Kraków 23.10.2011r.
Lotnisko Radom - Sadków

Lotnisko Radom – Sadków na Mapie Rzeczypospolitej. 2011r.

Lotnisko Radom – Sadków na Planie. 2011r.

Lotnisko Radom – Sadków z satelity. 2011r.

Historia Miasta Radom.
Radom to piękne i typowo Polskie Miasto. Jego historia jest długa i bardzo ciekawa. Okolice obecnego Radomia były zamieszkiwane już w epoce mezolitu ( 8 000 – 4 400 lat pne ). Mieszkańcy trudnili się myślistwem, rybołówstwem, hodowlą zwierząt, a później także uprawą roli. Pierwsze wzmianki o osadzie założonej przez plemiona słowiańskie datowane są na przełom VIII i IX wieku naszej ery. Osada została założona na sztucznym nasypie w dolinie rzeki Mlecznej. W X wieku osada przekształca się w gród warowny, w którym od XI wieku rozwija się handel. Także w XI weku powstaje pierwszy drewniany kościół, pod wezwaniem Świętego Piotra. Dlatego ta część późniejszego Miasta została nazwana Piotrówką. Pierwsze zapisy o osadzie znajdujemy w bulli Papieża Hadriana IV napisanej w 1155r..
Na początku XII wieku powstaje Kasztelania Radomska. Została ona lokowana na Prawie Polskim, a następnie Prawie Średzkim ( XIII wiek ). Około 1300r. wybudowano drugi murowany kościół pod wezwaniem Świętego Wacława Czeskiego. Był to okres chwilowego przejęcia władzy w Rzeczypospolitej przez władców czeskich. Miasto rozwijało się bardzo dynamicznie, głównie z uwagi na położenie na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych. Przez to, do Miasta zawitało wielu możnych, którzy przyznawali różnego rodzaju ulgi i przywileje. Czasy Kazimierza Wielkiego to szczególny rozdział w historii Miasta. Monarcha ten stworzył na pograniczu Małopolski pas obronny przed najazdami z Rusi i Litwy. W ramach tego projektu w okresie 1340-1360r. dokonał też przeniesienia Miasta w inne miejsce. Powstał w ten sposób bardzo silnie ufortyfikowany Nowy Radom. Otaczające go mury wybudowano nową metodą, przy użyciu polnych kamieni i cegły, co znacznie podnosiło solidność obwarowania. W murach znalazły się trzy bramy: Krakowska, zwaną inaczej Iłżecką ( u zbiegu dzisiejszych ulic Wałowej i Krakowskiej ), Piotrkowska ( koło dzisiejszej ulicy Szpitalnej ) oraz Lubelska ( przechodzącą przez obecną ulicę Rwańską ). Wewnątrz murów znalazł się rynek, zamek obronny i kościół św. Jana Chrzciciela. Wkrótce po lokacji Miasta, dotychczasowe Prawo Średzkie zastąpiono korzystniejszym Prawem Zachodnim, które zapewniło mieszkańcom Radomia samorząd miejski i wpływ na rozwój osady. Dzięki stale postępującemu rozwojowi, Miasto nabierało coraz większego prestiżu i znaczenia społeczno-gospodarczego i politycznego. Literatura podaje, że Radom przez okres dwóch lat był nieformalną stolicą Polski. Istniała tu bardzo dobra szkoła, o dwupoziomowym systemie nauczania, o której randze świadczy fakt, że jej absolwenci byli później wyróżniającymi się studentami Akademii Krakowskiej. Za panowania Jagiellonów Radom kilka razy był areną wydarzeń ważnych nie tylko dla Rzeczypospolitej, ale i dla Europy. To tu w 1401 r. podpisano pierwszy akt unii Polski z Litwą zwanej „Unią radomsko-wileńską”, a w 1505r. szlachta zebrana na sejmie radomskim, uchwaliła jeden z najdonioślejszych aktów polityki wewnętrznej kraju – konstytucję Nihil novi. Miasto jednak miało i swoje klęski. Częste pożary niszczyły gród, a brak dużej ilości mieszczaństwa uniemożliwiał szybką jego odbudowę. Od drugiej połowy XVI wieku gospodarka tego rejonu przeżywała okres pewnej stagnacji, a już w latach dwudziestych XVII wieku rozpoczął się czas niepowodzenia dla radomskiego grodu. Złą passę rozpoczęła morowa zaraza, która nawiedziła Radom w okresie 1622r.-1623r., po niej, w 1628r. miał miejsce wielki pożar. Największe straty jednak Miasto poniosło w czasie najazdu szwedzkiego i najazdu siedmiogrodzkiego. W ogóle od tego momentu przyszły ciężkie czasy dla Rzeczypospolitej. Zniszczeniu uległ wówczas między innymi zamek królewski i klasztor sióstr Benedyktynek, znajdujący się za Bramą Lubelską. Ogromne były także straty ludnościowe. W 1661r. Miasto liczyło zaledwie 395 osób. Tempo odbudowy Miasta było bardzo powolne, ale prowadzone prace stopniowo zaczęły przynosić efekty. Przy Klasztorze Benedyktynek dostawiono nawet nowe budynki. 
Praktycznie od potopu szwedzkiego Miasto nieustannie styka się z wojskiem. Podczas tego najazdu w Radomiu przebywała Polska chorągiew pod dowództwem starosty radomskiego Mikołaja Podlodowskiego. Lecz oddział musiał ruszyć na pomoc Warszawie. Parokrotnie w Radomiu przebywał dowodzący wojskami szwedzkimi nieokrzesany król Karol X Gustaw ze swoim wojskiem. W grudniu 1655r. przez Miasto przeszedł 6-tysięczny szwedzki oddział. A w lutym 1656r. 11-tysieczna ich armia, idąca na Lwów. Pod Zakrzewem, koło Radomia chorągiew kasztelana Sandomierskiego Stanisława Witowskiego, próbowała ich zatrzymać. Szwedzi w Radomiu ulokowali regiment dragonów. Wojska szwedzkie zostały wyparte z Radomia 6.08.1656r., przez idące z Jasnej Góry oddziały Tomasza Zamojskiego i Piotra Czarnieckiego. Szwedzi podczas odwrotu spalili Miasto. W dniu 21.08.1656r. pod radomiem król Jan Kazimierz, razem z dowódcami ( Stefan Czarniecki ) wydali uniwersał wzywający chłopów do walki przeciw szwedom. Jednak już w styczniu 1657r. na Rzeczypospolitą najechał książę Siedmiogrodu Jerzy II Rakoczy. Była to wyprawa wandalska, bez większego zamysłu politycznego. Lecz podczas niej znacznie ucierpiał Radom. 
W 1682r. do Radomia sprowadzono Zakon Pijarów, którzy znacznie przyczynili się do rozwoju szkolnictwa. Pierwszą szkołę utworzyli w kamienicach Rynku, zaś w 1785r., również z ich inicjatywy, powstało kolegium, którego gmach zaprojektował Antonio Solari. Wysoki poziom nauczania, świetna biblioteka i bardzo dobry teatr szkolny zadecydowały o przyznawaniu zakonnikom różnego rodzaju wynagrodzeń. Zakon otrzymywał sumy pieniężne lub ziemię, za prowadzenie tak efektywnej działalności oświatowej. Obecnie w budynku kolegium ma swoją siedzibę Muzeum Okręgowe. W 1767r. w Radomiu katolicka szlachta zawiązała konfederację przeciw reformom Stanisława Augusta Poniatowskiego i Czartoryskich. Uznano wtedy prawa kardynalne szlachty ( liberum veto, wolna elekcja, prawo wypowiadania posłuszeństwa królowi ) za nienaruszalne. Mieszkańcy Radomia brali też udział w Powstaniu Kościuszkowskim. W 1794r. przez Radom przeszły oddziały pod dowództwem Tadeusza Kościuszki, rozbijając obóz w pobliskiej wsi Kozłów. W Mieście został sformowany niewielki oddział pod dowództwem Dąbka vel Dobka, rozbity wkrótce pod wsią Lipowe Pole koło Opatowa przez moskali pod dowództwem Denisowa.
Po trzecim rozbiorze Rzeczypospolitej Polskiej, Miasto znalazło się pod zaborem austriackim. Było wówczas stolicą cyrkułu i miejscem stacjonowania dużego garnizonu wojsk austriackich. 
Miasto było wówczas otoczone murami, ale nie było w nich koszar. Dlatego zabrano zakonnikom ich obiekty i przekształcono w koszary. Ten sam los spotkał obiekty parafialne.
Wyzwolenie spod zaboru austriackiego nastąpiło 30.06.1809r.. W lipcu 1809r. w Radomiu głównodowodzący Polską Armią książe Józef Poniatowski spotkał się z generałem Janem Henrykiem Dąbrowskim i innymi członkami korpusu oficerskiego. W Mieście uroczyście witano 2 Pułk Jazdy ppłk M. Fredro, który miał zadanie zaprowadzić urząd departamentu Księstwa Warszawskiego.
W marcu 1810r. wprowadzono podział Księstwa na 4 okręgi wojskowe obejmujące po 2 lub 3 departamenty z siedzibami w Warszawie, Poznaniu, Lublinie i Radomiu. Na czele okręgu radomskiego stanął generał Michał Sokolnicki. Jego władza wybiegała znacznie poza funkcje administracyjne. Należały bowiem do nich sprawy szkoleniowe, wywiadowcze i organizacyjne. Do Radomskiego Okręgu Wojskowego Nr 4 przydzielony został 15 Pułk Piechoty ( w maju 1811r. wszedł w skład I brygady z 16 Dywizji Piechoty generała Józefa Zajączka ).
Po włączeniu Radomia w skład Wielkiego Księstwa Warszawskiego stał się on stolicą departamentu, okręgu wojskowego i sądowego, przechodząc okres dziwnego i chaotycznego rozwoju jako ośrodek administracyjno-usługowy i gospodarczy. Większość budynków przekształconych przez austriaków w obiekty wojskowe pozostała w tym przeznaczeniu. Sztab wojskowy znajdował się w budynku obecnego Ratusza w Radomiu, stajnie wojskowe mieściły się we wsi Zamłynie ( obecnie integralna część Miasta ), natomiast magazyn wojskowy został ulokowany przy Placu Targowym ( obecnie Plac Stare Miasto ). Przez co najmniej kilka lat w Mieście funkcjonował lazaret wojskowy, na potrzeby którego wykorzystywano obiekty klasztoru OO. Bernardynów.
Klęska Napoleona spowodowała wkroczenie do Miasta wojsk moskiewskich na początku 1813r. W konsekwencji w 1815r. utworzono Królestwo Polskie lojalne wobec cara. Na czele Wojska Polskiego stanął wówczas brat cara – wielki Książę Konstanty Mikołajewicz Romanow.
W wyniku ustaleń Kongresu Wiedeńskiego, Radom otrzymał rangę stolicy Województwa Sandomierskiego, która z czasem została przemianowana na gubernię radomską. Po włączeniu do niej również guberni kieleckiej ( 1845 r. ), Radom stał się najważniejszym ośrodkiem władzy państwowej na obszarze między Wisłą i Pilicą. W tym też okresie zajęto się układem urbanistycznym i architektonicznym Radomia, który dotąd był w złym stanie. Lecz myli się ten, kto uważa, że zmiany te miały się przysłużyć Miastu. One miały służyć utrwalaniu siły wojskowej kolejnych okupantów. Największe straty poniósł Kościół Katolicki. Rozebrano drewniany kościół na Piotrówce. Wygnano Benedyktynki, a w klasztorze zrobiono więzienie. Dla celów świeckich przebudowano kolegium Pijarów. Rozebrano wiele ubogich domów, a mieszkańców wcielono do armii lub wygnano. Wyprostowano wiele ulic. Postawiono trzy lazarety, które dopiero po latach stały się powszechnie dostępne dla ludności cywilnej. Postawiono nowy ratusz. W miejscu byłych ubogich domów utworzono Stary Ogród, czyli pierwszy park publiczny obsadzony wieloma unikatowymi gatunkami drzew i krzewów ozdobnych. Oprócz tego przy ulicy Lubelskiej rozpoczęto budowę gmachu Komisji Województwa Sandomierskiego, który zaprojektował Antonio Corazzi. Czyli coś takiego jak gmach komitety wojewódzkiego partii PZPR w latach 1944r.-1989r.. Rozwój Miasta umożliwił powstanie nowych warsztatów rzemieślniczych. Otworzono pierwszą drukarnię i kilka księgarń. Dzięki temu dla uczniów i praktykantów lokalnych zakładów wytwórczych i usługowych zorganizowano nowoczesną szkołę niedzielno-rzemieślniczą. W dziedzinie szkolnictwa nadal przodowało kolegium pijarskie, z którego z czasem wydzielono świecką szkołę elementarną. 
W okresie powstań narodowych ( Powstanie Listopadowe i Styczniowe) Radom był ważnym miejscem organizacji oddziałów powstańczych, a także działań spiskowców, skoncentrowanych wokół kościoła OO. Bernardynów. Potem zaś był miejscem śledztwa i procesów sądowych powstańców, których wieszano, rozstrzeliwano, poddawano surowym represjom lub wywożono na „wschód”.
W dniu 30.11.1830r. do Radomia nadeszła wiadomość o wybuchu Powstania w Warszawie wywołanego przez spiskowców ze Szkoły Podchorążych. Ale gen. Antoni Giełgud zwlekał z wyruszeniem na pomoc powstańcom, czekając na rozkazy wielkiego Księcia Konstantego. Dopiero pod groźbą pistoletów cywilnych spiskowców wydał rozkaz wymarszu wojsk do Warszawy. Spiskowców poparła bateria artylerii kapitana Franciszka Łapińskiego oraz przybyły z Warszawy adiutant generał Jana Krukowieckiego – kapitan Łoś. Na pomoc Stolicy wymaszerowały z Miasta wszystkie oddziały wojskowe wraz z artylerią. Przywódcy Powstania Listopadowego sądzili, iż Radom stanie się zapleczem dostarczającym rekruta. Zakładano tu więc magazyny aprowizacyjne, składy mundurowe, a w kuźniach Suchedniowa, Sansonowa i Kozienic kuto kosy, piki i lance. Później uruchomiono produkcję karabinów i amunicji.
