34 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Babich Dołach 1952r.-1995r.


Kraków 16.01.2008r.
34 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
w Babich Dołach
1952r. – 1995r.

Godło 34. plm


Godło 34 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego. 
Historia 34 PLM
W dniu 21.09.1950r. dowódca Marynarki Wojennej kontradm. Wiktor Czerokow ( sowiet ) przedstawił ministrowi Obrony Narodowej propozycje reorganizacji sił morskich 
uwzględniające też rozwój lotnictwa morskiego. W lutym 1951r. zatwierdzono plan zamierzeń organizacyjnych dowództwa MW na lata 1951r. – 1952r. Zapadła decyzja o sformowaniu 34 
Pułku Lotnictwa Myśliwskiego na bazie eskadry myśliwskiej 30 Pułku Lotnictwa Marynarki Wojennej. 
W dniu 29.01.1952r. na bazie eskadry myśliwskiej z 30 Pułku Lotnictwa Marynarki Wojennej sformowano 34 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego – Jednostka Wojskowa Nr 3651 według etatu 
Nr 6/100. Działo się to na podstawie Rozkazu Nr 095/Org. MON z dnia 10.12.1951r. i rozkaz Nr 066/Org. dowódcy MW z dnia 31.12.1951r. Ustalono, że nowy Pułk do 1.09.1952r. będzie 
składał się z dwóch eskadr o stanie osobowym 64 oficerów, 101 podoficerów, 9 szeregowców i 1 kontraktowego pracownika cywilnego. Jednostkę bezpośrednio podporządkowano dowódcy 
Lotnictwa Marynarki Wojennej.
Przez cały okres istnienia pułk stacjonował na lotnisku wojskowym w Gdyni-Babich Dołach.
Święto Pułku było obchodzone w dniu 15 maja. 
Pułk osiągnął gotowość bojową z dniem 01.02.1952r. Początkowo Pułk miał na uzbrojeniu samoloty myśliwskie Jak-9 P, lecz bardzo szybko został przezbrojony w odrzutowe samoloty 
MiG-15, a następnie licencyjne Lim-1, Lim-2, Lim-5 i Lim-5 P. Samoloty Lim-5 P będące kopią sowieckiego myśliwca MiG-17 PF były wyposażone w stację radiolokacyjną RP-5.





1962r.
34 PLM, mimo iż był jednostką należącą do Polskiej Marynarki Wojennej, był włączony w system obrony powietrznej Polski. Dlatego w 1962r. 34 PLM MW został wyłączony ze 
struktur Lotnictwa Marynarki Wojennej i włączony w strukturach Wojsk Obrony Powietrznej Kraju. Wszedł w skład 2. Korpusu Obrony Powietrznej Kraju obejmującego obszarem POW.
2 Korpus OPL OK. miał swoje dowództwo w Bydgoszczy, a w jego skład wchodziły;
· 11 PLM w Debrznie,
· 25 PLM w Pruszczu Gdańskim,
· 26 PLM w Zegrzu Pomorskim,
· 28 PLM w Słupsku,
· 34 PLM w babich Dołach.
Dodatkowo;
19 Eskadra Holownicza w Słupsku,
43 Eskadra Łącznikowa w Bydgoszczy,
129 Pułk Artylerii OPL w Szczecinie, 136 Pułk Artylerii OPL w Bydgoszczy, 2 batalion radiotechniczny w Grudziądzu, 8 batalion radiotechniczny w Słupsku, 9 batalion 
radiotechniczny w Choszcznie.

1965r. 
34 PLM jako jeden z ważniejszych pułków WOPK był uzbrojony w najnowsze w Polsce typy samolotów myśliwskich. W połowie 60-tych lat na jego uzbrojenie weszły samoloty 
myśliwskie MiG-21 PFM, które uzupełniło kilka MiG-21 PF. W następnych latach pułk otrzymał myśliwce MiG-21 M, a w latach 1972r. – 1975r. MiG-21 MF. 

