Lotnisko w Nowym Mieście nad Pilicą 2012r.


Kraków 8.08.2012r.
Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą

Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą na Mapie Rzeczypospolitej. 2012r.

Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą satelita 2012r.

Jedno z najbardziej znanych zdjęć Lotniska Nowe Miasto nad Pilicą. W oddali Miasto. 2005r.

Lotniska Nowe Miasto nad Pilicą. Widok w kierunku zachodnim. W dole zdjęcia, przy szosie, na przedłużeniu DS. widoczne miejsce gdzie stała NDB bliższa. 2005r.

Nowe Miasto nad Pilicą 
Nowe Miasto nad Pilicą to piękne Polskie Miasto. Leży w centralnej Rzeczypospolitej, w Województwie Mazowieckim ( w południowo-zachodniej części ), w Powiecie Grójeckim. Nowe Miasto nad Pilicą jest siedzibą Gminy Miejsko-Wiejskiej. Geograficznie leży w Dolinie Białobrzeskiej, nad rzeką Pilicą, która jest lewym dopływem Wisły. 
Miasto zajmuje powierzchnię 1 114 hektarów. Zaś powierzchnia Gminy to 15 847 hektarów. Gmina liczy 28 sołectw i 32 wsie. Gmina jest typowo rolnicza. Na jej terenie jest 1 800 gospodarstw rolnych o powierzchni areału od 5 do 50 hektarów. Uprawy zajmują 65 % powierzchni Gminy. Lasy zajmują 23 % powierzchni, co jest średnią krajową. Poza tym Gmina dysponuje atrakcyjnymi miejscami wypoczynkowymi. Południowa część to lasy wokół akwenów wodnych tworzące urocze zakątki i wspaniałe widoki, rzadko spotykane w tej części Rzeczypospolitej. Na nad pilickiej skarpie zlokalizowane są ośrodki wczasowe.
Przez północno-zachodnią część Gminy przebiega Centralna Magistrala Kolejowa łącząca Śląsk przez Warszawę z Wybrzeżem. Najbliżej Nowego Miasta nad Pilicą leżą następujące miasta; Radom 58 km, Warszawa 79 km, Łódź 90 km, Kielce 99 km, Grójec 36 km, Tomaszów Mazowiecki 45 km, Rawa Mazowiecka 29 km. 

Historia Nowego Miasta nad Pilicą 
Historia Nowego Miasta nad Pilicą jest tak piękna i tak tragiczna jak historia Rzeczypospolitej. 
Nowe Miasto nad Pilicą wyrosło ze wsi targowej o nazwie Pobiedna. Obszar, na którym powstało Nowe Miasto nad Pilicą może się poszczycić znaleziskami archeologicznymi sięgającymi paleolitu i mezolitu. Dowodzi to, iż był to teren dogodny dla rozwoju osadnictwa.
Przywilej lokacyjny wydany został przez księcia mazowieckiego Ziemowita IV w dniu 27.12.1400r.. Pobiedna była wtedy własnością długoletniego cześnika rawskiego - Prędoty, była jego wsią dziedziczną. Z tego też okresu pochodzi herb Miasta przedstawiający basztę i dwa miecze na czerwonym polu. Wraz z aktem lokacyjnym Nowe Miasto uzyskało przywilej sprowadzania wydobywanej w Wieliczce i Bochni soli i sprzedawania jej.
Nowe Miasto nad Pilicą leżąc przy szlakach handlowych łączących Toruń ze Lwowem i Warszawę z Krakowem uchodziło za znaczne. W okolicy mieszkała dojść zamożna szlachta, która stymulowała rozwój. Jeden z rodów szlacheckich herbu Rawicz, przyjął nazwisko Nowomiejskich. Stąd obecna nazwa Miasta. 
W pierwszej połowie XVII wieku część Nowego Miasta znalazło się w posiadaniu miecznika koronnego Jana Zebrzydowskiego. Z powodu najazdu szwedzkiego, zwanego potopem szwedzkim Ziemia Rawska uległa znacznemu zniszczeniu. Okres wojen północnych i rozbiory Rzeczypospolitej miały tragiczny wpływ na Nowe Miasto nad Pilicą. 
Pod koniec XVII wieku współwłaścicielem Nowego Miasta został Aleksander Lipski, a następnie jego zięć Franciszek Granowski. Obydwaj sporo zdziałali dla odbudowy Miasta. Franciszek rozpoczął budowę rezydencji - pałacu, który ukończył jego syn Kazimierz. 
Zespół pałacowo-parkowy w Nowym Mieście nad Pilicą położony jest nad północną krawędzią doliny rzeki Pilicy, na cyplu skarpy wysuniętym ku południowi. Park rozciąga się od ul. Tomaszowskiej do granicy skarpy, a następnie zboczem skarpy opada w kierunku rzeki. 
Rozpoczęcie budowy pałacu przypisywane jest Franciszkowi Hieronimowi Granowskiemu, generałowi wojsk koronnych. Miało to nastąpić ok. 1735r. Natomiast w 1756r. pałac został ukończony przez syna Franciszka Hieronima - Kazimierza Granowskiego, starostę radomskiego ( 1745r. ), wojewodę rawskiego ( 1757r. ) i generała-lejtnanta wojsk koronnych ( 1759r. ). Kazimierz Granowski skupił w swych rękach wszystkie części dóbr nowomiejskich i w 1753r. stał się ich jedynym właścicielem. Po jego śmierci w 1774r. sukcesorzy sprzedali Nowe Miasto wraz z dobrami Ignacemu Świdzińskiemu, staroście Lityńskiemu.
Kazimierz Granowski przyczynił się do budowy kościoła i klasztoru O.O. Kapucynów, który rozpoczęto budować w latach 60-tych XVIII wieku. Wzniesiono też drewniany most na rzecze Pilicy, dbano o planowy rozwój Miasta. W drugiej połowie XVIII wieku dobra nowomiejskie przeszły w ręce Ignacego Świdzińskiego, a w 1795 r. przejęła je rodzina Małachowskich. Pod koniec XVIII w. w Mieście było ponad 100 domów, a ludności około 900 osób. Był to wówczas dość znaczny ośrodek handlu i produkcji rzemieślniczej. Miasto było znane szczególnie ze ściągającego kupców nawet odległych stron jarmarku na świętego Marcina. 
W XIX wieku Nowe Miasto miało niezwykle trudną sytuację. Dziedzic Małachowski ograniczał się jedynie do ściągania z Miasta należnych mu powinności, nie inwestując zupełnie w jego rozwój. Stosunki mieszczan z dziedzicem Nowego Miasta były napięte. W tym czasie w Mieście działały warsztaty sukiennicze i garbarnie. W 1857r. w Nowym Mieście zamieszkiwało 2 887 osób w tym 1 128 Polaków, 1 759 żydów. 
W wyniku reformy administracyjnej z 1870r. Nowe Miasto nad Pilica utraciło prawa miejskie. 
Dobre warunki klimatyczne i uroki Ziemi Rawskiej dostrzegli wczasowicze i kuracjusze. W 1873r. doktor Jan Bieliński utworzył w Nowym Mieście nad Pilicą uzdrowisko, które wówczas nazywano Zakładem Przyrodoleczniczym. Leczono głównie chorych na gruźlicę oraz osoby wyczerpane nerwowo stosując masaże i różnorodne kąpiele. Najwięcej kuracjuszy przybywało z Łodzi i Warszawy, ale także przybywali chorzy z moskwy, petersburga, Londynu a nawet Nowego Yorku. Uzdrowisko przyciągało wybitne postacie Polskiej kultury, pisarzy, poetów i polityków. W latach 80 i 90-tych XIX wieku koncertował tu Ignacy Paderewski, wystąpiła z odczytem Eliza Orzeszkowa. Zakład funkcjonował do wielkiej wojny światowej. 
W Nowym Mieście nad Pilica jest bardzo znany klasztor Ojców Kapucynów. Na przełomie XIX/XX wieku przebywał w nim Błogosławiony Ojciec Honorat Koźmiński. W muzeum przy klasztorze znajdują się osobiste rzeczy Błogosławionego, a w Świątyni Jego relikwie. Od 1997r. Błogosławiony Ojciec Honorat Koźmiński jest patronem Miasta. 
W czasie wydarzeń rewolucji na wschodzie 1905r.-1907r. w Nowym Mieście w grudniu 1905r. miała miejsce manifestacja o charakterze patriotyczno-religijnym, mieszkańców Miasta i okolicznych wsi. Doszło do aresztowań za działalność antymoskiewską. 
W czasie wielkiej wojny światowej w październiku 1914r. doszło do zaciętej bitwy na froncie wzdłuż linii Nowe Miasto - Rawa - Jeżów. Nowe Miasto zostało wówczas ostrzelane przez artylerię zarazy niemiecką. Dalsze lata wojny pociągnęły za sobą znaczne zniszczenia. 
Po wojnie i odzyskaniu przez Rzeczypospolitą niepodległości w Nowym Mieście uruchomiono fabrykę sukna. Miasto, nie odgrywało wówczas większej roli jako ośrodek handlowy. Zaczęto budowę dróg o utwardzonej nawierzchni. Takie szosy powstały do Grójca, Rawy i Końskich. Zbudowano także linię kolei wąskotorowej, która połączyła Nowe Miasto z Warszawą. Przed 1921r. w Nowym Mieście zamieszkiwało 3 761 osób, a w 1931r. 3 877 osób. 
W dniu 1.09.1939r. zaraza niemiecka napadła na Rzeczypospolitą. W dniu 8.09.1939r. o godz. 7;35 I Dywizja Pancerna zarazy niemieckiej zajęła Nowe Miasto. Niemal natychmiast rozpoczął działalność Związek Odwetu, Polska Jednostka Zbrojna, który w momencie powstania Armii Krajowej wszedł w jego struktury. Na terenie Gminy działały także oddziały Batalionów Chłopskich. Na terenie Miasta istniało getto, z którego wywieziono do miejsc zagłady ponad 2 000 żydów, a potem kilkuset Polaków. Miasto znalazło się w granicach generalnej guberni. W dniu 17.01.1945r. zaraza sowiecka przeszła przez Miasto. Okupacja zarazy niemieckiej została zamieniona na 44-letnią okupację zarazy moskiewskiej. 
Po drugiej wojnie światowej Miasto zostało włączone do Województwa Łódzkiego. Do 1954r. Miasto było siedzibą Gminy Góra. 
Po II wojnie światowej nastąpił trudny okres organizowania administracji państwowej. Organizowany był posterunek Milicji Obywatelskiej oraz Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”. Grupa działaczy czyniła starania u władz powiatowych, wojewódzkich i centralnych o uzyskanie zezwolenia na otwarcie Liceum Ogólnokształcącego w pałacu Granowskich. Przebudowany spichlerz dworski miał posłużyć za internat. 
Dzięki inicjatywie nielicznych mieszkańców udało się wybudować: osiedle mieszkaniowe, wybudować szpital, hydrofornię, kino miejskie, gmachu liceum, dwie szkoły podstawowe i przedszkole, targowisko, masarnię, piekarnię, dom towarowy, pawilony spożywcze, dworzec PKS, przychodnię rejonową.
Wybudowano wodociągi i kanalizację. Dokończono elektryfikację i wykonano oświetlenie ulic. Zbudowano stadion miejski. 
W 1953r. powstała Jednostka Wojskowa, która na wiele lat wpłynęła na rozwój Miasta. Dzięki Jednostce Wojskowej powstało osiedle mieszkaniowe dla rodzin wojskowych, klub oficerski, z którego mogą korzystać mieszkańcy Miasta, zaplecze handlowe, żłobek, przedszkole. Zatrudnienie otrzymało wielu mieszkańców Miasta. 