Po wymarszu wojsk w Mieście zorganizowano "Straż bezpieczeństwa", uzbrojoną w piki i kosy, pod dowództwem Jacka Kochanowskiego, oraz I radomski batalion gwardii ruchomej majora Antoniego Koryckiego, jak również 3 i 4 batalion 5 Pułku Piechoty Liniowej, a po ich odejściu na linię frontu, ppłk Paweł Muchowski sformował nowy Pułk Piechoty Liniowej Nr 11, zaś płk Piotr Łagowski utworzył szwadron jazdy sandomierskiej, a Gustaw Małachowski – oddział strzelców celnych. W Mieście zorganizowano szpital wojskowy, dla którego opatrunki i bandaże sporządzały mieszkanki Miasta. Działania te zostały nagle przerwane w nocy z 16 na 17.02.1831r. przez rosyjski korpus generała Cypriana Kreutza, liczący 3 500 żołnierzy, który w sile 16 szwadronów jady, 8 sotni kozackich i 16 dział zajął Lublin, Puławy i wkroczył do Radomia. Nie mogły mu się przeciwstawić ani słabo uzbrojona gwardia narodowa, ani formowane dopiero oddziały regularnej armii.
Wkrótce moskale zostali pobici pod Nową Wsią i wyparci za Wisłę przez gen. Józefa Dwernickiego, co umożliwiło w Radomiu kontynuowanie prac na rzecz walczący oddziału Polskich przez następne pół roku. Sytuacja zmieniła się kilka miesięcy później. W sierpniu 1831r. moskale ponownie sforsowali Wisłę, a już we wrześniu 1831r. w stronę Warszawy od północy maszerował korpus feldmarszałka Iwana Paskiewicza. W rejon Radomia wkroczył gen. Teodor Rüdiger na czele 12 000 żołnierzy i ostatecznie zajął Radom. Po upadku Powstania Listopadowego władzę nad Miastem przejął namiestnik Królestwa Polskiego feldmarszałek Iwan Paskiewicz.
Jeszcze większą role odegrał Radom w Powstaniu Styczniowym. W początkach stycznia 1863r. do Radomia jako stolicy guberni przybył potajemnie gen. Marian Langiewicz. Zorientował się szybko, że 1 200 osobowy garnizon moskali stacjonujący w Mieście jest zbyt silny dla słabo uzbrojonych i wyszkolonych konspirantów. Mimo to stanął na czele oddziałów powstańczych. W nocy z 22 na 23.01.1963r.wybuchło powstanie. Spiskowcy z Radomia i okolic zdecydowali się zaatakować dwa mniejsze garnizony. Już pierwszego dnia powstania 140 ludzi zebranych w Siczkach przez Narcyza Figietti rozbiło 4 kompanie 2 Pułku Saperów stacjonującą w Jedlni i zdobyło przy tym 40 karabinów. Napad powiódł się powstańcom: zabili 9 ludzi, zranili 11, w tym dowodzącego kapitana Witkowskiego, połowę rozbroili, a reszta pod dowództwem podoficera zdołała umknąć. Był to jeden z największych sukcesów powstańczych odniesionych podczas styczniowej nocy w skali całego kraju. Po dokonaniu napadów wszystkie oddziały sandomierskie pomaszerowały w kierunku Wąchocka, gdzie Marian Langiewicz oznaczył punkt zborny dla sił zbrojnych województwa. Jego wojska stale zasilane były ochotnikami, m.in. uczniami radomskiego gimnazjum. Powstańcy ponosili jednak na ogół porażki, m.in. w bitwie pod Szydłowcem. W lutym 1863r. po ciężkich walkach część oddziałów Polskich została rozbita, a część wycofała się w Góry Świętokrzyskie. W kwietniu 1863r. moskale zajęli cały Radom. W dniu 8.07.1863r. klasztor OO. Bernarydów zamieniono na więzienie dla powstańców i rozpoczęły się represje. Powstanie ostatecznie wygasło jesienią 1864r.
W kilkanaście miesięcy po Powstaniu Styczniowym Radom na nowo zaczął się rozrastać. Liczba ludności wzrastała. Pobudowano wiele nowych budynków. Powstała linia kolejowa biegnąca z Dąbrowy Górniczej przez Radom do Dęblina. Około 1869r. rozpoczęto budowę kanalizacji. W 1901r. uruchomiono elektrownię miejską. Na przełomie wieków w Mieście dominował przemysł garbarski i spożywczy. Funkcjonowała huta szkła i odlewnia żeliwa. Nieco słabiej rozwijało się życie kulturalne, ale teatr funkcjonował. Liczne skupisko robotników aktywnie uczestniczyło w życiu politycznym. Dominowały głównie dwa nurty; socjalistyczny i narodowo demokratyczny. Dzięki temu organizowano liczne strajki, pochody, manifestacje, a przede wszystkim demonstracje antymoskiewskie. Lecz Radom był w tym czasie silnym garnizonem moskali, który liczył w 1907r. około 4 500 żołnierzy.
W czerwcu 1914r. wybuchła wielka wojna światowa. W Mieście znajdowały się wówczas: dowództwo 2 Brygady Strzelców, 5 Pułk Strzelców i 2 Strzelecki Dywizjon Artylerii. W sierpniu 1914r. Radom przez kilka dni okupowany był przez zarazę niemiecką. Wielka wojna światowa wrzuciła Radom pod okupację austryjacką. W lipcu 1915r. Radom został zajęty przez wojska austriackie. Lecz ta sytuacja dała możliwość do tworzonych w Galicji Legionów Polskich. Już w sierpniu 1915r. z Radomia wyruszył pierwszy pluton ochotników do Legionów Polskich. 
W listopadzie 1918r. członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej rozbroili austriaków i przejęli władzę w Mieście. Okupant poddał się bez jednego wystrzału. W dniu 9.11.1918r. o godz. 12;00 na Placu 3 Maja nastąpiło zaprzysiężenie Wojska Polskiego Tymczasowemu Rządowi Ludowemu Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego. Tuż po odzyskaniu niepodległości w 1918r. w Mieście stacjonowały IV ( radomski ) szwadron 11 Pułku Ułanów Legionowych oraz I batalion 25 Pułku Piechoty.
W czasie wojny Polsko-sowieckiej Radom aktywnie wspierał Polskie Wojsko. Formowano ochotnicze oddziały i produkowano broń i amunicję. 
Po wielkiej wojnie światowej Radom stał się siedzibą starostwa grodzkiego i powiatu radomskiego w utworzonym województwie kieleckim. Przez pierwsze dziesięć lat niepodległości liczba mieszkańców wzrosła o ponad 15 000, z 61 600 osób ( 1921r. ) do 77 900 osób ( 1931r. ). 
Radom stał się silnym ośrodkiem kultywowania tradycji patriotycznych i narodowo wyzwoleńczych. Powstały liczne związki kombatantów, inwalidów wojennych, rezerwistów i legionistów. W 1930r. w Radomiu odbył się IX Zjazd Legionów Polskich przy udziale samego Józefa Piłsudskiego. 
Światowy kryzys lat trzydziestych dotknął także Radom. Produkcja spadła o połowę. Na szczęście sytuacja ta nie trwała zbyt długo. Wkrótce bowiem Rząd Rzeczypospolitej zdecydował umieścić Radom w tak zwanym trójkącie bezpieczeństwa. Wybudowano tu Państwową Wytwórnię Broni, a także Wytwórnię Papierosów i kilka innych większych zakładów, co poprawiło sytuację ekonomiczną Miasta. Poza tym założono sieć wodociągów, łaźnię, gazownię, cztery szkoły podstawowe, ożywiła się działalność społeczno-kulturalna. Powstały kina i teatry. Coraz mocniejsza była pozycja bibliotek, wydawnictw, klubów sportowych. Przed najazdem zarazy niemieckiej liczba ludności Radomia dochodziła do 100 000 mieszkańców. W okresie II Rzeczypospolitej Radom był nadal silnym ośrodkiem garnizonowym. Oprócz 11 Pułku Ułanów Legionowych stacjonowały tu; 24 Pułk Piechoty, 28 Pułk Artylerii Lekkiej, 72 Pułk Piechoty im Dionizego Czachowskiego. Jednostki te przechodziły różne przeformowania i brały udział w wojnie Polsko-sowieckiej. 
W trakcie II wojny światowej Miasto podzieliło tragiczny los całej Rzeczypospolitej. Pierwsze bomby zarazy niemieckiej spadły na Radom już 1.09.1939r.. 72 Pułk Piechoty poniósł w wojnie obronnej ciężkie straty. W Radomiu zmobilizowano także 93 Pułk Piechoty, walczący w ugrupowaniu „Radom”. 8.09.1939r. do Miasta wjechały szwabskie czołgi. W Radomiu był kolejny nowy okupant. Szwaby zorganizowały obóz jeniecki i kilka szpitali dla swoich niezwyciężonych żołnierzy. Normą stały się; łapanki, wywózki, represje, aresztowania, egzekucje. Liczba osób, które ucierpiały przez te formy terroru jest nie do ustalenia. Szacuje się ją na 50 000 osób. Poza tym konsekwentnie niszczono wszelkie świadectwa Polskości i patriotyzmu. Tragiczna była sytuacja materialna, zwłaszcza mieszkaniowa, ze względu na stale napływających uchodźców i wysiedleńców. Głównie z Kresów Polskich i z Zamojszczyzny. Organizacyjnie Radom zaraza niemiecka podporządkowała generalnej guberni, do momentu „całkowitego rozwiązania sprawy Polskiej”. Mimo ogromnych szykan, Polskie podziemie zbrojne było niezwykle prężne. Działała; Radomska Organizacja Bojowa, Służba Zwycięstwu Polski, Polska Niepodległa oraz Szare Szeregi. Już w 1940r. działały struktury Armii Krajowej. Były struktury Batalionów Chłopskich, Narodowej Organizacji Wojskowej, Gwardii Ludowej. Mieszkańcy Radomia prowadzili dobrze zorganizowaną działalność konspiracyjną. Organizowali tajne nauczanie i akcje sabotażowe. Wśród operacji przeprowadzonych przez ruch oporu w Radomiu największy rozgłos zyskał zamach na „dom niemiecki” oraz rozbicie miejscowego Urzędu Pracy.
O świcie 16.01.1945r. Radom został zajęty przez armię czerwoną, korpusem pancernym Michaiła Orłowa, któremu w 1975r. komuniści radomscy nadali tytuł honorowego obywatela Miasta. 
W styczniu 1945r., tuż po przejściu sowieckiego frontu, w Radomiu rozpoczęła się rywalizacja między lewicową koalicją tworzoną przez PPR i PPS, a PSL. Lecz komuniści sterowani z kremla szybko zapanowali nad sytuacją i wprowadzili własne rządy. Miały miejsce liczne represje aparatu bezpieczeństwa na ludziach myślących po Polsku i nie zgadzających się z nowym ustrojem. Rozpoczęła się kolejna nowa okupacja. Wprowadzanie nowego porządku realizował urząd bezpieczeństwa wspierany stała grupą operacyjną Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Korpus w sile batalionu oficjalnie został utworzony w dniu 12.02.1948r., choć zadania wykonywał już od 1946r.. Głównym zadaniem była likwidacja zbrojnego podziemia, w postaci oddziałów Armii Krajowej; Tadeusza Zielińskiego "Igły", Antoniego Szeligi "Wichra" i Aleksandra Młyńskiego "Drągala". Sztab funkcjonował w siedzibie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego ( PUBP ) w Radomiu. Należy pamiętać, że do 1948r. Armia Krajowa miała pod bronią około 300 000 żołnierzy. 
Jednostki Ludowego Wojska Polskiego stacjonujące w Radomiu podlegały pod 2 Dywizję Piechoty z dowództwem w Kielcach.
W 1946r. Radom liczył zaledwie 69 500 mieszkańców. W ciągu pięciu lat liczba mieszkańców wzrosła do 80 000 osób ( 1950r. ). Głównie poprzez przymusową migrację ludności.
W 1975r. przeprowadzono reformę administracyjną i Radom stał się stolicą Województwa Radomskiego.
W dniu 25.06.1976r. miał miejsce słynny protest robotników, którzy w ten sposób zareagowali na bardzo wysokie podwyżki cen artykułów spożywczych i przemysłowych. Były to tzw. „Wydarzenia Radomskie”, które zakończyły się licznymi aresztowaniami i ostrymi represjami. Dotyczyło to nie tylko samych uczestników, ale i osób zupełnie przypadkowych.
Kolejna szansa na godziwe życie narodziła się w 1980r., wraz z powstaniem ruchu robotniczo-społecznego NSZZ Solidarność. Lecz towarzysz generał Wojciech Jaruzelski sprawnie wprowadził stan wojenny, utrzymując komunizm przy życiu. 
Do 1990r. Radom był prężnym ośrodkiem przemysłowym. Funkcjonowały tu takie fabryki jak; Łucznik, Radoskór, Radomska Wytwórnia Telefonów, Radomskie Tytonie. Jednak komunistyczni dyrektorzy i kierownicy, wybierani z partyjnego klucza, nie potrafili nimi zarządzać. To był główny powód słabych wyników ekonomicznych.
W 1989r., w Polsce nastąpiły przemiany społeczno-gospodarcze. Jednak brak lustracji i dekomunizacji doprowadził do sytuacji w której zbrodnie komunistyczne nie zostały rozliczone, a winni nadal żyją w dostatku. Byli komunistyczni dyrektorzy przekształcili się w menadżerów. Zakłady zaczęli dzielić, doprowadzać do upadku i sprzedawać. Zamiast wprowadzać nowe technologie i pokrywać rosnące zapotrzebowanie rynku. Efektem było rosnące bezrobocie.
W 1999r. przeprowadzono nową reformę administracyjną. Radom został znów siedzibą starostwa w Województwie Mazowieckim, którego stolicą jest Warszawa.
Od 1945r. do 2000r. obszar administracyjny Radomia wzrósł trzykrotnie. W 2000r. Radom liczył około 240 000 mieszkańców. 
Obecnie ( 2011r. ) największym problemem Radomia jest najwyższe w Rzeczypospolitej bezrobocie. Starsi żyją z zasiłków lub emerytur najstarszego pokolenia, a młodzi wyjeżdżają na zachód. 
Obecnie Radom to Miasto Powiatowe-Grodzkie leżące w południowej części Województwa Mazowieckiego. Czternaste co do wielkości Miasto w Polsce. Stolica Diecezji Radomskiej.

