Rozdział

Kraków 01.08.2008r.

271b Rozdział 1985.03.05.

PZL Iryda I-22

Polska

 

Samolot szkolno-bojowy.

Zestawienie

 

Lp

Nr

Rejestracja / Nb

Data oblotu

Silniki

Uwagi

1

1 ANP 01-01

Nb 01

nielotny

 

Przeznaczony do prób statycznych. Budowany od 1980r. został ukończony z początkiem 1984r.

2

1 ANP 01-02

SP-PWA / Nb 02

5.03.1985r.

K-5

Budowę ukończono w drugiej połowie 1984r.. W dniu 5.03.1985r. samolot wykonał pierwszy lot, a za sterami siedział Ludwik Natkaniec. Samolot pomalowany bezbarwną farbą, a Nb 02 czarny. Miał szachownice. W dniu 30.01.1987r. samolot uległ katastrofie podczas niebezpiecznych prób flatterowych w której zginął pilot mjr Jerzy Bachta. Do katastrofy samolot wykonał 176 lotów w czasie 170 godzin.

3

1 ANP 01-03

SP-PWB / Nb 03

26.06.1988r.

K-5

Prototyp nb 03 i nb 04 były budowane niemal równolegle. W 1985r. były na ukończeniu. Budowę nb 03 ukończono w marcu 1986r. chociaż bez planowanych już zmian. Pierwszy lot prototypu 1 ANP 01-03 nastąpił w dniu 26.06.1988r., a za jego sterami siedział pilot-doświadczalny inż. Henryk Bronowicki z WSK PZL-Mielec. Lot trwał 43 minuty. W grudniu 1988r. w związku ze zmianą przepisów otrzymał cywilne znaki rejestracyjne SP-PWB. ( Możliwe że zmieniono numer samolotu na Nr 1 AN 001-03 nb 103 i przekazano go wojsku. Patrz niżej. ) Samolot pomalowany farbą bezbarwną i pomarańczowe usterzenie pionowe. Numer rejestracyjny czarny.

4

1 ANP 01-04

SP-PWC / Nb 104

13.05.1989r.

 

K-5

Ukończony z końcem 1986r.. W grudniu 1988r. otrzymał cywilne znaki rejestracyjne SP-PWC. Był to pierwszy w pełni ukompletowany samolot. Pierwszy lot planowano na czerwiec 1988r., ale ostatecznie oblatano 13.05.1989r.. Samolot pomalowano farbą bezbarwną i pomarańczowe usterzenie pionowe. W 1995r. samolot ten wprowadzono do ewidencji Szkoły w Dęblinie jako stacjonarną pomoc naukową. Na samolocie usunięto pomarańczowy kolor usterzenia pionowego i dodano znaki rozpoznawcze. W następnych latach samolot stał się eksponatem na wolnym powietrzu na terenie szkoły, a od 2011r. jako eksponat muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie.

5

1 AN 001-01 / 1 ANP 01-05

SP-PWD

22.10.1989r.

 

K-5

 

Samolot 1 AN 001-01 należał do I partii próbnej, ale po katastrofie w 1987r. samolot ten przemianowano na prototyp 1 ANP 01-05. W kwietniu 1989r. ukończono montaż końcowy. Otrzymał rejestrację SP-PWD. W dniu 22.10.1989r. samolot wykonał pierwszy lot. Zaraz po pierwszych lotach rozpoczęto przygotowania do montażu nowych silników. Samolot pomalowany farbą bezbarwną i pomarańczowe usterzenie pionowe.

 

 

SP-PWD

M-93

22.12.1992r.

K-15

Zaraz po pierwszych lotach z silnikami K-5 z końcem 1989r. rozpoczęto przygotowania do montażu silników K-15. Zmodernizowano częściowo wyposażenie. Jego oznaczenie zakładowe M-91 zmieniono na M-93. W dniu 22.12.1992r. samolot wykonał pierwszy lot.

 

 

SP-PWD

M-93 S

26.05.1994r.

