Lotnisko w Darłowie 2013r.

Kraków 25.11.2013r.

 

Lotnisko Darłowo 2013r.

Lotnisko na Mapie Rzeczypospolitej 2013r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Lotnisko na Mapie Rzeczypospolitej 2013r. Zdjęcie Google Mapy

Mapa lotnicza rejonu Darłowo. 2013r. Proszę zwrócić uwagę, że w rejonie Darłowa jest dużo elektrowni wiatrowych, zwykle oświetlonych.

 

Lotnisko Darłowo aktualnie znajduje się w strukturach 44. Bazy Lotnictwa Morskiego, które ma w swoich strukturach także Lotnisko Babie Doły i Lotnisko Siemirowice. Mimo iż jest użytkowane przez Polska Marynarkę Wojenną, pełni typowe zadania policyjne i SAR na Morzu Bałtyckim. Jest równocześnie udostępnione dla ruchu GA. Lotnisko Darłowo należy do tych lotnisk w Rzeczypospolitej, którym nie grozi likwidacja, ale w przyszłości może trafić pod Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, z uwagi na zanikanie cech militarnych. Lotnisko jest bardzo specyficzne i nie ma odpowiednika w całej Rzeczypospolitej. Mimo obecności na starym zmilitaryzowanym terenie, samo lotnisko jest nowoczesne i zdolne do ewentualnego przyjęcia nowoczesnych śmigłowców, które może Polska zakupi. 

 

Historia Lotniska Darłowo.

Obszar zawarty w trójkącie między miejscowościami; Darłowo, Darłówko i Dąbki od XIX wieku pełnił różne funkcje wojskowe. Wiązało się to z dogodnym położeniem na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Podobnie było w rejonie Ustki czy Kołobrzegu. Szczególny rozkwit obszaru w charakterze wojskowym, nastąpił po dojściu hitlera do władzy w germanii. Zaraza germańska szykując się do II wojny światowej w okolicach Darłowa zorganizowała poligon dla wojsk artyleryjskich. Testowano na nim między innymi wielkie, dalekosiężne działa. Już w trakcie wojny powstał tutaj germański dywizjon artylerii kolejowej. Na potrzeby funkcjonowania tych jednostek zorganizowano tutaj lądowisko, które wpisało się w sieć lądowisk nadbrzeżnych. Występowały one na całej długości linii brzegowej, począwszy od Szczecina, aż do Królewca.

Po II wojnie światowej, decyzją wielkich tego świata, Pomorze trafiło pod administracje Polską. Niemal wszystkie wojskowe obiekty położone na wybrzeżu zajęli moskale. Eksploatowali je w sposób szabrowniczy, a nie będąc zainteresowanymi w ich dalszym zajmowaniu przekazywali je stopniowo Wojsku Polskiemu. Obiekty wojskowe z okolic Darłowa trafiły pod administrację Wojska Polskiego dopiero w 1947r. W 1948r. został tu przebazowany Dywizjonowi artylerii kolejowej Marynarki Wojennej, który sformowano na Oksywiu.

W 1950r. Rozkazem MON z dnia 8.08.1950r. sformowano w Darłowie 5 batalion wojsk kolejowych (JW 2224) podległy Dowództwu Wojsk Lądowych PRL. Nowo powstały batalion przejął pogermańskie koszary. W 1955r. batalion został rozformowany. Kadra rozformowanej jednostki została rozesłana do pozostałych batalionów wojsk kolejowych, a obiekty w Darłowie wróciły ponownie pod opiekę Polskiej Marynarki Wojennej.

Druga połowa 50-lat XX wieku to okres intensywnego wprowadzania do eksploatacji śmigłowców. Mogły one wykonywać zadania niedostępne dla samolotów. Dlatego zdecydowano się na wyposażenie w nie także Polskiej Marynarki Wojennej. Jednak trudna sytuacja ekonomiczne Polski, powodowała odsuwanie tego zamierzenia w czasie. W wyniku kolejnej przeformowań w Wojskowym Lotnictwie w 1962r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wydał w dniu 23.08.1962r. zarządzenie na mocy którego nakazano dowódcy Marynarki Wojennej (MW) sformować 28 Eskadrę Ratowniczą MW, na etacie nr 35/413 ze 121 żołnierzami i 1 pracownikiem cywilnym. Na miejsce jej stacjonowania wybrano Lotnisko Darłowo. Na wyposażenie eskadry trafiły już nie młode śmigłowce SM-1 i SM-2. Tak rozpoczęła się lotnicza historia Darłowa, która trwa do chwili obecnej.

