30 Kaszubska Eskadra Lotnictwa Patrolowo-Rozpoznawczego Marynarki Wojennej 01.01.2003r. – 31.12.2010r.
Kraków 25.03.2014r.
30 Kaszubska Eskadra Lotnictwa Patrolowo-Rozpoznawczego
Marynarki Wojennej
01.01.2003r. – 31.12.2010r.

 

Historia

Zobacz 7 Pułk Lotniczy MW, 30 Pułk Lotniczy MW 1944r.-1995r.

 

Wynikiem kolejnej restrukturyzacji w Polskim Lotnictwie Marynarki Wojennej było przeformowanie z dniem 1.01.2003r. dywizjonu w 30 Eskadrę Lotniczą Patrolowo-Rozpoznawczą Marynarki Wojennej. Dodatkowo jednostka przyjęła nazwę wyróżniającą (2007r.) i stała się 30 Kaszubską Eskadrą Lotniczą.

W 2004r. podczas uroczystości z okazji Święta jednostki Eskadra oficjalnie przejęła tradycje 304 Dywizjonu „Ziemi Śląskiej” im. Ks. Józefa Poniatowskiego, i stała się kontynuatorką bojowych tradycji Polskich lotników morskich z czasów II Wojny Światowej. Eskadra uzyskała też oficjalnie prawo używania odznaki 304 Dywizjonu na swoich samolotach.

Święto jednostka obchodzi 28 sierpnia.

Jednocześnie rozkazem dowódcy Marynarki Wojennej z dnia 28.04.2002r., z dniem 1.01.2003r., na bazie rozformowanego 4. i 5. Batalionu Zabezpieczenia, sformowano 44 Bazę Lotniczą Marynarki Wojennej.

Dla upamiętnienia daty wydania rozkazu dowódcy Marynarki Wojennej o przebazowaniu 50. Batalionu Obsługi Lotnisk MW do Garnizonu Siemirowice, święto jednostki obchodzono w dniu 13 maja.

 

Przeformowanie dywizjonu w Eskadrę było spowodowane głównie spadkiem ilościowym eksploatowanego sprzętu. Z eksploatacji wycofano samoloty bojowe typu MiG-21 bis oraz TS-11 Iskra. Ostatni lot na samolocie TS-11 Iskra w barwach lotnictwa MW miał miejsce w dniu 25.02.2003r. Zadania wykonywane przez jednostkę uległy zmianie i zabrzmiały dumnie – „Realizacja zadań rozpoznania, a także monitorowania rozwoju sytuacji operacyjno-taktycznej na dalekich podejściach do strefy obrony MW i w jej obszarze operacyjnego zainteresowania”. W rzeczywistości jednostka spadła do roli rozpoznawczej, bez możliwości wykonywania bojowych zadań. Stała się wsparciem dla operacji SAR.

Przypomnę, że istniała propozycja przekształcenia kilkunastu samolotów PZL I-22 Iryda w samoloty bojowe dla lotnictwa morskiego. Jednak planów tych nie zrealizowano. Również tych samolotów nie chciało szkolnictwo wojskowe, a ścisłe MON. W tym czasie ministrem obrony narodowej był Bronisław Komorowski, późniejszy Prezydent Rzeczypospolitej, silnie związany z państwem moskiewskim i obcą agenturą. Między innymi nie wydalał ze służby wysokich oficerów Wojska Polskiego, którzy nie przeszli pozytywnie weryfikacji przez sojusz NATO, tylko udzielał im dostępu do największych tajemnic obronnych Rzeczypospolitej i NATO.

Jednostka w dalszym ciągu brała udział w licznych międzynarodowych ćwiczeniach.

 

2003r.

W 2003r. samolot M-28 Bryza nb 1017 wygrał konkurs na najładniejsze malowanie na pokazach lotniczych w Fairford w UK.

PZL Mielec M-28 Bryza nb 1017 w okolicznościowym malowaniu. Radom 2005r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

2007r.

W pierwszej dekadzie XXI wieku 30 Eskadra Lotnicza Marynarki Wojennej w Siemirowicach, wykonywała bardzo dużo lotów. Sezon rozpoczynał się bardzo wcześnie. Niekiedy już 5 stycznia były warunki sprzyjające rozpoczęciu szkolenia. Nowy rok zawsze przynosił nowe nadzieje.

