10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Łasku 1944r.-1946r. 1968r.-1999r.


Kraków 8.01.2008r.
10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
1944r. - 1946r.,
10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Łasku 
1968r. –1999r.

Godło 10 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Łasku.
Powstanie 10 PLM
W planach sowieckich, w czasie II wojny światowej, było utworzenie Polskiego związku lotniczego jako 3 Dywizji Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego. Z powodu braku odpowiedniego sprzętu przystąpiono do formowania 3 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego w składzie trzech pułków myśliwskich, którym nadano oznaczenia 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM. 
Podstawa był rozkaz operacyjny Naczelnego Dowództwa Armii Sowieckiej z dnia 7.09 (08).1944r. oraz Zarządzenie Wykonawcze Sztabu Generalnego Armii Sowieckiej, w którym była mowa o powołaniu 1 Mieszanego Korpusu Lotniczego. Miejscem formowania była osada Karłówka na Ukrainie, okolice miast Charków i Kazań. Korpus utworzono w okresie od września 1944r. do stycznia 1945r.
W skład korpusu wchodziła 3 DLM ( dywizja lotnictwa myśliwskiego ). Jej formowanie rozpoczęto w dniu 20.09.1944r. na bazie 10 BSz-T ( brygady szkolno-treningowej ) z 2 AL. ( armii lotniczej ). 
W skład 3 DLM weszły następujące pułki;
· 9 PLM 
· 10 PLM ( bohater tego rozdziału ).
· 11 PLM
Pułki te początkowo stacjonowały w Karłówce, około 100 km na południowy-zachód od Charkowa. Otrzymały one samoloty myśliwskie z 248 PLM z Krasnogrodu, który w tym czasie miał niepełny stan osobowy. Dowódcą dywizji mianowano ppłk Wasyla Dobraszowa (?).
Od dnia 17.09.1944r. na lotnisku Krasnogród rozpoczęto szkolenie pilotów z 9 PLM, a na lotnisku Karłówka pilotów z 10 PLM i 11 PLM. Podstawowym samolotem stał się Jak-1. Gotowość do rozpoczęcia działań wojennych osiągnięto z początkiem 1945r., a w dniu 20.01.1945r. przystąpiono do przebazowania dywizji na teren Polski, chociaż rozkaz Dowódcy Lotnictwa ZSRS został wydany dopiero w dniu 24.01.1945r. Sowici bardzo dbali o to, aby Polacy nie walczyli na terenach wschodniej Rzeczpospolitej, a do walki przystąpili dopiero po przekroczenie linii Buga. 3 DLM otrzymała rozkaz stacjonowania na lotnisku węzła kutnowskiego. Rejon Sochaczewa i Kutna. Przebazowanie przeprowadzono w kilku rzutach powietrznych i kołowych, a zakończono w marcu 1945r. Następnie pułki przeniesiono na zachód bliżej frontu. 
10 PLM brał czynny udział w walkach o Berlin.
Jeszcze nie umilkły wystrzały, a już 3 Brandenburska DLM ze swoimi trzema Pułkami ( 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM ) otrzymały rozkaz powrotu do Polski poprzez przebazowanie na węzeł kutnowski. 
Po pewnym czasie 10 PLM został przebazowany do Krakowa na lotnisko Czyżyny.
W 1946r. pułki; 9 PLM, 10 PLM, 11 PLM zostały podporządkowanie bezpośrednio Dowództwu Wojsk Lotniczych i już w dniu 24.01.1946r. Rozkazem Naczelnego Dowódcy WP zostaje powołana do życia 1 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego ze składem; 1 PLM w Warszawie, 2 PLM w Krakowie ( poprzedni 10 PLM ), 3 PLM ( poprzedni 11 PLM ).

Zobacz historię 2 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Czyżynach. 

