Lotnisko w Gdańsku Wrzeszczu 2012r.


Kraków 10.05.2012r.
Lotnisko Gdańsk Wrzeszcz


Lotnisko Gdańsk Wrzeszcz na Mapie Rzeczypospolitej. 2012r.

Lokalizacja byłego Lotniska Gdańsk – Wrzeszcz.

Lotnisko Gdańsk Wrzeszcz w dniu dzisiejszym jest już odległą historią. Za czasów PRL było czynnie eksploatowane od 1946r. do 1974r., czyli przez 28 lat. W 1946r. Lotnisko zostało przejęte przez Wojsko Polskie od zarazy sowieckiej, a w 1974r. zostało zamknięte przez Polskie władze, gdyż jego obowiązki przejęło nowo wybudowane Lotnisko Rębiechowo. 

Historia. 
W czasie kiedy Rzeczypospolita była pod zaborami, interesujący nas teren należał do prusaków. Na północny-zachód od Miasta Gdańsk leżały miejscowości Zaspa, Wrzeszcz i Oliwa. Większość areału tych miejscowości zajmowały łąki i nieużytki. W samym Gdańsku stacjonował pruski garnizon. Garnizon ten nie posiadał jednak własnego placu ćwiczeń. Dlatego w 1829r., otwarto na wspomnianym wyżej terenie poligon wojskowy. Ćwiczyły tu pododdziały piechoty i jazdy konnej. Jednym z jego obiektów była strzelnica.
Około 1910r. zorganizowano tam pododdział balonów obserwacyjnych. Czy faktycznie pododdział balonowy zaczął działać tego nie wiadomo, ale na pewno od tego momentu oficjalnie istniało tu pole wzlotów. Z dużym prawdopodobieństwem można powiedzieć, że lądowały tu sterowce. Pierwsze samoloty pojawiły się na polu wzlotów tuż przed wybuchem wielkiej wojny światowej. 
Z początkiem 1913r. ( według innych źródeł z końcem ) zbudowano pierwsze baraki i hangary, a po paru miesiącach utworzono także oddział lotników pruskich księcia Fryderyka Zygmunta, który jest uważany za twórcę Lotniska Wrzeszcz.
Podczas wielkiej wojny światowej Lotnisko zajmowała także szkoła pilotów marynarki. Dla tej szkoły, w sąsiedztwie browaru wybudowano kolejny hangar. 
Tuż po zakończeniu wojny światowej pole wzlotów zaczęto przekształca w pełni funkcjonalne lotnisko ( 1919r. ). Wprowadzając w życie postanowienia traktatu wersalskiego utworzono ( skomplikowany twór prawno-terytorialny ) Wolne Miasto Gdańsk. Kolejnym posunięciem wynikającym z traktatu wersalskiego, było odłączenie, w styczniu 1920r., Wolnego Miasta Gdańsk od rajchu i jego całkowita demilitaryzacja. Tym samym Lotnisko przekształcono w cywilne. 
Otwarcie nowego portu lotniczego nastąpiło w dniu 18.06.1923r.. W skład jego zabudowań wchodziło kilka hangarów, budynek dworca lotniczego, baraki warsztatów remontowych, magazyny paliwa oraz mieszkania dla wybranego personelu lotniska. Na terenie lotniska działała także restauracja.
Ówczesna stacja lotnicza znajdowała się w południowo wschodniej części placu ćwiczeń w rejonie dzisiejszej ul. Kilińskiego i ul. Nad Stawem. W obiektach stacji kolejowej Gdańsk Wrzeszcz. Dzięki temu piloci mogli korzystać z informacji dostarczanych przez kolejowy system łączności. 
W latach 20-tych XX wieku lotnisko rozwijało się dynamicznie. Wszystko za sprawą specyficznego statusu Wolnego Miasta Gdańsk. Z Lotniska Wrzeszcz można było dotrzeć do; Warszawy, Elbląga, Malborka, Królewca, Olsztyna, Czerniachowska, Lwowa, Krakowa i innych. 
Po wielkiej wojnie światowej w odrodzonej Rzeczypospolitej zaczęły powstawać aerokluby akademickie. Dlatego Polscy studenci w Wolnym Mieście Gdańsku, w 1925r., także postanowili zorganizować aeroklub. Przy Kole Mechaników Elektryków Studentów Politechniki Gdańskiej studenci Polscy wyodrębnili Sekcję Lotniczą. W marcu 1931r. udało im się zarejestrować A.A.G. ( Akademicki Aeroklub Gdański ) w sądzie gdańskim jako Stowarzyszenie. Jednak wniosek do Senatu Gdańskiego o prawo do korzystania z Lotniska Wrzeszcz i jednego z hangarów został odrzucony. W końcu teren na lotnisko studenci Polscy znaleźli w Rumii. W tym czasie powołano także do życia sekcję szybowcową, dla której tereny znaleziono w Gostomiu i w Orłowie. Szybki rozwój Akademickiego Aeroklubu Gdańskiego spowodował, że zaczęli się do niego garnąć amatorzy latania spoza szeregów studenckich. Tak Aeroklub Akademicki przekształcił się w Aeroklub Gdański.


