Lotnisko w Gliwicach 2013r.

Kraków 18.05.2013r.

Lotnisko Gliwice

Lotnisko Gliwice na mapie Rzeczypospolitej. 2013r.

Przestrzeń powietrzna rejonu Gliwic. 2013r.

Lotnisko Gliwice 2013r.

Lotnisko Gliwice 2013r.

Lotnisko Gliwice. 2013r.

 

Historia Lotniska Gliwice

Przypuszczalnie w 1914r. zaraza germańska, przygotowując się do wielkiej wojny światowej, podjęła decyzje o budowie lotniska wojskowego w rejonie Miasta Gliwice. Była to decyzja zgodna z planami powstałymi w 1913r., w których była mowa o budowie kilkunastu lotnisk na Śląsku i Pomorzu. W planach tych napisano, że teren pod lotnisko powinien mieć minimalne wymiary 400 m x 200 m i posiadać hangar (co najmniej drewniany) o wymiarach minimum 20 m x 17 m, co pozwoli na pomieszczenie minimum trzech samolotów. Wynikły jednak problemy ze znalezieniem właściwej lokalizacji. Dopiero w 1916r., pod lotnisko wybrano teren położony około 3 km od centrum Gliwic, w kierunku południowym, w Miejscowości Bojkowo. Obszar był zbliżony kształtem do kwadratu, o bokach ponad 1 000 m i powierzchni ponad 120 (117) hektarów. Teren był bardzo nierówny i wymagał niwelacji, po której wykonaniu pole wzlotów miało niewielki spadek w kierunku północnym. Przystąpiono do budowy budynków; sztabowo-koszarowego, warsztatu remontowego silników, magazynu paliw i smarów oraz hangarów. Za wyjątkiem budynku sztabowo-koszarowego, wszystkie budowle były konstrukcji drewnianej. W planach były bloki mieszkalne dla kadry, kasyno i dworzec lotniczy z domem pilota. Do zakończenia wielkiej wojny światowej, nie zrealizowano całego planu. Umowy międzynarodowe, w tym Traktat Wersalski, nakazywał germańcom zlikwidowanie lotniska, czego ci nie uczynili. Toczyli fikcyjne rozmowy z Państwami Ententy, o przekwalifikowaniu lotniska na cywilne. Warto wspomnieć, że do 1939r., istniało oficjalne pismo, nakazujące likwidację lotniska. Germańcy mogli pozwolić sobie na taki postepowanie, bo koalicja Państw Ententy była nietrwała, a w 1922r. nastąpiło ponowne silne zbliżenie germańców i moskali. Od 1918r. Lotnisko Gliwice było nadal intensywnie rozbudowywane. Powstawały kolejne obiekty, w tym trzy hangary o konstrukcji metalowej. Lotnisko rozwijało infrastrukturę do przyjmowania samolotów i sterowców. W tym okresie pojawiły się problemy wewnętrzne. Inne Śląskie miasta także chciały posiadać własne lotniska i przystępowały do wyznaczania obszarów pod takie inwestycje. Jednak decyzja berlina była jednoznacznie korzystna dla Lotniska Gliwice. Gliwice uzyskały połączenie z Wrocławiem i brelinem. W 20-latach postawiono na tym dystansie latarnie trasowe, wykorzystywane do lotów w nocy. Początkowo loty były nieregularne. Początek regularnych połączeń można datować na 1925r.. Wkrótce rozpoczęto czarterowe loty do Wiednia. Od 1933r. intensywnie rozbudowywana była infrastruktura pod potrzeby lotnictwa wojskowego. Szkolono tutaj pilotów wojskowych i skoczków spadochronowych. W 1938r., po aneksji Czechosłowacji, lotnisko pełniło rolę ważnego węzła lotniskowego. W tym celu została rozbudowana baza paliwowa. Po ataku zarazy germańskiej na Rzeczypospolitą, lotnisko stało się bazą lotnictwa transportowego, a w 1942r., jednym z głównych lotnisk etapowych na trasie przez Lotnisko Rakowice na wschód. W 1945r. lotnisko zostało zajęte przez moskali. Do 1947r. większość sprzętu lotniczego; samoloty, maszyny i inne urządzenia, zostały zniszczone lub wywiezione na wschód.

