Rozdział

Kraków 01.01.2013r.

311b Rozdział 1.08.2003r.

Construcciones Aeronauticas SA ( EDAS CASA ) C-295 M

Polska

 

Samolot transportowy

Historia eksploatacji 1.01.2010r. – 31.12.2012r.

CASA C-295 M nb 015 na Air Show Radom 2011r. Zdjęcie Karol Placha Hetman.

CASA C-295 M nb 015 na Air Show Radom 2011r. Zdjęcie Karol Placha Hetman.

 

Akcja Serce 22.01.2010r.

Już od niepamiętnych czasów, od momentu rozkwitu Polskiej szkoły transplantologii i nieodżałowanego Profesora kardiologa Zbigniewa Religi; 13 Pułk Lotnictwa Transportowego (potem 13 Eskadra Lotnictwa Transportowego, a obecnie 8 Baza Lotnictwa Transportowego), jednostka lotnicza operująca z Lotniska Balice uczestniczy w Akcji Serce. Nikt chyba nie jest w stanie policzyć ile już takich akcji było. Akcji będących przejawem niesienia pomocy drugiemu człowiekowi, niezależnie od panującej władzy, czy ustroju politycznego.

W ramach tej akcji, w nocy z 22 na 23.01.2010r., przed godzina 24;00 wystartował samolot CASA C-295 M. Lot realizowano na zlecenie Kliniki Kardiochirurgii Śląskiej Akademii Medycznej. Zespół medyczny wraz z aparaturą, został przewieziony samolotem z Krakowa do Bydgoszczy i dalej do Katowic. W składzie załogi statku powietrznego byli; por. pil. Arkadiusz JOHN, por. pil. Piotr ŻEMOJTEL, chor. technik Rafał HAMERA oraz kpt. technik Włodzimierz PSZCZÓŁKOWSKI. Mimo trudnych warunków atmosferycznych lot wykonano bezpiecznie i sprawnie. Kolejne życie zostało uratowane.

 

Modernizacja C-295 M 2010r.

W marcu 2010r. zakończył się proces modernizacji samolotów C-295 M. Modernizacji poddano 8 maszyn. Została ona wykonana w zakładach Airbus Military w Sewilli. Ostatni ze zmodernizowanych samolotów; C-295 M nb 018 nr 020 powrócił do Balic w dniu 15.03.2010r.

W ramach modernizacji samoloty wyposażone zostały w niezwykle istotne, z punktu bezpieczeństwa lotów systemy, m.in. system mapy cyfrowej DMM, system EGPWS, system TACAN oraz łączność satelitarną.

 

Szkolenie z podejścia do lądowania. 23.02.2011r.

W dniu 23.02.2011r. na terenie 8. BLTr odbyły się loty metodyczne z zakresu – Loty z podejściem do lądowania wg systemów ILS/NDB zgodnie z przepisami wykonywania lotów IFR na Lotnisku Balice na statkach powietrznych An-2, M-28 B/PT i CASA C-295 M. Co ciekawe były to ostatnie loty wykonywane na samolocie An-2, który w tym czasie był już tylko na stanie Szkoły Lotniczej w Dęblinie. Zgodnie z nowym „Regulaminem Lotów 2010" i „Instrukcją Organizacji Lotów  2010" przed rozpoczęciem lotów szkolnych muszą odbyć się loty instruktorsko-metodyczne. Mają one na celu ujednolicenie procedur szkolenia, doskonalenie oraz utrwalenie umiejętności personelu latającego. Są to loty przeznaczone dla instruktorów, którzy będą później szkolić pilotów 8 BLTr. W ramach lotów metodycznych przeprowadzono jednocześnie „Kurs instruktorsko-metodyczny dla osób funkcyjnych Służb Organizacji Lotów (SOL)". Miał on na celu przygotowanie wszystkich służb zabezpieczających loty do pełnienia dyżurów w ramach SOL. Podczas szkolenia doskonalono osoby funkcyjne w działaniach na wypadek sytuacji szczególnych podczas lotów. Sprawdzono również wiedzę i umiejętności oraz przygotowanie osób funkcyjnych do praktycznego zabezpieczenia lotów na Lotnisku Balice. W ramach nadzoru służbowego loty kontrolował zastępca dowódcy 3 SLTr płk dypl. pil. Sławomir ŻAKOWSKI.