Lotnisko Wrzeszcz. Około 1929r. Widoczny zespolony podwójny hangar. Droga na usypanym wale z mostem nad torami kolejowymi. Obsadzoną drzewami szosę z Gdańska do Sopotu. Nie ma jeszcze dworca lotniczego z zbudowanego w 1932r.. Widok w kierunku zachodnim.


Główny obiekt Lotniska Wrzeszcz. Zespolony podwójny hangar. Napis Flughafen Danzig – Lotnisko Gdańsk. Około 1929r.

W 1927r. Lotnisko uzyskało nowe tereny i powiększyło się do około 100 hektarów powierzchni. W 1930r. do lotniska doprowadzono gdańską sieć tramwajową. Końcowy przystanek znajdował się przy dzisiejszym skrzyżowaniu ulic Kościuszki i al. Legionów oraz w sąsiedztwie stadionu Gedanii. W latach 50-tych XX wieku zbudowano pętlę tramwajową. W 1932r. pole wzlotów zostało przystosowane do wykonywania nocnych startów i lądowań. Wybudowany nowy budynek dworca lotniczego. Był to dojść specyficzny budynek, gdyż jego podziemna kondygnacje stanowił schron przeciwlotniczy. Podobno pierwszy na terenie Wolnego Miasta Gdańska.
W okresie 1930r.-1939r. Lotnisko Wrzeszcz obsługiwało duży ruch pasażerski. Rocznie odprawiano około 1 000 – 1 500 osób. Jeśli wspomnimy na to, że ówczesne samoloty nie zabierały na pokład więcej niż 10 pasażerów, więc codziennie musiały startować 2-3 samoloty. 

Dworzec lotniczy Wrzeszcz Wolnego Miasta Gdańska. Zbudowany w 1932r.. W piwnicy był schron lotniczy. W oddali hangar. Widok od strony linii kolejowej, w kierunku północno-zachodnim. Około 1935r.

Lotnisko Wrzeszcz. Około 1935r.. Te same obiekty, co na zdjęciu powyżej, tylko z drugiej strony. W oddali wieża Kolegiaty Gdańskiej pod wezwaniem Serca Jezusowego w Gdańsku Wrzeszczu. Widok w kierunku południowo-wschodnim.

Lotnisko Wrzeszcz. Około 1935r.. Widoczny zespolony hangar, szosa na wale z wiaduktem i budynek nastawni kolejowej. Te dwa ostatnie obiekty istnieją do dnia dzisiejszego ( 2012r. ). W prawym dolnym rogu początek budowy zaplecza technicznego. 

Lotnisko Wrzeszcz. Około 1935r.. Jeszcze jedno zdjęcie budynku portu lotniczego, od strony torów kolejowych. 

Lotnisko Wrzeszcz. Około 1935r.. Obiekty w południowo-wschodniej części lotniska. 


