Kraków 18.01.2008r.
40 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
40 Pułk Lotnictwa Szturmowego,
40 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego
w Świdwinie 
1951r. – 1999r.



Godło 40 Pułku Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego. 
Historia 
40 PLM 1951r.
Za datę powstania 40 PLM przyjmuje się dzień 17.04.1951r.
Od 1952r. 2 PLM z samolotami Jak-23 rozpoczyna swoją działalność na krakowskim lotnisku Czyżyny. Dowódcą jednostki w tym czasie był Jan Frej-Bielecki. Na bazie stanu osobowego 2 PLM zaczynają być organizowane kolejne dwa pułki myśliwskie, stanowiące wraz z nim 7 DLM OPL. Jest to 39 PLM i 40 PLM. Dla nowo tworzonych pułków powstaje lotnisko Mierzęcice, w pobliżu Katowic. Tak, więc październik 1951r. oraz Kraków są miejscem rozpoczęcia działalności 40 PLM. Już w lutym 1952r. Pułk jest w Mierzęcicach.
Wojna w Korei wymusiła w Polsce tworzenie kolejnych jednostek lotniczych. Sztab Generalny Wojska Polskiego wydał rozkaz Nr 0096/Org. z dnia 11.12.1951r. na mocy, którego Dowództwo Wojsk Lotniczych przystąpiło do tworzenia 11 DLM ( Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego ). Rozkaz zakładał utworzenie w ramach 11 DLM następujących jednostek. 
· 11 PLM
· 24 PLM
· 27 PLM
· 75 Kompania Łączności
· 47 Ruchome Warsztaty Remontowe Lotnictwa.
Jednostki te miano utworzyć w okresie od maja 1952r. do grudnia 1952r. Trudna sytuacja ekonomiczna Polski spowodowała, że wykonanie tego rozkazu stało się niemożliwe. Wydano nowy rozkaz Nr 0078/Org. z dnia 19.11.1952r., który założył formowanie lotniczych związków taktycznych w składzie dwóch pułków lotniczych. Dlatego zaniechano tworzenie 24 PLM i 27 PLM, a 11 DLM otrzymała pod rozkazy; 26 PLM z 9 DLM, któremu jako miejsce stacjonowania wyznaczono Zegrze Pomorskie oraz 40 PLM z 7 DLM, któremu jako miejsce stacjonowania wyznaczono Świdwin i tam także pomieszczono pozostałe jednostki dywizji.
Wobec tego 11 DLM otrzymuje pod dowództwo;
· 26 PLM z Zegrza Pomorskiego,
· 40 PLM ze Świdwina.
Z lotniska Mierzęcice 40 PLM rzutem powietrznym zostaje przebazowany do Świdwina w dniu 17.01.1953r.. Od tego dnia na kilka dziesięcioleci 40 Pułk związuje się ze Świdwinem. Tu także mieści się dowództwo Dywizji.
Na potrzeby 11 DLM w dniu 3.02.1953r. zostaje utworzony poligon lotniczy Nr 6 w Podborsku.
Od sierpnia do grudnia 1953r. piloci 40 PLM i 26 PLM zostają przeszkoleni na samoloty MiG-15, które zastąpiły myśliwce Jak-23. 
W 1955r. 40 PLM osiągnął gotowość bojową. Zdolność bojową jako związek taktyczny Dywizja osiągnęła pod koniec 1956r. Przyczyną tak długiego okresu dochodzenia do pełnej zdolności bojowej był brak dostatecznej ilości pilotów oraz ich niski poziom wyszkolenia spowodowany zaniżeniem wymagań wobec kandydatów, a przede wszystkim chorym systemem komunistycznym, który nie chciał w kraju Polaków o rodowodzie z II Rzeczypospolitej. 
W dniu 14.11.1957r. ukazał się Rozkaz MON Nr 098/Org., Według którego 26 PLM z Zegrza Pomorskiego wychodzi z 11 DLM, a w jego miejsce zostaje podporządkowany 4 PLM stacjonujący w Goleniowie. Dla 40 PLM nie ma to jednak większego znaczenia, lecz należy pamiętać, że cała 11 DLM działa w systemie LO, czyli w sytuacji „W” staje się Armią Lotniczą i działa jako element ofensywny.

