271b Rozdział 03

Kraków 2.12.2008r.
202c Rozdział 1966.09.24.
Antonow An-12
Polska

Samolot transportowy.

Konstrukcja

PL An-12 podczas ćwiczeń Jesień. 1966r.

Średni ( a w Polsce ciężki ) samolot transportowy, średniego zasięgu. Jego odpowiednikiem na zachodzie jest C-130 Herkules. An-12 jest samolotem całkowicie przystosowanym do 
potrzeb wojskowych. Służy do transportu i desantowania żołnierzy i sprzętu wojskowego. Załoga składa się standardowo z 5 członków załogi; pierwszy pilot ( kapitan statku ), 
drugi pilot. Miedzy nimi siedzi na składanym fotelu mechanik ( inżynier pokładowy ), w oszklonym dziobie kadłuba siedzi nawigator, za pierwszym pilotem jest stanowisko 
radiotelegrafisty ( operatora urządzeń łączności ). Dodatkowo w skład załogi może wchodzić; strzelec pokładowy, technik załadunku i technik urządzeń specjalnych. 
An-12 to wolnonośny czterosilnikowy górnopłat. Konstrukcja całkowicie metalowa. Aerodynamika jest jednym z najmocniejszych punktów tego samolotu.
Skrzydło dwudźwigarowe składa się z pięciu części. Centropłat przymocowany do kadłuba. Części pośrednie przymocowane do centropłata z gondolami silnikowymi. Części 
zewnętrzne. Lotki szczelinowe mają klapkę odważającą i klapkę wyważającą ( trymer ). Lotki są wspomagane przerywaczami umieszczonymi na górnej powierzchni skrzydeł, przed 
lotkami. Są one mechanicznie połączone z lotkami. Przy wychlaniu lotek do 3 stopni wychylane są przerywacze. 
Kadłub w przedniej części mieści kabinę załogi. Za kabiną załogi znajduje się pomieszczenie dla 14 osób. Może tam przebywać oddział skoczków do desantowania z dużej 
wysokości, czyli bez wymuszonego otwarcia spadochronów w czasie opuszczania samolotu. Desant dokonywany jest przez boczne drzwi, z lewej strony kadłuba. Przedział ten i kabina 
załogi pozwala na taką hermetyzację, że do pułapu 10 000 m nie trzeba korzystać z masek tlenowych. W środkowej części kadłuba umieszczono główną ładownię o wymiarach 13,5 x 3,5 
x 2,6 m, pojemności 97,2 m sześciennego. Tylne drzwi o wymiarach 7,70 x 2,95 m. Drzwi te składają się z trzech części. Wszystkie one otwierają się do środka. Dodatkowym 
elementem jest trap wysuwany z włazu, służący do załadunku i wyładunku towarów na ziemi. W locie drzwi te są otwierane przez nawigatora przy pomocy urządzenia 
elektro-hydraulicznego. Do za i wyładunku wykorzystuje się suwnicę stropową z wyciągarką i transporter taśmowy. Wzdłuż burt ładowni oraz na środku umieszczono składane 
siedzenia. W sumie cztery rzędy. Takie umieszczenie ławek pozwala na desant skoczków dwoma rzędami. Ładownia jest wentylowana i ogrzewana. Wyposażono ją w instalację tlenową do 
podpięcia masek. Wykorzystuje się ją od 4 000 m wysokości. Kadłub wyposażono w 10 okien w każdej burcie. Dodatkowo kadłub posiada dwa wyjścia awaryjne; przednie i górne. W 
części ogonowej umieszczono stanowisko strzeleckie w postaci wieżyczki ogonowej z dwoma działkami NR-23. W samolotach An-10 w tym miejscu umieszczono toaletę. Nasze An-12 już w 
pierwszych latach eksploatacji zostały pozbawione uzbrojenia strzeleckiego. 
Usterzenie klasyczne. Poziome z podziałem na ster i statecznik. Każdy ster wyposażono w klapkę wyważającą. Usterzenie pionowe dzisiaj nazywamy pasmowym. Składa się z 
klasycznego usterzenia pionowego i podstawy, której kąt natarcia krawędzi jest bardzo duży. Krawędzie natarcia usterzenia odladzane są elektrycznie. 
Podwozie trójpodporowe, chowane w locie. Podwozie przednie jednogoleniowe, z dwoma kołami, sterowane. Podwozie główne także jednogoleniowe z wózkami czterokołowymi. Chowane 
jest do gondoli umieszczonych przy kadłubie. Hamulce tarczowe, hydrauliczne. Amortyzatory olejowo gazowe.


Kabina An-12. Pod tablicą widać przejście i fotel nawigatora. 1980r.

An-12 nb 50. Załadunek samochodu GAZ-69 umieszczonego na platformie desantowej. 1966r.

