Tomaszów Mazowiecki

Kraków 17.08.2013r.

Lotnisko Inowrocław

Lotniska w Inowrocławiu.

Lotnisko Inowrocław Latkowo na mapie Rzeczypospolitej. 2013r.

Inowrocław 2013r.

Lotnisko Inowrocław Latkowo 2013r.

Mapa lotnicza rejonu Inowrocławia. 2013r. Uwagę zwraca duży obszar niebieski TRA (czasowo zarezerwowana przestrzeń powietrzna), obszar oznaczony zieloną kropkowaną linią MATZ (strefa ruchu lotniskowego lotniska wojskowego) oraz różowy czworobok EP (strefy niebezpiecznej).

 

Historia Inowrocławia

Inowrocław to jeden z ośrodków Staropolskich Kujaw. Czasami nazywany Miastem na soli. Urodzajne ziemie sprzyjały rozwoju osadnictwa, wzmiankowanego już na 3 000 lat pne. Ponadto osada leżała na Bursztynowym szlaku. Z 20.01.1185r. pochodzi pierwsza wzmianka źródłowa o targu książęcym „in Novo Wladislaw”. Targ znajdował się w pobliżu kościoła Najświętszej Maryi Panny. Osada musiała się prężnie rozwijać, bo już w XII wieku postawiono tu murowany kościół. Od 1230r. Miasto stało się siedziba księcia kujaw Kazimierza I. Miasto otoczono murami, które chroniły zamek książęcy, klasztor i kościół franciszkański, ratusz, warzelnie i starą część osady. Prawa miejskie Inowrocław uzyskał około 1238r.. W latach 1466r.-1772r. Inowrocław był stolicą Województwa Inowrocławskiego. Miasto rozwijało się systematycznie przez pięć wieków. To w Inowrocławiu toczyły się rozmowy z krzyżakami. Z Inowrocławia pochodzili Królowie Polski; Władysław I Łokietek i Kazimierz Wielki. Początek schyłku Miasta nastąpił od potopu szwedzkiego w XVII wieku. Szwedzi przyczynili się do kilkukrotnego wybuchu zarazy w Mieście. Największe spustoszenie przyniosła długotrwała wojna północna (1700r.-1721r.). Ubogie już wówczas Miasto zrujnowali szwedzi i moskale. Wszystkie próby dźwignięcia Miasta kończyły się fiaskiem. Miasto stopniowo przejmowała mniejszość germańska. W 1772r. Miasto znalazło się w zaborze zarazy germańskiej. Od 1836r. burmistrzami miasta mogli zostać tylko germańcy. Ruchome dobra kultury zaczęto wywozić na zachód. Rozebrano książęcy zamek, a w jego miejscu zbudowano koszary dla zarazy pruskiej. Wygnano zakonników z klasztoru. W takich warunkach rodził się patriotyzm upokarzanej ludności Polskiej. Powstawały tajne organizacje samokształceniowe. W czasie Powstania Listopadowego i Styczniowego, wielu mieszkańców wzięło w nich czynny udział. Jaki taki rozwój Miasta nastąpił w drugiej połowie XIX wieku. Powstało kilka nowych obiektów: drukarnia (1840r.), pierwsza szkoła średnia (1848r.), nowy szpital (1870r.), a w 1873r. rozpoczęto budowę linii kolejowej. Z końcem XIX wieku liczba ludności wzrastała i osiągnęła ponad 26 000 mieszkańców. Nie było to spowodowane rozkwitem Miasta, a jeszcze gorszą sytuacją na wsi. W 1875r. otwarto pierwsze sanatorium. Zbudowano gazownie, elektrownię i położono pierwszy kolektor kanalizacji. W 1912r. uruchomiono pierwszą linię tramwajową. Klęska germańców w 1918r. i wybuch Powstania Wielkopolskiego przyniósł Miastu niepodległość (6.01.1919r.).  W 1922r. Miasto otrzymało oficjalna nazwę Zdrojowisko Inowrocław i stało się kurortem. W okresie dwudziestolecia Miasto rozwijało się systematycznie. W 1923r. uruchomiono Hutę Szkła Irena. W 1924r. Oddano do użytku kolejny szyb górniczy kopalni soli. W 1930r. rozpoczęto budowę Lotniska, które oddano do użytku w 1933r.. Mimo to wielu mieszkańców pozostawało bez pracy. Dochodziło do buntów i protestów tłumionych przez Policję.