Historia Lotniska Radom Sadków. 1927r.-1944r.
Lotnisko Radom – Sadków to jedno z wielu typowo Polskich lotnisk, które nie mają swoich korzeni w lotnictwie państw zaborczych. Lotnisko było i jest nadal związane z Polskim Lotnictwem Wojskowym, które obecnie ( 2010r. ) przechodzi bardzo trudny okres. 
W lipcu 1920r. 15 Eskadra Myśliwska, która odtworzyła gotowość bojową we Lwowie i przezbroiła się na samoloty myśliwskie, miała być według planów przebazowana do Radomia, celem wsparcia w bitwie warszawskiej 4 Armii Polskiej. Pozostała jednak we Lwowie w III Dywizjonie wspierając 6 Armię Polską. Więc na lotnictwo Radom musiał jeszcze poczekać.

Początki lotniska w Radomiu datują się na 1927r.. Wówczas to Rząd Rzeczypospolitej, po wnikliwej analizie w Ministerstwie Spraw Wojskowych zdecydował o powstaniu jednego z nowych lotnisk w okolicach Radomia. Decydowały o tym względy obronne, komunikacyjne i klimatyczne. Wykupiono 100 hektarów gruntu w miejscowości Sadków, częściowo zalesionych. Przystąpiono do budowy obiektów lotniskowych. 
Już po kilku miesiącach rozpoczęto szkolenie pierwszych pilotów w Eskadrze Szkolnej Pilotów. 
W 1935r. zorganizowano Szkołę Pilotów Rezerwy, poprzez przeformowanie Eskadry Szkolnej Pilotów.
W 1937r. powstała Szkoła Podchorążych Rezerwy Lotnictwa.
W 1939r. Lotnisko miało już powierzchnię zbliżona kształtem do prostokąta, o wymiarach około 1 500 m x 1 000 m i ponad 150 hektarów. Droga startowa miała wymiary 1 500 m x 50 m i były gruntowa.
Do 1939r. intensywnie szkolono nowych pilotów, kiedy to brutalna agresja zarazy niemieckiej doprowadziła do wybuchu II wojny świtowej. 
Po przegranej wojnie obronnej, zaraza niemiecka zajęła Lotnisko i utworzyła komendę. Pod tę komendę podporządkowano także mniejsze pobliskie lotniska; Radom – Kozłów ( N51 27 40 E21 14 40 ), Radom – Mazowszany ( N51 20 00 E21 08 20 ), Radom – Piastów ( N51 28 50 E21 06 40, powierzchnia 1 200 m x 1 000 m ). Oczywiście wprowadzono szwabskie nazwy. 
Przez cały okres okupacji niemieckiej, na Lotnisku panowała duża rotacja jednostek i spory ruch. Wszystkie działania były związane z wojną z sowietami oraz z likwidacją Powstania Warszawskiego. Przez Lotnisko przewinęły się wszystkie typy szwabskich maszyn. Stacjonowały tu pułki myśliwskie, szturmowe i bombowe. Bazowały tu myśliwce nocne i samoloty rozpoznawcze. W czerwcu 1944r. zaraza niemiecka sformowała na Lotnisku dywizję pancerno-spadochronową, która wzięła udział w tłumieniu Powstania Warszawskiego. 
W 1944r. Lotnisko zostało zaminowane. Ładunki te zdetonowano w nocy z 15 na 16.01.1945r., niszcząc pole wzlotów i niektóre budynki. Na szczęście większość infrastruktury została zachowana. Niemal całkowitej zagładzie uległo Lotnisko Radom – Piastów. Tu nie został kamień na kamieniu.

Historia Lotniska Radom Sadków. 1944r.-1989r.
Z końcem 1944r. w Zamościu komuniści zorganizowali Zjednoczoną Szkołę Lotniczą Wojska Polskiego. Ponieważ zlokalizowane w pobliżu Zamościa Lotnisko Mokre miało słabą infrastrukturę, a dodatkowo działało tam silne narodowe podziemie, dlatego zdecydowano o przebazowaniu 15 Zapasowego Pułku Lotniczego do Dęblina. Dęblin jako twierdza był znacznie zniszczony, więc większość maszyn skierowano na Lotnisko Radom. Tak więc, od marca 1945r. na Lotnisku Radom – Sadków bazował 15 Zapasowy Pułk Lotniczy. 
W pierwszych latach sowieckiej dominacji Lotnisko było mało wykorzystywane. Warunki socjalno-bytowe nie należały do dobrych. Były plany przekształcenia terenów Lotniska w PGR. Na szczęcie nie zrealizowane, bo władza była jeszcze zajęta likwidacją narodowego podziemia. 

1950r.
W 1950r. Lotnisko Radom poznało pierwsze samoloty z napędem turboodrzutowym. Otóż, z początkiem 1950r., Polska dokonała zakupu pierwszej partii myśliwców Jak-17 złożonej z trzech maszyn. Samoloty były fabrycznie nowe. Maszyny te dostarczono jednym transportem kolejowym do Radomia i tu umieszczono w jednym z silnie strzeżonych hangarów. Każdy z samolotów był częściowo zdemontowany i umieszczony w skrzyniach. Ich montaż i loty zdawczo-odbiorcze mieli przeprowadzić technicy i piloci sowieccy. Pierwszy Polski samolot Jak-17 został złożony w lipcu 1950r.. i lotem przebazowany do Warszawy ( Lotnisko Bemowo ). Do lotów treningowych przygotowywał się ppłk Wasyl Gaszyn, obywatel ZSRS służący w LWP. To on jako pierwszy miał zademonstrować ten unikalny wówczas samolot wybranym przedstawicielom wojska i lotnictwa cywilnego. W dalszej kolejności planowano przedstawić go publicznie na uroczystościach z okazji Święta Lotnictwa. W pierwszej dekadzie sierpnia 1950r. ppłk ( kpt ) W. Gaszyn rozpoczął intensywne loty treningowe przygotowując się do pokazów. W czasie jednego z takich lotów podczas lądowania została uszkodzona opona. Oznaczało to koniec lotów treningowych. Wówczas zapadła decyzja o wymianie całego koła z jednego z niezmontowanych samolotów przechowywanych w Radomiu. W tym celu ppłk W. Gaszyn razem z chorążym Z. Pietruchą samolotem Po-2 polecieli do Radomia. Tam na miejscu przy pomocy zorganizowanej ekipy techników i podchorążych wyciągnęli z hangaru jedną skrzynię i z prawego płata zdemontowali koło. Zabrali je do samolotu Po-2 i odlecieli z powrotem do Warszawy. Koło zamontowano w Jak-17 i ponownie podjęto loty treningowe. Taki sposób naprawy metodą technicznego kanibalizmu nie jest rzadkością w lotnictwie.
Niemniej jednak minie kilka lat zanim samoloty z napędem turboodrzutowym staną się częścią krajobrazu Lotniska Radom i wejdą w skład bazujących tu jednostek.