Śmigłowiec SM-1 w MLP Czyżyny 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Śmigłowiec SM-1 w MLP Czyżyny 2012r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

Już wówczas wiedziano i zostało to potwierdzone, że eksploatacja statków powietrznych w strefie przybrzeżnej nastręcza dodatkowych problemów. Wiatr wiejący od strony morza przynosi drobne krople wody morskiej, które zawierają znaczne stężenie soli. Sól ta bardzo szkodzi metalowej konstrukcji statków powietrznych jak i ich elektronice. Dlatego Lotnisko Darłowo traktowano jako rozwiązanie tymczasowe. Lecz czas pokazał, że korzyści z lokalizacji są większe niż zwiększone wymagania co do opieki nad sprzętem.

 

Kompleks wojskowy

Warto w tym miejscu napisać trochę o całym kompleksie wojskowym ukrytym w lasach pasu nadbrzeżnego między Darłowem-Darłówkiem, a Dąbkami. Obszar ten ciągnie się na długości około 6 km, a w najszerszych miejscach szerokość lasu nie przekracza 1 000 m. Cały obszar liczy około 3 600 hektarów. Od strony morza granicą są wydmy plaży. Natomiast od strony lądu z lasem stykają się tereny nieużytków, a całość zamyka Droga Wojewódzka Nr 203. Zasadniczą jego infrastrukturą były germańskie umocnienia w postaci licznych, w większości nie wykorzystywanych bunkrów, które swoimi frontami są skierowane w kierunku Morza Bałtyckiego. Na potrzeby założonego przez germańców poligonu artyleryjskiego doprowadzono bocznicę kolejową biegnącą od Sławna do Darłowa i dalej do obiektów wojskowych. Bocznica nadal jest wykorzystywana. Kompleks rozpoczyna się w miejscu skrzyżowania dzisiejszych ulic Zwycięstwa i Lotników Morskich. Tutaj znajduje się główna brama wjazdowa na teren obecnej jednostki wojskowej JW. 4653 Darłowo, czyli 44 Bazy Lotnictwa Morskiego Polskiej Marynarki Wojennej (od 1.01.2011r.).

Najstarsza część koszarowo-sztabowa  została ukończona z początkiem 40-lat XX wieku. Oprócz budynków koszarowo-sztabowych otrzymała pełne zaplecze socjalno-bytowe, włącznie z magazynami, stajniami, boiskami i „małpim gajem”. Zajęła powierzchnię 18 hektarów.

Przemieszczając się w kierunku południowo-zachodnim znajduje się kolejny kompleks złożony z dziewięciu budynków powstałych jeszcze w czasie II wojny światowej. Za czasów PRL zbudowano kolejne dwa budynki. W pierwotnym zamyśle był to kompleks dla kolejnej jednostki wojskowej.

Kolejnym obiektem jest lotnisko, które obecnie jest nazywane lądowiskiem i pełni funkcje zaplecza technicznego dla 44 Bazy Lotnictwa Morskiego – Darłowo. Lądowisko powstało za czasów germańskich w centrum lasu, poprzez jego wykarczowanie na obszarze 10 hektarów. Za czasów PRL jego powierzchnia wzrosła do 15 hektarów. Maksymalna długość 600 m, a szerokość 250 m. Na potrzeby śmigłowców pole wzlotów otrzymało dwa helioporty, drogi kołowania i stojanki. Wszystko z nawierzchnią betonową. Na lądowisku jest kilka hangarów.

