Kraków 14.01.2008r.
29 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
w Ornecie
1952r. – 1968r.


Historia 29 PLM
29 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego należał do tych jednostek LWP ( Ludowego Wojska Polskiego ), które zostały powołane do życia na fali ogromnego zwiększania potencjału 
militarnego Polski pod dyktando Moskwy. 29 PLM w planach stanowił część 9 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego. Polski Minister Obrony Narodowej - Marszałek Polski Konstanty 
Rokossowski ( jaki on Polski ), rozkazem z dnia 23.03.1952r. polecił sformować 29 PLM. Dowódca 9 DLM ( dywizji lotnictwa myśliwskiego ) rozkazem organizacyjnym ogłosił 
sformowanie pułku w mieście Orneta. 26 PLM i 29 PLM początkowo tworzono razem na jednym lotnisku. Lecz niedługo potem 26 PLM przeniesiono do Malborka, skąd w następnym roku 
przeniesiono do Zegrza Pomorskiego. Nasz bohater, 29 PLM cały czas stacjonował na lotnisku w Ornecie. Tylko na krótko, kiedy lotnisko był poddane remontowi Pułk stacjonował w 
Malborku.
Generalne plany były takie, aby powołać cztery dywizje, a w każdej z dywizji trzy pułki myśliwskie. Jednak trudna sytuacja ekonomiczna Polski spowodowała, że powołanie tak 
dużej ilości pułków lotniczych stało się niemożliwe. Wydano nowy rozkaz Nr 0078/Org. z dnia 19.11.1952r., który założył formowanie lotniczych związków taktycznych w składzie 
dwóch pułków lotniczych. Dlatego zaniechano tworzenie 24 PLM i 27 PLM, a 11 DLM otrzymała pod rozkazy 26 PLM z 9 DLM. Drugim pułkiem podległym pod 11 DLM stał się 40 PLM ze 
Świdwina, gdzie także pomieszczono pozostałe jednostki dywizji. W związku z tym 29 PLM, razem z 41 PLM z Malborka był pod rozkazami 9 DLM w Malborku i należał do Wojsk 
Lotniczych.

Lotnisko w Ornecie.
Wyposażone w pas startowy o wymiarach 2 000 m x 30 m, o orientacji 06/24. Nawierzchnia betonowa. Ma współrzędne geograficzne 54,07 N 20,05 E i leży na wysokości 53 m npm. 
Lotnisko zostało zbudowane przez prusaków. Podczas II wojny światowej zajęte przez sowietów i eksploatowane przez nich przypuszczalnie do 1950r. Od 1952r. przejęte przez 
Lotnictwo Polskie. W okresie 1952r. – 1953r. lotnisko poddane zostało generalnej rozbudowie. Remonty lotniska przeprowadzano w miarę regularnie, szczególnie pas startowy i drogi 
kołowania ( 1956r. – 1958r., 1961r. – 1962r., 1965r. ). Ściśle związane z 29 PLM, a po jego rozformowaniu popadło w zapomnienie. Jeszcze w 1972r. wykonano remont drogi kołowania 
Nr1, ale na tym koniec. Przez pewien czas lotnisko i jego obiekty służyły jako magazyn techniczny. Lotnisko jest ( 2008r. ) niezidentyfikowane, nie wpisane do rejestru. Lotnisko 
znajduje się we władaniu Agencji Mienia Wojskowego.

Orneta Lotnisko. 2008r.

29 PLM w Ornecie.
29 PLM ( JW. 4988 ) rozpoczął swoją działalność w trudnych warunkach. Sowieci opuszczając teren miast i lotniska nie pozostawili nic. Ich jednostka przypuszczalnie została 
przeniesiona w północno-zachodnią cześć Polski. W 1952r. 29 PLM został zmuszony do przejęcia budynków należących do Kościoła Katolickiego. ( Informacja niepewna ). W okresie 
1952r. – 1953r. na terenie lotniska prace budowlane prowadził 51 Batalion Budowy Lotnisk ( JW. 4003 ). Jednostka ta przystosowała lotnisko do przyjęcia i eksploatacji samolotów 
myśliwskich z napędem turboodrzutowym w sile jednego pułku. Lotnisko zaliczono do klasy II-b z pasem startowym o wymiarach 2 000 m x 30 m. 
Przypuszczalnie w dniu 1.01.1953r. na lotnisku w Ornecie odbyła się pierwsza zbiórka stanu osobowego Pułku.
Podstawowym samolotem bojowym Pułku stał się Lim-1, a szkolno-bojowym SB Lim-1. Około 1955r. Pułk otrzymał nowocześniejsze Lim-2.

