Rozdział

Kraków 12.10.2013r.

Lotnisko Aleksandrów Łódzki

Lotnisko Aleksandrów Łódzki na Mapie Rzeczypospolitej 2013r.

Lotnisko Aleksandrów Łódzki. 2013r.

 

Miasto Aleksandrów Łódzki

Miasto Aleksandrów Łódzki jest położone w centralnej Polsce w Województwie Łódzkim, w Powiecie Zgierskim. Jest siedzibą Gminy Miejsko-Wiejskiej. Należy do aglomeracji Łódzkiej i graniczy terytorialnie z samą Łodzią, od strony północno-zachodniej. Odległość pomiędzy centrum Łodzi a centrum Aleksandrowa Kujawskiego to tylko 10 km. W 2008r. Miasto liczyło 20 684 mieszkańców. Przez Miasto przebiegają szlaki komunikacyjne; Droga Krajowa Nr 71 i Droga Krajowa Nr 72, które w centrum Miasta się krzyżują. Dogodny dojazd do Łodzi zapewnia linia tramwajowa oraz komunikacja autobusowa z Łodzi.

 

Historia - Aleksandrów Łódzki

Powstanie Miasta wiąże się ściśle z rozkwitem przemysłu w XIX wieku. Osada powstała około 1816r., a jej założycielem był Rafał Bratoszewski herbu Sulima, który ufundował także miejscową parafię katolicką, pod wezwaniem św. Rafała Archanioła. Nazwa Miasta niestety pochodzi od panującego cesarza rosji i tytularnego króla Polski – Aleksandra I. Ten zabieg pozwolił na szybkie uzyskanie praw miejskich, bo już w 1822r.. Po śmierci Rafała Bartoszewskiego w 1824r., właścicielami Miasta została rodzina Kossowskich herbu Dołęga. Od 1832r. Miasto zaczęło gospodarczo podupadać, bo nie wytrzymało konkurencji sąsiednich ośrodków włókienniczych. W 1870r. moskale pozbawili Miasto praw miejskich. Pod koniec XIX wieku zaczęły tu powstawać zakłady dziewiarskie i Aleksandrów Łódzki stał się kolebką produkcji pończoch i skarpet. Branża ta dominuje w Mieście do dziś. W 1910r. uruchomiono linię tramwajową, która połączyła Aleksandrów z Łodzią. Od momentu powstania, aż do 1939r. Miasto było trój-narodowe i trój-wyznaniowe i nikomu to nie przeszkadzało. Byli germańcy (tkacze, ewangelicy), żydzi (kupcy, wyznanie mojżeszowe) Polacy (robotnicy i rzemieślnicy, Katolicy).

Okres wielkiej wojnie światowej Miasto przetrwało bez wielkich strat, a po jej zakończeniu znalazło się w odrodzonej Rzeczypospolitej. Co ważne, inne narodowości niż Polska, nie musiały opuszczać Miasta. Utraciły tylko możliwość piastowania stanowisk urzędniczych. W 1924r. władze Rzeczypospolitej przywróciły Miastu prawa miejskie.

W dniu 1.09.1939r. zaraza geramańska napadła na Rzeczypospolitą. Aleksandrów Łódzki wcielono do rzeszy do Kraju Warty, przy czym dwukrotnie zmieniano nazwę na geramńską. Germańcy zamknęli Polskie szkoły, zdelegalizowali stowarzyszenia, zburzyli pomniki i represjonowali Polaków, zsyłając do obozów koncentracyjnych i na roboty przymusowe. Cała ludność żydowska Miasta została już w grudniu 1939 r. wysiedlona, a następnie wymordowana.

Po II wojnie światowej, komuniści wysiedlili całą ludność germańską. Pozostali tylko nieliczni Polacy. Do Miasta napłynęła ludność z Kresów. Aleksandrów Łódzki stracił swój dawny trójnarodowy charakter.