Pierwsza prezentacja Polskiego Jak-17 pilotowanego przez Wasyla Gaszyna. Oficera sowieckiego w Polskim Wojsku. 1950r.

1951r.
Tysiące kilometrów od Polski wybuchła wojna w Korei. Kreml nakazał zbrojenie się podległych mu państw. Niespodziewanie dla Lotniska Radom – Sadków przyszedł okres rozwoju. W 1951r. sformowano na jego terenie Oficerską Szkołę Lotniczą Nr 5. Była to druga obok Dęblina szkoła szkoląca pilotów. 
Zgodnie z dyrektywą MON nr 00020/ org. z dnia 21.02.1951r. został wydany rozkaz MON nr 0036/ org. z dnia 7.04.1951r. na podstawie którego sformowano Oficerską Szkołę Lotniczą nr 5. Szkoła powstała z dniem 1.05.1951r. wg etatu nr 020/ 222 na bazie l Eskadry Pilotażu Myśliwskiego OSL nr 4 w Dęblinie, stacjonującej na Lotnisku Radom. W tym, miejscu należy powiedzieć, że nastąpił podział specjalności lotniczych miedzy Dęblinem a Radomiem. W Radomiu miano szkolić pilotów myśliwskich, a w Dęblinie pilotów szturmowych, bombowych, nawigatorów i pozostałych. 
Początki były bardzo trudne, głównie z uwagi na kiepskie zaplecze socjalne. Większość żołnierzy mieszkała w namiotach, a potem w drewnianych barakach. Na potrzeby budowy baraków uruchomiono wojskowy tartak. Znaczna część kadry wraz z rodzinami mieszkała na kwaterach w prywatnych domach wokół Lotniska i w Mieście. 
W pierwszym okresie skład osobowy Szkoły wynosił 1 399 osób. Na stanie było 136 samolotów; 62 Jak-9 ( jednomiejscowe różnych wersji ), 56 Jak-9 W ( dwumiejscowe szkolno-bojowe ), 8 Jak-11, 8 Po-2, 2 UT-2. Do szkolenia podstawowego używano samolotów Po-2 i UT-2. Przejściowym był Jak-11.
Do lipca 1951r. sformowano dodatkowe eskadry i wówczas OSL-5 posiadała następujące eskadry szkolne:
1. Eskadra Pilotażu Myśliwskiego wyposażona w samoloty Jak-9, pod dowództwem kpt. pil. Mieczysława Śmiechowskiego;
2. Eskadra Pilotażu Myśliwskiego wyposażona w samoloty Jak-9 i Jak-11. pod dowództwem kpt. pil Zdzisława Plezi;
3. Eskadra Pilotażu Myśliwskiego wyposażona w samoloty Jak-9 pod dowództwem kpt. pil. Eugeniusza Robaka:
4. Eskadra Pilotażu Myśliwskiego wyposażona w samoloty Jak-9 pod dowództwem kpt. pil. Stanisława Kopacza.
Tak rozbudowana struktura organizacyjna i ilościowa nie mogła pomieścić się na jednym lotnisku. Postanowiono wykorzystać lotniska zapasowe i przebazować część pododdziałów do Tomaszowa Mazowieckiego ( odległy od Radomia na zachód o 88 km ) i do Grójca ( odległy od Radomia na północ o 60 km ). Lotnisko Tomaszów Mazowiecki mieściło się dokładnie w Glinniku, a Lotnisko Grójec było lotniskiem polowym. 
Na podstawie rozkazu komendanta Szkoły z dnia 23.07.1951r. eskadry miały się przebazować na wyznaczone lotniska docelowe: 
1. Eskadra na lotnisko w Glinniku koło Tomaszowa Mazowieckiego. 
2. Eskadra na lotnisko polowe w Grójcu; 
3. i 4. Eskadra na lotnisko w Radomiu, czyli miały pozostać na miejscu.
W tym czasie wysłano z komendy Szkoły na poszczególne lotniska grupy rekonesansowo - kwatermistrzowskie. Ich zadaniem było sprawdzenie i przygotowanie urządzeń lotniskowych oraz zakwaterowania kadry i słuchaczy-podchorążych. W pierwszej kolejności przebazowała się l Eskadra kpt. Mieczysława Śmiechowskiego z Radomia do Glinnika. Eskadra ta przebazowała się w trzech rzutach w począwszy od dnia, 26.07.1951r. ( poniedziałek ). Warunki socjalno-bytowe na Lotnisku Glinnik były bardzo trudne. Większość żołnierzy do późnej jesieni mieszkała w namiotach. Szereg rodzin żołnierzy zawodowych mieszkało w pobliskiej wiosce na kwaterach. Mimo to od razu przystąpiono do szkolenia praktycznego w powietrzu na samolotach Jak-9 P i Jak-9 W. 
2 Eskadra została przebazowana już po dwóch dniach, 28.07.1951r.. Warunki socjalno-bytowe na Lotnisku w Grójcu były tak samo trudne jak w Glinniku. Już w następnym tygodniu, 2.08.1951r. dowództwo Szkoły dokonało przeglądu na lotniskach w Glinniku i Grójcu. 
W pierwszym roku swojej działalności radomska OSL 5 przyjmowała podchorążych po ukończonym kursie teorii i pilotażu podstawowego z Dęblina i przeszkalała ich na samoloty bojowe Jak-9 i Jak-9P.

Samolot Jak-11. Radom 1951r.

1952r.
W połowie 1952r. radomskie eskadry szkolne ( 3 i 4 Eskadra ) przebazowano na lotniska w Kamieniu Śląskim i Izbicku, gdzie przez całe lato podchorążowie szkoleni byli na zorganizowanym tam obozie letnim. W tym czasie na radomskim lotnisku wybudowano port lotniczy, nowe betonowe drogi kołowania, nowoczesną drogę startową oraz wyrównano całą płytę lotniskową. 1 i 2 Eskadry nie trzeba było przebazowywać, gdyż oni mieli cały czas warunki polowe. 
Do wyposażenia radomskich eskadr wprowadzono nowy sprzęt do szkolenia pilotów myśliwskich – samoloty Jak-11, a następnie Jak-18. Wkrótce po przejściu OSL 5 na nowy etat, rozpoczął się w Radomiu pełny cykl szkolenia podchorążych. Wpłynęło to na całkowite uniezależnienie procesu szkolenia lotniczego prowadzonego w Radomiu od OSL 4 w Dęblinie. 
Latem 1952r. w Mielcu uruchomiono produkcję seryjną samolotów Lim-1, na skalę nie notowaną w historii Polski. Było więc pewne, iż należy jeszcze bardziej zwiększyć liczbę pilotów. Dlatego, gdzieś w połowie 1952r., w Radomiu sformowano kolejną 5 Eskadrę szkolną, ( która jednak po kilku miesiącach została wcielona do innych Eskadr ). 

1953r.
W 1953r. Szkoła otrzymała dodatkowo dwie eskadry lotnicze z Dęblina wraz z przydzielonymi lotniskami w Podlodowie i Ułężu. Jesienią do jej wyposażenia weszły kolejne samoloty: szkolne Polskiej konstrukcji – Junak-2 oraz pierwsze samoloty do szkolenia na odrzutowcach typu U Jak-17 Agata i Jak-23. W sumie z początkiem następnego roku OSL w Radomiu posiadała już 7 eskadr szkolnych – 3 do szkolenia podstawowego i 4 do szkolenia bojowego – rozlokowanych na 6 lotniskach. 
Wprowadzenie na uzbrojenie samolotów z napędem turboodrzutowym było dla Polskiego Wojska doniosłym wydarzeniem, a dla Szkoły w Radomiu szczególnym. Nastąpiło to wczesną jesienią 1953r.. Na stan przyjęto 10 Jak-23 i 6 Jak-17 W Agata. Ponieważ Szkoła w Dęblinie nie szkoliła pilotów myśliwskich, więc na samoloty z napędem turboodrzutowym musiała jeszcze poczekać. W ten sposób Szkoła radomska urosła do rangi największego ośrodka szkolenia personelu latającego w Polsce. Na dzień 1.12.1953 r. OSL 5 liczyła 2 785 osób oraz 202 samoloty różnych typów w sześciu eskadrach.

1954r.
Przyjęcie na stan samolotów z napędem turboodrzutowym to jedno, a rozpoczęcie szkolenia to drugie. Najpierw należało wyszkolić kadrę obsługi technicznej, a następnie kadrę instruktorską. Na instruktorów wyznaczono pilotów z 4 Eskadry. Piloci-instruktorzy rozpoczęli szkolenie praktyczne wiosną 1954r.. Najpierw na maszynach Jak-17 W, a następnie Jak-23. Wprowadzenie nowych maszyn wymusiło korekty programowe dla słuchaczy-podchorążych. Opracowano nowy program, który objął, w końcowym etapie szkolenia 100 godzin nalotu; 
- samolot szkolenia podstawowego Jak-18, Junak-2 - 50 godzin.
- samolot szkolenia przejściowego Jak-9, Jak-11 - 30 godzin.
- samolot szkolenia bojowego Jak-23, Jak-17 W - 20 godzin.

W 1954r. rozpoczęto proces rozbudowy i remontów lotnisk, przystosowując je do eksploatacji samolotów odrzutowych. Remonty takie zaplanowano w Radomiu i w Glinniku.
W czerwcu 1954r. OSL-5 powiększyła się o kolejną siódmą ( po raz drugi ) Eskadrę. Bazowała ona na Lotnisku Krzewice . Otrzymała numer – 8 Eskadra.
Dla przeprowadzania sprawnych remontów lotnisk i zachowania ciągłości szkolenia szereg eskadr zmieniło wówczas miejsce dyslokacji. Bywało, że dwukrotnie w ciągu roku. Na przykład 1 Eskadra z Glinnika z samolotami Jak-9 została przebazowana na Lotnisko Oleśnica Śląska. W dniu 4.11.1954r. przebazowano 3 Eskadrę Pilotażu Bojowego wyposażoną w samoloty odrzutowe Jak-23 i Jak-17 W z Radomia do Glinnika. Tomaszowskie lotnisko po raz pierwszy przyjęło samoloty turboodrzutowe. 
Nie skończył się jeszcze 1954r., a nastąpiły już kolejne zmiany. Eskadry szkolenia podstawowego zaczęły otrzymywać ulepszony samolot szkolny typu Junak-3, będący rozwinięciem samolotu Junak-2. Maszyny były fabrycznie nowe. Ale jeszcze bardziej rewolucyjne zmiany nastąpiły w Eskadrach szkolenia bojowego. Tu pojawiły się pierwsze turboodrzutowe samoloty MiG-15 i MiG-15 UTI. Te samoloty były używane i pochodziły z pułków bojowych, które otrzymywały na stan nowe Lim-1/2.
Jeden z samolotów MiG-15 UTI trafił do Eskadry bazującej w Glinniku i został nazwany prezydenckim. 

Polski samolot szkolny Junak-3.

1955r.
Na początku 1955r. Szkoła radomska przechodzi kolejną reorganizacje i zmianę etatu z 20/283 na etat 20/343. Związane to było między innymi z utworzeniem kolejnej 9 Eskadry wyposażonej w sprzęt turboodrzutowy. W tej sytuacji zmieniono numerację wszystkich eskadr. Dawne eskadry z dniem 15.02. 1955r. zostały przemianowane;
• 9. Eskadra na l. Eskadrę Pilotażu Bojowego;
• 4. Eskadra na 2. Eskadrę Pilotażu Bojowego;
• 3. Eskadra na 3. Eskadrę Pilotażu Przejściowego;
• l. Eskadra na 4. Eskadrę Pilotażu Przejściowego;
• 2. Eskadra na 5. Eskadrę Pilotażu Przejściowego;
• 7. Eskadra na 6. Eskadrę Pilotażu Przejściowego;
• 5. Eskadra na 7. Eskadrę Pilotażu Podstawowego;
• 6. Eskadra na 8. Eskadrę Pilotażu Podstawowego;
• 8. Eskadra na 9. Eskadrę Pilotażu Podstawowego

W marcu 1955r. w związku ze zmianami personalnymi w Komendzie Szkoły, dowództwo 3 Eskadry objął kpt. pil. Jerzy Iwonin. W lipcu 1955r. przebazowano 4 Eskadrę z Oleśnicy na nowo wybudowane lotnisko w Nowym Mieście, wymieniając przy tym przestarzałe Jak-9 na nowe Jak-11. 