 

Kolejna Akcja Serce 11.03.2011r.

W piątek 11.03.2011r. tuż przed północą służby operacyjne na krakowskich Balicach odebrały poprzez Dyżurną Służbę Operacyjną 3. SLTr i DSP prośbę od lekarza dyżurnego kraju o udzielenie pomocy w ramach doskonale znanej załogom samolotów transportowych Akcji Serce. W krótkim czasie przygotowano samolot CASA C-295 M oraz załogę w składzie: dowódca - kpt. Piotr KOTŁOWSKI, II pilot por. Mirosław NOWAK i technik samolotu chor. Rafał PAŁKA. Po całonocnym oczekiwaniu, kiedy już wszystko zostało uzgodnione (głównie po stronie ośrodków medycznych), po dotarciu ekipy lekarzy transplantologów z Zabrza do Krakowa, padło polecenie wykonania zadania. Samolot wystartował z Krakowa w sobotę 12.03.2011r. o godz. 06;08 zabierając trzech lekarzy i dwie pielęgniarki oraz niezbędny sprzęt. W Warszawie lądował o 06;47. Po dostarczeniu, bezcennego dla życia pacjenta Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu serca, samolot wystartował na lotnisko Katowice Pyrzowice lądując tam o 11;02. Po wykonaniu lotniczej części operacji C-295 M i załoga wróciły na macierzyste lotnisko.

 

Vigillant Skies 2011 7.06.2011r.

W dniu 7.06.2011r. krakowska CASA C-295 M uczestniczyła w ćwiczeniach zorganizowanych przez CAI - Cooperative Airspace Initiative pod kryptonimem "Vigillant Skies 2011". Jednym z zadań była symulacja uprowadzenia samolotu podczas lotu. Uprowadzoną maszyną był samolot C-295 M.

 

Kolejna Akcja Serce 16.06.2011r.

Po raz kolejny w 2011r. samolot C-295 M z krakowskiej 8 Bazy Lotnictwa Transportowego wystartował do lotu ratującego życie.

 

Zrzuty ciężkich ładunków. 8.07.2011r.

Po wielu latach przerwy w Polskich Siłach Powietrznych powrócono do ćwiczeń polegających na zrzucie ciężkich ładunków z powietrza na spadochronach. Dawniej tego typu zadania wykonywały samoloty An-12 i An26. Teraz przyszła kolej na samoloty CASA C-295 M. Niestety, w Polskich Siłach Powietrznych nie ma już żołnierzy, którzy znali i wykorzystywali tego typu technikę dostarczania ładunków. Trzeba wszystko było zaczynać od początku. Do współpracy zaproszono przedstawicieli AIRBUS MILITARY z Hiszpanii, producenta samolotów, którzy przeprowadzili szkolenie teoretyczne. Pierwsze takie szkolenie teoretyczne przeprowadzono w grudniu 2009r.. Potem w styczniu i grudniu 2010r.. Omawiano sposoby zabezpieczenia ładunku na pokładzie. Zaznajamiano z procedurami i warunkami bezpieczeństwa tego typu zadań oraz postępowaniem w sytuacjach awaryjnych. Loadmasterzy i piloci szkolili się w odrębnych grupach. W okresie od 20.06.2011r. do 15.07.2011r. w 8 BLTr odbyło się kolejne szkolenie z przygotowania ciężkich ładunków „TARA DESANTOWA" do zrzutu z samolotu. Tym razem już z praktycznym wykonywaniem tego typu zadań. Od dnia 5.07.2011r. odbywa się praktyczny zrzut ładunków CDS i platform desantowych na Pustynię Błędowską. Każda załoga musi wykonać zrzut lżejszych ładunków CDS, najpierw dwóch a następnie czterech. Dopiero potem przystępuje do zrzutu cięższych platform  desantowych PDS, najpierw jednej, a potem dwóch. Waga CDS (Conteiner Delivery System) to około 500 kg a PDS (Platform Delivery System) ponad 1 500 kg. Bezpieczna wysokość zrzutu to 260  m dla CDS i 330m dla PDS. Prędkość samolotu podczas zadania to około 230km/h. Wszystkie czynności żołnierzy sprawdzali instruktorzy z Hiszpanii. Do tej pory z samolotów CASA C-295 M zrzucane były tylko lekkie zasobniki. Zakończenie kursu pozwoli na samodzielny zrzut z samolotów ciężkich ładunków dostarczanych przez 6 BDP.