Reaktywacja 10 PLM w Łasku. 1968r. – 1999r.
Na początku 1968r. nastąpiła kolejna reorganizacja lotnictwa. Połączono Lotnictwo Operacyjne z Inspektoratem Lotnictwa tworząc DWLot ( dowództwo wojsk lotniczych ) z siedzibą w Poznaniu. W związku z tym nastąpiły przesunięcia pułków i powołanie nowych. Był to także okres w Wojsku Polskim, w którym powracano do numerowania i nazywania jednostek lotniczych „czasu pokoju” w powiązaniu z jednostkami lotniczymi „czasu wojny”, aby nie było wątpliwości, co do sowieckich korzeni naszej armii.
Właśnie w połowie 60-tych lat 2 PLM w Czyżynach z powodu swojej lokalizacji, pomiędzy dwoma wielkimi miastami Krakowem, a Nową Hutą, zaczyna być uciążliwi dla wielkiej aglomeracji. Na fali przemian w Lotnictwie Polskim jest rozformowany, a sprzęt i personel przeniesiony na lotnisko w Łasku. Tam rozpoczyna się formowanie nowej jednostki, która dziedziczy tradycje i nazwę 10 PLM okresu wojny.
W 1968r. 10 PLM jest już w pełni sformowany. Zajmuje lotnisko w Łasku jako jednostka JW. 1158. Podlega pod Dowództwo WOPK i jest w strukturach 1 Korpusu razem z 1 PLM z Mińska Mazowieckiego, 13 PLM z Łęczycy oraz 42 Eskadry Lotniczej Łącznościowo-Transportowej. 
W 1972r. z 1 Korpusu ubywa 13 PLM z Łęczycy, który zostaje rozformowany. Powodem jego rozformowania było liczne już wprowadzenie do służby śmigłowców.
W takim składzie 1 Korpus OPK ( 1 PLM, 10 PLM, 42 ELŁ-T ) przetrwał aż do 1999r., kiedy to Polska wstąpiła do NATO i zorganizowano nową strukturę lotnictwa. W 2000r. 10 PLM stał się 10 ELT.

Samoloty w Łasku. 
Podstawowym typem myśliwca użytkowanym w Łasku był MiG-21. Poniżej przedstawiamy samoloty które na pewno użytkowano w 10 PLM w Łasku. 
Lp Typ Nb / nr seryjny Data Uwagi

1 PF 1506 / 761506 1965r. Od kwietnia 1968r. na stanie 10 PLM w Łasku.
2 PF 1608 / 761608 1965r. Od kwietnia 1968r. na stanie 10 PLM w Łasku.
3 PF 1610 / 761610 1965r. Od kwietnia 1968r. na stanie 10 PLM w Łasku.
4 PF 1614 / 761614 1965r. Od kwietnia 1968r. na stanie 10 PLM w Łasku.
5 PF 1708 / 761708 1965r. Od kwietnia 1968r. na stanie 10 PLM w Łasku.
6 PF 1712 / 761712 1965r. Od kwietnia 1968r. na stanie 10 PLM w Łasku.
Samoloty tej wersji służyły w 10 PLM w Łasku najdalej do 1989r.

7 PFM 4013 / 94 A 4013 5.08.1966r. Użytkowany w 40 PLM Świdwin lub 41 PLM Malbork. Od 1987r. w 10 PLM w Łasku.
8 PFM 4106 / 94 A 4106 5.08.1966r. Użytkowany w 40 PLM Świdwin lub 41 PLM Malbork. Użytkowany w 10 PLM, a później 10 ELT w Łasku. Po zakończeniu służby w muzeum na Poznańskiej Cytadeli.
9 PFM 4203 / 94 A 4203 5.08.1966r. Od 1987r. w 10 PLM w Łasku.
10 PFM 7810 / 94 N 7810 1968-1969r. Służyły w 2 PLM w Goleniowie. Od 1989r. w 10 PLM w Łasku.
11 PFM 7811 / 94 N 7812 1968-1969r. Służyły w 2 PLM w Goleniowie. Od 1989r. w 10 PLM w Łasku.
12 PFM 7812 / 94 N 7812 1968-1969r. Służyły w 2 PLM w Goleniowie. Od 1989r. w 10 PLM w Łasku.
13 PFM 0702 / 94 A 0702 1968r. Użytkowany w 10 PLM Łask. W dniu 15.01.1990r. razem z kilkoma innymi MiG-21 PFM został pocięty na złom w towarzystwie fotoreporterów, w ramach jednostronnej redukcji zbrojnej.
Samoloty tej wersji służyły w 10 PLM w Łasku najdalej do 1998r.