K-15

Od 1993r. samolot był przygotowywany do montażu awioniki firmy Sagem. W dniu 26.05.1994r. samolot wykonał pierwszy lot z awioniką firmy Sagem. Cykl badań obejmował 30 lotów i potwierdził doskonałe możliwości nawigacyjno-bojowe jakich w tym czasie nie miał żaden Polski samolot wojskowy. Samolot otrzymał nowe atrakcyjne biało-czerwone malowanie.

 

 

SP-PWD

 

M-96

21.12.1996r.

K-15

Od 1995r. samolot poddawano modernizacji aerodynamicznej. W dniu 21.12.1996r. samolot jako prototyp wersji M-96 wykonał pierwszy lot. Zamontowano pasma, turbolizatory i podwyższone usterzenie pionowe.

6

1 AN 001-02 / 1 ANP 01-06

SP-PWE

4.07.1991r.

K-5

Samolot 1 AN 001-02 należał do I partii próbnej. Po katastrofie w 1987r. samolot ten stał się prototypem 1 ANP 01-06. Z końcem 1987r. zaawansowany w 80 %. Stanowił wzorzec dla produkcji seryjnej. Samolot otrzymał wielobarwny kamuflaż jaki miały otrzymać wszystkie samoloty w Polskim Wojsku. Numer rejestracyjny SP-PWE w kolorze białym. Nieco później dodano szachownice. Niestety był to jedyny tak pomalowany samolot.

 

1 ANBP 01-01

SP-PWE

 

25.04.1994r.

M-93 V

Rolls-Royce Viper 545.

W 1994r. samolot otrzymał nowy numer fabryczny 1 ANBP 01-01 i został przystosowany do zabudowy nowych silników. Samolot otrzymał oznaczenie fabryczne M-93 V. Silniki brytyjskie jednoprzepływowe Rolls-Royce Viper 545 ( 535 ). o ciągu 2 x 1 499 kG. Pierwszy lot wykonano 25.04.1994r. Przeprowadzono pełny cykl prób. Samolot otrzymał nowe atrakcyjne biało-czerwone malowanie, ale odmienne od samolotu SP-PWD. Samolot ten pokazany we wrześniu 1994r. na wystawie Farnborough w Wielkiej Brytanii spotkał się z zainteresowaniem, które przejawiło się w obserwacji wdrażania samolotu w Polsce.

7

1 AN 001-03

 

Nb 103

5.05.1992r.

K-5

Z końcem 1987r. budowa tego samolotu była zaawansowana w 80 %. Samolot był pierwszym z planowanej pierwszej serii 12 sztuk dla Polskiego Lotnictwa. Pierwszy lot wykonał w dniu 5.05.1992r. Samolot w dniu 24.10.1992r. przekazano szkole w Dęblinie jako 1 maszyna, razem z samolotem AN 001-05 nb 105. Samolot pomalowano bezbarwną farbą, namalowano czarny Nb 103 i szachownice. W 1996r. samolot przekazano do Mielca, z zamiarem przeprowadzenia modernizacji.

8

1 AN 001-04 / 1 ANP 001-04

Nb 104

Czerwiec 1992r.

K-5

Po katastrofie w 1987r. samolot ten został przeznaczony na dodatkowe próby statyczne, choć początkowo planowano go przekazać wojsku. Z końcem 1987r. budowa zaawansowana w 80 %.  W czerwcu 1992r. wykonał pierwszy lot. Przypuszczalnie jest to ten sam samolot co 1 ANP 01-04.

9

1 AN 001-05

Nb 105

Lipiec 1992r.

K-5

Samolot należał do pierwszej serii produkcyjnej dla Polskiego Lotnictwa. Pierwszy lot wykonał w lipcu 1992r. Samolot przekazano szkole w Dęblinie w dniu 24.10.1992r., jako 2 maszynę, razem z AN 001-03. W 1996r. samolot przekazano do Mielca, z zamiarem przeprowadzenia modernizacji.

10

1 AN 001-06

Nb 106

Druga połowa 1992r.

K-5

Wojsko go nie odebrało.

11

1 AN 001-07

Nb 107

Druga połowa 1992r.

K-5

Wojsko go nie odebrało.

12

1 AN 002-01

Nb 0201

1993r.