Miasto rozwijało się do kolejnej germańskiej awantury wojennej. Zaraza germańska zorganizowała tu jedną z siedzib tak zwanego Kraju Warty. Tutejsza ludność Polska poddana została represjom niemającym precedensu w dziejach Miasta. Setki mieszkańców zginęło w miejscowym więzieniu, wyjątkowo ciężkim obozie na Błoniach i w okolicznych lasach. Kilka tysięcy dzieci wywieziono w głąb germanii i zniemczono. Pierwsze dni okupacji zarazy germańskiej to masowe aresztowania i egzekucje mieszkańców, spośród których największy rozgłos zdobyła sobie tzw. „Krwawa niedziela” (noc z 22 na 23.10.1939r.) dokonana w ramach ich chorych planów. W nocy 30.11.1939r. zaraza germańska wypędziła z Miasta ponad 1 000 Polskich rodzin. W latach 1940r.–1945r. istniał tutaj obóz przesiedleńczy, przez który przeszło ok. 10 000 Polaków, a kilkuset z nich zamordowano. W dzielnicy Mątwy znajdował się obóz dla jeńców wojennych. Głównie anglików i francuzów. Zginęło ich tutaj około 900. Trudno tutaj, w tych kilku zdaniach ująć zdziczenie zarazy germańskiej i jej bestialstwo.

W dniu 21.01.1945r. do Inowrocławia wkroczyły wojska państwa moskiewskiego, zwane wówczas armią czerwoną, a powszechnie przez Polaków sowietami. I zaczął się kolejny rozdział gnębienia Narodu Polskiego.

W PRL Miasto zyskało statut centrum solarstwa i stało się dużą bazą lotnictwa wojskowego. W latach 1950r.-1999r. Miasto administracyjnie było w granicach Województwa Bydgoskiego. (Zmiana administracyjna w 1975r., nie miała wpływu na Inowrocław). Od 1999r. Inowrocław jest, jako Miasto i gmina w Województwie Kujawsko-Pomorskim. Ścisłe centrum Miasta to kamienice, które głównie pochodzą z XIX wieku. W czasach PRL na obrzeżach powstały osiedla mieszkaniowe z blokami o wysokości do 11 pięter. Uruchomiono także kilka nowych zakładów przemysłowych.

 

Inowrocław

Inowrocław leży w pobliżu Noteci w Kotlinie Toruńskiej, na Równinie Inowrocławskiej, w północno-wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego.

Według danych z grudnia 2012r. Miasto liczyło 72 643 i dzięki temu zajmuje 49 miejsce wśród miast Rzeczypospolitej. Jak wszystkie Miasta w Rzeczypospolitej, od około 1996r., liczba mieszkańców systematycznie maleje. Inowrocław ma powierzchnię 30,42 km2. W Gminie 46 % powierzchni to użytki rolne. Dla ratowania sytuacji ekonomicznej, od 2013r. Miasto należy do Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Patronką Inowrocławia jest święta Jadwiga Królowa Polski.

Miasto jest silnym garnizonem. Oprócz lotnictwa sił lądowych stacjonuje tutaj pułk inżynieryjny, związany z koleją.

W Inowrocławiu krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie: Nr 15 (na odcinku Toruń-Inowrocław-Gniezno), Nr 25 (na odcinku Bydgoszcz-Inowrocław- Konin), Nr 251 Inowrocław-Żnin, Nr 252 Inowrocław-Włocławek. Inowrocław ma uzyskać wschodnią obwodnicę oznaczona Nr S15.

Inowrocław to ważny węzeł kolejowy. Ma połączenie z Bydgoszczą, Toruniem, Gnieznem, Poznaniem, a poprzez magistralę węglową z południem Rzeczypospolitej. Na dworcu kolejowym w Inowrocławiu zatrzymują się wszystkie pociągu osobowe. Linie kolejowe w Inowrocławiu: Linia 353 – Poznań Wschód – Skandawa, Linia 131 – Chorzów Batory – Tczew, Linia 742 – Inowrocław – Inowrocław Rąbinek, Linia 206 – Inowrocław Rąbinek – Drawski Młyn, Linia 231 – Inowrocław Rąbinek – Mogilno.