 

Historia – Lotnisko Aleksandrów Łódzki

Trudno obecnie podać datę powstania Lotniska. Nie zachowały się żadne dokumenty. Prawdopodobnie w drugiej połowie 30-lat, zaczęto organizować wojskowe lotnisko polowe. Niemym światkiem tych wydarzeń są strzeliste topole, które posadzono wokół zaplecza Lotniska poza polem wzlotów. Sadzenie topoli wokół obiektów wojskowych, narażonych na lotnicze rozpoznanie, było częstą praktyką w II Rzeczypospolitej.  Lotnisko Aleksandrów Łódzki w 1939r. znalazło się w spisie lotnisk polowych rejonu Łodzi. Było ich 7; Aleksandrów Łódzki, Bechcice, Ksawerów, Kuciny-Dalików, Lublinek, Skotniki, Sokolniki. Z Lotniska Aleksandrów Łódzki, korzystała 63 Eskadra Obserwacyjna (Towarzysząca), której macierzystym lotniskiem podczas wojny obronnej był Lublinek. 63 Eskadra dysponowała siedmioma samolotami obserwacyjnymi RWD-14 Czapla oraz dwoma samolotami łącznikowymi RWD-8. Wieczorem 4.09.1939r. II/63 Pluton został przebazowany na Lotnisko Aleksandrów Łódzki. Dowódcą Plutonu był kapitan obserwator Jerzy Wolf. W nocy z 5.09.1939r./6.09.1939r. II/63 Pluton został przebazowany na Lotnisko Kamień.

W czasie okupacji germańskiej Lotnisko zostało rozbudowane, na potrzeby wojenne. Większość prac wykonywali Polscy robotnicy przymusowi, którzy musieli stawiać się do pracy z własnymi narzędziami, wozami i wołami. Postawiono kilka nowych obiektów w tym duży hangar, który przetrwał do pożaru w 1961r.. Był to jeden z największych hangarów w Polsce. Było także kilka mniejszych hangarów-magazynów. Postawiono wieżę kontroli lotów oraz wybetonowano płytę postoju samolotów. Na lotnisku nie stacjonowała żadna germańska jednostka bojowa. Lotnisko pełniło raczej funkcje lotniska etapowego i funkcje magazynową, włącznie ze składem amunicji.

W styczniu 1945r. Lotnisko zostało zajęte przez moskali. Co ważne Lotnisko praktycznie nie ucierpiało. Moskale nie przebywali tutaj długo, bo front przesuwał się bardzo szybko. Od maja 1945r. do września 1945r. Lotnisko stało się jednym z lotnisk tak zwanego węzła Łódzkiego, na którym gromadzono lotnicze pułki Polskie biorące udział w wojnie po stronie sowietów. Drugim takim węzłem był węzeł Kutno. Stało się tak dlatego, że z chwilą zajęcia berlina przez armie sowiecką, wszystkie Polskie jednostki otrzymały rozkaz natychmiastowego przebazowania się na teren Polski. Ludowe Wojsko Polskie nie zajmowało lotniska długo. Następowała dewastacja obiektu. Dlatego władze Polskie stosunkowo szybko zgodziły się na przekazanie lotniska odrodzonemu Aeroklubowi Łódzkiemu. Dużym wysiłkiem rozbudowano Lotnisko dla celów aeroklubowych. Na polu wzlotów wyznaczono DS. o wymiarach 800 m x 100 m, na kierunku 10/28.  W dniu 15.06.1953r. uroczyście ponownie Lotnisko zostało otwarte. Aeroklub rozwijał się bardzo dynamicznie. Przybywały nowe szybowce i samoloty. Jeśli tylko była dobra pogoda, to w powietrze wznosiły się szybowce i samoloty. Niemal całą kadrą aeroklubu stanowili żołnierze zawodowi, na co dzień służący na Lotnisku Lublinek.