1956r.
W lutym 1956r. na lotnisko Glinnik przemieszczono z Przasnysza 6 Eskadrę Pilotażu Przejściowego dowodzoną prze kpt. pil. Henryka Niemczyka. W 1956r. w Szkole radomskiej zaczęły się kolejne zmiany organizacyjne i personalne, w wyniku których dowódcą 5 Eskadry Pilotażu Przejściowego został kpt. pil. Henryk Andrychowski. Obie eskadry miały wówczas na wyposażeniu samoloty odrzutowe MiG-15, MiG-15 UTI, Jak-23, Jak-17 W oraz tłokowe Jak-11, Junak-3 i Jak-18.


1958r.
W 1958r. nastąpiły w Polskim Lotnictwie Wojskowym poważne zmiany organizacyjne. Postanowiono bowiem w Lotnictwie Szkolnym przejść z organizacji eskadrowej do organizacji pułkowej, tak jak to było w jednostkach bojowych. W zamyśle miało to ułatwić dowodzenie jednostkami, a na wypadek W wykorzystanie ich bojowo. Tyczyło się to zarówno szkoły w Dęblinie Nr 4, jak i szkoły w Radomiu Nr 5. W miejsce istniejących od maja 1951r. eskadr sformowano pułki szkolne i szkolno-bojowe. Każdy pułk posiadał organizacyjnie dwie eskadry szkolne, a każda eskadra miała cztery klucze. 
Do zmian przygotowywano się już od 1957r. i wydano odpowiednie rozkazy i zarządzenia. Najważniejsze były dwa; Rozkaz organizacyjny MON nr 075/org. z dnia 31.12.1957r. oraz Rozkaz organizacyjny DWL i OPL OK nr 02/org. z dnia 29.01.1958r.
W wyniku realizacji tych rozkazów OSL 5 przeszła na etat nr 20/466, formując następujące jednostki lotnicze;
• 60 Lotniczy Pułk Szkolno- Bojowy w Radomiu, z dowódcą mjr pil. Feliksem Skrzeczkowskim - samoloty : MiG-15 i MiG-15 UTI,
• 61 Lotniczy Pułk Szkolno- Bojowy w Nowym Mieście, z dowódcą mjr pil. Józefem Kowalskim - samoloty : MiG-15 i MiG-15UTI,
• 63 Lotniczy Pułk Szkolno- Bojowy w Tomaszowie Maz. ( Glinnik ) z dowódcą mjr pil. Kazimierzem Ciepielą. Samoloty : MiG-15 i MiG-15UTI,
• 64 Lotniczy Pułk Szkolny w Przasnyszu, z dowódcą mjr. pil. Henrykiem Andrychowskim - samoloty Junak-3, Jak-11 i TS-8.

Przygotowania do reorganizacji prowadzono już wcześniej. Na przełomie 1957r./1958r. przebazowano 8 Eskadrę z Grójca do Przasnysza. 
W dniu 7.11.1957r. nastąpił czwarty i ostatni przypadek ucieczki Polskiego Oficera na zachód, przy użyciu myśliwca z rodziny MiG-15. Te ucieczki świadczą tylko o terrorze komunistycznym 50-tych lat, jaki panował w PRL. We wspomnianym dniu, 7.11.1957r. ( środa ), porucznik pilot Bogdan Kożuchowski z 31 PLM w Łasku, uprowadził samolot Lim-2 nr 1B 19-019 / 1919 do Szwecji. Wskutek błędnej nawigacji wylądował w głębi lądu w okolicy miejscowości Halland. W materiałach źródłowych można znaleźć informację, że poznana turystka ze Szwecji, namówiła porucznika do dezercji, wabiąc urokami życia na zachodzie. Pan porucznik naiwny, uwierzył. Myślę jednak, iż to była nadinterpretacja i grolifikacja systemu komunistycznego jako najlepszego na świecie. Kary były niezwykle surowe i nie tyczyły tylko dezertera, ale także jego kolegów, przełożonych i rodzinę. Kilka osób aresztowano i zdegradowano. Cały 31 PLM został dotkliwie ukarany. Przeorientowano jego zadania. Wymieniono samoloty na starsze. Powstanie Poznańskie spowodowało jednak złagodzenie sankcji. Począwszy od 1957r. wyroki sądowe dotyczyły wyłącznie uciekinierów. Odpowiedzialnych - nazwijmy to - moralnie karano dyscyplinarnie, ostrzeżeniem, rzadko przeniesieniem na niższe stanowisko. Do końca natomiast karze więzienia towarzyszyło pozbawienie praw obywatelskich, co dotkliwie odczuwały pozostawione w kraju rodziny. Nie zapominajmy, iż w sądach wojskowych nadal przewodzili obywatele sowieccy.
Co to wszystko miało wspólnego ze Szkołą w Radomiu? Otóż, 31 PLM z jednostki bojowej stał się jednostką szkolno-bojową. Utraciwszy znaczną część kadry, otrzymał nowe zadania. Tym razem szkolne. W dniu 12.04.1958r. Szkoła w Radomiu przejęła na swój stan 31 PLM z Łasku. Stało się to na podstawie rozkazu DWL i OPL OK nr 07/org. z dnia 22.05.1958r., w którym to jednocześnie rozformowano 63 LPSzB bazujący w Glinniku. W okresie od lipca 1958r. do czerwca 1960r. lotnisko w Glinniku nie było eksploatowane. 
Decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 5 z 31.12.1957r. oraz rozkazem Komendanta OSL z 5.02.1958r., w ramach zmian struktur organizacyjnych w lotnictwie, powstał 60 Lotniczy Pułk Szkolno - Bojowy, sformowany na bazie istniejących 2 i 5 Eskadry Szkolnej Pilotażu Bojowego, dowodzonych odpowiednio przez: mjr Lipczyńskiego i kpt. Cymbalskiego. Pierwszym dowódcą nowego pułku został mjr pil. Feliks Skrzeczkowski. Na miejsce bazowania wybrano Lotnisko Radom. W wyposażeniu pułku znajdowały się wówczas samoloty MiG-15 UTI, SB Lim-1, Lim-1 i Junak-3. Stan osobowy Pułku uczestniczył w różnych pokazach oraz ćwiczeniach. Jednym z większych pokazów w tym okresie była defilada powietrzna z udziałem 26 pilotów z Radomia w dniu 11.10.1959r.. Stała się ona zarazem przeglądem poziomu wyszkolenia lotniczego pilotów.

1960r.
Lata następne przyniosły Szkole dalsze zmiany organizacyjne. Zgodnie z Rozkazem organizacyjnym nr 07/org. z dnia 22.06.1960r. - 64 LPSzB bazujący w Przasnyszu został przekazany do OSL 4 ( Dęblin ). Dokonując kolejnych zmian organizacyjnych powołano do życia kolejny pułk szkolny z miejscem bazowania na lotnisku Glinnik, tym samym naprawiono błąd popełniony przed dwoma laty.
Na podstawie tego samego Rozkazu DWL i OPK nr 07/org. z dnia 22.06.1960r. powołano do istnienia 66 LPSz w Glinniku, podległy pod OSL 5 w Radomiu. Komendant Szkoły wydał Rozkaz nr 071 z dnia 13.07.1960r., który nakazywał wyznaczonemu na dowódcę, mjr. pil. Kazimierzowi Ciepieli, sformować 66 LPSz., wg etatu 22/454, jednostka wojskowa JW. 1071. 
Jednostka powstała na bazie dwóch eskadr szkolnych bazujących dotychczas w Krzewicy, pod dowództwem kpt. pil. Władysława Karłowicza i w Ułężu pod dowództwem kpt. pil. Ryszarda Mierzwińskiego. Zalążek organizacyjny Pułku stanowiło dowództwo batalionu zaopatrzenia JW. 3247 i personel II Eskadry Lotniczej jednostki z Nowego Miasta nad Pilicą, który realizował zadania szkoleniowe na lotnisku Glinnik. 
W styczniu 1960r. do wyposażenia Pułku w Radomiu wszedł nowy samolot Polskiej konstrukcji TS-8 Bies przeznaczony do lotów szkolno-treningowych, który zastąpił samoloty Junak-3. 
Sztandar jednostki, nadany uchwałą Rady Państwa PRL z 5.10.1960r., został wręczony przez ówczesnego dowódcę Lotnictwa Operacyjnego gen. bryg. pil. Jana Raczkowskiego w dniu 29.11.1960r., w 130-rocznicę wybuchu Powstania Listopadowego. 

1964r.
Kolejne lata to przygotowanie do przyjęcia do wyposażenia samolotu odrzutowego Polskiej konstrukcji TS-11 Iskra. Równocześnie realizowano szkolenie na samolocie TS-8 Bies. Samolot TS-11 Iskra wszedł do służby w 1964r.. Ponieważ Lotnisko Radom i 60 LPSzk był pierwszym użytkownikiem tych maszyn w kraju. Dlatego to na personel spadł ciężar opracowania metodyki eksploatacji tych nowoczesnych maszyn. Cały więc 1964r. był poświęcony na szkolenie przyszłych instruktorów. Oczywiście wspólnie z pilotami doświadczalnymi z zakładów PZL Mielec. Szkolenie podchorążych rozpoczęto w 1965r.
W 1964r. Pułk zaczął nowy etap historii. Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 8.04.1964r. 60 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy został podporządkowany komendantowi Oficerskiej Szkoły Lotniczej im. Janka Krasickiego w Dęblinie, a zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP z 21.12.1964r. – przeformowany w 60 Lotniczy Pułk Szkolny. Oznaczało to, że zakończono szkolenie pilotów samolotów myśliwskich ( po 14 latach ), lecz lotnicze szkolenie podstawowe nadal prowadzono. Ale zmian organizacyjnych to nie był koniec. W 1965r. Pułk przeszedł na nowy etat.

TS-11 Iskra nb 0324. Radom 1965r.

Tablica pamiątkowa OSL 5 im Żwirki i Wigury.

Godło 60 Lotniczego Pułku Szkolnego. 1964r.

1966r.
W lipcu 1966r. piloci radomskiego Pułku wzięli udział w paradzie powietrznej nad Warszawą z okazji 1000-lecia Państwa Polskiego. W czasie przelotu na samolotach Iskra utworzyli szyk symbolizujący biało-czerwoną szachownicę.

Defilada 1966r. Samoloty TS-11 Iskra z Radomia w układzie szachownica. 1966r.

Pokazy lotnicze z udziałem radomskich pilotów zaczynały być wówczas stałym elementem dokumentowania ich wysokiego kunsztu lotniczego. Na stałe zadanie utrzymania zespołu pilotażowego pułk otrzymał 16.02.1969r.. Od tego dnia datuje się powstanie słynnego radomskiego Rombika. Zespół pilotażowy występował poza granicami kraju - w Belgii, Wielkiej Brytanii, Francji, na Węgrzech, w Czechach i Słowacji.