Przemarsz pododdziału Oficerów Lotnictwa Wojska Polskiego w Nowym Mieście nad Pilicą. Około 1965r. Zdjęcie Grzegorz Pazura.

W dniu 13.05.1958r. przez Miasto przeszedł niszczący huragan. Spowodował on znaczne straty materialne. Miedzy innymi został przewrócony do góry kołami autobus SAN, który uległ całkowitemu zniszczeniu. Z wielu budynków zostały zerwane dachy. Poszkodowani zostali także mieszkańcy. 9 osób zostało rannych. Według dostępnych informacji nikt nie zginął. 
W kolejnych latach powstały dwa zakłady produkcyjne: Filia Zakładów Radiowych Kasprzaka w Warszawie, zatrudniająca 60 osób, głównie kobiet oraz Filia Fabryki Obrabiarek „Mechanicy” w Pruszkowie, zatrudniająca około 100 mężczyzn, głównie tokarzy i szlifierzy. 
Po zmianach administracyjnych w 1975r. Miasto włączono do Województwa Radomskiego. 
W 1985r. otwarto Muzeum Regionalne, które gromadzi pamiątki świadczące o bogatej historii Miasta i regionu. 
Po przemianach społeczno-gospodarczych 1989r. radni przystąpili do modernizacji ulic, budowy biologicznej oczyszczalni ścieków, zakładania wodociągów w pobliskich wsiach, uzbrajania terenu pod budowę nowych osiedli domków jednorodzinnych. 
Po zmianach administracyjnych w 1998r. Miasto włączono do Województwa Mazowieckiego. 
Według danych z dnia 31.12.2010r. Miasto miało 3 862 mieszkańców, a Gmina 8 700 osób. W 2005r. teren Lotniska został włączony w granice administracyjne Miasta, ale nadal był zarządzany przez Agencję Mienia Wojskowego.
W dniu 12.10.2010r. na drodze prowadzącej przez Miasto doszło do jednego z najtragiczniejszych wypadków drogowych w Rzeczypospolitej. Samochód wiozący pracowników sezonowych zdarzył się z ciężarówką. Zginęło 18 osób. 
W Mieście działa od wielu lat klub piłkarski KS Pilica. W 2008r. częściowo przebudowano stadion miejski. Całkowity remont zakończył się w 2011r. Obecnie stadion liczy 592 miejsca siedzące.
Pozostałością po świetności Miasta jest pochodzący z XVIII wieku i kilkakrotnie przebudowywany zespół pałacowy. Zespół jest wpisany na listę zabytków chronionych prawem.

Pałac Grandowskich z XVII wieku w Nowym Mieście nad Pilicą. 