We wrześniu 1961r. doszło do pożaru hangaru, w którym były zgromadzone samoloty i szybowce. Niewykluczone, iż było to podpalenie. Mimo, że w akcji gaśniczej uczestniczyły wszystkie wozy bojowe straży pożarnej z powiatu, a nawet z Łodzi, pożaru nie udało się ugasić. Te straty spowodowały zahamowanie działalności Aeroklubu Łódzkiego. W kolejnych latach próbowano wskrzesić Lotnisko. Dzięki pomocy innych regionalnych aeroklubów zakupiono trochę nowego sprzętu. Pojawił się jednak problem, gdzie przechowywać ten sprzęt, gdyż spalony hangar nie nadawał się już do remontu. Większość samolotów i szybowców znalazła czasową gościnę na łódzkim Lotnisku Lublinek. Przeniosła się tam także siedziba AŁ i pozostaje tam aż do dzisiaj.

W 60-latach teren Lotniska stał się planem zdjęciowym do Polskich seriali; „Czterej pancerni i pies” oraz Stawka większa niż życie”. Część Lotniska zajęli działkowcy i powstały ogrody działkowe.

Część obiektów po Aeroklubie Łódzkim zajął Rejon Dróg Publicznych. Urządzono tutaj jedną z baz sprzętu. W głównym budynku biura aeroklubu otwarto przedszkole. Gabinet kierowniczki umieszczono w półokrągłym pokoju.

W drugiej połowie 70-lat oraz w 80-latach z pola wzlotów korzystały samoloty rolnicze świadcząc usługi na rzecz Lasów Państwowych (An-2 R, PZL-106 Kruk).

Po 1990r. powstało Stowarzyszenie Lotnicze w Aleksandrowie Łódzkim, które przywróciło Lotnisko do celów lotniczych. Temu procesowi pomogło dążenie władz Łodzi do otwarcia cywilnego portu lotniczego w Lublinku, który znajduje się za przysłowiową miedzą. Tak narodziło się na Lotnisku General Aviation. W związku z rozwojem ruchu pasażerskiego na Lotnisku Lublinek, były niezrealizowane plany przeprowadzki Aeroklubu Łódzkiego na powrót do Aleksandrowa Łódzkiego. Na Lotnisku postawiono hangary, a w nich umieszczono prywatne samoloty.

W 1998r. Urząd Lotnictwa Cywilnego wpisał Lotnisko Aleksandrów Łódzki do ewidencji lotnisk Polskich. Trudna sytuacja gospodarcza aglomeracji łódzkiej i panujące ubóstwo uniemożliwiło rozwój Lotniska. Lotnisko zostało zamknięte w 2005r.. Właściciele prywatnych samolotów, motolotni i innego sprzętu latającego byli zmuszeni do szukania nowego miejsca. W 2006r. na terenach po byłym Lotnisku powstała Aleksandrowska Podstrefa Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. (Uchwała Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim z dnia 7.09.2006r. Nr LVI/390/06). Jej powstanie było przesadzone już w 2004r.. Do 2013r. zbudowano tutaj dwa zakłady; Procter & Gamble (2009r., jankesi, produkcja kosmetyków marki Olay) oraz ABB (2011r., produkcja silników elektrycznych).

 

Dane na temat nieistniejącego Lotnisko Aleksandrów Łódzki

Położenie geograficzne; N 51,48,34, E 19,16,51

Elewacja/Elevation 190 m

Powierzchnia około 960 000 m2. Długość około 1 200 m, szerokość około 800 m. Kształt zbliżony do czworoboku, zamknietego; od północy ulicą Franciszkańską, od wschodu ulicą 11 Listopada, od południa ulicą Marszałkowską i od zachodu ulicą Placydowska.

DS gruntowa (trawa) o wymiarach 800 m x 100 m, na kierunku 10/28.

Na terenie byłego Lotniska pozostały dawne budynki lotniskowe, zbudowano dwie fabryki i sa ogródki działkowe. 2013r.

Pozostałości po infrastrukturze Lotniska. 2013r.

Wjazd na Lotnisko. 2013r.

Fabryka Procter & Gamble. 2013r.

Fabryka Procter & Gamble. 2013r.

Fabryka ABB. 2013r.

 

Wszystkie zdjęcia GoogleMap.

Opracował Karol Placha Herman