Zrzut ładunków z C-295 M nad Pustynią Błędowską. 2012r. Zdjęcie 8 BLTr.

Zrzut ładunków z C-295 M nad Pustynią Błędowską. 2012r. Zdjęcie 8 BLTr.

 

Ewakuacja medyczna 9.03.2012r.

Ewakuacja medyczna to takie zadania, których czas wykonana nie jest możliwy do przewidzenia. Tak było w dniu 9.03.2012r.. Żołnierze Zespołu Ewakuacji Medycznej (ZEM) z 8 Bazy Lotnictwa Transportowego w Krakowie pomogli koledze-żołnierzowi z PKW Kosowo. Członkowie ZEM w składzie: mł. chor. Piotr Zwaliński i kpr. Małgorzata Michoń oraz załoga w składzie: dowódca kpt. Dominik Kłodziński, II pilot por. Marcin Lizak, technik pokładowy chor. Piotr Wójciak i loadmaster sierż. Robert Spyt przeprowadzili ewakuację medyczną polskiego żołnierza z PKW Kosowo. Pomoc na pokładzie odpowiednio wyposażonego i przygotowanego samolotu CASA C-295 M wystartowała o godzinie 07;06 do Prisztiny po to, aby możliwie szybko, w jak najlepszych warunkach i w pełni bezpiecznie ewakuować kolegę-żołnierza. Lot w obie strony przebiegł bezproblemowo. Chory został przetransportowany do Warszawy i przekazany do Wojskowego Instytutu Medycznego. Ratownicy i załoga wrócili do Krakowa o 15;30.

Należy zaznaczyć, iż od 2011r., 8 BLTr dysponuje wyspecjalizowanym samolotem ewakuacji medycznej CASA C-295 M nb 013, który początkowo był typowym samolotem transportowym. W tym czasie samolot i jego załoga wykonała 15 zadań (w tym 2 ewakuacje krytycznie chorych/poszkodowanych).

CASA C-295 M nb 013 w wersji ewakuacji medycznej. 2012r. Zdjęcie 8 BLTr.

Wnętrze CASA C-295 M nb 013 przeznaczony do ewakuacji medycznej. 2012r. Zdjęcie 8 BLTr.

 

CASA C-295 M w nowych barwach. 24.03.2012r.

Pierwsze dostarczone do Polski samoloty C-295 M (2003r.) otrzymały malowanie jednolite jasnoniebieskie. Od 9 odebranego egzemplarza samoloty były malowane na jednolity szaroniebieski kolor. Teraz przyszedł czas na zupełnie nowe malowanie typu dwubarwny kamuflaż. Dodatkowo, zgodnie z nowym regulaminem malowania znaków rozpoznawczych samolot otrzymał Polskie Szachownice także na górnych powierzchniach skrzydeł. W sobotę 24.03.2012r. po godz. 18;15 na Lotnisku Balicach wylądowała powracająca z Hiszpanii CASA C-295 M nb 011. Samolot przechodził w Hiszpanii remont (obsługę 8Y) i przy okazji otrzymał nową powłokę lakierniczą.