Nowy sprzęt. 1959r.
Podstawowym myśliwcem 40 PLM jest Lim-1/2. Stopniowo z końcem 50-tych lat 40 PLM zwiększa swój potencjał militarny. W czerwcu 1959r. Pułk otrzymuje 2 MiG-17 PF z 28 PLM OPL OK. ze Słupska. Wiosną 1960r. do Pułku trafiają pierwsze Lim-5. Około 8 sztuk. Również w 1960r. Pułk otrzymuje 1 egzemplarz Lim-5 P. W 1961r. pułk miał już na stanie jedną eskadrę ( 12 ) maszyn Lim-5 P ( w tym 2 MiG-17 PF ).
W 1960r. zorganizowano II Centralne Mistrzostwa Lotnictwa Myśliwskiego WL i OPL OK. Indywidualnie drugie miejsce zdobył por Ryszard Kociołowicz z 40 PLM w Świdwienie. Świadczy to o systematycznym podnoszeniu wyszkolenia pilotów i rosnącej wartości bojowej całego Pułku.

1963r.
W 1963r. 11 DLM zmienia nazwę na 5 Brandenburską Dywizję Lotnictwa Myśliwskiego przejmując tradycje nieistniejącej 3 Brandenburskiej Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego. Stało się to na podstawie Rozkazu MON Nr 55/Org. Z dnia 7.10.1963r. 
Wchodzące w skład Dywizji, 4 PLM i 40 PLM nie zmieniają nazw. 

MiG-21 w 40 PLM. 1964r.
Już w 1964r. pierwsza część personelu latającego i technicznego została przeszkolona na nowy typ myśliwca MiG-21. We wrześniu 1964r. pierwsze MiG-21 F-13 dostarczono z Modlina do Świdwina. Prawdopodobnie 5 maszyn, choć możliwe, że tylko 4, czyli jeden klucz. 
W maju 1965r. 40 PLM otrzymał co najmniej jeden szkolno-bojowy MiG-21 U 66-400. 
W 1965r. każdy z obu Pułków Dywizji otrzymał na stan jedną eskadrę samolotów MiG-21 PF, czyli myśliwców wyposażonych w celowniki radiolokacyjne. 40 PLM otrzymał prawdopodobnie około 15 maszyn MiG-21 PF.
W dniu 4.02.1966r. do 40 PLM przybywa 10 MiG-21 PFM, a w dniu 23.01.1967r. 12 MiG-21 PFM. Ta ilość samolotów MiG-21 pozwoliła na całkowite przezbrojenie Pułku na samoloty MiG-21 PF/PFM i oddanie MiG-21 F-13, Lim-5 / P innym jednostkom. Łącznie przez Pułk przeszły 44 samoloty typu MiG-21. 

Znane MiG-21 użytkowane w 40 PLM w Świdwinie.
Lp. MiG-21 Nb / nr seryjny Data Uwagi
1 F-13 812 / 74812 Wrzesień 1962r. We wrześniu 1964r. samolot dostarczono do 40 PLM w Świdwinie. 
2 F-13 813 / 74813 Wrzesień 1962r. We wrześniu 1964r. samolot dostarczono do 40 PLM w Świdwinie. 
3 F-13 814 / 74814 Wrzesień 1962r. We wrześniu 1964r. samolot dostarczono do 40 PLM w Świdwinie. 
4 F-13 9050905 / 740905 1963r. Użytkowany w 40 PLM ( 11.05.1971r. doszło do kolizji z MiG-21 U nb 1219 )
5 F-13 Użytkowany w 40 PLM. W 1965r. nastąpiła katastrofa w której zginął pilot porucznik Cyryl Królewski. Okolice miejscowości Chlebówek.
6 PF 1713 / 761713 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
7 PF 1808 / 761808 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
8 PF 1809 / 761809 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
9 PF 1810 / 761810 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
10 PF 1811 / 761811 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
11 PF 1812 / 761812 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
12 PF 1813 / 761813 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
13 PF 1815 / 761815 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
14 PF 1903 / 761903 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
15 PF 1904 / 761904 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
16 PF 1911 / 761911 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
17 PF 1913 / 761913 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
18 PF 2003 / 762003 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
19 PF 2004 / 762004 Czerwice 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie. Po zakończeniu służby przekazany do muzeum w Czyżynach ( 2002r., 2007r. )
20 PF 2005 / 762005 Czerwiec 1965r. Od czerwca 1965r. na stanie 40 PLM w Świdwinie.
21 U 66-400 1219 / 161219 Maj 1965r. Użytkowany w 40 PLM ( 11.05.1971r. kolizja z MiG-21 F-13 nb 0905 ).
22 PFM 01 / 94 ML-01 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie. Po zakończeniu eksploatacji w muzeum w Czyżynach ( 2002r. ).
23 PFM 02 / 94 ML-02 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
24 PFM 03 / 94 ML-03 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
25 PFM 04 / 94 ML-04 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
26 PFM 05 / 94 ML-05 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
27 PFM 06 / 94 ML-06 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
28 PFM 07 / 94 ML-07 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie. Użytkowany w 40 PLM ( 23.01.1968r. wypadek ? )
29 PFM 08 / 94 ML-08 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
30 PFM 09 / 94 ML-09 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
31 PFM 10 / 94 ML-10 4.02.1966r. Od lutego 1966r. w 40 PLM w Świdwinie.
32 PFM 4909 / 94 A 4909 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
33 PFM 4910 / 94 A 4910 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
34 PFM 4911 / 94 A 4911 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
35 PFM 4912 / 94 A 4912 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
36 PFM 4913 / 94 A 4913 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
36 PFM 4914 / 94 A 4914 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
38 PFM 4915 / 94 A 4915 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
39 PFM 5001 / 94 A 5001 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
40 PFM 5002 / 94 A 5002 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
41 PFM 5003 / 94 A 5003 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
42 PFM 5004 / 94 A 5004 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
43 PFM 5005 / 94 A 5005 23.01.1967r. Od stycznia 1967r. w 40 PLM w Świdwinie.
44 PFM 022 / 94 A 0022 1968r. Użytkowany w 40 PLM Świdwin.