II wojna światowa
Atak zarazy niemieckiej na Rzeczypospolitą nie wpłynął specjalnie na funkcjonowanie Lotniska. Zmienił się tylko jego zarząd na faszystowski. 
W okresie II wojny światowej na terenie Lotniska utworzono szkolę wojskowych pilotów. Na jej potrzeby zbudowano kolejne baraki mieszkalne, stołówkę, warsztaty i hangary. Wszystko umieszczono w rejonie ówczesnej ulicy Kilińskiego i alei Legionów. 
Przypuszczalnie tuż po rozpoczęciu II wojny światowej zaraza niemiecka doposażyła Lotnisko w sprzęt nawigacyjny. Głównym kierunkiem startu i lądowania stał się kierunek 10/28. Ówczesna DS. miała wymiary 1 400 m x 40 m. Przy niej zamontowano goniometr, czyli radio-namiernik. Jego funkcjonowanie polegało na wysyłaniu w osi pasa dwóch przerywanych sygnałów, przesuniętych fazowo. Jeśli sygnały te nakładały się na siebie i pilot słyszał ciągły sygnał, to wiedział, iż jest dokładnie w osi pasa. Jeśli samolot odchylał się od osi pasa, to pilot słyszał dźwięki przerywane. 
Mimo działań wojennych nadal funkcjonowało połączenie lotniczy ( osobowo-pocztowe ) na trasie berlin – Gdańsk – Królewiec – moskwa. Po agresji braci na siebie, w dniu 22.06.1941r. linia została skrócona do Królewca. Do 1944r. z Gdańska przez Królewiec latały samoloty do Helsinek. 
W trakcie drugiej wojny światowej Lotnisko Wrzeszcz było kilkakrotnie zbombardowane przez bombowce alianckie. Jednakże na Lotnisku i w samym Gdańsku zniszczenia były stosunkowo małe. Nieliczne naloty alianckie, nie przyniosły dużych strat.
Pod koniec II wojny światowej rola Lotniska Wrzeszcz wzrastała. Zbliżał się front sowiecki. Zaraza niemiecka umocniła obiekty lotniskowe. Między innymi strzelnicę przekształcono w obiekt obronny. Lecz tuż przed sowieckim frontem zaraza niemiecka zaminowała i wysadziła w powietrze większość obiektów Lotniska. Postępowanie to wydawałoby się mało logiczne. Lecz jeśli weźmiemy pod uwagę, że zraza niemiecka liczyła, iż nawet po przegranej wojnie, zostanie zachowany układ z 1939r., to było to zasadne. Tak się nie stało. 
W marcu 1945r. sowieci przypuścili szturm i bez większych problemów zajęli Miasto i Lotnisko. Na strzelnicy ustawili działa i mimo, że w mieście już nie było żołnierzy zarazy niemieckiej, urządzili sobie strzelanie. Głównymi celami były kościoły. Gdańsk został przez armię czerwoną potraktowany jak miasto zdobyczne, przeznaczone na rozgrabienie i totalne zniszczenie. Co sowieci uczynili z Gdańskiem można obejrzeć na innych niezależnych stronach internetowych. Miasto Gdańsk zostało ograbione, zniszczone i spalone. Łuny pożarów były widoczne na dziesiątki kilometrów. Pożary, celowo wzniecane, jeszcze były notowane w maju 1945r..
Większość dotychczasowych mieszkańców Gdańska uciekła do niemiec. Nie jest prawdą, że zostali wygnani. Z kolei ludności Polskiej już nie było, bo trafiła wcześniej do niemieckich obozów zagłady lub pracy. Nie jest także prawdą, że Polski Żołnierz „wyzwalał” Gdańsk razem z sałdatem. Przypominam; sowieci bardzo dbali o to, gdzie Polscy Żołnierze mogli walczyć, idąc z frontem wschodnim. Oficjalna, komunistyczna propaganda mówiła, o wiecznie Polskim Mieście, o powrocie Gdańska do Macierzy. Usunięto wszystkie napisy w języku niemieckim, niszczono stare pomniki i cmentarze. Postąpiono dokładnie tak, jak zaraza niemiecka postępowała z ludnością Gdańska, która przyznawała się do Polskości. 
Na szczęście Gdańsk nie podzielił losu Królewca, najcenniejsze zabytki odbudowano. Odbudowano także kamienice, kładąc szczególny nacisk na ich fasady, które dziś skutecznie imitują historyczne centrum. Najtrudniej było z odbudową świątyń, czego najlepszym przykładem jest Kościół Świętej Brygidy i życie niezłomnego Księdza Prałata Henryka Jankowskiego, kapelana Solidarności. Dziś Gdańsk jest tylko cieniem dawnego Miasta. Liberałowie i masoni, pod wodzą Premiera Rzeczypospolitej Donalda Tuska, z początkiem XXI wieku, zniszczyli to, co było sercem Miasta – Przemysł Stoczniowy i Morski. Niepowtarzalny portowy klimat, możemy podziwiać tylko na starych fotografiach.

Lotnisko Wrzeszcz. Około 1944r. Widok na południowo-wschodnią część lotniska, nowszą. Widoczna betonowa DS. na kierunku 10/28, która została wykonana w trakcie II wojny światowej. Duży hangar widoczny po lewej stronie stoi do dnia dzisiejszego. Dwa mniejsze po prawej stronie zostały zniszczone z końcem wojny.