W Inowrocławiu działa komunikacja miejska. MPK Inowrocław obsługuje 14 linii dziennych i 1 nocną. Tabor jest nowoczesny i składa się z kilkudziesięciu autobusów różnych marek, m.in.: Solaris, Jelcz, Mercedes, MAN, Iveco, Solbus, Kapena i inne. Komunikacja miejska w Inowrocławiu powstała w 1912r.

 

Lotniska w Inowrocławiu

Na wstępie muszę napisać, że Inowrocław posiada dwa niezależne od siebie lotniska.

Pierwsze Lotnisko leży przy Szosie Toruńskiej, w granicach administracyjnych Miasta i jest własnością Aeroklubu Kujawskiego. Kod EPIN.

Drugie Lotnisko leży także przy Szosie Toruńskiej, jednak dalej, 5 km od centrum Miasta i jest Lotniskiem Wojskowym, 56 Baza Lotnicza.

W 1980r. w Inowrocławiu przy szpitalu (ulica Poznańska) oddano do użytku lądowisko dla śmigłowców Pogotowia Ratunkowego.

 

Lotnisko Inowrocław EPIN. 1933r.

Lotnisko Inowrocław EPIN to typowo Polskie Lotnisko, które powstało w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Początki Lotniska w Inowrocławiu to lato 1929r., kiedy to w Mieście odbywał się VI tydzień Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej to była prężna organizacja, która powstała w wolnej Rzeczypospolitej, a profil jej działania był podyktowany wielką wojną światową. Pomysł budowy w stolicy Kujaw lotniska spotkał się z akceptacją głównych władz Miasta. Wiceprezydenta Miasta pana Władysława Juengsta uznano ojcem całego przedsięwzięcia. Lotnisko zlokalizowano przy tak zwanej Szosie Toruńskiej. Pod obiekt przeznaczono około 50 hektarów, do tej pory wykorzystywanych, jako wojskowy plac ćwiczeń Inowrocławskiego garnizonu. Przez mieszkańców teren ten był nazywany Błoniami. Budowę Lotniska rozpoczęto w 1930r., choć inne źródła podają datę 1933r.. W czerwcu 1933r., z początkiem wakacji, cała młodzież szkolna przybyła na Lotnisko, celem porządkowania terenu. Co ważne, każdy z tych młodych ludzi przyniósł ze sobą woreczek ziemi. Był to symbol na wzór usypywania kopca Piastów, tylko na miarę nowego XX wieku. Głównym obiektem Lotniska był hangar z zapleczem. Po trzech latach budowy, w dniu 24.09.1933r. odbyło się uroczyste otwarcie Lotniska. Rozpoczęto mszą świętą, podczas której dokonano poświęcenia nowego obiektu i nadano mu imię Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. To była wielka uroczystość, w której wzięli udział niemal wszyscy mieszkańcy Miasta i okolic. W pierwszych dniach, na Lotnisko przychodziło wiele osób, chcąc obserwować samoloty. W ramach LOPP powstała sekcja lotnicza i modelarska. Jednocześnie, w 1932r. utworzono Kujawską Sekcję Aeroklubu Poznańskiego, która w dniu 19.01.1933r. stała się Aeroklubem Kujawskim, istniejącym do chwili obecnej. Główną sekcją aeroklubu stała się sekcja szybowcowa lotnictwa nizinnego. V Krajowe Zawody Szybowcowe odbyły się po raz pierwszy na terenach nizinnych w 1937r., właśnie w Inowrocławiu. Wychowankowie z Inowrocławskiego Lotniska często trafiali do Polskiego Lotnictwa Wojskowego. Wielu z nich stanęło do obrony Polskiego Nieba przed zarazą germańską we wrześniu 1939r.. W planach obronnych Rzeczypospolitej Lotnisko Latkowo było traktowane, jako zapasowe dla jednostek bazujących w pobliskich; Toruniu i Bydgoszczy. Po II wojnie światowej Aeroklub Kujawski reaktywował swoja działalność. Wyszkoliło się tutaj wielu pilotów szybowców, samolotów, skoczków spadochronowych. Osiągano także sukcesy w modelarstwie. Na Lotnisku kilkanaście razy do roku są organizowane zawody szybowcowe, paralotniowe i samolotowe.