Historia Lotniska Nowe Miasto nad Pilicą.
Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą to typowe Polskie Lotnisko powstałe na skutek rozkazów płynących z kremla, a nakazującym Polsce rozbudowę sił zbrojnych ponad potrzeby obronne PRL. Decyzja o powstaniu Lotniska w tym miejscu zapadła w 1951r.. Lotnisko zostało wpisane w system lotnisk otaczających Warszawę od strony zachodniej. O lokalizacji Lotniska zdecydowała utwardzona droga biegnąca przez Grójec do Warszawy oraz istniejąca już kolej wąskotorowa także łącząca Nowe Miasto nad Pilica z Warszawą. 
Lotnisko zlokalizowano zaledwie 2 km od centrum Miasta, w kompleksie leśnym i na polach uprawnych. Pierwsze prace geodezyjne rozpoczęto w dniu 15.11.1953r.. Było to już w czasie, kiedy większość nowo zaplanowanych lotnisk już funkcjonowała. Grunty już były własnością państwa, bo właściciele już wcześniej zostali wywłaszczeni. Część gruntu należała do Lasów Państwowych, więc nie było problemu. W rzeczywistości Lotnisko zostało zlokalizowane na terenach Nowego Miasta nad Pilicą i miejscowości Łęgoniec. Zajęło tereny dawnego majątku ziemskiego i miejskich pól. Pod budowę wykarczowano kilkadziesiąt hektarów lasu.
Inwestycja ta, jak każda wojskowa z okresu zimnej wojny, była ściśle tajną. Jednostka Wojskowa otrzymała tylko numer. Dodatkowo miejsce otrzymało mylącą nazwę; wieś Romanów. Wiosną 1954r. przystąpiono do budowy DS. o nawierzchni betonowej. Miała ona długość 2 000 m i szerokość 60 m. Wydłużenie jej nastąpiło w 60-tych latach, podczas jednego z remontów. Jednocześnie budowano drogi kołowania i płaszczyzny postojowe samolotów. 
W tym czasie ( 1954r. ) dużo obiektów już było wybudowanych i oddanych do eksploatacji. Lotnisko składało się z części koszarowej, zaplecza socjalnego, budynków i budowli spełniających różne funkcje techniczne i logistyczne oraz lotniska z rozbudowaną infrastrukturą lotniskową. Większość zabudowy to jedno i wielokondygnacyjne budynki murowane, magazyny oraz składy otwarte, półotwarte i zamknięte. Obiekty te wyposażono w konieczne instalacje ( elektryczne, wodne, kanalizacyjne, wentylacyjne ). Lotnisko zostało wyposażone w sieć energetyczną, wodociągową i kanalizacyjną. Dla Lotniska wykonano własne ujście wody. Teren ten został oświetlony i ogrodzony. Lotnisko zajęło około 510 hektarów. 
Do końca 1954r. oddano do użytku; budynek sztabowy, biuro przepustek, wartownię, warsztat lotniczy, 2 duże magazyny, 2 schrony i stacje trafo. Także w 1954r. wybudowano większość obiektów MPS. Co ciekawe pierwszy budynek administracyjno-magazynowy kompleksu MPS został wybudowany już w 1951r..
W 1955r. oddano do użytku duży budynek koszarowca. Budynek jest identyczny jak koszarowiec zbudowany na Lotnisku Łask. 


Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą. Stary koszarowiec z 1955r. 2005r.

Oprócz tego w 1955r. oddano do użytku; kompresorownię, akumulatorownię, port lotniczy, budynek techniczny, kotłownię, łaźnię i magazyn.
Początkowo Lotnisko było wykorzystywane przez eskadry lotnicze Pułku szkolnego z Radomia, czyli podlegało pod Oficerską Szkołę Lotniczą Nr 5 w Radomiu, która została sformowana w 1951r.. Dysponując dwoma lotniskami ( Radom i Nowe Miasto nad Pilicą ) można było lepiej wykorzystać dni lotne i zwiększyć możliwy nalot młodych pilotów. Przypomnę, że w tym czasie trwała już wielkoseryjna produkcja myśliwców Lim-1/2, dla których brakowało dostatecznej ilości przeszkolonych pilotów.
W 1956r. oddano do użytku kolejne obiekty Lotniska; dwa magazyny i hydroforowania. W tym czasie zorganizowano już park samochodowy, na którym oddano do użytku dwa duże garaże. Także w 1956r. zaczęło funkcjonować gospodarstwo rolne, w którym oddano do użytku pierwszą chlewnię. 
W 1958r. rozpoczął się nowy etap reorganizacji szkolnictwa lotniczego w Polsce. Nowy, nowoczesny sprzęt wymagał innego, znacznie rozbudowanego systemu zaopatrzenia i zabezpieczenia. W nowych założeniach podchorąży w czasie 3-letniego szkolenia miał uzyskać większy niż dotychczas nalot. Miał opuszczać mury uczelni z łączmy nalotem 215 godzin; 115 godzin na samolotach szkolnych i 100 godzin na samolocie bojowym. 
Wobec tego postanowiono na bazie dotychczas funkcjonujących Eskadr Szkolnych ( w dwóch Szkołach w Dęblinie i Radomiu ), utworzyć Lotnicze Pułki Szkolne. Dlatego ukazał się Rozkaz ministra obrony narodowej Nr 075/org. Wydany w dniu 31.12.1957r.. Rozkaz nakazywał do 15.03.1958r. utworzenie na bazie eskadr Lotnicze Pułki Szkolne i Szkolno-Bojowe. I tak w ramach Szkoły w Dęblinie ( im. Janka Krasickiego ) powołano;
- 58 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy w Dęblinie, dowódca major pilot Piotr Rojek, samoloty; MiG-15, UTIMiG-15, Lim-1, CS-102.
- 59 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy w Białej Podlaskiej, dowódca major pilot Edward Sochaj, samoloty; MiG-15, UTIMiG-15, Lim-1, CS-102.
- 52 Lotniczy Pułk Szkolny w Radzyniu Podlaskim, dowódca major pilot Stefan Czarnecki, samoloty TS-8 Bies, Jak-11.
- 23 Eskadra Szkolna Nawigatorów w Dęblinie, dowódca major pilot Grzegorz Winter.
- 24 Eskadra Szkolna Pilotów Rezerwy w Ułężu, dowódca kapitan pilot Ryszard Mierzwiński.
- 25 Eskadra Szkolna w Podlodowie-Krzewicy, dowódca kapitan pilot Stanisław Piekara.
W ramach szkoły w Radomiu ( im. Żwirki i Wigury ) powołano;
- 60 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy w Radomiu, dowódca major pilot Feliks Skrzeczkowski, samoloty; MiG-15, UTIMiG-15, Lim-1, CS-102.
- 61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy w Nowym Mieście nad Pilicą, dowódca major Józef Kowalski, samoloty; MiG-15, UTIMiG-15, Lim-1, CS-102.
- 63 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy w Tomaszowie Mazowieckim, dowódca major pilot Kazimierz Ciepiela, samoloty MiG-15, UTIMiG-15, Jak-11.
- 64 Lotniczy Pułk Szkolny w Przasnyszu, dowódca major pilot Bolesław Andrychowski, samoloty TS-8 Bies, Jak-11.
Każdy z nowo sformowanych pułków składał się z dwóch eskadr, zgodnie z etatem 20/452. W lotniczym pułku szkolno-bojowym miało być 40 pilotów-instruktorów, 40 maszyn typu MiG-15, 18 samolotów UTIMiG-15 oraz 10 samolotów TS-8 Bies, których produkcję właśnie uruchomiono. Chwilowo do szkolenie używano maszyn Junak-3 i Jak-11. 
Trzeba pamiętać, że lotnicze pułki szkolno-bojowe w sytuacji „W” byłyby drugo-rzutowymi jednostkami bojowymi. Większości tych pułków po kilku latach została rozformowana. Ewenementem był 58 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy i 61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy, które przetrwały najdłużej, bo do 2000r.
Tak, więc od 1958r., 61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy stał się pierwszym prawdziwym gospodarzem Lotniska w Nowym Mieście nad Pilicą. 
61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy został sformowany w 1958r. na podstawie rozkazu MON nr 57 z dnia 31.12.1957r.. Pułk powstał na bazie 1 eskadry pilotażu bojowego z Radomia i 4 eskadry pilotażu przejściowego z Oleśnicy. Składał się z dowództwa i sztabu, dwóch eskadr lotniczych, a także dywizjonu technicznego. Od pierwszych dni istnienia Pułk został włączony do Oficerskiej Szkoły Lotniczej nr 5 im. Żwirki i Wigury w Radomiu. Pułk zajmował się szkoleniem lotniczym podchorążych o specjalności pilotów myśliwskich. Logistycznie jednostka obsługiwana była przez 45 dywizjon dowodzenia lotami i 12 batalion zaopatrzenia. 
Początkowo 61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy miał na wyposażeniu samoloty; jednomiejscowe MiG-15 i ich Polskie odpowiedniki Lim-1, dwumiejscowe UTI MiG-15 oraz ich Czechosłowackie odpowiedniki CS-102, które zakupiono dla Polskiego Wojska. W kolejnych miesiącach i latach przybywało Polskich samolotów; jednomiejscowych Lim-1 i Lim-2 oraz dwumiejscowych SB Lim-1, SB Lim-2.