Samolot C-295 nb 011 przybył do Polski 15.08.2003r., jako pierwsza tego typu maszyna. Do chwili obecnej samolot uzyskał nalot 2 500 godzin.

Obsługa 8Y to szczegółowe badania struktury płatowca (w tym przede wszystkim elementów wytrzymałościowych skrzydeł i stateczników), dokładne badania wiązek instalacji elektrycznych oraz przewodów instalacji hydraulicznej i paliwowej. Dodatkowo wykonane zostały biuletyny techniczne, w tym związane z poprawą bezpieczeństwa podczas wykonywania zadań lotniczych, których realizacja podczas normalnych przeglądów była niemożliwa ze względu na trudności w dostępie do poszczególnych elementów płatowca. Końcowym elementem przeglądu było sprawdzenie korozyjne płatowca, wymiana uszczelnień i naniesienie nowej powłoki malarskiej na całym samolocie zgodnie z nowo przyjętym schematem malowania samolotu C-295 M (plamy w dwóch odcieniach koloru szarego). W ramach przeprowadzonej obsługi nie przeprowadzano modernizacji ani doposażania samolotu w nowy sprzęt. Kolejna C-295 M o nb 012 przechodzi tego samego typu obsługę 8Y w zakładach Airbus Military EADS PZL Warszawa – Okęcie, następne samoloty również przeglądane będą w kraju.

CASA C-295 M nb 011 w pierwszym wzorze malowania w 2003r.

CASA C-295 M nb 021 w drugim wzorze malowania. 2011r. Zdjęcie 8 BLTr.

CASA C-295 M nb 011 na Lotnisku Balice 24.03.2012r. Zdjęcie 8 BLTr.

 

Krótkie Drogi Startowe 25.06.2012r.

Zaangażowanie Polskich Sił Powietrznych w (nierozwiązywalnych) konfliktach wojennych jest jednym z efektów przystąpienia do paktu NATO. I jest to zrozumiałe. Jednak obecne (2012r.) podejście do tego zagadnienia masońsko-liberalnego Rządu Premiera Donalda Tuska jest co najmniej dyletanckie. Obniża się finansowanie Wojska Polskiego, przy jednoczesnym wzroście ilości stawianych zadań. Szczególnie jest to widoczne w lotnictwie transportowym, gdzie w sposób gwałtowny obniżono ilość szkoleń. Dowódcy poszczególnych jednostek lotniczych, chcąc ratować sytuację, wiele szkoleń łączyli lub przesuwali w czasie, aby załogi mogły kontynuować stawiane przed wojskiem zadania.

Jednym z takich szkoleń było specjalistyczne szkolenie w zakresie startów i lądowań na krótkich i wąskich DS. Takie drogi znajdują się w Afganistanie, gdzie jesteśmy zaangażowani już kilka lat. Na przykład w afgańskiej Sharanie. Załogi wykonujące tam loty, same zdobyły doświadczenie i obecnie dzielą się nim z młodszymi kolegami. Dlatego możliwe stało się zorganizowanie w 33 BLTr lotów metodycznych w tym temacie. Ćwiczenia rozpoczęto w dniu 25.06.2012r.. W ich ramach ujednolicono i przećwiczono sposoby wykonania startu, podejścia do lądowania i lądowania na drodze startowej o ograniczonych wymiarach na samolotach CASA C-295 M i PZL M-28 Bryza. Jednocześnie praktyczne ćwiczenie pozwoliło na ujednolicenie – w ramach 3. Skrzydła Lotnictwa Transportowego – sposobów szkolenia, nauczania i oceny wykonywania tego typu zadań lotniczych. W lotach udział wzięło sześciu pilotów, dwa samoloty (po jednym każdego typu) i specjalnie wyznaczona i oznakowana na mniejszej z DS powidzkiego lotniska, o długości 3000 ft (914 m) i szerokości 60 ft (18,3 m). Trzeba przyznać, że dla M-28 Bryza taka DS. to bułka z masłem, bo samolot ma cechy maszyny krótkiego startu i lądowania. Dla C-295 M, z uwagi na jej większa masę i wymiary, to już trudniejsze zadanie.