Lotnisko Wrzeszcz w administracji Polskiej. 
Po przejściu frontu, przez wiele miesięcy, status Miasta i Lotniska był niepewny. Dopiero jesienią w 1945r., sowieci przekazali Lotnisko stronie Polskiej. Należało szybko wykonać niezbędne prace dla uruchomienia połączenia lotniczego z Warszawą. Odbudowano zniszczone obiekty portu lotniczego, znacznie je modernizując. Odbudowano płytę postojowa lotniska. Lotnisko teoretycznie było cywilne, ale w praktyce było zarządzane przez wojsko. Innego zarządu wówczas w Polsce nie było. 
Większość rejsów do/z Lotniska Wrzeszcz były to loty zwane kurierskimi lub służbowymi. Wykonywano je na trasie Warszawa – Gdańsk. Przewożono pocztę, komisarzy ludowych, ubeków, dowódców Wojska Polskiego i sowietów. najczęściej posługiwano się samolotami Po-2, małymi, bardzo wolnymi, ale nie wymagających nowoczesnych lotnisk. 
Oficjalna propaganda mówiła, że na trasie Warszawa – Gdańsk, od samego zakończenia wojny kursowały samoloty PLL LOT. Jednak minęło parę miesięcy do faktycznych takich połączeń. 
Z końcem 1945r. PLL LOT zorganizowano trzecią w Polsce linię okrężną oznaczoną Nr 5-6. Samolot startował z Warszawy przez Bydgoszcz do Gdańska i z powrotem przez Olsztyn do Warszawy. Kolejny przelot odbywał się w odwrotnym kierunku ( Warszawa – Olsztyn – Gdańsk – Bydgoszcz – Warszawa ). Linię obsługiwały samoloty Li-2 i C-47 A i Nord NC-71 ( Wszystkie samoloty już bardzo wyeksploatowane ). 
Jednak pierwszy prawdziwy przelot PLL LOT z pasażerami ( a nie funkcjonariuszami UB ), odbył się w dniu 20.02.1946r.. Lot przeprowadzono na trasie Okęcie – Wrzeszcz – Okęcie, samolotem był Li-2 P.
We wrześniu 1945r. powstaje na Politechnice Gdańskiej Akademickie Koło Lotnicze, natomiast w dniu 22.03.1946r. Aeroklub Gdański zostaje reaktywowany. Zostaje zwołane pierwsze po wojnie Walne Zgromadzenie AG, wznawiając w ten sposób jego działalność. 
W 1947r. Lotnisko miało połączenia ze wszystkimi lotniskami działającymi w kraju. 

Rozbudowa Lotniska Wrzeszcz w 40-stych latach.
W okresie 1946r.-1948r. na Lotnisku wybudowano betonową główną DS., a starą zmodernizowano. Pole wzlotów otrzymało układ dwóch DS. umieszczonych na kierunkach typowych w tym rejonie wiatrów. Główna DS. została umieszczona na kierunku 03/21 ( dokładnie 032/212 stopni ). Tak wieje wiatr od morza zwany bryzą, którego kierunek zmienia się w cyklu dobowym, co ma swoje dobre strony. DS. miała wymiary 1 800 m x 80 m. Były to wówczas typowe wymiary DS. Nawierzchnia betonowa. Główne podejście było od strony morza na kierunku 21, dlatego na progu ( początku DS. ) umieszczono światła zielone, a na końcu czerwone. Przed progiem DS. na długości 1 500 m, co 50 m umieszczono czerwone światła zwane światłami podejścia. W tym czasie innych świateł nie montowano. 
Do lotniskowych urządzeń nawigacyjnych istniejących w tym czasie zaliczamy; goniometr i lotniskową radiolatarnię. Na głównym kierunku podejścia ( 212 stopni ) zamontowano radiolatarnie systemu NDB LAL; dalsza w odległości 1 500 m, bliższa w odległości 900 m od progu DS. 
Ponad to od 1970r. główny kierunek lądowania był obsługiwany przez radar precyzyjnego podejścia PAR. Był zamontowany w pobliżu skrzyżowania obu DS. 
Jak każde lotnisko, tak i to we Wrzeszczu miało swoją specyfikę. Na głównym podejściu ( 212 stopni ) za końcem DS. była bardzo mała strefa bezpieczeństwa. Zaledwie w odległości 150 m od progu przebiegała linia kolejowa Gdańsk – Sopot – Gdynia, a tuż za nią rozpoczynały się wzniesienia Wysoczyzny Gdańskiej. Oprócz tego, ten kierunek miał bardzo duże ograniczenia meteorologiczne. Dolna podstawa chmur minimum 120 m, a widoczność pozioma minimum 1 500 m. 
Na przeciwnym kierunku ( 032 stopnie ) podejście wymagało stromego zejścia, a za końcem DS. była zaledwie 60 m strefa bezpieczeństwa, bo dalej zaczynały się tereny podmokłe w pobliżu linii brzegowej Zatoki Gdańskiej. Podchodząc z tego kierunku w odległości 200 m przed progiem DS. znajdował się wysoki na 24 m wiadukt oraz sieć energetyczna wysokiego napięcia z słupami o wysokości 15 m.. Ponadto w odległości około 5 500 m od progu DS. znajdowało się już wzniesienie o wysokości 80 m ( od poziomu DS. ), a dalsze wzniesienia sięgały już 140 m. W tamtych latach był to spory problem, bo samoloty nie dysonowały tak dobrą prędkością wznoszenia. Lądowanie na kierunku 03 było zabronione w porze nocnej. 
Lotnisko posiadało także drugą DS.. Była ona ułożona na kierunku 10/28 ( 100 / 280 stopni ). Miała ona wymiary 1 400 m x 40 m., nawierzchnia betonowa. Droga ta była eksploatowana najbardziej intensywnie w latach 1935r.-1945r.. Przypuszczalnie podczas II wojny światowej otrzymała pierwszą nawierzchnię twardą. Z urządzeń nawigacyjnych posiadała; goniometr w zachodnim końcu i radiolatarnię we wschodnim końcu. Praktycznie od 1949r. nie była wykorzystywana jak droga startowa, a służyła jako droga kołowania. 
Głównym powodem były przeszkody terenowe i jej stosunkowo mała długość. Na podejściu kierunku 28 istniała zwarta i wysoka zabudowa. Budynki mieszkalne sięgały zwykle ponad 10 m, a dźwigi portowe to 30 m.. Jeszcze wyższe były wieże kościołów. Równie trudna sytuacja na podejściu kierunku 10. W odległości około 2 500 m jest katedra Oliwska z wieżą o wysokości 40 m.. Nieco dalej, w odległości 6 km wznoszą się wzgórza o wysokości 130 m nad poziomem lotniska. 
Procedura lądowania na głównej DS. na kierunku 21 wyglądała następująco. Przygotowanie do lądowania załoga samolotu rozpoczynała od radiolatarni trasowej NDB w miejscowości Kolbudy. Skąd kursem 032 kierowała się nad Lotnisko. Pilot budowę samego manewru do lądowania rozpoczynał nad radiolatarnią NDB LAL lecąc w kierunku Zatoki Gdańskiej. Powinien wówczas znajdować się na wysokości 500 m. Nad zatoką wykonywał dwa zakręty w lewo. Zwykle był to stosunkowo ciasny zakręt o 180 stopni i wracał w kierunku Lotniska. Będąc z powrotem nad radiolatarnią NDB powinien znajdować się na pułapie 120 m. Jeżeli w tym miejscu nie widział progu DS. odchodził na drugie zajście lub zapasowe lotnisko. Wielu pilotów twierdziło, że Lotnisko Wrzeszcz ma tylko jeden kierunek startu i lądowania. Właśnie ten z nad Zatoki Gdańskiej.
Na uwagę zasługuje także system nawigacyjny pomocniczy. Na Lotnisku była zainstalowana na maszcie obrotowa latarnia. Miała ona zamontowane dwa reflektory. Jeden ze światłem białym, drugi ze światłem czerwonym, zamontowane tyłami do siebie. Latarnia obracając się rzucała raz światło białe raz czerwone. Przy dobrej pogodzie światło to było dostrzegalne z odległości aż 60 km. 