 

Lotnisko Gliwice w rękach Polskich

Brak wiarygodnych danych, kiedy moskale przekazali lotnisko Wojsku Polskiemu. Było to między 1947r.-1950r.. Niemniej jednak, lotnisko było w znacznej mierze zdewastowane. Nie było konkretnych planów odbudowy lotniska na potrzeby Polskiego Lotnictwa Wojskowego. W 50-latach jeden z hangarów został zdemontowany i przewieziony na Lotnisko Lublinek i tam ponownie postawiony. Po tym hangarze można zobaczyć tylko betonowy plac. Gorszy los spotkał budynek dworcowy z wieżą kontroli lotów. Został on rozebrany.

Niemniej jednak, Miasto Gliwice ponownie stało się miastem garnizonowym, a największą jednostką tu stacjonującą był 74 Dywizjon Ogniowy Artylerii Rakietowej (1978r.-2001r.). Poligon i stanowiska ogniowe znajdowały się na zachód od lotniska. Samo lotnisko było wykorzystywane przez Wojsko Polskie jako łącznikowe i transportowe.

Od 1948r. z lotniska korzystały dwusilnikowe samoloty Siebel Si-204, produkcji germańskiej, których kilka sztuk przekazano Polsce w ramach reparacji wojennych. Bazowały one między innymi na Lotnisku Czyżyny-Rakowice. Siebel Si-204 startując z lotniska Gliwice, wykonywały zdjęcia, które wykorzystywano w planach gospodarczych, komunikacyjnych i kartografii.

Życie nie znosi próżni. Byli ludzie (zapaleńcy) i lotnisko. Zaczęło się skromnie, od modelarstwa. Z organizacji były tu; Aeroklub Śląski, Liga Lotnicza i ZHP. Od 1947r. zaczęto teoretycznie szkolić przyszłych pilotów szybowcowych, którzy ukończyli szkolenie na lotnisku w Katowicach. Aeroklub Śląski stworzył na lotnisku Gliwice swój oddział. W okresie 1950r.-1955r. wykonano remonty pozostałych hangarów (tak zwany duży i mały). Poprawiono pole wzlotów. Wyremontowano zaplecze socjalne. Dzięki temu w 1955r. powstał Aeroklub Gliwicki. Jego członkowie zamieszkują; Gliwice, Bytom, Rudę Śląską, Zabrze, Tarnowskie Góry.

Lotnisko Gliwice 1980r. Na pierwszym planie samoloty PZL-101. Przed hangarem, na postumencie myśliwiec Jak-23. Zdjęcie B. Koszewski

 

Z uwagi na położenie, lotnisko Gliwice stało się dogodną bazą dla lotnictwa sanitarnego i lotnictwa straży pożarnej. Głośny był pożar Lasów Raciborskich w 1992r., kiedy to samoloty pożarnicze startowały właśnie z lotniska Gliwice. Wykonywały one do 360 lotów dziennie. Lotnisko zapewniało paliwo i środki gaśnicze, a załogom zapewniono wyżywienie i noclegi.

Po przemianach społeczno-gospodarczych w 1989r., zakończono centralne finansowanie aeroklubów. Aeroklub Gliwicki przebrnął przez ten trudny okres i utrzymał swoją działalność i lotnisko.

 

Ojciec Święty Jan Paweł II na Lotnisku Gliwice 17.06.1999r.

W dniu 17.06.1999r. na lotnisku Gliwice odbyła się niecodzienna podniosła uroczystość. Zostało tutaj zorganizowane spotkanie z Papieżem Polakiem błogosławionym Janem Pawłem II Wielkim, który w tych dniach pielgrzymował do Ojczyzny. Na lotnisku zgromadziło się około 500 000 pielgrzymów. Pierwotnie Jan Paweł II Wielki miał gościć w Gliwicach dwa dni wcześniej, jednak chwilowa niedyspozycja czcigodnego gościa, spowodowała zmianę planów. Około godziny 12;00 śmigłowiec Sokół z dostojnym gościem wylądował na lotnisku Gliwice. Jan Paweł II odmówił z wiernymi modlitwę Anioł Pański. Między Papieżem, a wiernymi rozwinął się fantastyczny dialog. Papież przeprosił mieszkańców Śląska, za to że nie mógł uczestniczyć w Nieszporach zaplanowanych na 15.06.1999r.. „Bóg zapłać za waszą świętą cierpliwość dla Papieża. [...] Widać, że Ślązak jest cierpliwy i twardy. Ja bym z takim Papieżem nie wytrzymał” — mówił uśmiechając się Ojciec Święty. Zebrani odpowiadali „Wytrzymamy”. „Miał przyjechać, nie przyjechał — kontynuował Jan Paweł II — Nie miał przyjechać, a przyjeżdża”. Wizyta trwała około 30 minut. Był to ewenement w skali światowej – Niezapowiedziane spotkanie zgromadziło pół miliona ludzi.