Lim-1 nb 712 Muzeum Lotnictwa Polskiego Czyżyny. 2012r.


Lim-2 nb 1230 Muzeum Lotnictwa Polskiego Czyżyny. 2012r.


SB Lim-2 nb 018 nr 1A06018 Muzeum Lotnictwa Polskiego. 2012r.

W 1959r. oddano do eksploatacji nowy ważny dla lotników budynek, spadochroniarnię. Obiekt jest niezwykle ważny dla prawidłowego i bezpiecznego użytkowania spadochronów. Kubatura 1 654 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 231 m kwadratowych.
Hangar na Lotnisku zbudowano dopiero w 1961r.. Konstrukcja metalowa. Kubatura 13 420 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 1 538 m kwadratowych. Obiekt ten pozwolił na prowadzenie przeglądów i napraw w dużo lepszych warunkach. Hangar ten istnieje do dnia dzisiejszego ( 2012r. ). 

Hangar na Lotnisku Nowe Miasto nad Pilicą. 2012r.


Hangar na Lotnisku Nowe Miasto nad Pilicą. 2012r.

Wieża kontroli lotów ( WKL ) razem z domkiem pilota i nową stacją meteo zbudowano dopiero w 1971r.. Ma powierzchnie użytkową 237 m kwadratowych i kubaturę 1 552 m sześciennych. Jest to pięciokondygnacyjny murowany z cegły budynek. Tu parę słów wyjaśnienia. Utarło się przekonanie, że lotnisko bez wieży kontroli lotów jest prymitywne. Zważmy jednak na ówczesny charakter lotnictwa myśliwskiego i szturmowego. Z racji swojego przeznaczenia miało ono działać możliwie najbliżej linii frontu i toczonych walk. Miało korzystać także z DOL ( drogowy odcinek lotniskowy ). Musiało także funkcjonować na lotniskach ze znacznie zniszczoną infrastrukturą. Czyli musiało być mobilne, zarówno w powietrzu jak i szybko zmieniać swoje miejsce bazowania. Więc z natury rzeczy, nie wszędzie będzie WKL. Wszystkie funkcje, które pełni WKL realizowały mobilne stanowiska umieszczone na samochodach. W Polsce pojazdy te były i są nadal nazywane ksalulami.


WKL Nowe Miasto nad Pilicą. 2000r.


WKL Nowe Miasto nad Pilicą. 2005r.


WKL Nowe Miasto nad Pilicą. 2012r.


WKL Nowe Miasto nad Pilicą. 2012r.

Z początkiem 70-tych lat wybudowano kolejny koszarowiec. Warunki bytowe uległy znacznej poprawie. W nowym koszarowcu umieszczono trzy eskadry lotnicze. W starym koszarowcu pozostały; kompanie ochrony ( wartownicza ), samochodówki, łączności i ubezpieczenia lotów. 


Nowy koszarowiec z 1971r.. 2000r.


Nowy koszarowiec z 1971r.. 2005r.

Poczet dowódców 61 LPSzB:
- mjr pil. Józef Kowalski
- mjr pil. Henryk Nowak
- mjr pil. Tytus Krawczyc
- ppłk pil. Stanisław Konopiński
- ppłk pil. Józef Archita
- mjr pil. Kazimierz Wolak
- mjr pil. Aleksander Turczyniak

W 1977r. 61 LPSzkB został przebazowany z Nowego Miasta nad Pilicą na Lotnisko Biała Podlaska.
Od 4.11.1977r. stacjonował na Lotnisku Nowe Miasto 47 Szkolny Pułk Śmigłowcowy. Został on przebazowany z Lotniska Modlin, gdzie bazował początkowo jako 47 Pułk Lotnictwa Łącznikowo-Sanitarnego, dysponując śmigłowcami i samolotami. Niedobór pilotów śmigłowcowych wymusił utworzenie jednostki szkolnej. 
47 Szkolny Pułk Śmigłowców, to jednostka JW 1540. Pułk sformowano 15.05.1963r. pod nazwą 47 Pułk Lotnictwa Łącznikowego-Sanitarnego na podstawie rozkazu MON nr 1 z dnia 9.02.1963r., miejscem postoju Pułku było Lotnisko Modlin. Bazą do sformowania Pułku były eskadra z 52 Pułku Szkolnego z Radzynia Podlaskiego, 27 eskadra lotnicza sanitarna z Przasnysza oraz 4 eskadra sanitarna wydzielona z 36 Samodzielnego Specjalnego Pułku Lotniczego z Warszawy. Do zadań Pułku należały akcje ratownicze i sanitarne, loty na rzecz wojska i państwa, loty topograficzne i zabezpieczanie ćwiczeń. Początkowo pułk wyposażony był w śmigłowce SM-1, SM-2, Mi-4 oraz samoloty Jak-12. W dniu 23.08.1964r. Pułk otrzymał sztandar. Od 1969r. Pułk został przemianowany na 47 Szkolny Pułk Lotniczy, a do jego głównych zadań należało od tej chwili szkolenie lotnicze podchorążych WOSL i kadetów SChPL WL w Dęblinie. Przebazowanie Pułku do Nowego Miasta nad Pilicą nastąpiło 4.11.1977r. i na tym lotnisku pułk przebywał do końca swojego istnienia. Również w tym czasie pod koniec lat 70-tych pułk wyposażono w śmigłowce Mi-2, a jego charakter szkoleniowy nastawiono na głównie szkolenie załóg śmigłowców. 