Plan Lotniska naniesiony na aktualny ( 2012r. ) plan miasta.


Mapa z sytuacją nawigacyjną dla Lotniska Wrzeszcz. Na mapie zaznaczono już Lotnisko Rębiechowo.


Rada precyzyjnego podejścia PAR. Podobny radar zamontowano na Lotnisku Wrzeszcz.

Także w tym okresie wybudowano nowy budynek dworca lotniczego. Mieścił się on przy obecnej ulicy Legionów, a wówczas ( zbrodniarza komunistycznego ) Feliksa Dzierżyńskiego. W pobliżu budynku dworca lotniczego stał także duży hangar, garaże, warsztaty, a także z czasem siedziba Aeroklubu Gdańskiego. 
W budynku dworca lotniczego mieściła się; WKL, biuro meteorologiczne, placówka PLL LOT, poczekalnia dla podróżnych, pomieszczenia dla lotników. Dla zapewnienia łączności Lotnisko dysponowała radiostacją krótko-falową i średnio-falową, dalekopis, telefon miejski i telefon kolejowy. ( Wówczas PKP dysponowało własną siecią telefoniczną ). 
Przed dworcem była Centralna PPS połączona drogami kołowania z główną DS.. Drogi kołowania miały szerokość zaledwie 10 m. 
Lotnisko dysponowało trzema składami materiałów pędnych i smarów. Łączna pojemność wynosiła 155 m sześciennych. Do Lotniska dochodziła także krótka bocznica kolejowa. 


Dworzec portu lotniczego Lotniska Wrzeszcz. 1950r. Widoczna WKL z systemem anten zapewniających łączność. Na balustradzie balkonu widoczne reflektory szperacze.


Wnętrze WKL. Około 1960r. 