1972r.
W 1972r. Pułk otrzymał imię „Bohaterów Kępy Oksywskiej”, na podstawie Rozkazu MON o nadaniu imienia z dnia 4.05.1972r. 
Od 1968r. 2 Korpus OPK miał pod dowództwem;
· 26 PLM – Zegrze Pomorskie,
· 28 PLM – Słupsk,
· 34 PLM – Babie Doły,
· 19 LEH – Siemirowice,
· 43 Eskadra Lotnicza Łącznościowo-Transportowa.
W latach 70-tych i 80-tych trzy pułki lotnictwa myśliwskiego, wchodzące w skład 2. Korpusu Obrony Powietrznej Kraju z siedzibą w Bydgoszczy, miały za zadanie obronę 
powietrzną wschodniego wybrzeża. Zachodnie wybrzeże było bronione przez trzy pułki lotnictwa myśliwskiego Północnej Grupy Wojsk AR w Polsce. Powietrzna granica na Polskim 
wybrzeżu była tak szczelnie broniona dlatego, że była zewnętrzną granicą UW.
W 70-tych latach w 34 PLM służył nasz jedyny kosmonauta Mirosław Hermaszewski, który awansował do stopnia generała. 





1980r. 
Pod koniec lat 70-tych zdecydowano wzmocnić pułki myśliwskie 2 Korpusu OPK nowym sprzętem. W 1978r. w samoloty myśliwskie MiG-23 MF przezbrojono 28 PLM w Słupsku-Rędzikowie. 
Ten po części kontrowersyjny samolot w Polsce trafił tylko do tego pułku. 
W latach 1980r. – 1981r. zakupiono w ZSRS samoloty myśliwskie MiG-21 bis dla pozostałych dwóch pułków 2 Korpusu OPK. Weszły one na uzbrojenie 34 PLM w Gdyni-Babich Dołach ( 
pierwszy "8604" 03.03.1980r. ) i 26 PLM w Zegrzu Pomorskim ( ostatni "9709" 04.12.1981r. ). Równocześnie z MiG-21 bis zakupiono w ZSRS drugą partię samolotów szkolno-bojowych 
MiG-21 UM. Pierwszy z nich ("9229") trafił do 34 PLM w dniu 18.01.1980r. 

Samoloty MiG-21 bis dostarczone do 34 PLM.
LP MiG-21 Nr Data Uwagi
bis W dniu 4.02.1980r. do Polski piloci sowieccy przyprowadzili pierwsze 10 maszyn. Do służby weszły 6.03.1980r. W latach 1980-1981 otrzymaliśmy 72 ( 
71 ) sztuk wersji MiG-21bis.
1 bis 0701 / 75080701 1980r. Użytkowany w 34 PLM ( 13.04.1989r. wypadek ? ).
2 bis 0786 / 75080786 1980r. Użytkowany w 34 PLM ( 26.01.1981r. wypadek ? ).
3 bis 0889 / 75080889 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
4 bis 1311 / 75081311 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
5 bis 1507 / 75081507 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
6 bis 7811 / 75087811 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
7 bis 8102 / 75088102 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
8 bis 8259 / 75088259 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
9 bis 8604 / 75088604 4.02.1980r. Pierwszy sprowadzony do Polski. Loty rozpoczął w dniu 6.03.1980r.
10 bis 8645 / 75078645 1980r. Użytkowany w 34 PLM ( 5.08.1992r. wypadek ? ).
11 bis 8706 / 75088706 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
12 bis 8759 / 75088759 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
13 bis 8801 / 75088801 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
14 bis 8918 / 75088918 1980r. Użytkowany w 34 PLM ( 25.02.1994r. wypadek ? ).
15 bis 8971 / 75088971 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
16 bis 9027 / 75089027 1980r. Użytkowany w 34 PLM ( 17.06.1982r. wypadek ? ).
17 bis 9095 / 75089095 1980r. Użytkowany w 34 PLM ( 16.06.1988r. wypadek ? Gdynia-Babie Doły porucznik Wojciech Kucharski ).
18 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
19 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
20 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
21 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
22 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
23 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
24 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
25 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
26 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
27 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
28 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
29 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
30 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
31 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
32 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
33 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
34 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
35 bis 1980r. W 34 PLM Babie Doły.
bis Podczas eksploatacji w katastrofach utraciliśmy 5 maszyn MiG-21 bis. Większość z katastrof nastąpiła w momencie lądowania. W połowie 1999r. 6 
maszyn MiG-21 bis i 1 MiG-21 UM sprzedano do Ugandy. W 2000r. w służbie pozostawało 47 ( 50 ) maszyn MiG-21 bis.