Ewakuacja medyczna 2.07.2012r.

W poniedziałek, 2.07.2012r. około godziny 08;00, z 8 Bazy Lotnictwa Transportowego wystartowała CASA C-295 nr boczny 011 z misją medyczną. Załoga samolotu w składzie – płk dypl. pil. Jacek Łazarczyk, por. Mirosław Nowak, technik pokładowy kpt. Daniel Kubić, loadmaster sierż. Miłosz Frej oraz personel Zespołu Ewakuacji Medycznej w składzie – chor. Anna Kaczmarczyk i kpr. Małgorzata Michoń zrealizowali 16 ewakuację medyczną drogą powietrzną. Do krakowskiego szpitala z bazy w Ramstein przetransportowano rannego żołnierza PKW Afganistan. Przetransportowano rannego żołnierza PKW ISAF Afganistan z bazy Ramstein w Niemczech do 5. Wojskowego Szpitala Klinicznego w Krakowie. Pacjent w ogólnym stanie dobrym podczas lotu przebywał w pozycji leżącej. Nie wymagał wzmożonego nadzoru oraz szczególnego monitoringu. Procedura ewakuacji przebiegła bez komplikacji. Około godz. 14;40 samolot wylądował na Lotnisku Balice, skąd pacjent został zabrany najpierw do balickiego Ambulatorium z Izbą Chorych, a chwilę później do 5. Szpitala.

 

Kolejne nowe maszyny CASA C-295 M i nowe możliwości. 6.10.2012r.

W piątek, 29.06.2012r. szef Inspektoratu Uzbrojenia gen. dyw. Andrzej Duks, w obecności zastępcy dowódcy Sił Powietrznych – szefa Szkolenia gen. dyw. pil. Sławomira Kałuzińskiego, podpisał umowę na dostawę kolejnych pięciu samolotów transportowych C-295 M wraz z pakietem logistycznym.

Wykonawcę – firmę Airbus Military – reprezentował prezes Zarządu Pan Domingo Urena Raso. Wartość kontraktu około 870 milionów złotych. Podpisanie umowy, a w konsekwencji  dostawy samolotów do 8 BLTr w Krakowie, stanowi kontynuację procesu wzmacniania potencjału transportowego Polskich Sił Powietrznych, które docelowo będą eksploatować 16 egzemplarzy samolotów C-295 M.
Dostawy rozpoczęły się z końcem 2012r.
Samoloty CASA C-295 M to lider wśród małych samolotów transportowych dla wojska. Na obecną chwilę (2012r.) firma ma zamówienia na 110 maszyn, przy rocznej produkcji około 27 sztuk. W lipcu 2012r. hiszpański samolot uzyskał także certyfikat na loty transportowe w lotnictwie cywilnym, co może zwiększyć ilość potencjalnych użytkowników. Nowy certyfikat, wydany przez hiszpańską Agencję ds. Bezpieczeństwa Lotniczego AESA (Agencia Estatal de Seguridad Aérea) potwierdza zgodność samolotu C-295 z podwyższonymi standardami i regulacjami obowiązującymi w lotnictwie cywilnym. Operacje i konfiguracje zatwierdzone w procesie certyfikacji obejmują transport personelu w konfiguracji bocznej do 70 miejsc lub też w układzie „w stylu linii lotniczych” („airline-style”) do 51 miejsc, ewakuację medyczną z maksymalnie 21 parami noszy NATO, łączony przewóz osób i ładunków, przewóz do ośmiu palet ładunku, transport lotniczy ładunków oraz operacje wykonywane z nieutwardzonych dróg startowych.