W 50-tych latach dotarcie na Lotnisko z centrum Gdańska zapewniał ciąg ulic, które wówczas nosiły nazwy; Aleja Zwycięstwa, ulica Karola Marksa i ulica Feliksa Dzierżyńskiego, a obecnie; Aleja Zwycięstwa, ulica Władysława Wyspiańskiego i Aleja Legionów. Z Gdyni ulice; Tadeusza Kościuszki, Grunwaldzka do Oliwy i dalej; 20 Października ( obecnie Grunwaldzka ) przez Sopot do ulicy Tadeusza Kościuszki i do Lotniska. Oprócz komunikacji miejskiej ( autobusy i tramwaje ) i TAXI kursowały także autobusy PLL LOT. Linia łączyła dworzec kolejowy Wrzeszcz z portem Lotniczym. Autobus z dworca odjeżdżał na 30 minut przed planowanym startem samolotu. 
W 1947r. Aeroklub Gdański szkolenie samolotowe przeniósł na Lotnisko Wrzeszcz, a od 1948r. wydzielono obiekty na Lotnisku do wyłącznego użytku Aeroklubu. Treningi pilotów AG mogły odbywać się w soboty i niedziele. 
Dopiero w 50-tych latach uruchomiono zagraniczne połączenia. Wówczas samoloty PLL LOT wykonywały połączenia z takimi miastami jak; Sztokholm, Kopenhaga, Budapeszt, Burgas, Warna, berlin.
Gospodarzem Lotniska Wrzeszcz było Wojsko Polskie, a korzystało z niego także przedsiębiorstwo PLL LOT, a w kolejnych latach dołączył Aeroklub Gdański i Lotnictwo Sanitarne. 
W 1951r. nieopodal zabudowań portu lotniczego powstał przystanek nowo wybudowanej kolejki miejskiej SKM. Przystanek nazwano Gdańsk Lotnisko. Niestety, układ urbanistyczny był taki, że z przystanku nie było możliwości prostego dojścia do portu lotniczego. Tak wiec, Lotnisko i przystanek SKM łączyła tylko nazwa. Obecnie przystanek ten nosi nazwę Gdańsk Zaspa. 


Li-2 P PLL LOT podczas festynu na Lotnisku Wrzeszcz. 1953r.
Fot. Zbigniew Kosycarz/KFP

W 1956r. siatka krajowych połączeń PLL LOT znacznie się rozwinęła. Było to spowodowane przede wszystkim zakupem nowych samolotów, a dzięki temu możliwe było uruchomienie bezpośrednich połączeń, miedzy innymi z Gdańska do Wrocławia, Krakowa i Rzeszowa, z pomięciem lądowań w Warszawie. 
W dniu 1.04.1957r. Aeroklub Gdański otrzymuje wygodną siedzibę na Lotnisku. Powstały nowe hangary z zapleczem i dostarczono nowe samoloty.


Ił-14 P rejestracja SP-LNM na Lotnisku Wrzeszcz. 1962r.
Fot. Zbigniew Kosycarz/KFP
Samolot ten był 12-stą maszyną Ił-14 w Polsce. Zbudowany w NRD VEB Ił-14 P rejestracja SP-LNM nr 14803010 (?) zakupiony w NRD dla LOT w 1957r. Po służbie w PLL LOT, prawdopodobnie został przebudowany na samolot Fotogrametryczny, gdyż otrzymał malowanie jak popularna Papuga. Po zakończeniu eksploatacji w latach 90-tych składowany w Lublinku z przerobioną rejestracją na SP-ENM, a później jako kawiarenka w miejscowości Boguchwała ( 2004r., 2006r. ). 

Rządowy samolot Ił-14 na Lotnisku Wrzeszcz. 21.07.1962r.
Fot. Zbigniew Kosycarz/KFP
Z okazji 10-ciu wieków istnienia Gdańska przybyła delegacja partyjno-rządowa PRL; pierwszy sekretarz PZPR Władysław Gomułka, premier Józef Cyrankiewicz, przewodniczący Rady Państwa Aleksander Zawadzki. Witają ich dzieci w strojach ludowych. 

Samoloty Ił-14 P na Lotnisku Wrzeszcz. 1965r.
Fot. Zbigniew Kosycarz/KFP
Na pierwszym planie Ił-14 P rejestracja SP-LNA zakupiony w ZSRS dla LOT w 1955r.. Pierwszy tego typu samolot w PLL LOT. Proszę zauważyć, iż samoloty miejsca postojowe miały także na nawierzchni gruntowej.