Przemieszczając się dalej w kierunku południowo-zachodnim napotykamy kompleks magazynowy. Charakterystycznym obiektem jest tutaj stacja radiolokacyjna. Obecna składa się z radaru Polskie konstrukcji i produkcji AVIA-W, który został tutaj zamontowany prawdopodobnie w 1982r..

 

Radiolokator AVIA-W zamontowany około 1982r. 2013r. Zdjęcie Wikimapia

 

Kolejnym wojskowym kompleksem jest Lotnisko Darłowo. Jego budowa rozpoczęła się w 1963r.. Przyczynkiem była ciasnota lądowiska, którego rozbudowa była niemożliwa. Dlatego zdecydowano się na przeznaczenie na pole wzlotów nieużytków między lasem a Drogą Wojewódzką Nr 203. Warto zaznaczyć, że tutaj kończy się bocznica kolejowa.

Lotnisko Darłowo 2013r.

 

Przemieszczając się dalej, na wysokości niewielkiej miejscowości Bobolin znajduje się kolejny kompleks wojskowy, który przez wiele lat był użytkowany przez 43 Dywizjon ogniowy artylerii rakietowej WOPK, jako JW. 2262. Funkcjonował on w okresie 25.04.1970r.-26.09.1995r.. Jednostka podlegała 26 Brygadzie Rakietowej OP w Gryficach. Podstawowym uzbrojeniem były pociski rakietowe klasy z-p S-75M Wołchow. Obecnie (2013r.) obiekt należy do Centrum Szkolenia Sił Powietrznych w Koszalinie, jako ośrodek szkolny.

Kompleks byłego 43 Dywizjonu ogniowego artylerii rakietowej WOPK. Po prawej stronie miejscowość Bobolin. W górze, po prawej stronie miejsce systemu lądowania RSL. 2013r.

 

Dalszy rozwój lotniczej jednostki w Darłowie

Lotnicza technika śmigłowców rozwijała się bardzo szybko. Pojawiły się konstrukcje ciężkich śmigłowców zdolnych do zlokalizowania i zwalczenia okrętów podwodnych. W ofercie CCCP pojawiły się śmigłowce Mi-4 zdolne do wykonania takich działań. Wojsko Polskie zdecydowało się na zakup niewielkiej ich partii. Głównym orężem stał się Mi-4 ME. Dlatego w 1965r., 28 Eskadra Ratownicza MW rozrosła się o kolejny klucz lotniczy i została przeformowana na nowy etat nr 35/456, w którym przewidziano 240 żołnierzy i 5 pracowników cywilnych.

Śmigłowiec Mi-4 ME Nr 6/617 w MLP Czyżyny 2010r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

Dokładnie ten śmigłowiec służył w okresie 1965r.-1975r. w 28 Eskadra Ratownicza Marynarki Wojennej na Lotnisku Darłowo w grupie czterech takich egzemplarzy. Malowanie oryginalne.

 

Ponieważ śmigłowce z racji ograniczonego zasięgu, nie bardzo nadawały się do zadań patrolowych, dlatego w 1966r., jednostka została wyposażona w samoloty An-2.

An-2 nb 4720 Lotnisko Mińsk Mazowiecki 2008r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

W 1968r. jednostka została wyposażona w śmigłowce Mi-2 RM. Wersja Mi-2 RM była jedną z pierwszych wersji specjalistycznych zbudowanych na bazie podstawowego modelu Mi-2 specjalnie dla 28 Eskadry Ratowniczej Marynarki Wojennej. Ostateczna wersja powstała w 1969r.. Śmigłowiec wyposażono w; dodatkowy zbiornik paliwa umieszczony w kadłubie, podnośnik hydrauliczny, apteczkę, nosze oraz tratwy ratunkowe. Zbudowano łącznie 16 śmigłowców w tym wariancie. Weszły one na wyposażenie 28 ER MW i 18 Eskadry Lotnictwa Łącznikowego MW.

Mi-2 w MLP Czyżyny 2009r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

Początek 80-lat to kolejny okres zwiększonych zbrojeń Układu Warszawskiego. W lipcu 1981r. eskadra otrzymała pierwsze śmigłowce ZOP typu Mi-14 PŁ. W 1983r. sformowano trzeci klucz śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych.