Zakończenie lotnego sezonu szkoleniowego odbywało się zwykle z początkiem grudnia. Rzadziej już w listopadzie. Było to związane z wykonaniem planu nalotów, ewentualnie z brakiem funduszy na dokończenie przewidywanego programu ćwiczeń.

Ponieważ Eskadra dysponowała głównie maszynami M-28 Bryza, które należały wówczas do młodszych maszyn, nie było większych problemów z utrzymaniem ich w pełnej sprawności.

Zbiórka lotników Eskadry i briefing przedlotowy odbywał się zwykle na PPS, tuż przy maszynach i był prowadzony przez dowódcę Eskadry. Potem następowały czynności przedstartowe, wykonywane przez personel naziemny, a dowódca załogi omawiał szczegóły poszczególnych elementów lotu z załogą.  Eskadra, w miarę możliwości, ćwiczyła loty kluczem. Samolot M-28 Bryza nie należy do zwrotnych samolotów i jako maszyna stosunkowo powolna, podatna jest na turbulencje. Dlatego lot trzech lub czterech maszyn w układzie schody, jest trudny. Łatwiej lata się w szeregu. Częstą trasą przelotu był lot do okrężny; Siemirowice – Czarna Dąbrówka – Bytów – Sierakowice – Linia – Lębork – Cewice. Załogi wykonywały rozpoznanie obiektów naziemnych i nawodnych. Wykonywano także zrzuty imitatora tratwy ratunkowej na celność. Było lądowanie na celność przyziemienia, co załogi określały, jako test podwozia. Do oceny tego elementu wykorzystywano dwie kamery. Jedna ustawiona tuż przy miejscu przyziemienia, prostopadle do DS. Druga w osi DS. punktem przyziemienia była wymalowana „kropka”. Tam powinny się zetknąć koła podwozia głównego z ziemią. Pod uwagę brano również jak najbardziej prawidłowy profil lądowania. Lądowania wykonywali naprzemiennie kapitanowie załóg i drudzy piloci. Analiza rejestratorów maszyn wykazała, że ani razu nie doszło do tak zwanego twardego lądowania.

Istotnym elementem lotu było wykonywanie kręgów nad rozpoznanym obiektem, w taki sposób, aby obiektu ani na chwile nie stracić z pola widzenia.

Istotnym elementem ćwiczeń był skład załóg na dany lot. Czasami skład załogi dla danego samolotu ustalano w drodze losowania. Nikt, do końca nie wiedział, w jakim składzie poleci. Było to bardzo dobre rozwiązanie, bo strzegło lotników przed rutyną i pozwalało na obiektywną ocenę. Wskazywało elementy do poprawy.
W Eskadrze trwało zdrowe współzawodnictwo. W tamtym okresie do wyróżniających się pilotów należeli; porucznik pilot Tomasz Zgoda i porucznik pilot Robert Nowakowski. Często po ćwiczeniach lotnicy udawali się do Klubu Garnizonowego, gdzie wskazani przez dowódcę najlepsi w danych ćwiczeniach „fundowali pierwszą kolejkę po godzinach”.

 

Nazwa wyróżniająca „Kaszubska” przyznana została decyzją nr 615/MON z dnia 27.12.2007r. 

 

2008r.