Śmigłowce Mi-2 Muzeum Lotnictwa Polskiego. 2012r.


Wraz z przebazowaniem pułku do Nowego Miasta nad Pilica Pułk wyposażono w śmigłowce Mi-2, których produkcje uruchomiono w PZL Świdnik. W Pułk po 1993r. eksploatował śmigłowce W-3 Sokół. Ich produkcja także została podjęta w PZL Świdnik. Pułk użytkował następujące śmigłowce W-3 Sokół, Nr burtowe; 0415, 0417, 0418, 0419, 0501, 0502, 0516, 0517, 0518, 0519, 0520, 0601, 0602, 0603, 0604, 0605, 0606, 0607, 0608, 0609, 0610, 0611, 0612, 0613, 0614, 0615, 0616, 0617, 0618, 0619, 0620, 0701, 0702.

W-3 Sokół nb 0418 Radom 2011r. Śmigłowiec ten służył w Nowym Mieście nad Pilicą do 2000r.

W-3 Sokół nb 0419. 1994r.

47 Szkolny Pułk Śmigłowcowy stacjonował w Nowym Mieście nad Pilicą do chwili zamknięcia Lotniska, czyli do 31.12.2000r..

Poczet dowódców 47 Szkolnego Pułku Śmigłowców :
- płk pil. Stefan Czarnecki ( 1963 – 1970 )
- płk pil. Władysław Karłowicz ( 1970 – 1973 )
- płk pil. Józef Frączyk ( 1973 – 1976 )
- płk pil. Andrzej Majewski ( 1976 – 1980 )
- płk pil. Józef Pęcko ( 1980 – 1988 )
- płk pil. Andrzej Pussak ( 1988 – 1990 )
- płk pil. Marian Gonet ( 1990 – 1998 )
- płk pil. Marek Markiewicz ( 1998 – 2000 )
- płk pil. Adam Ziółkowski ( 2000 )

Koniec Polskiego Lotnictwa Wojskowego na Lotnisku.
Z końcem 90-tych lat XX wieku przeprowadzono pełną inwentaryzację Lotniska, włącznie z uporządkowaniem praw własności. Dla terenu i infrastruktury budowlanej urządzono księgę wieczystą nr 66224 prowadzoną przez V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Grójcu. W księdze umieszczono 8 działek niezabudowanych, o łącznej powierzchni 16,8635 hektarów i 26 działek zabudowanych, o łącznej powierzchni 450,0668 hektarów. Działki niezabudowane to przede wszystkim drogi wewnętrzne. Lotnisko dysponowało całkowitą powierzchnią 513,01 hektarów. 89 budynków i budowli, o łącznej powierzchni użytkowej 25 301 m kwadratowych i łącznej kubaturze 145 624 m sześciennych. 

Po opuszczeniu Lotniska przez Wojsko Polskie właścicielem obiektu została Agencja Mienia Wojskowego. Rząd Rzeczypospolitej postanowił niewykorzystywane przez wojsko lotniska wystawić na sprzedaż ( lub wydzierżawić ). Podzielono je na dwie kategorie; te, które muszą zachować charakter lotniczy oraz bez takiego wymogu. Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą nie musiało zachować lotniczego charakteru. 
Kompletna oferta sprzedaży obiektu pojawiła się w okresie 2002r.-2005r.. Wojsko postulowało następujące propozycje zagospodarowania; działalność produkcyjna, przetwórstwo rolno-spożywcze, działalność usługowa, działalność rekreacyjno-wypoczynkowa, bazę spedycyjno-magazynową, indywidualne budownictwo mieszkaniowe. Lotnisko mgło być zagospodarowane w segmentach lub całości tracąc charakter lotniczy. 
Nie wykluczano zachowania Lotniska jako lotniska pasażersko-towarowego, co przy braku bogatego inwestora było nierealne. Rejon ten z powodu braku silnego przemysłu nie należy do zamożnych. Dodatkowo słabe połączenia drogowe i kolejowe z innymi miastami nie wpływał na rozwój lotnictwa komercyjnego. 
W dniu 31.12.2003r. zaczął obowiązywać nowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Nowe Miasto nad Pilicą. W planie tym obszar Lotniska został potraktowany jako specjalny i zależny od przyszłych ofert inwestorów. 

Miasteczko filmowe 2007r.
Jedną z możliwości zagospodarowania byłego Lotniska była propozycja wykorzystania jego ogromnego obszaru na miasteczko filmowy. Propozycja była niezwykle interesująca i godna podjęcia, tym bardziej, że w Polsce takiej instytucji nie ma. 
W dniu 13.06.2007r. zawarto zobowiązanie o budowie do 2010r., na terenie byłego Lotniska Miasteczka Filmowego. Jego całkowity obszar miał wynieść 467 hektarów. Koszt budowy szacowano nawet na 100 milionów dolarów ( 400 milionów złotych ). W jego ramach miało powstać 10 hal ze studiami filmowymi. W miasteczku planowano wybudowanie Zakładu Budowy Dekoracji, stajni, obiektu dla małych zwierząt, szklarni, wypożyczalni kostiumów, broni, pojazdów, rekwizytów i studia castingowe.
W projekt byli zaangażowani między innymi; Stowarzyszenie Filmowców Polskich, Polski Instytut Sztuki Filmowej, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski, Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło, Premier Jarosław Kaczyński.
Niestety, pod dojściu do władzy, w jesienią 2007r., koalicji Platforma Obywatelska, Polskie Stronnictwo Ludowe, plan został porzucony. Premier Donald Tusk rozpoczął wprowadzanie ekonomi Miltona Friedmana, prywatyzują wszystko, co tylko możliwe, jednocześnie likwidując struktury państwa. Stosował powszechnie nepotyzm i kumoterstwo. Nie chciał wsparcia sztuki przez państwo. 

Jedna z propozycji zabudowy miasteczka filmowego. 2007r.

Lotnisko pasażersko-towarowe
Kiedy w 2000r. rozformowano Pułk Lotniczy nikt nie przypuszczał, że te piękne, zadbane tereny zostaną w ciągu 12 lat kompletnie zdewastowane. Zainwestowane tam nasze pieniądze, praca wielu pokoleń ludzi i powstały w ten sposób majątek pójdą na marne. Dzisiaj ( 2012r. ) obraz Lotniska jest przykry. Obiekt niby chroniony, jest systematycznie dewastowany. Część majątku skradziono lub bezmyślnie zniszczono.
Od 2007r. Samorząd Miasta czynił starania, aby przejąć te grunty od Agencji Mienia Wojskowego. Na początku, te wzdłuż ulicy Tomaszowskiej, a później tereny po całej jednostce. Niestety, Agencja podzieliła teren na części: ponad 80 ha wzdłuż ul. Tomaszowskiej pozostawiła w swoim władaniu, natomiast 435 ha zdecydowano przekazać Gminie.
W dniu 24.12.2008r. weszło w życie rozporządzenie, które dawało możliwość przejęcia tych terenów, w formie darowizny, z zachowaniem funkcji lotniczej. Do Gminy zgłaszali się potencjalni inwestorzy. Jedna z jankeskich firm przewozowych chciała tu zainwestować spore pieniądze. Na czekanie jankesi nie mieli jednak czasu. Zatelefonowali raz, pół roku później znowu i stwierdzili, że Gmina nie jest partnerem do rozmów, skoro nie dysponuje prawem własności terenu.