1959r.
W maju 1959r. pułk otrzymuje na wyposażenie pierwsze dwa egzemplarze myśliwców Lim-5 P nr 1D-0403, 1D-0408.
W czerwcu 1959r. pułk otrzymuje 1 MiG-17 PF z 28 PLM OPL OK.
W 1959r. postanowiono porównywać umiejętności pilotów myśliwskich z różnych jednostek w bezpośredniej rywalizacji. W dniach 28.09.1959r. do dnia 2.10.1959r. odbyły się 
pierwsze po II wojnie światowej Centralne Zawody Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju, indywidualne i zespołowe o mistrzostwo lotnictwa myśliwskiego. Na 
starcie stanęło kilka zespołów i 19 zawodników w konkurencjach indywidualnych. Stanęli na starcie, gdyż wygrali eliminacje. Niektórzy piloci startowali indywidualne i zespołowo. 
Przed zawodnikami postawiono następujące zadania; wyższy pilotaż, przechwycenie przeciwnika, strzelanie do celów naziemnych i powietrznych, lądowanie z przygaszonym silnikiem, 
lot nocny po trasie z wyjściem nad radiolatarnie w oznaczony czasie, itp.
Wszystkie zespoły i piloci występujący indywidualnie otrzymali opaski z numerem. Konkurencje rozgrywano z dużym rozmachem. Jeden samolot na bieżąco oceniało kilku sędziów. 
Szczegółowo analizowano taśmy z fotokarabinów. W kilku konkurencjach sędziowie oceniali wykonywanie zadania wprost z powietrza, lecąc obok w innym samolocie. Oceniali przebieg 
ataku, bezpieczeństwo, podejmowanie decyzji przez dowódcę.
Piloci z 29 PLM wypadli znakomicie, a szczególnie kpt. Franciszek Walenty, który indywidualnie zajął 1 miejsce. 
Klasyfikacja - 
Indywidualnie;
1 miejsce kpt. Franciszek Walentyn z 29 PLM LO – 2 280 punktów.
2 miejsce porucznik ( kpt. ) Stefan Ziębicki ( Ziembicki ) z 40 PLM LO – 2 210 punktów.
3 miejsce kpt. Garczyński – 2 155 punktów.
Zespołowo;
1 miejsce zespół Kałkusa z 1 PLM z Mińska Mazowieckiego – 2 670 punktów.
2 miejsce zespół Daniłowicza – 2 660 punktów.
3 miejsce zespół kpt. Franciszka Walentyna z 29 PLM LO – 2 335 punktów.

1960r. 
Wiosną 1960r. do pułku trafiają pierwsze Lim-5. Około 8 sztuk.
W 1960r. przeprowadzono II Centralne Mistrzostwa Lotnictwa Myśliwskiego WL i OPL OK. Zorganizowano je tym razem na kilku lotniskach. Centralnym miejscem było lotnisko w 
Krzesinach z jej gospodarzem 62 PLM. I tym razem piloci z 29 PLM nie zawiedli. Zespołowo 3 miejsce ponownie zdobył zespół kpt. Pilota Franciszka Walentyna.
We wrześniu 1960r. odbywały się centralne uroczystości z okazji Święta Lotnictwa w Łodzi. Pułk wystawił do pokazów w powietrzu 6 samolotów Lim-2 pod dowództwem kpt. pilota 
Franciszka Walentyna.

Rozformowanie 29 PLM w Ornecie.
Druga połowa 60-tych lat to okres kolejnej reorganizacji w Polskim Lotnictwie Wojskowym. W ich efekcie niektóre pułku uległy rozformowaniu. Miedzy innymi 29 PLM z Ornety. 
Podstawą stało się Zarządzenie Sztabu Generalnego WP Nr 0197/Org z dnia 12.07.1968r., który nakazywał dowódcy Wojsk Lotniczych rozformować Pułk do 31.12.1968r.

Samoloty używane w 29 PLM;
WSK Lim-1,
WSK Lim-2,
WSK Lim-5,
WSK Lim-5 P,
Mikojan i Guriewicz MiG-17 PF,
WSK TS-8 Bies,

Opracował 
Karol Placha Hetman