Lotnisko nosi kod ICAO – EPIN. Ma współrzędne geograficzne; N 52 stopnie 48 minut 23 sekundy, E 18 stopni 16 minut 50 sekund. Leży na wysokości 85 m npm. Standardowo dysponuje trzema równoległymi drogami startowymi o nawierzchni gruntowej (trawa); kierunek 14/32 760 m x 100 m, kierunek 14/32 690 m x 100 m, kierunek 14/32 390 m x 100 m. Radio pracuje na częstotliwości 122,6 MHz.

Głównym obiektem Lotniska jest hangar mający w podstawie około 25 m x 40 m. Oprócz tego jest kilka innych budynków. Aeroklub jest posiadaczem kilku lekkich, jednosilnikowych  samolotów i szybowców.

Lotnisko Aeroklubu Kujawskiego. 2013r.

Lotnisko Aeroklubu Kujawskiego, główne obiekty. 2013r.

 

Lotnisko 56 Bazy Lotniczej EPIR 1952r.

Nie wiadomo, kiedy powstało drugie Lotnisko w Inowrocławiu. Najprawdopodobniej stało się to w okresie II wojny światowej, kiedy okazało się, że istniejące Lotnisko dysponuje za krótkim polem wzlotów. Max 800 m. Ponieważ pierwsze Lotnisko dysponowało dobrym zapleczem i pobliskimi koszarami, nowe pole wzlotów zorganizowano w odległości niespełna 3 000 m dalej, w miejscowości Latkowo. Ten teren do tej pory był wykorzystywany przez wojska artyleryjskie.

Tuż po zakończeniu II wojny światowej, pierwsze Lotnisko powróciło w ręce cywilów. Natomiast drugie Lotnisko pozostało w rękach Lotnictwa Wojskowego.

Pierwszym oficjalnym gospodarzem Lotniska w 1952r., został 48 Pułk lotnictwa Szturmowego, który właśnie powołano do istnienia. Pułk otrzymał na wyposażenie tłokowe samoloty szturmowe Ił-10.

Bazą dla kadry i żołnierzy stały się koszary przy ulicy Jacewskiej.

Koszary przy ulicy Jacewskiej to jeden z dwóch kompleksów koszarowych w Inowrocławiu. Zostały zbudowane w okresie 1900r.-1903r., przez prusaków (zarazę germańską), dla formacji artylerii polowej. Kompleks koszarowy składał się z dwóch dużych gmachów i kilku mniejszych. Pomieszczono tu; sztab, wartownię, izby koszarowe, kantynę, kasyno, kuchnię, stołówkę, izbę chorych, magazyny, stajnie, zbrojownię, warsztaty. Po wielkiej wojnie światowej, w 1920r., koszary zostały zajęte przez Polski Powstańczy Nadgoplański Oddział Kawalerii, a od 1925r. 4 Pułk Artylerii Lekkiej.

Koszary przy ulicy Jacewskiej, JW. 1641. 2013r.

 

Już w drugiej połowie 50-lat 48 Pułk lotnictwa Szturmowego przeżywał kłopoty sprzętowe. Samoloty Ił-10 i ich licencyjne wersje AVIA B.33 nie odpowiadały już współczesnemu polu walki. Z uwagi na brak nowych konstrukcji, w Polsce w ich miejsce wprowadzono samoloty Lim-2. Jednak te samoloty wymagały raczej betonowych dróg startowych. Dlatego Pułkowi groziło przeformowanie lub rozformowanie. W 1960r. na bazie 48 PLSz, (który bazował nie tylko w Inowrocławiu, ale także w Bydgoszczy), sformowano 20 Eskadrę Lotnictwa Artyleryjskiego. Eskadrę wyposażono w śmigłowce SM-1, SM-2 i podporządkowano 8 Dywizji Lotnictwa Szturmowego. Na dowódcę Eskadry wyznaczono mjr pilota Stefana Różańskiego. Pod koniec 1960r. 48 PLSz, jako jeden z dwóch ostatnich zakończył eksploatację samolotów z napędem tłokowym i przesiadł się całkowicie na samoloty z napędem turboodrzutowym. (Ten drugi Pułk to 53 PLSz.). 48 PLSz przenosi się całkowicie do Bydgoszczy. W 1967r. w wyniku reorganizacji 48 PLM-Sz. został rozformowany. 

Od 1963r. (a nawet od 1960r.) Lotnisko stało się miejscem bazowania wojskowych śmigłowców należących do 56 Pułku Śmigłowcowego.