W czerwcu 2012r. ukazał się tekst pana Leszka Świder pod tytułem „Szabrownicy na Lotnisku”. Poniżej przytaczam jego obszerny fragment;

„- Dlaczego Gminie nie przekazano nam gruntu? W dokumencie znalazły się błędy drukarskie ( pomylono nazwę miejscowości i numery działek ), których - co jest już sprawą kuriozalną - przez 2 lata nie udało się poprawić - powiedziała burmistrz pani Barbara Gąsiorowska. - Oprócz rozporządzenia otrzymaliśmy także warunki, na jakich możemy przejąć te tereny. Naszym zdaniem, Gminy nie było stać na wybudowanie takiego lotniska, jakiego od nas wymagano. Strategiczni inwestorzy, zgłaszający się do UMiG, byli, więc bardziej zainteresowani kupnem tych terenów od AMW, niż dzierżawą od Gminy - stwierdza burmistrz Gąsiorowska. - Sprawa sama rozwiązała się we wrześniu 2010r. - kontynuuje pani burmistrz - kiedy straciły moc przepisy, dzięki którym samorząd mógł przejąć te zasoby. Zaczęliśmy się zastanawiać, czy nadal starać się o przejęcie tych terenów na budowę lotniska. Mamy rocznie 2 mln zł na inwestycje. Tymczasem pas startowy w Modlinie kosztował 100 mln euro. Z własnych pieniędzy nie jesteśmy, więc w stanie go zbudować, ani odbudować istniejącego pasa startowego - kończy burmistrz Gąsiorowska. W dniu 26.08.2011r. radni na sesji Rady Miejskiej podjęli decyzję o zaniechaniu starań przejęcia tych terenów. W głosowaniu nad projektem uchwały za opowiedziało się 8 radnych, przeciw 2 , natomiast 2 wstrzymało się od głosu. Czy była to słuszna decyzja? Czas pokaże. Od tamtej pory sprawą zajmuje się wyłącznie AMW. Co ciekawe, Agencja może sprzedać teren inwestorowi na dowolny cel, warunkiem jest tylko jego zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego gminy.
Obecnie chyba nikt nie jest w stanie stwierdzić, co stanie się z tymi 500 ha ziemi po byłym lotnisku. Na razie rozstrzygnięto ( 24 kwietnia ) przetarg ustny publiczny na sprzedaż... trawy na pniu z działek ewidencyjnych (ciekawe, że nie popełniono błędów) o nr 1481/1 i 1481/2 we wsi Łęgonice w gminie Nowe Miasto nad Pilicą oraz 2205, 2206 i 2208 w Nowym Mieście nad Pilicą, o łącznej powierzchni 237 ha. Sądząc po sprawności, z jaką uniemożliwiono przejęcie terenów przez miejscowy samorząd, przetarg na zbycie byłego lotniska przygotowywano od wielu lat. Zdziwienie wywołuje, że Agencja Mienia Wojskowego dopiero zapowiada, że ma do zaoferowania ponad 500 ha. Oferta zresztą jest bardzo zachęcająca. Kompleks składa się z płyty lotniska z betonowym pasem startowym i rozbudowaną infrastrukturą lotniskową oraz z części koszarowej, zaplecza socjalnego i technicznego, budynków i budowli spełniających funkcje logistyczne. Teren inwestycyjny o szerokich możliwościach wykorzystania. Nieruchomość wyposażona jest w sieć energetyczną, wodociągową i kanalizacyjną oraz własne ujęcie wody. Teren jest oświetlony i ogrodzony. Agencja zachwala też, że jest tam 14 działek niezabudowanych i 28 zabudowanych, 89 budynków i budowli o łącznej kubaturze blisko 146 tys. metrów sześciennych i pow. użytkowej ponad 25 tys. m kw., droga startowa o długości 2400 m oraz drogi kołowania, płaszczyzny postojowe samolotów o łącznej powierzchni 20 000 m kw. A na co się najlepiej ten teren nadaje..? Pod działalność produkcyjną oczywiście (przetwórstwo rolno - spożywcze), rekreacyjno - wypoczynkową, bazę spedycyjno - magazynową i indywidualne budownictwo mieszkaniowe. Potwierdzamy - tak rzeczywiście było, ale przed 12 laty... Cena wywoławcza zostanie podana w dniu publikacji ogłoszenia o przetargu planowanego na IV kwartał 2012r..” ( tekst pana Leszka Świder ).

Wciąż istnieje szansa na wykorzystanie Lotniska do celu, dla jakiego zostało zbudowane. Powstanie Portu Lotniczego jest realne, pod warunkiem zaangażowania się władz centralnych. Co prawda, obecny dojazd do obiektu jest niekorzystny i trudny. Jednak bliskość Centralnej Magistrali Kolejowe oraz możliwość przyłączenia planowanych autostrad i dróg szybkiego ruchu może tę niedogodność szybko zlikwidować. 
Lecz dwie inwestycja ostatnich lat, oddaliły szansę Lotniska Nowe Miasto. Pierwszą było przekształcenie Lotniska Łódź Lublinek w pełni komercyjny Port Lotniczy ( Głównie poprzez wybudowanie pełno wymiarowej DS. ). Drugą było uruchomienie Portu Lotniczego na Lotnisku Modlin. 
Jednak największy kłody pod nogi, dla takiej inwestycji rzucał masońsko-liberalny Rząd Rzeczypospolitej pod przywództwem Premiera Donalda Tuska. 
Mimo wszystko, Port Lotniczy Nowe Miasto nad Pilicą wciąż może powstać. 

Jeden z projektów Lotniska komercyjnego w Nowym Mieście nad Pilicą. 2010r.

Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą.
Lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą nadal ma przydzielony kod ICAO – EPNM. Nadal ( 2012r. ) czeka na zagospodarowanie. Częstotliwości radiowe, zarówno Port jak i Kwadrat – brak.
Współrzędne geograficzne; długość północna 51°37'39" N, szerokość wschodnia 20°32'09" E.

Ulica Tomaszewska prowadząca na Lotnisko. Widok w kierunku centrum Miasta. 2012r.

Droga Startowa; Wysokość 156 m npm. Kierunek 08/26, czyli niemal na kierunku wschód-zachód. wymiary 2 400 m x 60 m. Nawierzchnia betonowa. W 2012r. jeszcze w dobrym stanie. 

Droga Startowa. Widok w kierunku wschodnim. 2012r.

Droga Startowa. 2012r.

Lotnisko posiada także dobrą sieć dróg kołowania ( DK ). Jedną główną, położoną po południowej stronie DS. oraz cztery łączniki. Łączna ich długość to około 3 200 m, a powierzchnia około 64 000 m kwadratowych. 

Główna droga kołowania. Widok w kierunku zachodnim. 2012r.

Główna droga kołowania. Widok w kierunku wschodnim. 2012r.

Droga kołowania. Łącznica hangaru z DS. 2012r.

Lotnisko posiada cztery płaszczyzny postoju samolotów i liczne indywidualne stojanki. Wszystkie mają nawierzchnie betonową. Łączna ich powierzchnia to blisko 40 000 m kwadratowych. 


