Kraków 29.12.2013r.

018c Rozdział 10.11.1945r.

Lotnicze Warsztaty Doświadczalne LWD Szpak

Polska

 

Samolot pasażerski, dyspozycyjny.

Konstrukcja

 

LWD Szpak

Samolot LWD Szpak to jednosilnikowy, czteromiejscowy dolnopłat z zastrzałami, przeznaczony do zadań typowo dyspozycyjno-łącznikowych. Konstrukcja drewniana kryta płótnem lub mieszana; drewniano stalowo również kryta płótnem. Podwozie stałe, trójpodporowe z płozą ogonową lub przednim kołem. Podstawowym napędem miał być sowiecki silnik M-11D o mocy 125 KM.

 

LWD Szpak 2

Zbudowany w jednym egzemplarzu.

Skrzydła dwudźwigarowe, drewniane o charakterystycznym dwutrapezowym obrysie, zwanym motylkowym. Końce skrzydeł zaokrąglone. Skrzydła wsparte na dwóch zastrzałach, które są równoległe do siebie. Krawędź natarcia do pierwszego dźwigaru kryta jest sklejką. Reszta powierzchni skrzydła kryta płótnem. Na krawędzi spływu umieszczono dwusekcyjne klapy szczelinowe i lotki, także kryte płótnem.

Kadłub rozpoczyna zespół napędowy. Silnik okryty owiewką, mocowany do łoża, a ono do wzmocnionej blachy stanowiącej pierwszą wręgę konstrukcji kadłuba. Konstrukcja kadłuba drewniana wykonana z kilkunastu wręg i kilkunastu podłużnic. Elementy siłowe wzmocnione. Całość pokryta płótnem. Kabina całkowicie kryta z wieloma niewielkimi płaskimi oknami. Owiewka kabiny na bokach znacznie wystaje poza obrys kadłuba, w celu zwiększenia pola obserwacji w kierunku ziemi. W kabinie zamontowano cztery fotele w układzie 2x2 oraz jeden zestaw sterownic dla lewego fotela.

Usterzenie klasyczne, z podziałem na stery i stateczniki. Wszystko konstrukcji drewnianej z pokryciem płóciennym. Stery z kompensacją rogową.

Podwozie klasyczne, stałe, trójpodporowe z płozą ogonową.

LWD Szpak 2 rejestracja SP-AAA. Zdjęcie LAC

 

Zespół napędowy złożony z jednego 7-cylindrowego silnika gwiazdowego gwiazdowy, chłodzony powietrzem Siemens-Halske Bramo Sh 14A4 o mocy startowej 118 kW (160 KM) według DTR. W rzeczywistości silniki te osiągały max 110-120 KM.

Silnik Siemens-Halske Sh 14 został opracowany przez germańców w połowie 20-lat XX wieku. Pierwsze jego uruchomienie nastąpiło w 1928r. i dysponował mocą 93 kW (125 KM). Był bardzo popularnym silnikiem, który znalazł zastosowanie w około 20 konstrukcjach, w tym w Polskim samolocie RWD-17 W, który został oblatany w 1938r. i zbudowany w około 30 egzemplarzach. Oprócz samolotów serii Szpak, silnik ten został użyty do napędu samolotów serii Zuch.

Silnik Siemens-Halske Sh 14, który napędzał samolot Szpak 2 SP-AAA. Muzeum Lotnictwa Polskiego Czyżyny. Zdjęcie Karol Placha Hetman


LWD Szpak 3

Zbudowany w jednym egzemplarzu.

Samolot Szpak 3 to rozwiniecie samolotu Szpak 2 w którym zastosowano podwozie z kołem przednim. Kółko ogonowe zastąpiono zderzakiem. Zmieniono zastrzały z równoległych na układ V. Poprawiło to sposób wsiadania do kabiny. Wiatrochron wykonano z pleksiglasu, co znacznie poprawiło widoczność z kabiny. Usunięto także wiele innych niedostatków.

 

LWD Szpak 4 A

Zbudowany w jednym egzemplarzu, przebudowany następnie na wersje Szpak 4 T.

Podstawowa różnica polegała na wykonaniu szkieletu kadłuba nie z drewna, ale z kratownicowej konstrukcji spawanej z rur ze stali stopowej. Celem było zwiększenie dopuszczalnego współczynnika przeciążenia wymaganego dla samolotów akrobacyjnych. Kabina była odkryta i miała tylko przedni wiatrochron. Wzmocnieniu uległo skrzydło, które pokryto sklejka także w między przednim i tylnym dźwigarem. Same dźwigary otrzymały dodatkowe wzmocnienie. Podwozie z kołem ogonowym. Niestety samolot okazał się za ciężki do zastosowanego silnika, który pozostawiono bez zmian. Powierzchnie sterowe także nie nadawały się dla samolotu akrobacyjnego. Dlatego konstrukcja nie została dopuszczona do akrobacji.

 

LWD Szpak 4 T

W PZL Mielec, według dokumentacji z LWD z Łodzi, zbudowano 10 samolotów dyspozycyjno-łącznikowych.

Skrzydło konstrukcji drewnianej o dwutrapezowym obrysie, dwudźwigarowe, wzmocnione skośnymi żebrami. Wzmocnione od góry dwiema parami zastrzałów w kształcie litery V wykonanymi z rur duralowych. Nosek skrzydła do pierwszego dźwigaru kryty sklejką. Reszta kryta płótnem. Przy kadłubie skrzydło pokryte sklejką i zabezpieczone listewkami tworzy chodnik. Lotki szczelinowe. Dwuczęściowe klapy szczelinowe.

Kadłub konstrukcji kratownicowej spawany z rur stalowych chromomolibdenowych, kryty płótnem na profilujących listwach drewnianych. Kabina zakryta.

Usterzenie trapezowe z zaokrąglonymi końcami, wolnonośne, konstrukcji drewnianej. Stateczniki dwudźwigarowe. Statecznik pionowy kryty sklejką. Ster kierunku kryty płótnem. Statecznik poziomy niedzielony z noskiem krytym sklejką, pokryty płótnem. Ster wysokości konstrukcji żebrowo-krzyżulcowej.

Podwozie klasyczne trójpodporowe z płozą ogonową wyposażoną w kółeczko.

Szpak 4T rejestracja SP-AAM Zdjęcie LAC

 

Dane T-T

 

LWD Szpak 2

LWD Szpak 4 T

 

Wymiary

 

 

 

Miano

R

 

11,30

11,40

M.

D

 

8,05

8,05

M.

H

 

2,40

2,40

M.

Pow. nośna

 

18,2

18,2

M2

Masa

Własna

660

635

Kg

 

Całkowita

950-1 100

920-1 200

Kg

 

Max

 

 

Kg

 

Ładunku

290-440

285

Kg

 

Paliwo

 

 

Kg

Prędkość

Max

197

166

Km/h

 

Max

 

180

Km/h

 

Wznoszenia

3,4

2,7-2,8

 

 

Przelotowa

160

143-150

Km/h

 

Lądowania

100

90

Km/h

Zasięg

Max

670

600

Km

 

Z ładunkiem

400

360

Km

Pułap

 

4 400

3 350

M.

Rozbieg

Dobieg

500/200-300

500/200-300

M.

Silnik

Typ

Bramo Sh-14A4

 

 

Ciąg

118 kW (160 KM)

 

Załoga

 

1 + 3

1 + 3

 

Liczba

sztuk

1

10

 

 

Opracował Karol Placha Hetman