Lata 70-te.
W 70-tych latach zadania szkoleniowe były bardzo intensywne, ale systematycznie i spokojnie. Bez gwałtownych zmian organizacyjnych. Większą wagę zaczęto przywiązywać do zdrowia kandydatów na pilotów. Selekcja była dokładniejsza i prowadzono ją w Warszawie. Powodem było to, że przyszli piloci będą prowadzić maszyny bojowe o prędkości naddźwiękowej. Również poziom wiedzy ogólnej kandydatów był znacznie wyższy, co korzystnie wpływało na przyszłość Polskiej Armii. Corocznie w Pułku przeszkalało się kilkudziesięciu podchorążych WSOSP z Dęblina. 60 Lotniczy Pułk Szkolny był wciąż na usługach Szkoły w Dęblinie. W Radomiu szkolono na samolotach; TS-11 Iskra, SB Lim-2, Lim-5 i Lim-6 bis.
W czerwcu 1976r. doszło do kolejnych wybuchów niezadowolenia społeczeństwa z komunistycznej władzy. Podstawa były podwyżki cen artykułów przemysłowych i spożywczych. Szczególnie mocne protesty nastąpiły w Radomiu. Na ulicach pojawiły się czołgi. Polała się krew. Zginęli ludzie. Władza wycofała się z części podwyżek wprowadzając pierwsze kartki żywnościowe. Najpierw na cukier. Potem mięso, masło, słodycze, alkohol, wyroby tytoniowe. Doszli aż do obuwia. Kartki zlikwidowano dopiero w 1987r.. Wypadki w Radomiu powstrzymały na pewien czas proces szkolenia podchorążych, a jednostkę postawiono w stan gotowości bojowej ( przeciw własnemu narodowi ).
W dniu 30.01.1979r. na Lotnisku Radom doszło do niezwykłego wypadku, a właściwie katastrofy budowlanej. Pod naporem śniegu runął dach jednego z hangarów, uszkadzając zgromadzone tam 26 samolotów TS-11 Iskra. Zima 1978r./1979r. była jedną z najcięższych w dziejach PRL i została określona jako Zima Stulecia. Sparaliżowany był transport. Wiele fabryk musiało przerwać produkcję. Na blisko dwa tygodnie zamknięto wszystkie szkoły. Zniszczenie i uszkodzenie tylu samolotów znacząco zakłóciło proces szkolenia młodych pilotów do momentu uzupełnienia maszyn samolotami z innych pułków.
W dniu 13.12.1981r. towarzysz generał Wojciech Jaruzelski wprowadził Stan Wojenny, wypowiadając narodowi wojnę i hamując przemiany społeczno-gospodarcze. Proces szkolenia na Lotnisku Radom na kilka miesięcy został wstrzymany. Podchorążych wysłano w patrolach WSW ( Wojskowa Służba Wewnętrzna ) na ulice. Należy pamiętać, iż w tych latach Radom był jednym z najsilniejszych ośrodków przemysłowych w Polsce, a ruch robotniczy był niezwykle silny. Wystarczy przytoczyć protesty robotnicze z 1976r.. Przestał także występować i trenować zespół Rombik ( aż do 1984r. ).

Lata 80-te.
Kolejna szansa na godziwe życie narodziła się w 1980r., wraz z powstaniem ruchu robotniczo-społecznego NSZZ Solidarność. Lecz towarzysz generał Wojciech Jaruzelski sprawnie wprowadził stan wojenny w dniu 13.12.1981r., utrzymując komunizm przy życiu. Po raz kolejny przemówił głos komunistyczno-masoński; Raz zdobytej władzy, nigdy nie oddamy. I znowu Szkoła przerwała proces szkolenia. Kadrę oficerską wysłano do zakładów pracy, mianując ich komisarzami i pod komisarzami. Komisarze byli ważniejsi niż dyrektorzy i kierownicy. To komisarze wydawali zezwolenia na poruszanie się w czasie trwania godzin milicyjnych. Decydowali o zwolnieniach z pracy, a nawet o urlopach. W lipcu 1983r. stan wojenny został zawieszony i powrócono do w miarę normalnego procesu szkolenia.
W dniu 29.09.1983r. rozkazem Ministra Obrony Narodowej 60 Lotniczy Pułk Szkolny przyjął imię kpt. pil. Franciszka Żwirki i inż. Stanisława Wigury.
W związku z likwidacją w 1989r. 66 Lotniczego Pułku Szkolnego w Tomaszowie Mazowieckim, tamtejsze lotnisko przeszło pod dowództwo Pułku radomskiego, co umożliwiło szkolenie pilotów także na tym obiekcie do 1995r. w ramach 3 eskadry szkolnej pod dowództwem ppłk dypl. pil. Zenona Mackiewicza.
W 1989r. zwiększono skład zespołu akrobacyjnego Rombik do 6 maszyn zmieniając jego nazwę na Biało-Czerwone Iskry. Właśnie wtedy maszyny zostały pomalowane w charakterystyczny biało-czerwony, niezwykle atrakcyjny wzór. W tym malowaniu zespół występuje do chwili obecnej ( 2011r. ). 

III Rzeczypospolita Polska. 1989r.-2011r.
W dniach 1-9.06.1991r. Papież Polak Jan Paweł II Wielki odbył swoją czwartą pielgrzymkę do Polski. Po raz pierwszy do w miarę wolnej Rzeczypospolitej. Odwiedził między innymi Radom. W dniu 4.06.1991r. w Radomiu celebrował Mszę Świętą. Spotkanie z wiernymi odbyło się na płycie Lotniska. Papież wygłosił homilię zaadresowaną do robotników. Ojciec Święty złożył także kwiaty pod monumentem upamiętniającym robotniczy protest i ofiary w czerwcu 1976r. przy ul. 25 Czerwca. Tytuł honorowego obywatela Miasta Radomia został nadany Ojcu Świętemu w dniu 30.08.2004r. 

Święty i Błogosławiony Jan Paweł II Wielki podczas Mszy Świętej na Lotnisku Radom Sadków. 4.06.1991r.

Święty i Błogosławiony Jan Paweł II Wielki podczas Mszy Świętej na Lotnisku Radom Sadków. Przedstawiciele Solidarności Zakładów Łucznik wręczają dary. 4.06.1991r.

W 90-tych latach XX wieku 60 LPSzk zrealizował kolejne w swojej historii przezbrajanie sprzętowe. Dedykowanym w miejsce TS-11 Iskra był samolot PZL I-22 Iryda. Nowe samoloty trafiły do 58 LPszk, a następnie miały trafić do 60 LPSzk. Jednak te nowe maszyny do Radomia nigdy nie dotarły. W 1996r. wszystkie przekazane do tej pory wojsku I-22 Iryda wróciły do Mielca. 
Lecz w tym samym okresie do szkolenia w Rzeczypospolitej zaczęto wprowadzać nowy typ samolotu szkolno-treningowego, PZL-130 Orlik. Samolot, będący przejściem między samolotem tłokowym ( podstawowym ), a szkolno-bojowym z napędem turboodrzutowym, właśnie PZL I-22 Iryda. Pierwszy samolot PZL-130 Orlik wprowadzono w Radomiu do eksploatacji w 1994r.. 
Z końcem 1997r. z Lotniska Radom wycofano ostatnie samoloty TS-11 Iskra. Część z nich przekazano do Dęblina, a pozostałe zdjęto ze stanu z uwagi na koniec resursów.
W marcu 1998r. powstał Zespół Akrobacyjny Orlik, korzystający z samolotów PZL-130 Orlik. Stało się to na podstawie Rozkazu komendanta Szkoły Orląt w Dęblinie z dnia 1.01.1998r.. Zespół otrzymał do dyspozycji 4 maszyny, plus jedna do pokazu indywidualnego. Treningi rozpoczęto 15.04.1998r.. Zespół zaprezentował po raz pierwszy swoje umiejętności na największych wówczas na świecie pokazach lotniczych Air International Tattoo w Faiford w Wielkiej Brytanii. Seria udanych pokazów spowodowała rozrost zespołu do siedmiu maszyn. W kolejnych latach uświetniał swoją obecnością krajowe pokazy w Dęblinie, Radomiu oraz międzynarodowe w Czechach, Francji, Wielkiej Brytanii, na Litwie i Słowacji. W 2001r. rozszerzono skład zespołu do siedmiu maszyn, a dwa lata później ( 2003r. ) do dziewięciu.

Zespół Akrobacyjny Orlik. Radom 2007r.

2000r.
W 1999r. Rzeczypospolita przystąpiła do układu NATO. Wywołało to szereg reorganizacji i przeformowań poszczególnych jednostek. W 2000r. 60 LPSzk przeszedł przemiany strukturalne. Oficjalnie 28.12.2000r. 60 Lotniczy Pułk Szkolny został zlikwidowany. W tym dniu w jednym z hangarów odbyła się ceremonia pożegnania sztandaru, który został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego.
Od dnia 1.01.2001r. Rozkazem szefa sztabu generalnego WP na bazie 60 LPSzk powstał 2 Ośrodek Szkolenia Lotniczego i Komenda Lotniska Nr 2. Oba jako pododdziały w strukturach 6 Bazy Lotniczej w Dęblinie. Pierwszym dowódcą ośrodka został płk dypl. pil. Marek Bylinka, natomiast komendy lotniska mjr Sławomir Grychtal.
Podczas swego istnienia 60 LPSzk był wielokrotnie nagradzany. Niektóre nagrody i wyróżnienie pułku:
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. medal "za Wybitne Osiągnięcia w Służbie Wojskowej", liczne puchary za bezpieczeństwo lotów.

Dowódcy 60 LPSzk
Przez 42 lata istnienia Pułku kierowali nim następujący dowódcy:
ppłk dypl. pil. Feliks Skrzeczkowski
ppłk dypl. pil. Marian Lipczyński
ppłk dypl. pil. Stanisław Madej
ppłk dypl. pil. Franciszek Macioła
ppłk dypl. pil. Ryszard Olszewski
płk dypl. pil. Ryszard Leszczyński
płk dypl. pil. Bogusław Deja
płk pil. dr Marek Bylinka - zarazem pierwszy dowódca 2 OSL

W 2000r. na skutek przekształceń w Wojskach Lotniczych nastąpiło przebazowanie zespołu akrobacyjnego Biało-Czerwone Iskry do Dęblina z symbolicznym jego przekazaniem w dniu 17.06.2000r.. 
Jesienią 2001r. 2 OSzL uzyskał zgodę na posiadanie sztandaru. Uroczystość jego wręczenia odbyła się w dniu 10.11.2001r. w Radomiu. Od dnia 23.03.2003r. ośrodkiem dowodzi płk dypl. pil. Jerzy Chojnowski który pełni jednocześnie funkcję dowódcy Garnizonu Radom.

Godło 2 Ośrodka Szkolenia Lotniczego. 2001r.-2010r.

2004r.
W czerwcu 2004r. Komenda Lotniska nr 2 została przeformowana. W miejsce dotychczasowego pododdziału powstała samodzielna jednostka logistyczna Sił Powietrznych pod nazwą 1 Komenda Lotniska ( JW. 3463 ). Oficjalnie 1 Komenda Lotniska funkcjonuje od 1.07.2004r.. Samodzielność Komendy trawa jednak krótko, bo została podporządkowana pod Wyższą Szkołę Oficerską Sił Powietrznych w Dęblinie.
2 Ośrodek Szkolenia Lotniczego w Radomiu imienia kpt. pil. Franciszka Żwirki i inż. Stanisława Wigury był jednostką szkoleniową Sił Powietrznych. Zajmował się szkoleniem praktycznym na samolotach PZL-130 Orlik podchorążych Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie oraz utrzymywał w gotowości do pokazów zespół akrobacyjny Orlik. Szkolono podchorążych pierwszego i drugiego roku studiów. Okres lotny rozpoczynał się z początkiem marca. Studenci przybywali do Radomia już w lutym, by przez pierwszy miesiąc utrwalać wiedzę teoretyczną o pilotażu samolotu PZL-130 Orlik i wykonywać loty na symulatorze. Po egzaminie teoretycznym przystępowali do pierwszych lotów na PZL-130. 
Z kolei 1 Komenda Lotniska w Radomiu była jednostką logistyczną Sił Powietrznych i zabezpieczała szkolenie pod względem logistycznym. 2 OSzL i 1 KL były jednostkami wojskowymi wchodzącymi w skład 4 Skrzydła Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie.