Jedna ze stojanek na PPS. 2012r.

Hangar. 2005r.
O hangarze i koszarowcach wspomniałem powyżej. Mimo tego, iż na Lotnisku nie bazowały pułki bojowe, to obiekt w każdej chwili mógł przyjąć jednostki bojowe. Dlatego na terenie Lotniska była strefa rozśrodkowania samolotów. Nie została ona wyposażona jednak w schrono-hangary. Zastosowano na niej indywidualne stanowiska otoczone wałami ziemnymi i to ze wszystkich stron. Takich stanowisk powstało 16, co odpowiadało połowie stanu samolotów pułku bojowego. Stanowiska te zbudowano około 1967r..

Lotnisko. Strefa rozśrodkowania. 2005r.

Część koszarowo-socjalna Jednostki Wojskowej. 2012r.

Zaplecze Lotniska. Widoczny park samochodowy i skład materiałów pędnych i smarów. 2012r.

Widok na zaplecze Lotniska. W lewym górnym rogu widoczne osiedle oficerskie. 2005r.

Jedna z głównych dróg na terenie Lotniska. 2012r.

Osiedle oficerskie
Idąc od centrum Miasta, przy ulicy Tomaszewskiej, tuż przed głównym wjazdem na Lotnisko, zlokalizowane jest osiedle oficerskiej. Wybudowano tutaj kilkanaście bloków mieszkalnych dla kadry oficerskiej. 

Osiedle oficerskie w Nowym Mieście nad Pilicą. 2012r.

Infrastruktura Lotniska
Dane na podstawie strony internetowej AMW ( Agencji Mienia Wojskowego ).

Hangar to budynek nr 53. zbudowany w 1961r. ( kubatura 13 420 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 1 538 m kwadratowych.
Drogi samochodowe i parkingi 7 867 m kwadratowych.
Ogrodzenia 2 300 m bieżących. 
Linie energetyczne 10 500 m bieżących. Kolektory 1 900 m bieżących. 
Budynek nr 34 kompresorownia zbudowana w 1955r. ( kubatura 284 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 55 m kwadratowych ).


Kompresorownia. 2012r.

Budynek nr 35 akumulatorownia zbudowana w 1955r. ( kubatura 1 370 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 258 m kwadratowych ).
Budynek nr 37 spadochroniarnia zbudowana w 1959r. ( kubatura 1 654 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 231 m kwadratowych ).
Budynek nr 54 - garaż - rok budowy 1961r. ( kubatura 731 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 130 m kwadratowych ).
Budynek nr 56 - schron - rok budowy 1961r., ( kubatura 153 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 8 m kwadratowych ).
Budynek nr 109 Magazyn zbudowany w 1974r. ( kubatura 228 m sześciennych powierzchnia 60 m kwadratowych ).
Budynek nr 88 Magazyn zbudowany w 1971r. ( kubatura 1 058 m sześciennych, powierzchnia użytkowa 210 m kwadratowych ).
Wszystkie te budynki służyły do obsługi samolotów i wykonywania lotów. Ich łączna powierzchnia użytkowa wynosi 2 490 m kwadratowych, a kubatura 18 898 m sześciennych.

Wieża kontroli lotów ( budynek nr 86 ) razem z domkiem pilota. Zbudowana w 1971r.. Ma powierzchnie użytkową 237 m kwadratowych i kubaturę 1 552 m sześciennych. 

Droga startowa ( DS. ) umieszczona na kierunku 08/26 ma wymiary 2 400 m x 60 m i powierzchnię 144 000 m kwadratowych. Według informacji AMW ma powierzchnię 87 000 m kwadratowych (?).
PPS ( płaszczyzny postoju samolotów ) – 15 442 m2.
Drogi kołowania samolotów. Lotnisko dysponuje jedną główną drogą kołowania oraz 4 DK łącznikami. Powierzchnia to 39 230 m kwadratowych.
Inne płaszczyzny utwardzone – 16 917 m2.
Nawierzchnie utwardzone dla postoju samochodów ( parkingi ) 1 926 m2.
Drogi samochodowe utwardzone – 7 038 m2; ogrodzenie (różne) – 4 933 mb.

Budynki przeznaczone do obsługi i kierowania lotami;
Budynek nr 32 - warsztat - rok budowy 1954r., kubatura 1 503 m3, pow. użytkowa 283 m2.
Budynek nr 33 - port lotniczy - rok budowy 1955r., kubatura 3 360 m3, powierzchnia użytkowa 425 m2.
Budynek nr 87 - socjalny dla personelu lotniczego - rok budowy 1971r., kubatura 456 m3; powierzchnia użytkowa 87 m2. 

Kolejne trzy budynki to schrony, których łączna powierzchnia użytkowa wynosi 55 m2, a kubatura 338 m2. Budynek nr 71 - rok budowy 1954r., kubatura 105 m3, powierzchnia użytkowa 26 m2; Budynek nr 113 - rok budowy 1954r., kubatura 80 m3, powierzchnia użytkowa 21 m2; Budynek nr 63 - rok budowy 1961r., kubatura 153 m3, powierzchnia użytkowa 8 m2.

Budynek nr 1 - koszarowy - rok budowy 1955r., kubatura 17 614 m3, powierzchnia użytkowa 2 944 m2.
Budynek nr 6 – biurowy ( sztab ) - rok budowy 1954r., kubatura 3 932 m3, pow. użytkowa 629 m2.
Budynek nr 5 - biuro przepustek - rok budowy 1954r., kubatura 139 m3, powierzchnia użytkowa 33 m2.
Budynek nr 16 - izba chorych - rok budowy 1960r., kubatura 2 338 m3, powierzchnia użytkowa 300 m2.
Budynek nr 177 - hotel (internat) - rok budowy 1986r., kubatura 8 418 m3, powierzchnia użytkowa 1 298 m2.
Budynek nr 55 - magazyn - rok budowy 1963r., kubatura 107 m3, pow. użytkowa 48 m2.