Napęd An-12
Zespołem napędowym są cztery silniki turbośmigłowe AI-20 K o mocy 4 x 3 128 kW ( 4 x 4 250 KM ), przy 12 350 obrotach/min. Moc przelotowa 4 x 1 654 kW ( 4 x 2 250 KM ). 
Silnik składa się z 10-stopniowej sprężarki, pierścieniowej komory spalania, 3-stopniowej turbiny. Silniki napędzają metalowe, lewo obrotowe, czterołopatowe śmigła 
samoprzestawialne typu AW-68I ( AW-681 ), o średnicy 4,5 m. Śmigła mają możliwość ustawienia w chorągiewkę i na ciąg wsteczny. Masa suchego silnika wynosi 1 240 kg. Silniki 
obliczono na 12 000 godzin pracy. Okres międzyremontowy wynosi 4 000 godzin pracy. Przelotowe zużycie nafty lotniczej wynosi 2 400 litrów na godzinę lotu. Rozruch silników 
elektryczny za pomocą turboprądnicy TG-16 lub za pomocą urządzeń naziemnych.
Paliwo mieści się w 22 zbiornikach umieszczonych w skrzydłach. W wersji desantowej zabiera 18 000 litrów. Wersja An-10 zabiera 13 900 litrów. Paliwo umieszczono w częściach 
pośrednich skrzydeł mieści się zbiorniki gumowane, natomiast w częściach zewnętrznych zbiorniki są integralne i są opróżniane w pierwszej kolejności. 
W gondoli podwozia głównego z lewej strony umieszczono dodatkowy silnik. Jego zadania są następujące; Napędza prądnice służące do rozruchu silników głównych. Dostarcza 
energii elektrycznej na postoju, gdy silniki główne są wyłączone. Służy do uruchamiania transportera podłogowego i suwnicy podsufitowej. To dzięki niemu można dokonywać 
załadunku i wyładunku, także w powietrzu. 

Instalacja hydrauliczna.
Składa się z dwóch instalacji. Głównej, o ciśnieniu 21,0 MPa i awaryjnej, o ciśnieniu 15,0 MPa. Główna; chowa i wypuszcza podwozie, steruje golenią przednią, hamuje kołami 
podwozia głównego, napędza wycieraczki przednich szyb. Awaryjne hamuje kołami podwozia głównego, przestawia śmigła, załadowuje komory hydroakumulatorów. Stosowano olej AMG-10.

Instalacja klimatyzacji i wentylacji.
Instalacja przeciwpożarowa.
Instalacja przeciwoblodzeniowa.
Instalacja elektryczna.

Wyposażenie radiowo nawigacyjne An-12
Jak na czasy, w których ten samolot był opracowany wyposażenie radiowe ( łączności ) jak i nawigacyjne jest stosunkowo bogate. Umożliwia loty bez widoczności ziemi. 
Automatyczny pilot typu AP-6 A. Urządzenie pilotażowo nawigacyjne Put, stacja radiolokacyjna meteo Emblema. Transponder SSR-1600, radar nawigacyjny DISS-013, radiodalmierz SD-67
Dwie radiostacje UKF Łandyn 20, jedna radiostacja R-802W, dwa radiokompasy ARK-11, dwa zestawy nawigacyjne Kurs MP-2, radiowysokościomierz RW-UM, telefon pokładowy SPU-7.
W tylnej części kadłuba z boku po prawej stronie umieszczono dwie elektrorakietnice sygnałowe, uruchamiane z kabiny pilotów.

Uzbrojenie An-12
Wersja typowo wojskowa została wyposażona w tylne stanowisko strzeleckie umieszczone w ogonowej wieżyczce. Umieszczono tam dwa sprzężone działka NR-23 kal. 23 mm. Polskie 
An-12 także posiadały te stanowiska. Jednak bardzo szybko działka te zostały zdemontowane. 

Dane T-T An-12 1966r. 
Wymiary Miano
R 38,00 M.
D 33,10 M.
H 10,58 M.
Pow. nośna 121,70 M2
Masa Własna 28 000 Kg
Całkowita 54 000 – 55 100 Kg
Max 61 000 Kg
Ładunku 20 000 Kg
Paliwo 18 000 litrów Kg
Prędkość Max 600 - 777 Km/h
Wznoszenia 10 M/s
Przelotowa 550 - 670 Km/h
Lądowania 190 - 210 Km/h
Zasięg Max 4 090 – 5 700 Km
Z ładunkiem 3 400 – 3 600 Km
Pułap 10 100 M.
Rozbieg Dobieg 700-850 / 500-860 M.
Silnik Typ AI-20 K 
Ciąg 4 x 3 126 kW4 x 4 250 KM 
Załoga 5 - 8 
Liczba sztuk 2 

An-12 rysunek 1975r.

Opracował Karol Placha Hetman