Godło 1 Komendy Lotniska. 2004r.-2010r.

Przed Klubem Garnizonowym. Radom 2005r.


Wręczenie sztandaru 1 Komendy Lotniska. Radom 17.08.2007r.

Ten nie do końca przejrzysty podział funkcji powodował częsty dualizm funkcji i czasami brak kompetencji. W rezultacie musiano zawrzeć porozumienie, które dopracowywało kompetencje. Jednocześnie umożliwiło podjęcie wspólnych działań na rzecz cywilnego środowiska. Można było objąć patronatem wojskowym klasy szkolne o profilu wojskowym w szkołach ZDZ ( Związku Doskonalenia Zawodowego ) na terenie Województwa Mazowieckiego w Radomiu i Nowym Mieście. Między tymi placówkami, a Oddziałem ZDZ w Radomiu została podpisana umowa o współpracy na rzecz promowania obronności, szkolnictwa wojskowego i zawodowej służby wojskowej, przybliżająca uczniów klas „wojskowych” szkół ZDZ do zrealizowania planów przyszłej pracy w Polskiej Armii, a w szczególności w Siłach Powietrznych RP. Porozumie partnerów objęło organizowanie konferencji, uroczystości wojskowych i szkoleń. Festynów, turniejów, konkursów, spartakiad, a także szereg innych masowych imprez upowszechniających tradycje wychowania patriotycznego i wojskowego. Wojskowa kadra dydaktyczna udzielała pedagogom ze szkół ZDZ pomocy merytorycznej w prowadzeniu zajęć dotyczących Sił Zbrojnych i problemów specjalistycznych. Wojskowi udostępniali materiały informacyjno-edukacyjne, szkoleniowe i promujące wychowanie wojskowe oraz materiały poglądowe. Pomagali również prowadzić na terenie jednostki wojskowej zajęcia dydaktyczne związane z obronnością.
Do zadań 1 Komendy Lotniska ( JW. 3463 ) należało; Utrzymywanie i odtwarzanie sprawności technicznej uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Gromadzenie ( magazynowanie ), zaopatrywanie i planowanie dostaw materiałowych dla potrzeb pododdziałów. Utrzymywanie i odtwarzanie gotowości eksploatacyjnej Lotniska ( utrzymanie infrastruktury ). 
1 Komenda Lotniska swoje święto obchodziła w dniu 1 lipca. Ustalono je decyzją Nr 350/MON z dnia 3.08.2007r.

Dowódcy 1 Komendy Lotniska Radom Sadków;
Płk dypl pilot Jerzy Chonowski – 1.07.2004r.-5.06.2006r.
Ppłk mgr Krzysztof Baranowski – 5.06.2006r.-31.12.2010r.
Ostatni dowódcy w 1 Komendzie Lotniska Radom Sadków
ppłk mgr Krzysztof Baronowski – dowódca od 5.06.2006r.-31.12.2010r.
mjr Jacek Jaźwic – zastępca d-cy
mjr Janusz Orzechowski – Szef Sztabu
mjr Marek Ziębicki – szef Logistyki
mjr Andrzej Wójtowicz – szef Szkolenia
Podporządkowanie 
Wyższa Oficerska Szkoła Sił Powietrznych – 1.07.2004r.-17.12.2008r.
4 Skrzydło Lotnictwa Szkolnego – 17.12.2008r.-31.12.2010r.

Niedofinansowane Polskie Siły Powietrzne otrzymują na swoje barki coraz więcej zdań, które poprzednio wykonywały inne podmioty wojskowe. I tak 1 Komenda Lotniska Radom zabezpiecza zadania; 2 Ośrodka Szkolenia Lotniczego, 4 WOM ( Wojskowy Ośrodek Meteorologii ), Wojskowa Komenda Uzupełnień Radom, Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska ( WSPL ), Pracowania Psychologiczna, Rejonowe Przedstawicielstwo Wojskowe, Placówka Żandarmerii Wojskowej ( ŻW ), Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ( WAM ). 

Uroczysta zbiórka. 2009r.

Rozpoczęcie szkolenia w 2010r.

Pomnik białoruskich pilotów samolotu Su-27 U, który rozbił się w 2009r. podczas Air Show. Radom 2010r.

2011r.
Nie upłynęło kilkanaście miesięcy, a nastąpiły kolejne zmiany organizacyjne, potwierdzające zapaść Polskich Sił Zbrojnych. Zgodnie z Decyzją Ministra Obrony Narodowej ( słabiutkiego ministra Bogdana Kicha, zdymisjonowanego 2.08.2011r., w wyniku wypadków związanych z zamachem smoleńskim ) 2 Ośrodek Szkolenia Lotniczego i 1 Komenda Lotniska zostały przeformowane z dniem 1.01.2011r. w 42 Bazę Lotnictwa Szkolnego. 
Dlatego zgodnie z „Ceremoniałem Wojskowym Sił Zbrojnych RP”, 10.12.2010r. odbyło się na radomskim lotnisku wojskowym uroczyste pożegnanie sztandarów 2 OSzL i 1 KL. Wystąpił z przemówieniem nowy dowódca 42 Bazy Lotnictwa Szkolnego płk Adam Ziółkowski i podziękował wszystkim żołnierzom i pracownikom wojska za dotychczasową służbę, ale również nakreślił zadania i wyzwania stojące przed nową jednostką. Uroczystość pożegnania sztandarów zakończyła się podpisaniem aktu przeformowania jednostek w Sali Tradycji Radomskiego Garnizonu. W tym symbolicznym akcie uczestniczyli: dowódcy jednostek, poczty sztandarowe, fundatorzy sztandarów przedstawiciele władz administracyjnych i samorządowych regionu, duszpasterstwa wojskowego, organizacji pozarządowych i środowisk kombatanckich. Apel wojskowy uświetniła kompania Reprezentacyjna Sił Powietrznych i Orkiestra Garnizonowa Sił Powietrznych z Radomia.

Pożegnanie sztandarów 2 OSzL i 1 KL. Radom 10.12.2010r.

Godło 42 Bazy Lotnictwa Szkolnego. 2011r.

Przyszłość wojskowa Lotniska Radom wygląda kiepsko. Nie trzeba być prorokiem, żeby dostrzec kolejne przejawy degradacji i braku perspektyw. Liczebnie malejąca Polska Armia jest symbolem pogłębiającej się zapaści w dziedzinie obronności, a szkolenia szczególnie. Nie lepiej wygląda sprawa ewentualnego wprowadzenia ruchu cywilnego na Lotnisku. Wciąż szanse na to istnieją. 

Jednostki Lotnictwa Polskiego w Radomiu, zestawienie.
Eskadrze Szkolnej Pilotów 1927r.-1935r.
Szkoła Pilotów Rezerwy 1935r.-1939r.
Szkoła Podchorążych Rezerwy Lotnictwa 1937r.-1939r.
Okres okupacji zarazy niemieckiej 1939r.-1945r.
15 Zapasowy Pułk Lotniczy z dowództwem w Dęblinie 1945r.-1951r.
Oficerska Szkoła Lotnicza nr 5 im. Żwirki i Wigury 1951r.-1964r.
60 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy 1958r.-1964r.
Oficerska Szkoła Lotnicza podporządkowana Szkole w Dęblinie 1964r.-1968r.
60 Lotniczy Pułk Szkolny 1964r.-2000r.
Wyższa Oficerska Szkoła Lotnicza podporządkowana Szkole w Dęblinie 1968r.-2000r.
2. Ośrodek Szkolenia Lotniczego podporządkowany Szkole w Dęblinie 2000r.-31.12.2010r.
Komenda Lotniska nr 2 jako pododdział logistyczny w strukturach 6 Bazy Lotniczej w Dęblinie 2000r.-2004r.
1 Komenda Lotniska ( JW. 3463 ) 1.07.2004r.-31.12.2010r.
42 Baza Lotnictwa Szkolnego 1.01.2011r.-...

Adres; Lotnisko Radom Sadków
Ulica Lubelska 150
26-600 Radom.
Telefony; 48-351-1290, 48-351-1330, faks 48-351-1555.

Air Show Radom.
W tym miejscu muszę napisać, dlaczego Lotnisko Radom – Sadków jest tak szeroko znane w Rzeczypospolitej i świecie? 
Otóż od 2000r. są organizowane na nim wielkie pokazy lotnicze wojskowe i cywilne. Pokazy Air Show w Rzeczypospolitej to wielkie imprezy lotnicze, których głównym organizatorem jest Polskie Lotnictwo Wojskowe, zwane obecnie Polskimi Siłami Powietrznymi. Główną cechą tych pokazów jest udział zagranicznych gości, głównie przedstawicieli lotnictwa wojskowego. Imprezy te zawsze są zwiane z obchodami Polskiego Święta Lotnictwa ( aktualnie obchodzone w dniu 28 sierpnia ). Celem Międzynarodowych Pokazów Lotniczych Air Show jest przybliżenie narodowi realiów lotniczego życia tych co bronią Polskiego Nieba. Ich szkolenia, treningu i misji bojowych. Zademonstrowanie strony Polskiej na tle innych państw, nie zawsze bardzo nam przychylnych. Zademonstrowanie sztuki walki powietrznej, kunsztu wyższego pilotażu, a wręcz cyrkowych popisów. Wszystko co widz ma oglądać na ziemi i w powietrzu jest przemyślane, starannie zaplanowane i poukładane. Nie ma dwóch identycznych pokazów. Każdy ma swoją specyfikę.
Air Show początkowo były organizowane nieregularnie i na różnych lotniskach. Dopiero od 2000r. stałym miejscem stało się Lotnisko Radom – Sadków, a od 2003r. impreza odbywa się cyklicznie, co dwa lata. 
Pierwsza impreza Air Show ( I ) odbyła się w 1991r. na Lotnisku Ławica. Następny Air Show II zorganizowano dopiero w 1995r. na Lotnisku Dęblin. Air Show III zorganizowano w 1996r. na Lotnisku Bydgoszcz. Air Show IV ponownie przeprowadzono na Lotnisku Dęblin w 1998r.. W 2000r. Air Show V przeprowadzono po raz pierwszy na Lotnisku Radom, 2001r. Air Show VI Radom, 2002r. Air Show VII Radom oraz 2003r. Air Show VIII Radom. Dalej co dwa lata; 2005r. Air Show IX Radom, 2007r. Air Show X Radom, 2009r. Air Show XI Radom i ostanio 2011r. Air Show XII Radom.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż w innych latach także były organizowane imprezy, które czasami określano Air Show, lecz nie były zaliczone do tego cyklu. Były one zorganizowane w Bydgoszczy, Dęblinie, Gdyni i Mielcu. 
Więcej na ten temat w osobnych rozdziałach i artykułach.

Infrastruktura Lotniska Radom Sadków

Lotnisko Radom Sadków 2011r.

Lotnisko Radom Sadków 2011r.

Lotnisko Radom Sadków 2011r.

Lotnisko wojskowe Radom Sadków ma współrzędne geograficzne; 51 stopni 23 minuty 19 sekund N, 21 stopni 12 minut 41 sekund. Leży na wysokości 186 m nad poziomem morza. Leży w odległości 3,5 km od centrum Radomia, a kierunku południowo-wschodnim. Wraz z infrastrukturą zajmuje obszar 371 ha. 

Brama wejściowa na Lotnisko. 2009r.