1990r.
Z dniem 01.07.1990r. nastąpiło połączenie Wojsk Lotniczych z Wojskami Obrony Powietrznej Kraju. Nowo powstały rodzaj sił zbrojnych otrzymał nazwę Wojsk Lotniczych i Obrony 
Powietrznej. 
W wyniku podpisanych europejskich porozumień rozbrojeniowych CFE-1 Polska ma prawo posiadać 460 samolotów bojowych. Mieliśmy ich więcej. Zgodnie z układem poza tym limitem 
Polska może posiadać 30 samolotów bojowych lotnictwa morskiego w jednostce brzegowego bazowania. W związku z tym zadecydowano o przekazaniu z WLiOP do Polskiej Marynarki 
Wojennej jednego z pułków lotniczych. Początkowo miał to być pułk lotnictwa myśliwsko-bombowego, ale ostatecznie wybór padł na 34 PLM w Gdyni-Babich Dołach ze względu zarówno na 
położenie jak i tradycje. 
34 Pułk został przekazany PMW 21.01.1991r. W ten sposób najnowocześniejsze w Polsce samoloty myśliwskie MiG-21 bis ( nie licząc 9 MiG-29 ) trafiły do lotnictwa PMW. 
W 1991r. Pułk utracił imię „Bohaterów Kępy Oksywskiej”. Utrata tego imienia wynikała z postanowienia o nie nadawaniu jednostkom Wojska Polskiego imion bohaterów zbiorowych. 

W 1994r. 34Pułk Lotnictwa Myśliwskiego MW w Gdyni-Babich Dołach składał się m.in. z: 
· 1 eskadry lotnictwa myśliwskiego 
· 2 eskadry lotnictwa myśliwskiego 
· eskadry technicznej 
· batalionu łączności i ubezpieczenia lotów 
· batalionu zaopatrzenia 
· 6. baterii artylerii przeciwlotniczej 
· 18. baterii artylerii przeciwlotniczej 
Pułk do końca 1994r. miał na swoim uzbrojeniu 39 samolotów ( w tym 38 o napędzie odrzutowym ): 
· 28 samolotów myśliwskich MiG-21 bis 
· 6 samolotów szkolno-bojowych MiG2l UM 
· 4 samoloty szkolno-treningowe PZLMielec TS-11 Iskra bis D 
· 1 samolot transportowy PZL-Mielec An-2T ( samolot ten na stałe znajduje się w 18 Eskadrze Lotnictwa Ratowniczo-Łacznikowego ) 
Najważniejszym zadaniem Pułku jest udział w systemie obrony powietrznej Polski. W trakcie ewentualnej wojny wszystkie samoloty pułku będą wykonywać zadania w ramach tego 
systemu. Dopiero w dalszej kolejności do zadań pułku zaliczyć można rozpoznanie ( za pomocą zasobników rozpoznawczych Saturn ) i zwalczanie jednostek pływających nieprzyjaciela 
za pomocą bomb, niekierowanych pocisków rakietowych oraz działek pokładowych. Na wyposażeniu Pułku nie ma kierowanych rakiet przeciwokrętowych ( nie ma ich w całym polskim 
lotnictwie ). 

1995r.
W dniu 1.01.1995r. nastąpiło oficjalne i uroczyste rozformowanie 34 PLM w Babich Dołach. 