W pierwszej dekadzie XXI wieku tradycją stały się łączenie obchodów święta 30 Kaszubskiej Eskadry Lotniczej z Dniami Otwartymi. W dniu 5.09.2008r. po raz kolejny zorganizowano Dzień Otwarty. Dzień wcześniej (4.09.2008r.) odbyła się uroczysta zbiórka, na której odczytano okolicznościowy rozkaz i wręczono wyróżnienia, nagrody i awanse. W dniu 5.09.2008r. dla gości zorganizowano pokaz wyszkolenia załóg samolotów M-28 Bryza. Zorganizowano zawody na celność zrzutu imitatora tratwy ratunkowej. Zrzut imitatora tratwy wykonywany był do basenu przeciwpożarowego o wymiarach 2 x 2 m. Optymalne parametry lotu do zrzutu to prędkość pomiędzy 200- 220 km/h na wysokości 100 m. Operacja ta odbywa się bez przyrządów. Załoga, aby uzyskać jak najlepszy efekt musiała uwzględnić kierunek i siłę wiatru oraz prędkość postępową podczas opadania imitatora do celu. Podczas rzeczywistej akcji ratowniczej tratwa ważąca około 60 kg powinna znaleźć się w odległości do 50 m od rozbitka po stronie zapewniającej samoczynne dryfowanie w kierunku poszkodowanego. Przed lądowaniem załogi wykonały zbiórkę w powietrzu, a zawody zakończono przelotem w ugrupowaniu „schody”. Zwycięska załoga w składzie: dowódca kpt. pil. Robert Maciejuk, drugi pilot por. pil. Maciej Tomczyński, nawigatorzy kpt. Zbigniew Gutowski, chor. Marek Żuk, chor. Wojciech Ledzion oraz technik pokładowy chor. Sławomir Turek otrzymała puchar i gratulacje od dowódcy Gdyńskiej Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej kmdr pil. Stanisława Ciołka. Wyróżnienie otrzymała załoga w składzie: dowódca por. pil. Tomasz Zgoda, drugi pilot por. pil. Robert Nowakowski, nawigator chor. Wiktor Kozioł, technik pokładowy – bosm. Roman Czoch oraz podchorążowie dęblińskiej „Szkoły Orląt” Kacper Majka i Marcin Ksyta. Po wręczeniu nagród odbył się pokaz statyczny sprzętu lotniczego, nie zabrakło też tradycyjnej wojskowej grochówki.

 

2009r.

W dniu 4.09.2009r. na lotnisku w Siemirowicach odbyły się obchody przypadającego na 28 sierpnia święta 30 Kaszubskiej Eskadry Lotniczej. Przesunięcie daty obchodów święta związane było z udziałem załogi samolotu patrolowo – rozpoznawczego M-28 Bryza Bis w edycji Air Show 2009r. w Radomiu. W obchodach święta jednostki obok rodzin lotników i zaproszonych gości uczestniczyli przedstawiciele wszystkich jednostek Gdyńskiej Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej. Święto było okazją do podsumowania osiągnięć jednostki.

Eskadra aktywnie uczestniczyła w ćwiczeniach krajowych i międzynarodowych. Załogi samolotów patrolowo – rozpoznawczych, wyposażonych w radar obserwacji obiektów nawodnych, patrolują wody Bałtyku, wykonują zadania rozpoznania okrętów i określenia charakteru ich działań. Załogi pełniące dyżury bojowe, dzięki wyposażeniu samolotu w urządzenie detekcji sygnałów z radiostacji ratowniczych i możliwości zrzutu tratwy ratowniczej wspierają krajowy system SAR. Mogą brać udział w akcjach poszukiwawczych. Wspierają także działania okrętów podczas wykonywania strzelań artyleryjskich i rakietowych. Załogi samolotów M-28/An-28 E, wyposażonych w skaner do wykrywania i pomiaru zanieczyszczeń na powierzchni wody, współdziałając z inspektorami Urzędu Morskiego, prowadzą monitoring ekologiczny Polskiej Strefy Ekonomicznej na Bałtyku. 

Loty szykiem i zawody na celność zrzutu to główne elementy obchodów święta 30 Kaszubskiej Eskadry Lotniczej. Kunszt precyzyjnego pilotażu niezbędny do prawidłowego wykonania zadania zrzutu tratwy ratunkowej stał się drugą obok zadań patrolowo – rozpoznawczych wizytówką eskadry z Siemirowic. 
Święto obfitowało w wiele atrakcji lotniczych. Tuż przed godziną 12;00 na lotnisko przybyły śmigłowce Mi-2 i SH-2G z Gdyni Babich Dołów a także śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PŁ z Darłowa. Do tego czasu na płycie lotniska ustawiono 3 samoloty M-28/An-28 Bryza różnych wersji. 