1971r.
W 1971r. następują dla Pułku bardzo poważne zmiany. Pułk zostaje przemianowany z 40 PLM na 40 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego.
W ogóle 1971r. dla 5 Brandenburskiej Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego jest bardzo bogaty w przemiany. Po pierwsze, Dywizja zmienia nazwę na 3 Brandenburską Dywizję Szturmowo-Rozpoznawczą, co powoduje także zmianę zadań wykonywanych przez poszczególne jednostki. 4 PLM z Goleniowa pozostaje jednostką myśliwską, ale opuszcza struktury Dywizji. Dywizja przyjmuje pod rozkazy 8 PLSz z Mirosławca i 32 PLRTiA z Sochaczewa. Natomiast nasz bohater, 40 PLM staje się jednostką szturmową. Wszystko to działo się na podstawie Zarządzenia szefa Sztabu Generalnego Wojsk Lotniczych Nr 03/Org. Z dnia 27.03.1971r. o zmianie podległości pułków. 
40 PLM zostaje przemianowany na 40 PLM-Sz i musi wyzbyć się swoich MiG-21 PF / PFM. W ich miejsce przyjmuje samoloty szturmowe Lim-6 bis. W tym czasie Polskie Lotnictwo Wojskowe posiada na uzbrojeniu 153 szturmowe Lim-6 bis, głównie na stanie 6 PLSz w Pile, 8 PLSz w Mirosławcu, 40 PLSz w Świdwinie i 45 PLSz w Babimoście. 

1982r.
W dniu 23.11.1982r. Pułk zostaje przemianowany na 40 PLM-B. Jest to związane z planowanym przyjęciem na stan Polskiego Lotnictwa samolotów myśliwsko-bombowych Su-22 M 4.
W końcu 70-tych lat pojawiła się konieczność wymiany sprzętu. Samoloty Lim-6 bis nie odpowiadały już potrzebom naszej armii. Ponieważ jedynym rynkiem skąd mogliśmy pozyskać nowe samoloty był „wielki brat” ( ZSRS ), wybór był niewielki. Sowieci zaoferowali zakup MiG-23 BM lub Su-22 M 3. Ten drugi samolot był nam bliższy. Ekonomicznie uzasadniony i kontynuujący linię maszyn Su-7, Su-20, dobrze znanych w Polsce. 
Jednak w 1982r. decyzja ze strony Polski nie zapadła. Czekaliśmy na samolot lepiej wyposażony, Su-22 M 4. Różnica była drobna, ale jednak istotna. Aby nie wdawać się w szczegóły, chodziło o daleką nawigację. W 1983r. sowieci wyrazili zgodę na wystawienie tej wersji na eksport, a strona Polska złożył zamówienie na 80 Su-22 M 4 i 20 Su-22 UM 3 K dla dwóch pułków lotnictwa myśliwsko-bombowego i dwóch eskadr 7 BLR-B ( Brygady Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego ). W 1986r. domówiono 10 Su-22 M 4 celem wyposażenia w ten typ maszyny trzeciego pułku ( 8 z Mirosławca ) w miejsce dwóch eskadr 7 BLB-R ( pozostały w niej Su-20 ). Tak więc do przezbrojenia wytypowano; 6 PLM-B z Piły, 8 PLM-B z Mirosławca i 40 PLM-B ze Świdina.
Lotnisko w Świdwinie, od 1982r. zaczęto modernizować dla przyjęcia nowej techniki. Wyremontowano pas startowy. Wyremontowano drogi kołowania i centralną płaszczyznę postojową samolotów ( CPPS ). Wybudowano nowe strefy rozśrodkowania ze schronohangarami. Nowy skład MPS i zaplecze dla urządzeń radiotechnicznych.
W 1984r. rozpoczęto kompletowanie grupy pilotów i techników przewidzianych do przeszkolenia na samoloty Su-22. W kwietniu 1984r. grupę tą wysłano do Krasnodaru, gdzie przeprowadzono szkolenie teoretyczne i praktyczne. Żołnierze powrócili do Polski w lipcu 1984r.
Samoloty dostarczano do Powidza w skrzyniach na pokładach samolotów transportowych. Tam sowieccy technicy dokonywali ich montażu, a sowieccy lotnicy wykonywali pierwsze obloty. Sowiecka grupa fabryczna była kierowana przez Aleksandra Kaczegarowa. Dopiero po oblotach samoloty przekazywano stronie Polskiej. Za odbiór samolotów przez Wojsko Polskie był odpowiedzialny kpt. Andrzej Rujner, który miał pełnomocnictwo otrzymane od Ministra Handlu Zagranicznego. Samoloty były fabrycznie nowe, a ich żywotność określano na 20-25 lat. 
W sierpniu 1985r. swoje pierwsze Su-22 otrzymał 40 PLM-B ze Świdwina. Samoloty weszły na stan trzech eskadr. Jednak już od początku 1985r. piloci z 40 PLM-B przechodzili szklenie korzystając z samolotów Su-22 M 4 należących do 6 PLM-B i lotniska w Pile.
Polscy piloci szybko opanowywali technikę pilotażu i już w pierwszych miesiącach eksploatacji wykonywali starty i lądowania na DOL. Szkolenia bojowe prowadzono na poligonie w Nadarzycach i na morskim poligonie obok Ustki. Szczególnie istotne było szkolenie z użyciem nowego, nie stosowanego do tej pory w Wojsku Polskim, uzbrojenia kierowanego klasy p-z ( powietrze-ziemia, powietrze-woda, a zgodnie ze zmienioną nomenklaturą powietrze-powierzchnia ). 
Ostateczny proces przezbrajania zakończył się w 1990r., gdy Pułk osiągnął zdolność operowania na nowym sprzęcie w każdych warunkach atmosferycznych, a wszyscy piloci osiągnęli Klasę I lub Klasę Mistrzowską.