14 M 1810 / 961810 1970r. Służbę ukończył w 10 ELT ( PLM ) w Łasku. Jako eksponat trafił do miejscowości Żarnów i stoi przy drodze nr 74 przed Żarnowem w pobliżu stacji paliw. ( 2005r. )
15 M 1901 / 961901 1970r. Użytkowany w 26 PLM w Zegrzu Pomorskim. Od 1985r. w 10 PLM w Łasku. Samolot nosi godła 1 PLM "Warszawa" z Mińska Mazowieckiego oraz 41 PLM z Malborka. W obecnym miejscu, przy centrum handlowym u zbiegu ul. Północnej z trasą krajową nr 2 Warszawa - Terespol, pojawił się w 2003r. lub 2004r. ( 2007r. ).
16 M 1913 / 961913 1970r. Użytkowany w 26 PLM w Zegrzu Pomorskim. Od 1985r. w 10 PLM w Łasku.

17 UM 9311 / 516999311 28.07.1980r. W 26 PLM Zegrze Pomorskie. Później w 10 ELT w Łasku w kamuflażu.

18 MF 6804 / 966804 1973r. Użytkowany w 10 PLM ( 10 ELM ) Łask i tam koniec służby w 2003r.
19 MF 7809 / 967809 1973r. Użytkowany w 10 PLM ( ELT ) w Łasku z kolorowym kamuflażem . Jednym z pilotów był ppłk Jan Śliwka.
20 MF 7907 / 967907 1973r. Jako pierwszy otrzymał w 10 ELT Łask malowanie dwubarwne ( kamuflaż ), który z czasem stał się wzorem dla pozostałych samolotów eskadry. W takich barwach klucz 4 MiG-21 M/MF wykonał pożegnalny lot, podczas Air Show w Radomiu w 2002r.
21 MF 7913 / 967913 1973r. Samolot po zakończeniu służby znajduje się na terenie stacji kontroli pojazdów w miejscowości Lipicze. Na samolocie zamalowano godło 10. PLM. Na ogonie widoczne jest miejsce po godle 2 Eskadry tej jednostki ( 2007r. )
22 MF 9010 / 969010 26.03.1974r. Użytkowany w 26 PLM Zegrze Pomorskie. Następnie w 10 PLM w 2 eskadrze w Łasku. Potem trafił do WZL nr 3 w Dęblinie skąd jako eksponat do miejscowości Przylep. Następnie za granicę, chyba Holandia ( 2007r. ).
23 MF 9011 / 969011 26.03.1974r. Użytkowany w 26 PLM Zegrze Pomorskie. Później w Łasku ( 2002r. ).
24 MF 9107 / 969107 1974r. Użytkowany w 10 PLM, a później w 10 ELT w Łasku. Samolot w kolorze złotym stał się wizytówką jednostki i osobistym samolotem dowódcy ppłk dypl pilota Dariusza Packa. W 2007r. trafił do muzeum w Czyżynach. 
Samoloty typu MiG-21 zakończyły służbę w Łasku w 2003r.


W 1991r. na stanie 10 PLM było; 22 myśliwce MiG-21 PFM / M / MF i 5 szkolno-bojowych MiG-21 UM.
Przez cały okres istnienia 10 PLM w Łasku Pułk posiadał na stanie wersje MiG-21 PF / PFM / M / MF / U / UM, czyli 7 wersji z 10 jakie zakupiła Polska. 
Brak jest informacji czy 10 PLM w Łasku użytkował myśliwce Lim-2 / 5. Jest to bardzo prawdopodobne, gdyż na 9 pułków lotniczych w WOPK w 5 pułkach LO i w 4 pułkach szkolnych w 1970r. na stanie było jeszcze 257 myśliwców Lim-2, 202 myśliwców Lim-5, 81 myśliwców Lim-5 P oraz 200 szkolno-bojowych Lim-1 / 2.
10 PLM na pewno użytkował samoloty szkolno-treningowe TS-11 Iskra. 

Łask Lotnisko.

Lotnisko w Łasku. 2008r. 
Lotnisko znajduje się w odległości około 5 km na południowy-wschód od miasta Łask. Leży pomiędzy drogami Nr 44, a Nr 483 we wsi Brodnica. Współżędne geograficzne 51,33 N, 19,10 E, na wysokości 193 m npm. Posiada pas o nawierzchni betonowej, o wymiarach 2 500 m x 60 m, o orientacji 11/29.

Opracował Karol Placha-Hetman.