Lotnisko Gliwice. Pomnik ku czci błogosławionego Jana Pawła II Wielkiego. 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

MiG-21 PFM na Lotnisku Gliwice

Nie mam informacji co stało się z myśliwcem Jak-23, który przez wiele lat stał jako pomnik na lotnisku. Niemniej jednak, co najmniej od 2007r., na lotnisku stoi inny eksponat. Samolot myśliwski MiG-21 PFM. Samolot ten był siedemdziesiątym drugim samolotem w wersji PFM sprowadzonym do Polski. Samolot ma numer seryjny 94 A 5615 i od 2.06.1967r. był na stanie 26 PLM Zegrze Pomorskie, a od 1980r. w innych jednostkach. Ze 132 samolotów MiG-21 PFM ostatnie 12 sztuk zezłomowano w 1998r.. Samolot MiG-21 PFM nb 5615 uniknął pocięcia na złom lub rozstrzelania na poligonie w Nadarzycach. Trafił jako eksponat do Gliwic i prezentuje się okazale. Pod kadłubem ma dodatkowy zbiornik paliwa, a pod skrzydłami dwa zasobniki UB-16 na niekierowane pociski rakietowe.

Lotnisko Gliwice. Pomnik-samolot MiG-21 PFM nb 5615. 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

Infrastruktura lotniska Gliwice

Adres Ul: Gliwice lotnisko 44-100 Gliwice. Dzielnica Trynek.

Telefon: 32 2301592 Fax: 32 2301594

Adres e-mail: biuro@aeroklub.gliwice.pl

Odległość od centrum Miasta 2 000 m (1,1 NM).

Współrzędne geograficzne WGS-84; 50'16'09,90" N 018'40'22,05" E

Droga startowa (RWY) na kierunku 10/28. Wysokość 294,73 m npm. Standardowe wymiary 770 m x 400 m. Nawierzchnia gruntowa, trawa. Aktualny kierunek lądowania wskazuje litera "T", jest on także podawany w komunikatach kierownika lotów.

Dozwolony ruch lotniczy: VFR. Przestrzeń ATS. Rejon nadzorowany lotniska (linia łącząca następujące miejscowości); 50°22'00" N 018°33'00" E, 50°20'28" N 018°53'00" E, 50°10'00" N 018°51'30" E, 50°11'00" N 018°33'00" E, 50°22'00" N 018°33'00" E. Urządzenia łączności radiowej; Organ ATS: KWADRAT, Częstotliwość: 122,3 MHz, Znak wywoławczy: Gliwice KWADRAT. Wykonywanie lotów nocnych. Lotnisko dostępne do lotów nocnych po telefonicznym potwierdzeniu z wyprzedzeniem 24 H. Dostępne światła litery "T" oraz lampy przenośne.

Do dyspozycji hangar. Maksymalna wielkość statku powietrznego klasy samolotu L-410 Turbolet. Do dyspozycji paliwa i oleje. Możliwość wykonania drobnych napraw. Samoloty An-2, PZL-101, PZL-104, Jak-12, Z-42 Z-526 oraz szybowce produkcji Polskiej. W chwili obecnej lotnisko w Gliwicach przyjmuje samoloty sportowe oraz śmigłowce sanitarne i pożarnicze. Kawiarenka "AirCafe" (czynna w okresie letnim). Komunikacja; Autobus miejski nr 60, 126, 677.

 

Powstała koncepcja rozbudowy lotniska, która umożliwi lądowanie niewielkim samolotom pasażerskim i transportowym. Plany obejmują budowę betonowego RWY o długości 850 m, dobudowanie drogi kołowania, montaż oświetlenia, wzniesienie nowych hangarów i modernizację stacji paliw.

Lotnisko Gliwice. Duży i mały hangar. 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Gliwice. Wnętrze hangaru. 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Gliwice. Budynek administracyjny. 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko Gliwice. Pole wzlotów. 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

Opracował Karol Placha Hetman