Patrz osobny artykuł, o 56 Pułku Śmigłowcowym.

Lotnisko Latkowo – 56 Baza Lotnicza. 2013r.

Lotnisko 56 Bazy Lotniczej, główne obiekty. 2013r.

 

Lotnisko dysponuje współrzędnymi; N 52 stopnie 49 minut 40 sekund, E 18 stopni 19 minut 20 sekund. Leży na wysokości 77 m npm. Kod Lotniska ICAO – EPIR. Częstotliwości radiowe; INFO 128,500 MHz, TWR 136,650 MHz. Całkowita powierzchnia Lotniska to 192 hektary. Przez wiele lat Lotnisko wyposażone było w drogę startową o wymiarach 2 300 m x 60 m, o nawierzchni gruntowej, o orientacji 05/23. Od kilkunastu lat utrzymywana jest DS. o mniejszych wymiarach. Jednak obecnie (2013r.) na Lotnisku nie lądują samoloty. Przy drodze startowej zlokalizowano płytę przyziemienia i startu śmigłowców. Ma ona nawierzchnię betonową i wymiary około 40 m x 40 m. Oprócz niej, na polu wzlotów są jeszcze dwie mniejsze płyty przyziemienia śmigłowców. Są one zlokalizowane bliżej głównego hangaru. Mają także betonową nawierzchnię i wymiary około 20 m x 20 m. Betonową nawierzchnią dysponują drogi kołowania oraz stojanki śmigłowców. Łączna długość dróg kołowania wynosi około 3 000 m. Lotnisko dysponuje 32 podstawowymi stojankami zgrupowanymi w dwóch grupach, po 16 miejsc. W sporej odległości od głównych obiektów lotniska umiejscowiono jeszcze 5 kolejnych stojanek. Na Lotnisku jest jeszcze kilka innych stojanek. Lotnisko nie dysponuje terenami zalesiony, więc nie ma na nim odosobnionych stref rozśrodkowania. Na Lotnisku nie ma także schron hangarów. Są one zbędne, gdyż w sytuacji konfliktu, śmigłowce bojowe, jako pierwsze ruszą do walki.

56 Baza Lotnicza dysponuje Lotniskiem w Latkowie i koszarami w Inowrocławiu przy ulicy Jacewskiej 73. Kadra jednostki w większości zamieszkuje w osiedlach mieszkalnych Inowrocławia.

 

Lądowisko dla śmigłowców przy szpitalu.

Lądowisko dla śmigłowców przy szpitalu (ulica Poznańska) zostało oddane do użytku około 1980r.. Zostało zlokalizowane na zapleczu kompleksu szpitalnego. Praktycznie był to utwardzony plac oznaczony znakami poziomymi. Takie wówczas były standardy. Śmigłowce operowały z niego tylko w dobrych warunkach pogodowych. Z czasem lądowisko otrzymało oświetlenie, które pozwoliło na wykonywanie lotów w nocy w dobrych warunkach pogodowych. W 2010r., kiedy Polskie Lotnicze Pogotowie Ratunkowe otrzymało nowe śmigłowce, zaistniała konieczność zmodernizowania lądowiska. Inowrocławski szpital otrzymał fundusze, z Ministerstwa Zdrowia na przebudowę lądowiska. Koszt modernizacji wyniósł 3 270 000 złotych. Tempo prac uzależnione było od panujących warunków atmosferycznych. Przebudowa obejmowała remont całej płyty lądowiska, z podgrzewaniem. Wykonano nowe oświetlenie, stację pogodową, nową łączność radiową. Teren ogrodzono. Istotną inwestycją było zbudowanie tunelu. Został on wykonany z poliwęglanu na stalowej konstrukcji. Dzięki temu tunelowi, pacjenci są transportowani do/ze śmigłowca oddzielni od warunków atmosferycznych (deszcz, śnieg, wiatr, niskie temperatury) i o każdej porze dnia i nocy.

Szpital w Inowrocławiu i lądowisko dla śmigłowców (przed przebudową). 2010r.

Szpital w Inowrocławiu i lądowisko dla śmigłowców (po przebudowie). 2012r. Zdjęcie LAC

Szpital w Inowrocławiu i lądowisko dla śmigłowców. Tunel dla pacjentów i personelu. 2012r. Zdjęcie LAC

 

Opracował Karol Placha Hetman