Godło 34 PLM.
Godło przedstawiało stylizowaną sylwetkę orła rozpiętą na niebieskim kwadracie, obwiedzionym w rogach białym i czerwonym kolorem. Prawy dolny róg godła był koloru czerwonego, 
umieszczono na nim białe litery "PLM".
Godło zaprojektowało w 1987r. dwóch oficerów pułku - pilot kpt. Wiesław Krawczyk i kpt. Romuald Buczyłko z kompanii ubezpieczenia lotów. Ze względu na to, że w tym czasie 
numery jednostek były tajne, zdecydowali się oni na ukrycie numeru pułku na projekcie godła. Numer pułku zamaskowany został w sylwetce orła: cyfrę "3" tworzy krzywizna 
zaczynająca się pod dziobem ptaka, w cyfrę "4" układa się tył nogi z pazurami. W ten sposób na godle znalazła się kompletna nazwa jednostki ("34 PLM").
Malowano je przy pomocy szablonów, w przedniej części kadłuba samolotu, przed bądź za numerem taktycznym.

 


Lotnisko Gdynia – Babie Doły
Lotnisko położone jest na terenie gdyńskiej dzielnicy Babie Doły położonej najdalej na północ, nad samym morzem. Lotnisko występuje pod trzema nazwami; Oksywie, Kosakowo lub 
Babie-Doły. Ta ostatnia nazwa jest najbardziej znana w środowisku wojskowym. Lotnisko ma współrzędne 54,34 N 18,31 E i leży na wysokości 44 m npm. 
Lotnisko jako nieliczne z wojskowych posiada dwa pasy startowe. Główny o wymiarach 2 500 m x 60 m, o rzadko spotykanej w Polsce orientacji 13/31, ma nawierzchnię betonową. 
Drugi pas 1 800 m x 60 m, o orientacji niemal dokładnie wschód-zachód, ma nawierzchnię asfaltową. 
Lotnisko zawsze i wyłącznie użytkowane było przez wojsko. Lotnisko jest i było zawsze bazą co najmniej dwóch jednostek lotniczych. Na terenie lotniska dla samolotów 
pobudowano schronohangary. W 1950r. stało się siedzibą lotnictwa Marynarki Wojennej – tak jest do dzisiaj. To stąd ruszają do akcji śmigłowce ratownicze Marynarki Wojennej – 
nawet w najgorszą pogodę niosą pomoc tym, którzy znaleźli się na morzu w niebezpieczeństwie. 

Samoloty myśliwskie w 34 PLM: 
· Jak-9 P;
· MiG-15 / Lim-1;
· Lim-2;
· Lim-5 / 5 P;
· MiG-21 PFM;
· MiG-21 M / MF;
· MiG-21 bis.
Samoloty szkolne w 34 PLM: 
· UJak-9;
· SB Lim-2 / UTMiG-15;
· TS-8 Bies;
· TS-11 Iskra;
· MiG-21 U / UM.

Dowódcy 34 PLM;
Pierwszym dowódcą pułku był kapitan marynarki pil. Konstanty Jankowski, który objął stanowisko w dniu 29.01.1952r.
Ostatnim - kmdr ppor. dypl. pil. Stanisław Felner. 1.01.1995r. przekazał on obowiązki dowódcy kmdr ppor. dypl. pil. Zenonowi Chojnackiemu, dowódcy 1 Puckiego Dywizjonu 
Lotniczego MW, nowo utworzonego na bazie rozformowanego pułku. 1. dlMW wszedł w skład sformowanej równocześnie Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej.
· kpt. mar. pil. Konstanty Jankowski (od 29 stycznia 1952)
· kpt. mar. pil. Bohdan Pałuczak (od 13 marca 1952)
· kpt. mar. pil. Romuald Rozmysłowicz (od 31 grudnia 1952)
· kpt. mar. pil. Bronisław Siwy (od 30 października 1955)
· ppłk pil. Stefan Zalejski
· ppłk pil. Jerzy Rakowski (od 10 lutego 1969)
· ppłk dypl. pil. Henryk Dańko (od 23 stycznia 1971)
· ppłk Mieczysław Grabka (czasowo pełniący obowiązki dowódcy - cz.p.o.)
· płk Marian Gniady
· ppłk dypl. pil. Bolesław Sobania (od 14 lutego 1981)
· ppłk pil. Jerzy Pacześniak (od 5 czerwca 1981)
· ppłk pil. Mieczysław Walentynowicz
· mjr pil. Andrzej Skalski
· płk pil. Wojciech Górski
· kmdr ppor. dypl. pil. Stanisław Felner

Opracował
Karol Placha Hetman