Lotnisko Wrzeszcz było także świadkiem obecności wielkich gwiazd kultury. Jedną z nich była Marlena Dietrich, wielka aktorka i piosenkarka, obywatelka USA. Przybyła ona do Gdańska w dniu 2.03.1966r.. Na lotnisku czekały na nią tłumy wielbicieli. Tego samego dnia odbył się jej koncert w Hali Stoczni Gdańskiej. 
W 60-tych latach PRL toczył przewlekły kryzys. Wiele dziedzin życia było niedoinwestowanych, w tym lotniska. Następowała powolna degradacja infrastruktury Lotniska. Tak było np.; z oświetleniem. Dlatego w 1968r. zaniechano lotów nocnych. DS. także wymagała remontu, a przede wszystkim jej wydłużenia. Ale to już było praktycznie niemożliwe. DS. była ograniczona od strony zachodniej kolejką SKM, a od strony wschodniej Zatoka Gdańską. Teoretycznie była możliwość wejścia w morze, ale byłoby to niezwykle kosztowne i krótkowzroczne. 

Centralna PPS Lotniska Wrzeszcz. Widok z WKL. Na PPS dwa samoloty An-24. Pierwszy PLL LOT. Drugi Linii Lotniczej NRD. Przy nim samochód z agregatem rozruchowym. W oddali podchodzący do lądowania samolot, na kierunku 03.. 1970r.

Samolot An-24 W nr 57302209 SP-LTD linii PLL LOT. Lotnisko Wrzeszcz. 1970r.
An-24 W SP-LTD był czwartym samolotem tego typu w PLL LOT. W dniu 2.01.1988r. uległ katastrofie koło Radomia. Zginęła jedna osoba.

Samolot An-24 W rejestracja SP-LTM. Lotnisko Wrzeszcz (?). 1970r.
An-24 W SP-LTM był 12-stym samolotem tego typu w PLL LOT.

Nowoczesny samolot Caravell firmy Sterling na Lotnisku Wrzeszcz. 1970r. Firma Sterling była Irlandzko-Duńskim przedsiębiorstwem działającym w latach 1949r.-2008r.. Również na uwagę zasługuje widok białych linii wyznaczających tor kołowania samolotów poza drogą startową. Był to początkowy okres stosowania na świecie znaków poziomych w światowym lotnictwie. 

Wypadki grudnia 1970r., a następnie wymiana kierownictwa PZPR ( Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, która w rzeczywistości rządziła Polską ), spowodowały, iż Naród Polski po raz kolejny zaufał komunistom i wsparł wysiłki rządzących w celu poprawy bytu. Szybko okazało się, że Lotnisko Wrzeszcz ogranicza rozwój Miasta ( budowę nowych osiedli mieszkaniowych ). Z drugiej strony nie chciano pozbawiać Gdańska transportu lotniczego. Co prawda, że w rejonie trójmiasta funkcjonowały dwa lotniska; Babie Doły i Pruszcz Gdański. Były to jednak lotniska wojskowe, o ogromnym znaczeniu dla obronności Polski. Więc, nie do pomyślenia było, aby te lotniska przekształcić w cywilno-wojskowe, jak na przykład; Balice, Strachowice. Podjęto wówczas odważną decyzję budowy nowego cywilnego lotniska dla trójmiasta. 
Do końca funkcjonowania Lotniska Wrzeszcz utrzymywało połączenia z Warszawą, Bydgoszczą, Katowicami, Krakowem, Rzeszowem, Szczecinem, Wrocławiem. 
Na początku lat siedemdziesiątych los Lotniska Wrzeszcz był przesądzony. Przypominało ono bardziej lądowisko dla szybowców, niż międzynarodowy port lotniczy. Samoloty kołowały tuż obok żegnających i witających, a bagaż odbierano spod wiaty, która była jednocześnie przystankiem autobusowym. Widać to doskonale na poniższym zdjęciu. 
Ostatni samolot pasażerski wystartował z Wrzeszcza w dniu 30.03.1974r.. 


Na zdjęciu odlot An-24 W SP-LTK nr 67302507. 30.08.1973r.. 
Fot. Zbigniew Kosycarz/KFP

Od 1973r., w związku z likwidacją Lotniska Aeroklub Gdański zostaje przeniesiony na Lotnisko Pruszcz Gdański. 
Ruch na Lotnisku Wrzeszcz utrzymywano do momentu otwarcia Lotniska Rębiechowo w 1974r.. Wraz z zakończeniem ruchu lotniczego na teren lotniska wjechały maszyny budowlane i przystąpiono do wznoszenia bloków mieszkaniowych osiedla Zaspa. 
Lotnisko we Wrzeszczu zamknięto w dniu 31.03.1974r.. Wówczas to odleciał z Lotniska Wrzeszcz ostatni samolot PLL LOT. Był to prawdopodobnie An-24.

Gdański wyścig kolarski, którego trasa wiodła miedzy innymi drogą startową nieczynnego Lotniska Wrzeszcz. 1975r.

2012r.
Na terenie dawnego Lotniska Wrzeszcz stoją obecnie osiedla Zaspa-Młyniec i Zaspa-Rozstaje.