Mi-14 PŁ Nr A1005 Lotnisko Radom 2011r. Zdjęcie Karol Placha Hetman. Śmigłowiec zbudowano 10.06.1980r. i dostarczono do Polski w dniu 15.07.1981r.. Wszedł na stan 28 eskadry ratowniczej MW (JW. 1470), która w dniu 1.12.1983r. została przeformowana w 16 Pułk Lotnictwa Specjalnego MW (JW. 1470).

 

Pod koniec 1983r. (1.12.1983r.) 28 Eskadra Ratownicza Marynarki Wojennej została przeformowana w 16 Pułk Lotnictwa Specjalnego Marynarki Wojennej, nadal jako JW. 1470. Nastąpiło to Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego, wydanym w lipcu 1983r.. 16 Pułk Lotnictwa Specjalnego MW składał się z eskadry zwalczania okrętów podwodnych (ZOP) składającą się z 3 kluczy śmigłowców Mi-14 PŁ oraz eskadrę ratowniczą w składzie: klucza śmigłowców Mi-14 PS, klucza śmigłowców Mi-2 i klucza samolotów An-2.

W lutym 1984r. w Darłowie pojawiły się śmigłowce Mi-14 PS.

Mi-14 PS Nr A1016 Lotnisko Darłowo 2010r. Zdjęcie LAC. Śmigłowiec zbudowano 25.12.1983r.. Dostarczony do Polski 27.02.1984r.. Przyjęty na stan 16 PLS MW w dniu 3.04.1984r..

 

Katastrofalna sytuacja gospodarcza Polski powodowała kolejne przeformowania. Z dniem 1.07.1988r. 16 Pułk Lotnictwa Specjalnego Marynarki Wojennej został rozformowany. Sprzęt i personel wcielono w struktury nowo powstałego 7 Pułku Lotnictwa Specjalnego z miejscem bazowania w Siemirowicach i Darłowie, jako JW 5576. Tak nastąpił okres wieloletniego połączenia Lotniska Darłowo z Lotniskiem Siemirowice.

Już w dniu 1.07.1991r. została utworzona 40 Eskadra Zwalczania Okrętów Podwodnych i Ratownictwa (JW 1880). W dniu 23.09.1994r. Prezydent Rzeczypospolitej nadał jednostce sztandar, który ufundowało społeczeństwo regionu Darłowa.

W związku z powstaniem Brygady Lotnictwa MW z dniem 1.07.1995r. na bazie rozformowanej eskadry utworzono dwie nowe jednostki: 2 Dywizjon Lotniczy (JW. 4061) oraz 4 Batalion Zabezpieczenia. Było to przygotowanie Rzeczypospolitej do wstąpienia do NATO, gdzie jest rozdzielenie komponentu lotniczego (latającego) od bazy lotniczej.

W celu podkreślenia więzi 2 Dywizjonu Lotniczego z 28 Eskadrą Lotnictwa Ratowniczego oraz ze społeczeństwem Darłowa we wrześniu 1998r. decyzją Ministra Obrony Narodowej dywizjon otrzymał nazwę wyróżniającą „Darłowski”.

Z początkiem nowego wieku nastąpiły kolejne zamiany w strukturach MW. W dniu 1.01.2003r. 2. Dywizjon Lotniczy MW przeformowano w 29. Eskadrę Lotniczą, jako JW. 4649. Samo Lotnisko Darłowo było pod zarządem Komendy Lotniska Nr 2. Decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 7.04.2005r. 29. Darłowska Eskadra Lotnicza przejęła i kontynuowała  tradycje poprzednich jednostek lotniczych.