M-28 bryza bis nb 0810 Radom 2009r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

M-28 bryza bis nb 0810 Radom 2011r. Zdjęcie Karol Placha Hetman

 

2010r.

Z dniem 31.12.2010r. 44 Baza Lotnicza MW została przeformowana w 44 Bazę Lotnictwa Morskiego. W strukturę jednostki włączono 30 Kaszubską Eskadrę Lotniczą stacjonującą na lotnisku w Siemirowicach i 29 Darłowską Eskadrę Lotniczą stacjonującą na lotnisku w Darłowie.

 

Dowódcy

Dowódcy 30 Eskadry Lotniczej Marynarki Wojennej;

- kmdr por. pil. Waldemar Kilarski (2003r.) 
- kmdr por. pil. Zbigniew Panek (2003r.-2004r.) 
- kmdr por. pil. Zbigniew Maksymiuk (2004r.-2006r.) 
- p.o. kmdr ppor. pil. Bartosz Gadowski (2006r.-1.04.2007r.) 
- kmdr por. pil. Jarosław Andrychowski (1.04.2007r.-31.12.2010r.) 

 

Dowódcy 44. Bazy Lotniczej MW w Siemirowicach:

kmdr Reginald Jeliński (2003r. – 2007r.)

kmdr Krzysztof Grudnowski (2007r. – 2010r.)


Wyposażenie

Na wyposażeniu eskadry znajdują się samoloty patrolowo – rozpoznawcze M-28/An-28B1R, jego zmodernizowana wersja przystosowana do poszukiwania okrętów podwodnych i prowadzenia pasywnego rozpoznania elektronicznego M-28/An-28B1RM Bis oraz samoloty monitoringu ekologicznego M-28/An-28E.

Stan na 2009r.;

- samoloty patrolowo-rozpoznawcze M-28/An-28B1R o nr taktycznych 1006, 1008, 1017, 1022, 1114, 1115, 1116 
- samolot patrolowo-rozpoznawczy M-28/An-28B1RM Bis o nr taktycznym 0810 
- samoloty monitoringu ekologicznego M-28/An-28E o nr taktycznych 0404, 0405 

 

Kmdr por. pil. Jarosław Andrychowski

Urodził się 8.03.1955r. w rodzinie wojskowej. Rodzice pełnili służbę w jednostkach Wojsk Lotniczych, jako piloci. Tata zakończył w 1974r. służbę, jako pułkownik pilot – dowódca pułku, a mama w 1980r., jako pułkownik pilot – nawigator pułku. Jarosław jest absolwentem Wyższej Oficerskie Szkoły Lotniczej w Dęblinie (1978r.) oraz podyplomowych studiów w Instytucie Dowódczo-Sztabowym Akademii Marynarki Wojennej (2000r.). Służbę zawodową rozpoczął w 13 Pułku Lotnictwa Transportowego w Krakowie, gdzie do 1987r. wykonywał loty na samolotach An-2 i An-26 pełniąc funkcję st. pilota i st. nawigatora. W okresie 1987r.–1994r. latał w PLL LOT, jako nawigator samolotów Ił-18 i Tu-154. W 1994r. powołany do służby w lotnictwie Marynarki Wojennej na stanowisko pilota w 18 eskadrze lotnictwa ratowniczo-łącznikowego MW, a następnie po restrukturyzacji w 1 Puckim Dywizjonie Lotniczym MW. W okresie 1998r.–2003r. pełnił służbę w Dowództwie Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej na stanowiskach od starszego inspektora do szefa Strzelania Powietrznego Brygady. W okresie 2003r.–2004r. był specjalistą w Oddziale Lotnictwa Dowództwa Marynarki Wojennej, a w 2004r.–2007r. ponownie w Dowództwie BL MW, jako szef Nawigacji i Zastosowania Bojowego. W trakcie służby w lotnictwie Marynarki Wojennej wykonywał loty na wszystkich wersjach samolotu M-28/An-28, jak również brał udział w ćwiczeniach NATO na Bałtyku oraz Morzu Północnym u wybrzeży Szkocji, Norwegii, Danii i Niemiec. Od 1.04.2007r. do 31.12.2010r. był dowódcą 30 EL MW.

 

Opracował Karol Placha Hetman