Lotnisko Wrzeszcz. 2005r.
Co jeszcze pozostało po Lotnisku Wrzeszcz?
Droga Startowa
DS. jest jednym z najlepiej widocznych pozostałości po Lotnisku Wrzeszcz. Obecnie stanowi ciąg Alei Jana Pawła II. Jej stan bardzo przypomina stan DS. byłego Lotniska Czyżyny. W 1980r. DS. została przedzielona najpierw torowiskiem tramwajowym, a następnie drogą samochodową nazwaną później Aleją Rzeczypospolitej. W ten sposób powstało wielopoziomowe skrzyżowanie ( trzy poziomy razem z kładkami dla pieszych. ). W zachodniej części byłej DS. zorganizowano targ ( bazar ), który przetrwał wiele lat. Został zlikwidowany z początkiem nowego wieku. 
Wschodni odcinek DS, znajdujący się obecnie wzdłuż al. Jana Pawła II, od al. Rzeczypospolitej do ul. Meissnera, jest zachowany częściowo. Na nim wielokrotnie młodzi motocykliści trenowali sztuczki motocyklowe. Jeździli tu także młodzi automobiliści i samochody nauki jazdy z kursantami. Znajdują się tu aktualnie parkingi i kilka budynków użyteczności publicznej, które powstały jako hale z fundamentami betonowymi byłej drogi startowej. Aktualnie powstaje tu kolejne osiedle aparatamentowców. Będą 4 budynki o nazwach; Alfa, Bravo, Charlie, Delta. Samo osiedle zostało nazwane Awiator. 
W tym miejscu wznosi się także pomnik ku czci zamordowanych przez zarazę niemiecką 38 Polskich pocztowców, obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku. Pomnik stoi na terenie starej strzelnicy. 

Fragment południowo-zachodniej części DS. Nazwa Aleja Jana Pawła II. Po prawej stronie fragment kościoła pod wezwaniem Świętego Kazimierza Królewicza. 2010r.

Te same obiekty co wyżej. 2010r.

Wielopoziomowe skrzyżowanie Alei Jana Pawła II z Aleją Rzeczypospolitej. Tak biegła główna DS.. W oddali dach kościoła pod wezwaniem Opatrzności Bożej. 2010r.

Aleja Jana Pawła II z zachowanymi fragmentami głównej DS. W oddali dach kościoła pod wezwaniem Opatrzności Bożej. Widok z kładki. 2004r.

Widok z tego samego miejsca parę lat później. 2011r.

Ostatnie fragmenty DS. to atrakcyjne tereny budowlane. 2011r.

Ta ulica to także fragment byłej DS.. Jest równoległa do Alei Jana Pawła II i nosi taka samą nazwę. W oddali dach kościoła pod wezwaniem Opatrzności Bożej. 2010r.

Dawny hangar lotniczy mieści się obecnie przy ulicy Rzeczypospolitej 33. Stosunkowo szybko został zaadoptowany na placówkę handlową. Był przebudowywany parokrotnie, przez co jego powierzchnia użytkowa ulegała zmianie. W 1994r. wynosiła 8 710 m kwadratowych, w 2005r. 8 769 m kwadratowych, a w 2010r. około 11 000 m kwadratowych. Obecnie ( 2010r. ) jest to centrum handlowe ETC. 

Dawny duży hangar jako centrum handlowe. 2010r.

Dawny duży hangar jako centrum handlowe. 2012r.

Przy obecnej ulicy Franciszka Hynka zlokalizowane były dwa niewielkie hangary zajmowane przez Lotnictwo Wojskowe. Po likwidacji Lotniska w hangarach mieściło się koło modelarskie LOK. Był także sklep meblowy i pizzernia. Rozebrano je w związku z budową budynku mieszkalnego. Z przedwojennych zabudowań Lotniska zachowały się jeszcze baraki warsztatów szybowcowych przy ul. Franciszka Hynka, na wysokości przystanku SKM.

Tu stały pierwsze obiekty Lotniska Wrzeszcz. Po prawej stronie początek DS.. 2012r.

Pozostałością po Lotnisku Wrzeszcz jest także wieża ( maszt ). Znajduje się ona na przedłużeniu DS. w Miejscowości Oliwa w okolicach skrzyżowania ul. Bażyńskiego z ul. Polanki. Wieża stoi na wzgórzu Głowica. Na wieży zamontowany był zestaw świateł. Pełniły one funkcje nawigacyjne, szczególnie w porze nocnej. Dla samolotów podchodzących od strony lądu doskonale wskazywały oś DS. i odległość do niej. Dla startujących samolotów ostrzegały pilotów przed pobliskimi wzniesieniami porośniętymi lasami. 

Maszt na Głowicy, który przypuszczalnie zostanie rozebrany. 2009r.

Opracował Karol Placha Hetman.