K-5

Ponieważ liczba pierwszych samolotów do przekazania wojsku spadła do 9 maszyn grupy eksploatacji wstępnej, dlatego podjęto decyzję o zbudowaniu kolejnej serii próbnej złożonej z 4 maszyn. W tym czasie ( maj 1993r. ) MON potwierdziło zamówienie na kolejne dwa samoloty serii próbnej ( obejmującej 4 maszyny ) z prostym pierwotnym wyposażeniem i silnikami Kaszub-3 W 22 ( PZL-5 / K-5 ). Trzy samoloty z tej partii były ukończone już w 1993r., a otrzymały numery burtowe 0201, 0202, 0203 ( nr AN 002-01 do 03 ), a w 1994r. AN 002-04 nb 0204. Samolot nb 0201 został pomalowany farba bezbarwną, nb czarne i szachownice. Pierwszy lot wykonano w 1993r., następnie samolot przekazano do Dęblina, jako 3 maszynę. Dokładnie do 58 LPSzk w dniu 24.02.1995r. W 1996r. samolot przekazano do Mielca, z zamiarem przeprowadzenia modernizacji.

13

1 AN 002-02

Nb 0202

1993r.

K-5

W 1993r. wykonał pierwszy lot. Przekazany do Dęblina jako 4 maszyna. Dokładnie do 58 LPSzk w dniu 24.02.1995r. W 1996r. samolot przekazano do Mielca, z zamiarem przeprowadzenia modernizacji.

15

1 AN 002-03

Nb 0203

1993r.

K-5 / K-15

Samolot oblatano w 1993r. z silnikami K-5. W drugiej połowie 1994r. silniki wymieniono na K-15. Przekazany do Dęblina jako 5 maszyna. Dokładnie do 58 LPSzk w dniu 24.02.1995r. Samolot miał namalowane godło dęblińskiej szkoły. W dniu 24.01.1996r. podczas lotu w okolicach Radomia maszyna ulega całkowitemu rozbiciu, grzebiąc dwóch lotników. Śmiercią lotnika zginęli; major T. Chudzik i kapitan J. Mieszkowski.

16

1 AN 002-04

Nb 0204

Czerwiec 1994r.

M-93 K

K-15

Początkowo samolot planowano wyposażyć w silniki K-5 ( PZL-5 ), lecz postanowiono od razu zamontować silniki K-15 i dlatego pierwszy lot wykonano dopiero w czerwcu 1994r., a oznaczenie fabrycznie zmieniono na M-93 K. Uznano go za wzorzec fabryczny. W czerwcu 1994r. samolot został przekazany do prób kwalifikacyjnych. Na przełomie 1994r./1995r. samolot przekazano do Dęblina, jako 6 maszyna. Samolot pomalowano farbą bezbarwną, namalowano czarny czterocyfrowy numer burtowy, szachownice i godło pułku w Dęblinie.

 

1 AN 002-04

SP-PWG

1996r.

K-15

Po drugiej katastrofie, samolot ten przekazano do Mielca celem przeprowadzenia badań. Z samolotu usunięto szachownice, godło pułku, a naniesiono czarną rejestrację SP-PWG i szczyt usterzenia pionowego pomalowano pomarańczową farbą. Numer burtowy 0204 pozostał.

 

1 AN 002-04

SP-PWG

M-96

23.04.1997r.

16.08.1997r.

K-15

W 1997r. samolot został przebudowany do wariantu M-96 ( podwyższone usterzenie pionowe, pasma, turbolizatory ).

W dniu 23.04.1997r. samolot ten z niepełną awioniką firmy Sextant-Avionique został oblatany. Oblot kompletnego już samolotu nastąpił 16.08.1997r., a jego pilotami byli J. Wiechecki i L. Natkaniec. Jesienną 1997r. samolot odebrało wojsko, lecz przez kolejne dwa lata nie udało się dopracować i zgrać awioniki. Samolot powrócił do Mielca. W 2005r. trafiła do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

17

1 AN 003-01

Nb 0301

M-93 K

Luty 1995r.