Znane samoloty Su-22 M 4 i Su-22 UM 3 K użytkowane w 40 PLM-B. 
Lp. Typ Nb / Nr Data Uwagi
U 509 / 66509 Użytkowany w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. nadal czynny.
1 U 605 / 69605 1987r. Użytkowany w 8 PLM-B w Mirosławcu. W 2007r. w 40 ELT w Świdwinie nadal czynny.
2 U 706 / 69706 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. nadal czynny.
3 M 3612 / 37612 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
4 M 3710 / 37710 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
5 M 3713 / 37713 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
6 M 3715 / 37715 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
7 M 3816 / 37816 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
8 M 3817 / 37817 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
9 M 3818 / 37818 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B w Świdwinie. W dniu 4.04.1995r. podczas lotu w okolicach Nowej Wsi pilot doprowadził do przeciągnięcia. Szczęśliwie się katapultował. Samolot został rozbity.
10 M 3819 / 37819 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
11 M 3820 / 37820 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
12 M 8101 / 28101 1986r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny..
13 M 8309 / 28309 1986r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
14 M 8816 / 28816 1986r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. 40 ELT w Świdwinie. W 2007r. czynny.
15 M 8920 / 28920 1986r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r czynny.
16 M 9102 / 29102 1987r. Użytkowany w 40 PLM-B, a od 2000r. w 40 ELT w Świdwinie. W 2007r czynny.

88 sztuk Su-22 M 4 K20 sztuk Su-22 UM 3 K
2007r. Na stanie 48 maszyn jedno i dwumiejscowych. Koszt jednej godziny lotu wynosił 44 952 zł. ( dane za oficjalną stroną SP )

1999r.
Z dniem 1.01.2000r. 40 PLM-B przestaje istnieć. Na jego bazie powstaje; 39 ELT, 40 ELT, 21 Blot. Stało się to na podstawie Zarządzenia MON z dnia 15.07.1999r. w sprawie zmian organizacyjnych w WLOP oraz na podstawie Rozkazu dowódcy 2 Korpusu Obrony Powietrznej z dnia 26.08.1999r. w sprawie zmian organizacyjnych w 2 Korpusie OP. 

Samoloty użytkowane w 40 PLM, Sz, M-B;
· Po-2,
· Jak-11,
· Jak-23,
· MiG-15,
· Lim-1/2,
· Lim-5,
· Lim-5 P, MiG-17 PF,
· MiG-21 F-13, PF, PFM,
· Lim-6 bis,
· Su-22 M 4,
· TS-11 Iskra, 


Dowódcy 40 PLM, Sz, M-B;
Pierwszym dowódcą był por Arkadiusz Czapliński ( oficer sowiecki ),

Opracował 
Karol Placha Hetman