W grudniu 2010r. 29. Eskadra Lotnicza została rozformowana i stała się Grupą Lotniczą wchodzącą w skład 44. Bazy Lotnictwa Morskiego (JW. 4653), która posiada trzy lotniska; Babie Doły, Siemirowice, Darłowo. Nowa jednostka wchłonęła; 29. Darłowską Eskadrą Lotniczą oraz 30. Kaszubską Eskadrą Lotnicza. Data rozpoczęcia działalności 44 Bazy Lotnictwa Morskiego MW to 1.01.2011r.. W jej skład wchodzi obecnie Grupa Lotnicza Siemirowice wyposażona w samoloty patrolowo – rozpoznawcze An-28 B1R i An-28 B1RM Bis, samoloty monitoringu ekologicznego An-28 E oraz Grupa Lotnicza Darłowo wyposażona w śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych Mi-14 PŁ, śmigłowce ratownicze Mi-14 PŁ/R i W-3 RM „Anakonda” oraz śmigłowce Mi-2. Do głównych zadań bazy należy rozpoznanie i wskazywanie celów okrętom, poszukiwanie, śledzenie i niszczenie okrętów podwodnych, zabezpieczenie ratownicze Polskiej strefy poszukiwania i ratownictwa na morzu oraz monitoring ekologiczny Polskiej Strefy Ekonomicznej na Bałtyku. Jednostką dowodzi kmdr pil. Jarosław Andrychowski.

W 2012r. z eksplantacji zostały wycofane śmigłowce ratownicze Mi-14 PS i zostały przekazane do Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie. Historia Mi-14 PS rozpoczęła się od zakupu w 1984r. czterech śmigłowców dla Polskiej Marynarki Wojennej. Dwa z nich utracono w trakcie eksploatacji co spowodowało, że w 1990r dokupiono kolejny śmigłowiec. W wyniku przemian społeczno-gospodarczych, śmigłowce zaczęto wykorzystywać w ramach operacji SAR. W okresie 1992r. –2010r. ich załogi uczestniczyły w 241 akcjach ratowniczych nad morzem udzielając pomocy 115 osobom. W 1997r., podczas operacji przeciwpowodziowej na południu Polski, jeden Mi-14 PS  w trakcie 24 lotów wykonanych w ciągu 4 dni ewakuował 275 osób. Pod koniec października 2008r., z powodu kończącego się resursu, rozpoczął się proces ich wycofywania z eksploatacji. Jako pierwsza służbę zakończyła dokupiona maszyna z nr 5137.  Mi-14 PS z Nr 1016 przeszedł na emeryturę w styczniu 2010r., a w dniu 12.12.2010r. z eksploatacji wycofany został ostatni śmigłowiec z nr 1013.

W 2012r. minęło 50-lecie działania Lotnictwa Marynarki w Darłowie. Z tej okazji, w dniu 14.08.2012r. na Lotnisku Darłowo zorganizowano świąteczny pokaz. W południe na Rynku w Darłowie zaprezentowano nowy sztandar 44. Bazy Lotnictwa Morskiego. Po południu w powietrzu zaprezentowały się wojskowe statki powietrzne. Widownią stała się wschodnia plaża. Pokaz rozpoczęły samoloty Sił Powietrznych Szwecji JAS 39 Gripen. Następnie były Su-22 i MiG-29 Polskich Sił Powietrznych oraz śmigłowiec Mi-24 z Wojsk Lądowych. Blok lotnictwa Morskiego rozpoczął śmigłowiec pokładowy SH-2G. Potem były; Mi-2, M-28 Bryza, Mi-14PŁ/R. Było podjęcie rozbitka z wody i przekazania go na jednostkę Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa m/s Tajfun.

W 2013r. na Lotnisku Darłowo w grupie lotniczej bazowały następujące statki powietrzne;

śmigłowiec ratowniczy Mi-14PŁ/R – 2 sztuki

śmigłowiec ratowniczy W-3RM "Anakonda" – 2 sztuki

śmigłowiec ZOP Mi-14PŁ – 8sztuk

śmigłowiec Mi-2 – 3sztuki

 

Lotnisko Darłowo

Adres Darłowo JW. 4653, do 31.12.2010r. jako JW. 4649. 76-156 Darłowo, tel. +48943147255

JW. 4653, 44 Baza Lotnictwa Morskiego, Wojskowy Port Lotniczy Darłowo, (kod lotniska ICAO: EPDA).
Parametry lotniska: 54° 24' 17,22'' N, 016° 21' 11,02'' E

Elewacja/Elevation 1,98 m AMSL

RWY/DS; 04/22, Asfaltobeton, Wymiary: 600 x 30 m, 041°/221°. DS. ma zaledwie 600 m długości, jednak istnieje możliwość jego znacznego wydłużenia.