K-15

W momencie oblotu który nastąpił w lutym 1995r. samolot był przygotowany do przekazania wojsku jako wersja M-93 K. Samolot  z fotelami Martin-Baker PL 10 R klasy 0-0, ale ze stara awioniką. Samolot miał Nb 301, naniesione szachownice i godło szkoły w Dęblinie. W marcu 1995r. trafił do Dęblina, jako 7 ( 6 ) maszyna.

 

 

SP-PWI M-93 K

1996r.

K-15

W 1996r. samolot powrócił do Mielca. Zamalowano godła, szachownice i Nb, a samolot otrzymał czarny numer rejestracyjny SP-PWI, pomarańczowy szczyt usterzenia pionowego i skierowano go na próby.

 

 

M-93 M

2000r.

K-15

Około 2000r. samolot otrzymał niektóre elementy wersji M-96, a mianowicie podwyższone usterzenie pionowe i turbolizatory. Wersję te oznaczono M-93 M

 

 

Nb 301

2001r.

K-15

Około 2001r. samolot ponownie przejęło wojsko. Naniesiono czarny Nb 301, szachownice i usunięto rejestrację SP-PWI. W 2006r. samolot przekazano do Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych w Warszawie. Był to w tym czasie jedyny już w pełni sprawny egzemplarz. Nie mógł jednak latać ze względu na brak odpowiednich certyfikatów i zezwoleń.

18

1 AN 003-02

Nb 302

Luty 1995r.

K-15

W momencie oblotu który nastąpił w lutym 1995r. samolot był przygotowany do przekazania wojsku jako wersja M-93 K. Samolot  z fotelami Martin-Baker PL 10 R klasy 0-0, ale ze starą awioniką. Samolot miał Nb 302, naniesione szachownice i godło szkoły w Dęblinie. W marcu 1995r. trafił do Dęblina, jako 8 ( 7 ) maszyna. Dokładnie do 58 LPSzk w dniu 24.05.1995r. W 1996r. samolot powrócił do Mielca.

19

1 AN 003-03

Nb 303

 

K-15

Samolot  z fotelami Martin-Baker PL 10 R klasy 0-0, ale ze stara awioniką. Możliwe, że został przekazany do 58 LPSzk w dniu 24.05.1995r., jako 9 ( 8 ) maszyna.

20

1 AN 003-04

Nb 0304

 

K-15

Samolot  z fotelami Martin-Baker PL 10 R klasy 0-0, ale ze stara awioniką. Nie odebrany przez wojsko i nie ukończony.

21

1 AN 003-05

Nb 0305

 

K-15

Samolot  z fotelami Martin-Baker PL 10 R klasy 0-0, ale ze stara awioniką. Nie odebrany przez wojsko i nie ukończony.

22

1 AN 003-06

Nb 0306

M-93 K

1995r.

K-15

Był to prawdopodobnie samolot 1 AN 001-06 którego wojsko nie odebrało. Maszynę doprowadzono do wariantu M-93 K, głównie poprzez wymianę silników K-5 na K-15. Samolot  z fotelami Martin-Baker PL 10 R klasy 0-0, ale ze stara awioniką. Samolot miał czarny Nb 0306, godło Dęblina i białą końcówkę usterzenia pionowego. Trafił do Dęblina jako 10 ( 9 ) maszyna. W 1996r. powrócił do Mielca.

23

ANA 004-01

Nb 0401

 

 

Nie ukończony.

24

ANA 004-02

Nb 0402

 

 

Nie ukończony.

25

ANA 004-03

Nb 0403

 

 

Nie ukończony.

26

ANA 004-04

Nb 0404

 

 

Nie ukończony.

27

ANA 004-05

Nb 0405

 

 

Nie ukończony.

28

ANA 004-06

Nb 0406

 

 

Nie ukończony.

 

   Oficjalnie zbudowano 16 samolotów I-22, a z nielotnym pierwszym prototypem 17. Wojsko oficjalnie przyjęło 8 maszyn, które w 1996r. zwrócono do Mielca. W przedstawionym zestawieniu są nieścisłości. Wynikają one z braku dojścia do wiarygodnych źródeł. Wiele maszyn było wielokrotnie modernizowanych, a przede wszystkim zmieniano im numery seryjne, które i tak są najbardziej pewne.

 

Opracował Karol Placha Hetman