Lotnisko jest zarządzane operacyjnie w godzinach od 07;30 do 15;30. Łączność radiowa – Radom INFO 128.500 MHz. Na lotnisku funkcjonuje wojskowy system lądowania NDB. Pierwsza radiolatarnia 4 015 m przed progiem FM THR 25. Druga 1 105 m przed progiem FM THR 25. Zasadniczym kierunkiem do lądowania jest kurs 25 i jest on praktycznie wolny od zabudowy. Na lotnisku funkcjonuje wojskowa stacja meteorologiczna. Lotnisko nie dysponuje służbami celnymi. Zabezpieczenie medyczne tylko w czasie zarządzania operacyjnego. Tankowanie wymaga porozumienia się z JW. 3463. Rodzaj paliwa; Jet A-1. Do dyspozycji są dwie cysterny samochodowe; 21 000 litrów i 7 500 litrów. Dla statków cywilnych nie ma możliwości hangarowania i wykonywania napraw. Lotnisko dysponuje Urzędem Pocztowym. Zabezpieczenie przeciw pożarowe wojskowe zgodne z warunkami cywilnymi typu ICAO kategorii V. Lotnisko dysponuje sprzętem do utrzymania DS. i DK w należytym stanie w postaci; dwóch zamiatarek, dwóch odśnieżarek i dwóch pługów śnieżnych. Kolejność utrzymania; pierwsza DS. ( RWY ), potem główna DK ( TWY ) i pozostałe. Dla lotniska jeszcze nie wprowadzono norm hałasu i stref ochronnych.

DS.
Droga startowa ( DS. ) lotniska ma wymiary 2000 m x 60 m. Umieszczona na kierunku 07/25. Potencjalnie istnieje możliwość jej wydłużenia w kierunku wschodnim o 500 m oraz zachodnim o 200m. Nawierzchnia DS w środkowej części bitumiczna; końcówki 200 m i 230 m betonowe. Pas bezpieczeństwa o wymiarach 2 500 m x 285 m zlokalizowany jest niesymetrycznie względem DS. DS. jest wyposażona w oświetlenie i znaki. Nośność nawierzchni; PCN 59/R/B/W/T asfaltobeton ASPH/CONC. Droga startowa nie posiada cywilnego oświetlenia. System wojskowego oświetlenia nawigacyjnego na głównym podejściu ( 25 ), światła krawędziowe rozmieszczone co 100 m oraz radiolokator wysokościowy i obserwacji okrężnej ( RSL ).

DK
Droga kołowania równoległa o szerokości 14 ( 12 ) m oraz pozostałe drogi manewrowe zostały kompleksowo zmodernizowane w latach 1999r.-2000r. ( nawierzchnia bitumiczna ). Asfalto-beton o nośności PCN 26/R/B/X/T. Znaki identyfikacyjne miejsc postojowych, linii prowadzących oraz inne znaki – zgodne z wojskowym oznaczeniem, poziome żółte. 

Jedna z Dróg Kołowania. Kierunek zachodni. 2009r.

PPS
Lotnisko posiada cztery PPS ( jedna po zlikwidowanym hangarze ) oraz trzy płaszczyzny przed hangarami.

Jedna z PPS z samolotami PZL-130 Orlik. 2009r.

Hangary
Aktualnie na Lotnisku znajdują się trzy hangary. Każdy z nich o identycznej konstrukcji. Każdy o powierzchni razem z zapleczem 5 000 m kwadratowych. 

Jeden z hangarów. 2009r.

Kolejny hangar. 2011r.

Wnętrze jednego z hangarów. 2009r.

Wieża Kontroli Lotów

Domek Pilota wraz z Wieżą Kontroli Lotów. 2011r.

Inne
Lotnisko posiada straż lotniskową z głównym obiektem mieszczącym trzy stanowiska dla wozów bojowych. Są dwa składy MPS. Starszy o pojemności 2 400 m sześciennych i nowy o pojemności 2 600 m sześciennych. Nowy MPS jest wyposażony w telewizję przemysłową, łapacze oparów i nowoczesny system przeciw pożarowy. 
Lotnisko posiada zmodernizowaną w ostatnich latach Izbę Chorych, dysponującą 20 łóżkami. Jest zaplecze gastronomiczne, sale konferencyjne i specjalistyczne wykładowe. Są obiekty rekreacyjne; hala sportowa, basen pływacki i inne.
Teren lotniska posiada czynną sieć kanalizacji deszczowej. Pas startowy i drogi manewrowe odwodnione są poprzez sieć drenażową. Odprowadzenie wód opadowych z terenu całego lotniska za pośrednictwem kolektora F600. Odprowadzenie ścieków za pośrednictwem kolektorów F300 i 400. Cały kompleks posiada zmodernizowany w latach 1995r.-2000r. system ciepłowniczy zasilany z sieci miejskiej ( kolektor F250 ). Sieć wodociągowa F200 sprzężona jest z siecią miejską. Obiekty techniczne lotniska posiadają połączenia z siecią gazową za pośrednictwem przewodu F200. Kompleks lotniska posiada dwustronne zasilanie energetyczne kablami średniego napięcia oraz własne zasilanie awaryjne.
Lotnisko ma doskonałe połączenie drogowe z Droga Krajową Nr 9, Nr 12 i Wojewódzka Nr 737. Posiada także bocznice kolejową łączącą się z węzłem kolejowym Radom.

Warsztaty Lotnicze na terenie Lotniska. 2011r.

Jedna z dróg wewnętrznych, koło ogródków działkowych. Tu może powstać terminal. 2011r.

Plany
Od przeszło 20 lat pojawiają się plany wykorzystania Lotniska Radom do celów komunikacji lotniczej, zarówno pasażerskiej jak i towarowej. Szczególnie aktywni są politycy w momencie zbliżania się wyborów samorządowych lub parlamentarnych. Wówczas obiecują uruchomienie terminalu pasażerskiego. Jak nie trudno się domyśleć, bez rezultatu. 
Faktem jest, że powstała spółka Port Lotniczy Radom S.A., lecz efekty jej działania są słabe. Podstawowym zadaniem spółki Port Lotniczy Radom S.A. jest dostosowanie istniejącego lotniska wojskowego do obsługi planowanego ruchu samolotów, pasażerów i przewozów towarowych Cargo. Do chwili obecnej ( 2011r. ) nie przewieziono żadnego pasażera, ani kilograma ładunku. Kolejnym celem jest utrzymanie obiektów, urządzeń i systemów stanowiących infrastrukturę lotniska w pełnej sprawności w celu zapewnienia bezpiecznej i sprawnej obsługi pasażerów oraz bezpiecznego wykonywania operacji lotniczych. Cel ten jest jeszcze bardziej mglisty, bo Polskie Wojsko nie zamierza rezygnować z użytkowania tego obiektu.
Dla realizacji koncepcji uruchomienia cywilnej działalności lotniczej na lotnisku wojskowym Radom-Sadków spółka Port Lotniczy Radom S.A. przyjęła następujące założenia techniczno- organizacyjne :
Samolot krytyczny – proponowany Boeing 737-800, Airbus 319-100;
Kod referencyjny – lotnisko 3C, docelowo 4D;
Droga startowa z podejściem przyrządowym precyzyjnym Kat.1 na kierunku 25;
Loty IFR, VFR, General Aviation oraz loty lotnictwa państwowego;
Czas pracy: początkowo 16, a docelowo 24 godziny na dobę;
Obsługa ruchu lotniczego przez uprawniony organ tj. Państwową Agencję Żeglugi Powietrznej;
Zarządzający lotniskiem: cywilny podmiot - Spółka Port Lotniczy "RADOM" S.A.;
Operator handlingowy : spółka córka zarządzającego lotniskiem;
Kategoria ICAO ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej, początkowo VI, a docelowo VIII, będzie wiązać się z koniecznością budowy strażnicy LSP i zakupu pojazdów ratowniczo gaśniczych. Nowa strażnica ma powstać w pobliżu WKL ( TWR ).
Sprzęt do zimowego i letniego utrzymania lotniska: wymaga zakupu;
Sprzęt do zimowej i letniej obsługi samolotów, pasażerów i cargo: wymaga zakupu;
Z uwagi na ograniczoną nośność (PCN 33/R/B/X/T) dróg kołowania (DK) oraz zbyt małe ich wymiary (12 m), konieczna jest rozbudowa najpierw jednej DK do szerokości 23 m (z opaskami 38 m) i nośności PCN 60, a kolejno całej sieci;
Wymiary i słaba nośność istniejących PPS z wyjątkiem PPS zachodniej (PCN 58/R/B/X/T) oraz niedostosowane wymiary dla cywilnych samolotów, powodują potrzebę budowy cywilnej płyty o powierzchni ok. 50 000 m kwadratowych i nośności PCN 60. Mogłaby ona powstać w miejscu obecnych ogródków działkowych, zajmujących teren Lotniska.
Oznakowanie poziome nawierzchni lotniskowych współużytkowanych i cywilnych należy dostosować do przepisów ICAO Anex 14;
Drogę startową (DS), podejścia do lądowania i system DK należy wyposażyć w kompletny system oświetlenia nawigacyjnego Kat I, docelowo Kat II;
Należy uzupełnić/zakupić nowy/aktualnie wojskowy system osłony meteorologicznej zgodny z ICAO dla lotniska, zawierający min. automatyczne pomiary RVR i stanu nawierzchni;
Nośność DS na końcówkach jest wystarczająca, natomiast docelowo należy brać pod uwagę wydłużenie do 2700 m, pod warunkiem spełnienia wymogów ochrony podejść przed zabudową i spełniania warunków ochrony środowiska;
Niezbędny jest oprzyrządowanie DS na kierunku 25 w system instrumentalnego lądowania ILS kategorii jak system świetlny podejścia;
Należy przewidzieć budowę nowej wieży kontroli ruchu TWR z systemami i wyposażeniem technicznym, w tym lotniczym;
Ruch pasażerski powinien być obsługiwany w odpowiednich standardach IATA level C, co będzie wymagać budowy terminala pasażerskiego typowego dla lotnisk międzynarodowych o charakterze modułowym i powierzchni pierwszego etapu 5 000 m kwadratowych z rozbudową do 10 000 m kwadratowych. Aby przyspieszyć uruchomienie lotniska rozważany jest zakup gotowego terminala tymczasowego, którego uruchomienie zajmuje maksymalnie 6 miesięcy. Jego przepustowośc powinna wynieść 0,5 miliona pasażerów rocznie.
Wymagania bezpieczeństwa - Anex 17 ICAO - spowodują konieczność dostosowania ogrodzenia lotniska, szczególnie części cywilnej (w pierwszej kolejności) i eliminacji dostępu osób nieuprawnionych (sąsiedztwo ogródków działkowych i garaży);
Służby lotniskowe i firmy działające na lotnisku będą wymuszać budowę obiektu budynku wielofunkcyjnego (biura, magazyny, warsztaty, zaplecza techniczne obsługi sprzętu) o pow. 5000 m kwadratowych wraz z placem na sprzęt lotniskowy i sprzęt handlingu oraz cystern paliwowych;
Przyjmowanie i ekspedycja Cargo uwarunkowana jest posiadaniem specjalnego obiektu (chłodnie, odprawy celne, procedury bezpieczeństwa, spedytorzy, kwarantanna) o powierzchni 4 000 m kwadratowych;
Z uwagi na konieczne dojazdy pasażerów z obszaru ciążenia lotniska Radom, szczególnie na loty tanich linii - LCC, konieczna będzie pilna budowa pierwszego parkingu na 1 000 samochodów;
Na podstawie prognoz operacji lotniczych i ruchu pasażerskiego opracowanych przez firmę Parsons Brinckerhoff Ltd, przygotowano program zadań inwestycyjnych na 2008r.-2012r., który obecnie ( 2011r. ) jest już spóźniony o ponad dwa lata. 
Zezwolenie na utworzenie lotniska cywilnego w Radomiu wydał we wrześniu 2011r. prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Kolejne etapy to uzyskanie od Urzędu Lotnictwa Cywilnego certyfikat oraz zezwolenie na zarządzanie. 
Tak więc droga do rozpoczęcia działalności Portu Radom jest jeszcze bardzo długa. A realizowana bez wsparcia władz centralnych jeszcze się wydłuży. No cóż. Władze w Warszawie, a obecne szczególnie, mają w głębokim poważaniu inicjatywy oddolne społeczeństwa i wolą nastawiać plecy do poklepywania w brukseli. 

Opracował Karol Placha Hetman.