Budynek nr 39 - techniczny - rok budowy 1955r., kubatura 1 713 m3, pow. użytkowa 252 m2.
Budynek nr 9 - magazyn - rok budowy 1956r., kubatura 1 375 m3, pow. użytkowa 272 m2.
Budynek nr 17 - magazyn - rok budowy 1960r., kubatura 4 297 m3, pow. użytkowa 745 m2.
Budynek nr 18 - magazyn - rok budowy 1960r., kubatura 4 135 m3, pow. użytkowa 1 026 m2.
Budynek nr 12 - łaźnia - rok budowy 1955r., kubatura 2 611 m3, pow. użytkowa 430 m2.
Budynek nr 85 - klub żołnierski - rok budowy 1971r., kubatura 3 828 m3, powierzchnia użytkowa 535 m2. 
Budynek nr 7 - magazyn - rok budowy 1954r., kubatura 638 m3, pow. użytkowa 128 m2.
Budynek nr 8 - magazyn - rok budowy 1954r., kubatura 173 m3, pow. użytkowa 41 m2. 
Budynek nr 20 - magazyn - rok budowy 1958r., kubatura 895 m3, pow. użytkowa 229 m2.
Budynek nr 178 - warsztat - rok budowy 1986r., kubatura 4 880 m3, pow. użytkowa 803 m2.
Budynek nr 10 - hydrofornia - rok budowy 1956r., kubatura 383 m3, pow. użytkowa 69 m2.
Budynek nr 121 - trafostacja - rok budowy 1972r., kubatura 109 m3, pow. użytkowa 30 m2.
Budynek nr 14 - stołówka - rok budowy 1960r., kubatura 5 284 m3, pow. użytkowa 921 m2.
Budynek nr 2 - wartownia - rok budowy 1954r., kubatura 1 844 m3, pow. użytkowa 185 m2.
Budynek nr 11 - kotłownia - rok budowy 1955r., kubatura 3 277 m3, powierzchnia użytkowa 546 m2. 
Budynek nr 79 - wiata - rok budowy 1964r., kubatura 179 m3, pow. użytkowa 86 m2.
Budynek nr 76 - remiza strażacka - rok budowy 1966r., kubatura 1 503 m3, powierzchnia użytkowa 287 m2. 
Budynek nr 187 - wiata - rok budowy 1988r., kubatura 288 m3, pow. użytkowa 76 m2.
Budynek nr 36 - stacja transformatorowa - rok budowy 1954r., kubatura 257 m3, powierzchnia użytkowa 45 m2.
Budynek nr 110 - magazyn - rok budowy 1956r., kubatura 16 m3, pow. użytkowa 5 m2. 
Budynek nr 38 - magazyn - rok budowy 1955r., kubatura 2 410 m3, pow. użytkowa 487 m2.
Budynek nr 96 - magazyn - rok budowy 1974r., kubatura 774 m3, pow. użytkowa 188 m2.
Budynek nr 81 - wiata na sprzęt - rok budowy 1966r., kubatura 498 m3, powierzchnia użytkowa 207 m2.
Budynek nr 97 - garaż - rok budowy 1974r., kubatura 3 600 m3, pow. użytkowa 719 m2.
Budynek nr 98 - warsztat - rok budowy 1974r., kubatura 1 739 m3, pow. użytkowa 322 m2.
Budynek nr 112 - trafostacja - rok budowy 1974r., kubatura 99 m3, pow. użytkowa 23 m2.

Park samochodowy.
Budynek nr 22 - garaż - rok budowy 1956r., kubatura 2 102 m3, pow. użytkowa 404 m2. 
Budynek nr 73 - garaż - rok budowy 1956, kubatura 2 772 m3, pow. użytkowa 564 m2.
Budynek nr 84 - garaż - rok budowy 1970r., kubatura 3 554 m3, pow. użytkowa 735 m2.
Budynek nr 75 - PKT - rok budowy 1966r., kubatura 121 m3, pow. użytkowa 21 m2.
Budynek nr 89 - administracyjny - rok budowy 1971r., kubatura 140 m3, powierzchnia użytkowa 29 m2.
Budynek nr 72 - stacja obsługi - rok budowy 1966r., kubatura 2 031 m3, powierzchnia użytkowa 409 m2.
Budynek nr 74 - magazyn olejowy - rok budowy 1959r., kubatura 102 m3, powierzchnia użytkowa 32 m2. 
Budynek nr 82 - stacja benzynowa - rok budowy 1967r., kubatura 53 m3, powierzchnia użytkowa 13 m2. Budynki stanowią były park samochodowy. Ich łączna powierzchnia użytkowa wynosi 2 207 m2, a kubatura 10 875 m3.

MPS
Budynek nr 46 - techniczny - rok budowy 1955r., kubatura 306 m3, pow. użytkowa 53 m2.
Budynek nr 47 - magazyn MPS - rok budowy 1955r., kubatura 36 m3, powierzchnia użytkowa 11 m2. Łączna powierzchnia użytkowa ww. budynków wynosi 64 m2, a ich kubatura 342 m3.
Zbiorniki MPS nr 179, 180, 181, 182; ogrodzenie - 559 mb; sieć kanalizacyjna - 800 mb; sieć wodociągowa - 540 mb; sieć CO - 900 mb; sieć elektryczna napowietrzna – 1 250 mb; sieć kablowa podziemna - 320 mb.
Budynek nr 40 - administracyjny - rok budowy 1954r., kubatura 480 m3, powierzchnia użytkowa 75 m2.
Budynek nr 41 - magazyn - rok budowy 1951r., kubatura 1 261 m3, pow. użytkowa 325 m2. 
Budynek nr 42 - magazyn - rok budowy 1954r., kubatura 230 m3, pow. użytkowa 65 m2.
Budynek nr 44 - magazyn - rok budowy 1954r., kubatura 104 m3, pow. użytkowa 26 m2. 
Budynek nr 45 - stacja benzynowa - rok budowy 1954r., kubatura 22 m3, powierzchnia użytkowa 4 m2. 
Budynek nr 108 - stacja benzynowa - rok budowy 1954r., kubatura 38 m3, powierzchnia użytkowa 6 m2. 
Budynek nr 107 - stacja benzynowa - rok budowy 1954r., kubatura 22 m3, powierzchnia użytkowa 4 m2.
Budynek nr 83 - przepompownia - rok budowy 1967r., kubatura 472 m3, powierzchnia użytkowa 75 m2. 
Są to budynki o charakterze magazynowo technicznym przeznaczone do przechowywania i wydawania materiałów pędnych i smarów - obiekt MPS. Ich łączna powierzchnia użytkowa wynosi 580 m2, a kubatura 2 629 m3. 
Zbiorniki paliwowe o pojemności 50 m3 - 35 szt.; zbiorniki ppoż. - 2 szt.

Gospodarstwo rolne
Budynki nr 21 - chlewnia - rok budowy 1956r., kubatura 788 m3, pow. użytkowa 253 m2.
Budynek nr 80 - chlewnia - rok budowy 1964r., kubatura 1 311 m3, pow. użytkowa 352 m2.
Budynek nr 120 - chlewnia - rok budowy 1984r., kubatura 2 852 m3, powierzchnia użytkowa 452 m2.
Budynek nr 184 - chlewnia - rok budowy 1990r., kubatura 4 257 m3, powierzchnia użytkowa 560 m2.
Budynek nr 122 - wiata - rok budowy 1985r., kubatura 2 788 m3, pow. użytkowa 569 m2.
Budynek nr 186 - wiata - rok budowy 1988r., kubatura 739 m3, pow. użytkowa 184 m2.
Budynek nr 185 - garaż - rok budowy 1988r., kubatura 589 m3, pow. użytkowa 154 m2.
Budynek nr 19 – cieplarnia ( szklarnia ) - rok budowy 1960r., kubatura 843 m3, pow. użytkowa 217 m2.

Samolot pomnik
W Nowym Mieście nad Pilicą przy ulicy Warszawskiej, będącą częścią Drogi Wojewódzkiej Nr 728 postawiono na postumencie samolot myśliwski Lim-5, który przypomina o lotniczych tradycjach Miasta. Samolot ten to Lim-5 nb 5058 nr 1C03-09. Samolot został zbudowany w PZL WSK Mielec w pierwszej połowie 1957r.. Należy do trzeciej serii produkcyjnej. Swoją służbę zakończył w 1989r. w 61 LPSz-B w Białej Podlaskiej. W 2002r. został sprowadzony do Nowego Miasta nad Pilicą i ustawiony na postumencie, mając nb 5058. 

Lim-5 nb 5058 nr 1C03-09. 2004r.

Opracował Karol Placha Hetman