Airbus Military rozwija także wojskowe wersje C295. Niedawno we współpracy z europejskim koncernem zbrojeniowym MBDA zrealizowano pierwszy lot samolotu w wersji patrolowo-morskiej z zainstalowanym pod skrzydłem oprzyrządowanym, nieaktywnym pociskiem rakietowym Marte MK2/S do zwalczania okrętów nawodnych. Lot ten był pierwszym z serii prób zaplanowanych w ramach współpracy Airbus Military z MBDA, której celem jest sprawdzenie integracji aerodynamicznej pocisków Marte z C-295. Kolejne loty obejmować będą testy obsługi rakiet oraz testy parametrów lotu. Przeciwokrętowy pocisk średniego zasięgu Marte MK2/S (typu „fire-and-forget”) posiada masę 310 kg i długość 3,85 m. Pocisk został jak dotąd zintegrowany ze śmigłowcami AW101 i NH-90. C295 w wersji ASW (ZOP) może przenosić torpedę MK46 (fot. Airbus Military).

W produkcji samolotu są zaangażowane także firmy na terenie Polski. PZL Warszawa Okęcie, została nabyta przez Airbus Military (wtedy EADS CASA) w 2001r.. Ma dwa miejsca, w Warszawie i Mielcu, zatrudniając 620 osób. W listopadzie 2011r., Airbus Military również otworzył nowe Centrum Usług MRO dedykowany do naprawy i obsługi samolotów Airbus Military C-295. Jest to drugie centrum Airbus Military służba w Europie, dodając do możliwości swojego centrum w Sewilli w Hiszpanii. Nowo otwarty obiekt będzie wykonanie pełnego zakresu prac remontowych i usług dla C-295 airlifters prowadzonych przez Polskie Siły Powietrzne oraz innych operatorów i potencjalnych klientów w Europie i na świecie.

W dniu 6.10.2012r. po kilkugodzinnym locie z zakładów w Sewilli dwa nowe samoloty transportowe C-295 M nb 023 i nb 024 wylądowały na Lotnisku Balice. To pierwsze dwa z kolejnej partii 5 maszyn. Wykonano je w standardzie PO02. Samoloty pomalowano w dwubarwny kamuflaż i zgodnie z nowym regulaminem Polskie Szachownice także na górnych powierzchniach skrzydeł. Przed przylotem do kraju komisja złożoną z żołnierzy 8 BLTr oraz Inspektoratu Uzbrojenia sprawdziła w Sewilli samoloty pod względem sprawności technicznej i zgodności z postanowieniami umowy kupna-sprzedaży. Przeprowadzona inspekcja weryfikacyjna stanu technicznego oraz wykonane obloty samolotów wykazały pełną sprawność techniczną obu transportowców. I to było podstawą decyzji o ich przebazowaniu do Krakowa. Po wykonaniu obsług bieżących oraz wprowadzeniu nowych samolotów do Wojskowego Rejestru Statków Powietrznych, prowadzonego przez Inspektorat Wsparcia SZ RP, rozpocznie się normalna eksploatacja obu maszyn w 8 BLTr. Kolejne trzy samoloty trafią do bazy w 2013r.. Terminowa realizacja umowy zwiększy potencjał transportowy Sił Powietrznych, a ponadto sprawi, że Rzeczypospolita stanie się użytkownikiem największej liczby samolotów C-295 M na świecie. Dotychczas do użytkowników w 13 krajach dostarczono 85 egzemplarzy C-295 spośród 113 zamówionych.

Nowa CASA C-29 M nb 023. 6.10.2012r. Zdjęcie 8 BLTr.

Nowe CASA C-295 M nb 023 i 024. Zdjęcie 8 BLTr.

 

Opracował Karol Placha Hetman