Częstotliwości: Darłowo INFO: 128.500 (H24)
Lotnisko Wojskowe Darłowo (kod ICAO EPDA) jest lotniskiem udostępnionym lotnictwu cywilnemu. Dozwolony ruch lotniczy: VFR. Lotnisko znajduje się w AIP. Zawsze przed lotem należy się skonsultować i uzyskać aktualne informacje. Wnioski o zezwolenie na lądowanie krajowych cywilnych statków powietrznych należy składać do Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP w terminie 7 dni przed planowanym przylotem (tel.: +48-22-682-5073, faks: +48-22-682-5312). Wnioski o zezwolenie na lądowanie zagranicznych cywilnych statków powietrznych należy składać do Dowództwa Sił Powietrznych w terminie 21 dni przed planowanym przylotem (tel.: +48-22-682-5750, faks: +48-22-682-5480) zgodnie z obowiązującymi przepisami w Siłach Zbrojnych RP. Wszystkie informacje dotyczące przestrzeni wokół lotniska, zapewniania służb ruchu lotniczego, informacji o samym lotnisku i jego dostępności zainteresowani znajdą w MIL AIP Polska, AD4 EPDA. Należy zalogować się na stronie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej i tam uzyskamy konieczne informacje. Aktualne opłaty za korzystanie z lotniska dostępne są u Zarządzającego Lotniskiem. I tak poglądowo może to być za start i lądowanie statków powietrznych MTOW do 2 ton - 60 PLN +VAT (opłatę obniża się o 50% dla śmigłowców), za każdą rozpoczętą dobę postoju  7 PLN + VAT, za każdego pasażera  30 PLN + VAT, za zapewniane służby ruchu lotniczego i informacje lotnicze oraz meteorologiczne  50 PLN + VAT, operacje lotnicze wykonywane w ciągu doby 100 PLN + VAT. Wniosek może być złożony na wykonywanie operacji lotniczych np. na cały rok lub określoną jego część. Umowę można podpisać już na miejscu po przylocie. Przed przylotem do Darłowa, pilot musi zaznajomić się z aktualną mapą lotniczą, bo dużo tutaj jest wiatraków i wciąż powstają nowe. Ponadto radionawigacyjne urządzenia wojskowe nie są jeszcze certyfikowane przez władze cywilne, zatem nie mogą być wykorzystywane przez statki powietrzne lotnictwa innego niż państwowe, co oznacza że tylko lot VFR jest tu możliwy.

Lotniskowa Stacja Meteorologiczna. Lotnisko posiada minima meteorologiczne dla lotów VFR jak większość lotnisk kontrolowanych - 450/5 w dzień i 500/5 w nocy. Lotnisko obsługuje statki powietrzne kategorii A i B, a śmigłowce traktowane są jak samoloty kategorii A. Na lotnisku dostępna jest informacja lotnicza zapewniana 24h na dobę przez Biuro Odpraw Załóg oraz informacje i odprawy meteorologiczne w Lotniskowym Biurze Meteorologicznym, a te są w tym samym budynku, w którym ulokowana jest Wieża Kontroli Ruchu Lotniczego.

Około 1969r. Lotnisko Darłowo wyposażono w system lądowania RSL.W grudniu 2012r. pojawiła się informacja, że lotnisko Darłowo otrzyma jeden z dziewięciu zakupionych przez Polskę jankeskich radiolokacyjnych systemów lądowania PAR/GCA-2000 firmy ITT. Montaż urządzenia ma nastąpić w 2014r.

Lotnisko Darłowo 2013r. Zdjęcie Google Mapy

Lotnisko Darłowo. Główne obiekty Lotniska 2013r. Zdjęcie Google Mapy

Lotnisko Darłowo. Widok z Drogi Wojewódzkiej Nr 203. 2013r. Zdjęcie Google Mapy

 

Opracował Karol Placha Hetman