Widok w kierunku zachodnim. 2007r.

Lotnisko posiada jedną główna DK po południowej stronie DS. Łącznie jest około 5 000 m DK. 
CPPS ma wymiary 550 m x 90 m i powierzchnię 500 000 m kwadratowych. Oprócz niej są jeszcze dwie mniejsze PPS zlokalizowane na końcach głównej DK o wymiarach 150 m x 70 m i powierzchni po 10 500 m kwadratowych. Wschodnia PPS była przez wiele lat wykorzystywana przez samoloty PLL LOT, gdyż w pobliżu były zlokalizowane zabudowania narodowego przewoźnika. Czwarta PPS jest najnowsza i położona w południowej części Lotniska. Ma wymiary 200 m x 60 m i powierzchnię 12 000 m kwadratowych. Jest wykorzystywana przez Aeroklub Koszaliński.

CPPS. Widok w kierunku wschodnim, od WKL. Zegrze Pomorskie 2002r.

Widok na CPPS i WKL. Zegrze Pomorskie 2002r.

WKL Zegrze Pomorskie. 2007r.

WKL Zegrze Pomorskie. 2007r.

Lotnisko posiadało trzy strefy rozśrodkowania samolotów. Pierwsza w północno-zachodniej części Lotniska. Znajdowało się tam 16 stojanek. 12 z nich z czasem otrzymały obwałowania ziemne. Strefa ta z chwilą wprowadzenia do eksploatacji myśliwców MiG-21 nie była wykorzystywana. Druga strefa została umieszczona w południowej części Lotniska. Dysponowała ponad dwudziestoma stojankami. W 70-tych latach postawiono tutaj kilkanaście ( 18 ) schronohangarów, dla samolotów MiG-21. Do dnia dzisiejszego ( 2011r. ) pozostało ich 12. Trzecia strefa jest położona w południowo-zachodniej części. Tu postawiono także około 18 schronohangarów. Do dnia dzisiejszego ( 2011r. ) pozostało około 14. Liczba schronohangarów standardowo wynosiła tyle ile etat samolotów, czyli 36 maszyn. 

Jeden ze schronohangarów. Zegrze Pomorskie. 2007r.

Na Lotnisku znajduje się jeden hangar techniczny. Ale prawdopodobnie był tu także jeszcze jeden starszy hangar, który został rozebrany. 
WKL jest umieszczona przy głównej DK. Powstała w 60-tych latach. W jej sąsiedztwie umieszczono niewielki budynek pełniący rolę wojskowego portu lotniczego. 
Lotnisko posiadało rozwinięte zaplecze. Były tutaj dwa składy MPS i dwa parki samochodowe. Strzelnica samolotowa i tradycyjna. Kompletny sprzęt łączności i radiolokacyjny. Była także strefa sztabowo-koszarowa. 

Stacja RSL na Lotnisku Zegrze Pomorskie. Lata 90-te.





Wjazd na Lotnisko prowadził od strony wschodniej, czyli od Miejscowości Rosnowo. Tuż przy biurze przepustek zlokalizowane są pozostałości po Porcie Lotniczym Koszalin. 

Zegrze Pomorskie. Na zdjęciu oprócz lotniska widzimy rozmieszczenie systemu lądowania ( BRL i DRL ), miejsce bomboskładu, Osiedle Rosnowo, Kurozwęcz i Zegrze Pomorskie.

Osiedle Rosnowo
Lecz z Lotniskiem Zegrze Pomorskie najsilniej związana jest Miejscowość Rosnowo. To tutaj powstało wojskowe osiedle mieszkaniowe, zwane tez oficerskim lub garnizonowym. Typowe osiedle zielonego garnizonu, gdzie oprócz bloków mieszkalnym powstała cała infrastruktura niezbędną do prawidłowego życia. Sklepy, ośrodek kulturalny, hotel pracowniczy, szkoła, apteka, plac zabaw dla dzieci i boiska sportowe. Rosnowo miało to szczęście, że powstało nad brzegiem Jeziora Rosnowskiego, dając mieszkańcom możliwości korzystania z wędkowania, pływania i uprawiania sportów wodnych. Nieodłącznym atrybutem takich osiedli były ogrody działkowe. 

Osiedle Rosnowo. Samolot MiG-21. Na kadłubie fikcyjny numer 5202. Symbolizuje on daty 1952r. i 2002r., czyli okres istnienia jednostki lotniczej. Widoczne są także godła 9 PLM i 9 ELT. 2011r.

Osiedle Rosnowo. 2011r.

Samoloty eksploatowane na Lotnisku;
Po-2, Ut-2, Jak-18, Jak-23, MiG-15, Lim-1, SB Lim-2, Lim-2, MiG-17, Lim-5, MiG-21 F-13, MiG-21 PF, MiG-21 PFM, MiG-21 MF, MiG-21 bis, MiG-21 US, MiG-21 UM, Jak-11, TS-8 bies, TS-11 Iskra, PZL-104 Wilga.

Dowódcy 26 PLM i 9 PLM w Zegrzu Pomorskim;
mjr pil. Jan Gołubickij 11.04.1952r.-2.07.1954r.
cz.p.o. kpt. pil. Marian Chrzan 2.07.1954r.-9.11.1954r.
mjr pil. Marian Bondzior 9.11.1954r.-18.11.1957r.
mjr pil. Janusz Żywno 18.11.1957r.-24.02.1962r.
mjr pil. Zdzisław Strelau 24.02.1962r.-13.03.1964r.
mjr pil. Stanisław Stalicki 14.03.1964r.-14.12.1966r.
ppłk Czesław Bil 14.12.1966r.-14.09.1971r.
ppłk dypl. pil. Władysław Pasiewicz 14.09.1971r.-20.02.1974r.
ppłk Henryk Sygnowski 20.02.1974r.-12.10.1976r.
ppłk pil. Bogusław Wasilewski 12.10.1976r.-4.06.1983r.
ppłk Kazimierz Małecki 4.06.1983r.-22.10.1986r.
ppłk pil. Wojciech Górski 22.10.1986r.-18.02.1989r.
ppłk dypl. pil. Zbigniew Bielewicz 18.02.1989r.-14.10.1991r.
ppłk dypl. pil. Piotr Luśnia 14.10.1991r.-19.01.1997r.
ppłk dypl. pil. Sławomir Kałuziński 19.01.1997r.-31.12.2000r.

Opracował Karol Placha Hetman

W rozdziale wykorzystano informacje ze strony www.rosnowo.pl i www.rosnowo.com  Składam podziękowanie administratorowi stron.